All practice questions

2563 questions

Question 2121Question

Bir sinema salonunda yan yana bulunan ve soldan sağa doğru 1'den 5'e kadar numaralandırılmış beş koltuğa Arda, Burcu, Ceren, Demir ve Elif isimli beş kişi oturacaktır. Bu kişilerin oturduğu koltuklarla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Ceren, 4 numaralı koltukta oturmaktadır.
* Burcu ile Ceren yan yana koltuklarda oturmaktadır.
* Arda, tek numaralı bir koltukta oturmaktadır.
* Demir, Elif'in daha sağındaki bir koltukta oturmaktadır.

Buna göre, Elif'in 2 numaralı koltukta oturduğu biliniyorsa aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Arda, 1 numaralı koltukta oturmaktadır.

Answer

Arda'nın 1 numaralı koltukta oturması kesinlikle doğrudur.
Elif'in 2 numaralı koltukta oturduğu durumda, Burcu'nun 3 veya 5 numaralı koltukta oturmasına bağlı olan her iki olası yerleşim senaryosunda da Arda'nın 1 numaralı koltukta oturması zorunlu hale gelmektedir. Bu nedenle Arda'nın 1 numaralı koltukta oturması ifadesi kesinlikle doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Ceren'in koltuk numarasını yerleştirin.
4 numaralı koltuğa Ceren yerleştirilir: [ _ , _ , _ , Ceren , _ ]
Ceren'in koltuğu kesin olarak verilmiştir.
2
Burcu'nun olası koltuklarını belirleyin.
Burcu, Ceren'in yanında olacağına göre 3 veya 5 numaralı koltukta oturmalıdır.
4 numaralı koltuğun yanındaki koltuklar 3 ve 5'tir.
3
Elif'in 2 numaralı koltukta oturduğu bilgisini ekleyerek durumları analiz edin.
Senaryo 1 (Burcu 3'te ise): Düzen [ _ , Elif , Burcu , Ceren , _ ] şeklindedir. Kalan koltuklar 1 ve 5'tir. Demir, Elif'in (2 numaralı koltuk) sağında olmak zorunda olduğundan 5 numaralı koltuğa oturur. Bu durumda Arda 1 numaralı koltuğa yerleşir.

Senaryo 2 (Burcu 5'te ise): Düzen [ _ , Elif , _ , Ceren , Burcu ] şeklindedir. Kalan koltuklar 1 ve 3'tür. Demir, Elif'in (2 numaralı koltuk) sağında olmak zorunda olduğundan 3 numaralı koltuğa oturur. Bu durumda Arda yine 1 numaralı koltuğa yerleşir.
Demir'in Elif'in sağındaki koltuklardan birinde oturması şartı (D>ED > E) her iki senaryoda da uygulanmalıdır.

Key Concept

Koşullu sıralama ve tüm olasılıkları kapsayan mantıksal çıkarım yapma

Hints

1
Burcu'nun Ceren'in (4) yanında olabileceği iki farklı koltuk numarası (3 ve 5) için iki ayrı tablo taslağı oluşturun.
2
Elif'i 2 numaralı koltuğa sabitledikten sonra, Demir'in koltuk numarasının Elif'inkinden büyük olması koşulunu (D>2D > 2) göz önünde bulundurarak kalan koltukları doldurun.
3
Her iki senaryoda da kalan tek numaralı koltuklara yerleşmek zorunda olan Arda'nın koltuk numarasının değişip değişmediğini kontrol edin.

Practice More

Mantıksal sıralama sorularında 'kesinlikle' ifadesi geçtiğinde, tüm değişkenlerin yerlerinin netleşmesi gerekmez; sadece ortak olan sabit özellikleri aramak yeterlidir.

Alternative Method

Tablo yöntemiyle olasılıkları yazmak:
1. Durum: Arda (1) - Elif (2) - Burcu (3) - Ceren (4) - Demir (5)
2. Durum: Arda (1) - Elif (2) - Demir (3) - Ceren (4) - Burcu (5)
Her iki durumda da değişmeyen tek şey Arda'nın 1. koltukta olmasıdır.
Estimated Time:1m 30s
Question 2122Question

Bir şehirdeki XX, YY ve ZZ barajlarının Ocak ayı başındaki doluluk oranları, maksimum su kapasiteleri ve Ocak ayı boyunca bu barajlara gelen su miktarı ile barajlardan kullanılan su oranlarına ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

BarajMaksimum Kapasite (milyon m3m^3)Ocak Başı Doluluk OranıOcak Boyunca Gelen Su (milyon m3m^3)Ocak Boyunca Kullanılan Su Oranı
XX200200%50\%504040Ocak başı suyun %20\%20'si
YY100100%70\%702323Ocak başı suyun %30\%30'u
ZZ300300%40\%406060Ocak başı suyun %10\%10'u

Buna göre, Ocak ayı sonunda bu üç barajda bulunan toplam su miktarının, barajların toplam kapasitesine oranı yüzde kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 60

Answer

Ocak ayı sonunda bu üç barajda bulunan toplam su miktarının, barajlar��n toplam kapasitesine oranı yüzde 60'tır.
Ocak ayı sonunda barajlarda biriken toplam su miktarı 360 milyon metreküp ve barajların toplam kapasitesi 600 milyon metreküptür. Bu iki değer oranlandığında yüzde 60 sonucu elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Her bir barajın Ocak ayı başındaki mevcut su miktarı hesaplanır.
XX barajı için: 200×%50=100200 \times \%50 = 100 milyon m3m^3, YY barajı için: 100×%70=70100 \times \%70 = 70 milyon m3m^3, ZZ barajı için: 300×%40=120300 \times \%40 = 120 milyon m3m^3.
Ocak ayı sonundaki su miktarını bulmak amacıyla başlangıç değerlerinin belirlenmesi gerekir.
2
Her bir barajdan Ocak ayı boyunca kullanılan su miktarları hesaplanır.
XX için: 100×%20=20100 \times \%20 = 20 milyon m3m^3, YY için: 70×%30=2170 \times \%30 = 21 milyon m3m^3, ZZ için: 120×%10=12120 \times \%10 = 12 milyon m3m^3.
Kullanılan su miktarı, başlangıçtaki su miktarının belirtilen yüzdesi alınarak bulunur.
3
Ocak ayı sonundaki su miktarları ve bu miktarların toplamı bulunur.
XX barajı: 100+4020=120100 + 40 - 20 = 120 milyon m3m^3, YY barajı: 70+2321=7270 + 23 - 21 = 72 milyon m3m^3, ZZ barajı: 120+6012=168120 + 60 - 12 = 168 milyon m3m^3 olur. Toplam su miktarı: 120+72+168=360120 + 72 + 168 = 360 milyon m3m^3 bulunur.
Ocak sonundaki su miktarı; başlangıçtaki suya gelen su eklenip kullanılan su çıkarılarak elde edilir.
4
Toplam su miktarının toplam kapasiteye oranı yüzde olarak hesaplanır.
Toplam kapasite 200+100+300=600200 + 100 + 300 = 600 milyon m3m^3 ve Ocak sonu toplam su 360360 milyon m3m^3 olduğundan oran 360600=%60\frac{360}{600} = \%60 olarak bulunur.
Soruda istenen nihai oranı bulmak için toplam su miktarı ile toplam kapasite oranlanır.

Key Concept

Tablo verilerini kullanarak yüzde ve oran hesabı yapma

Hints

1
Ocak ayı başındaki su miktarlarını bulmak için her barajın kapasitesinin doluluk yüzdesini hesaplayarak işe başlayın.
2
Her baraj için 'Ocak sonu su miktarı = Başlangıç suyu + Gelen su - Kullanılan su' formülünü kullanın. Kullanılan su miktarını hesaplarken oranların başlangıçtaki suya uygulandığına dikkat edin.
3
X barajında ocak sonu 120, Y barajında 72 ve Z barajında 168 milyon metreküp su kalacaktır. Bu değerleri toplayıp toplam kapasite olan 600 milyon metreküpe oranlayın.

Practice More

Benzer bir mantıkla, barajlardaki buharlaşma oranlarının da eklendiği veya barajlar arası su transferinin yapıldığı daha karmaşık tablo soruları çözebilirsiniz.

Alternative Method

Alternatif olarak, her bir barajın Ocak sonu doluluk oranlarını ayrı ayrı bulup kapasitelerine göre ağırlıklı ortalamasını alarak da sonuca ulaşabilirsiniz. X barajı %60, Y barajı %72, Z barajı %56 doluluk oranına sahiptir. Ağırlıklı ortalama: (200 * 60 + 100 * 72 + 300 * 56) / 600 = 60 olarak hesaplanır.
Estimated Time:2m 30s
Question 2123Question

Bir teknoloji mağazası, maliyeti 100 TL100\text{ TL} olan bir ürünü %60\%60 kârla etiketlemiştir. Daha sonra enflasyon nedeniyle bu ürünün maliyetinde %25\%25 oranında bir artış gerçekleşmiştir. Mağaza, bu maliyet artışını yansıtmak amacıyla ürünün etiket fiyatına %20\%20 oranında zam yapmıştır.

Buna göre, zamlı etiket fiyatıyla yapılan satıştan elde edilen kâr miktarı, ürünün ilk maliyetinin yüzde kaçıdır?

Show answer & explanation

Answer: 67

Answer

Yeni etiket fiyatından elde edilen kâr, ürünün ilk maliyetinin %67'sidir.
Ürünün başlangıçtaki 100 TL100\text{ TL} maliyeti üzerinden %60\%60 kâr eklenerek etiket fiyatı 160 TL160\text{ TL} olarak belirlenir. Enflasyon sonrası maliyet %25\%25 artarak 125 TL125\text{ TL} olurken, etiket fiyatına %20\%20 zam yapılarak yeni satış fiyatı 192 TL192\text{ TL}'ye yükselir. Bu durumda elde edilen net kâr 192125=67 TL192 - 125 = 67\text{ TL} olur. Bu kâr miktarı ilk maliyet olan 100 TL100\text{ TL}'ye bölündüğünde kârın ilk maliyetin %67\%67'si olduğu görülür.

Step-by-Step Solution

1
Ürünün ilk etiket fiyatını hesaplayınız.
İlk etiket fiyatı: 100×1,60=160 TL100 \times 1,60 = 160\text{ TL}
Ürün başlangıçta %60\%60 kârla etiketlendiği için maliyete %60\%60 eklenir.
2
Enflasyon sonrasındaki yeni maliyeti hesaplayınız.
Yeni maliyet: 100×1,25=125 TL100 \times 1,25 = 125\text{ TL}
Ürünün maliyeti %25\%25 artmıştır.
3
Yeni zamlı etiket fiyatını hesaplayınız.
Yeni etiket fiyatı: 160×1,20=192 TL160 \times 1,20 = 192\text{ TL}
Etiket fiyatına %20\%20 oranında zam yapılmıştır.
4
Son durumdaki kâr miktarını belirleyiniz.
Kâr miktarı: 192125=67 TL192 - 125 = 67\text{ TL}
Kâr, satış fiyatı (yeni etiket fiyatı) ile maliyet fiyatı arasındaki farktır.
5
Elde edilen kârın ilk maliyete oranını yüzde olarak bulunuz.
Kâr yüzdesi: 67100×100=%67\frac{67}{100} \times 100 = \%67
Kâr miktarının ürünün ilk maliyeti olan 100 TL100\text{ TL}'ye bölünmesi gerekir.

Key Concept

Kar ve zarar problemlerinde maliyet artışı ve satış fiyatı güncellemelerinin ardışık yüzde hesaplamalarıyla takibi.
Question 2124Question

Bir sayı örüntüsündeki elemanlar arasında sırasıyla a1,a2,a3,,an,a_1, a_2, a_3, \dots, a_n, \dots şeklinde bir ilişki bulunmaktadır. Örüntüde yer alan ardışık terimler, her n1n \geq 1 için şu kurala göre hesaplanmaktadır:

an+2=an+1+(1)nana_{n+2} = a_{n+1} + (-1)^n \cdot a_n

Bu örüntüde başlangıç değerleri a1=4a_1 = 4 ve a2=6a_2 = 6 olarak belirlendiğine göre, örüntünün altıncı elemanı olan a6a_6 değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 14

Answer

Örüntünün altıncı elemanı olan a6a_6 değeri 1414'tür.
Verilen örüntü kuralında nn değerleri sırasıyla yerine koyulduğunda, (1)n(-1)^n ifadesi tek indisli adımlarda çıkarma, çift indisli adımlarda ise toplama yapılmasını gerektirir. Bu adımlar sırasıyla takip edildiğinde a3=2a_3 = 2, a4=8a_4 = 8, a5=6a_5 = 6 ve son olarak a6=14a_6 = 14 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
n=1n = 1 için a3a_3 terimini hesaplayalım.
a3=a2+(1)1a1=64=2a_3 = a_2 + (-1)^1 \cdot a_1 = 6 - 4 = 2
Bir sonraki terimi bulmak için tanımlanan kuralda n=1n=1 yazılır ve (1)1=1(-1)^1 = -1 olduğundan çıkarma işlemi uygulanır.
2
n=2n = 2 için a4a_4 terimini hesaplayalım.
a4=a3+(1)2a2=2+6=8a_4 = a_3 + (-1)^2 \cdot a_2 = 2 + 6 = 8
a4a_4 terimini elde etmek için kuralda n=2n=2 yazılır ve (1)2=1(-1)^2 = 1 olduğundan toplama işlemi uygulanır.
3
n=3n = 3 için a5a_5 terimini hesaplayalım.
a5=a4+(1)3a3=82=6a_5 = a_4 + (-1)^3 \cdot a_3 = 8 - 2 = 6
a5a_5 terimini elde etmek için kuralda n=3n=3 yazılır ve (1)3=1(-1)^3 = -1 olduğundan çıkarma işlemi uygulanır.
4
n=4n = 4 için a6a_6 terimini hesaplayalım.
a6=a5+(1)4a4=6+8=14a_6 = a_5 + (-1)^4 \cdot a_4 = 6 + 8 = 14
a6a_6 terimini elde etmek için kuralda n=4n=4 yazılır ve (1)4=1(-1)^4 = 1 olduğundan toplama işlemi uygulanır.

Key Concept

İndirgemeli sayı örüntüleri ve pariteye bağlı terim hesabı
Question 2125Question

Süleyman'ın Paradoksu, insanların başkalarının karşılaştığı sosyal ve kişisel sorunlar hakkında mantıklı ve akılcı çözümler üretebilirken, kendi yaşadıkları benzer sorunlar karşısında aynı bilişsel performansı ve objektifliği gösterememesi durumunu ifade eder. Adını, bilgeliğiyle tanınan ancak kendi özel yaşamında aldığı hatalı kararlarla bilinen Kral Süleyman'dan alan bu olgu, psikolojide 'kendinden uzaklaşma' (self-distancing) kavramıyla açıklanır. Araştırmalar, bireyin kendi sorunlarına üçüncü bir şahsın gözünden, yani dışarıdan bir gözlemci gibi bakabildiğinde daha bilgece kararlar verebildiğini göstermektedir. Bir başka deyişle, duygusal olarak mesafelenmek, bilişsel taraflılıkları azaltarak olayları daha geniş bir perspektiften değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Bu parçadan hareketle 'Süleyman'ın Paradoksu' ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Show answer & explanation

Answer: İnsanların kendi sorunlarını çözmek için mutlaka dışarıdan bir uzmana başvurması gerektiğini savunduğuna

Answer

İnsanların kendi sorunlarını çözmek için mutlaka dışarıdan bir uzmana başvurması gerektiğini savunduğuna
Doğru yanıt olan 'İnsanların kendi sorunlarını çözmek için mutlaka dışarıdan bir uzmana başvurması gerektiğini savunduğuna' yargısı metinden çıkarılamaz. Metinde geçen 'dışarıdan bir gözlemci gibi bakmak' ifadesi, bireyin kendi sorununa zihinsel olarak üçüncü şahıs perspektifinden yaklaşmasını (kendinden uzaklaşmayı) tanımlamaktadır; bu durum başka bir kişiden veya uzmandan fiilen yardım almak anlamına gelmemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökünün olumsuz yapısını analiz etmek.
Soru kökü 'ulaş��lamaz' şeklinde bittiği için metinde doğrudan yer almayan veya metindeki bilgilerle çelişen yargının bulunması hedeflenir.
Yardımcı düşünce sorularında yanlış seçenekler metinden çıkarılabilen yargılardır, doğru seçenek ise metin dışı kalan unsurdur.
2
Seçenekleri metindeki ifadelerle tek tek karşılaştırarak eleme yapmak.
Kişisel meselelerde karar vermenin zorluğu birinci cümleden, isim kökeni ikinci cümleden, duygusal mesafenin önemi son cümleden ve üçüncü şahıs bakış açısının katkısı üçüncü cümleden elenir.
Paragraftaki her bir cümlenin seçeneklerdeki karşılığını bularak doğruluğunu teyit etmek gerekir.
3
Metinde geçen terimlerin anlam sınırlarını kontrol etmek.
Metindeki 'dışarıdan bir gözlemci' ifadesinin kişinin kendi zihninde kurduğu objektif mesafeyi ifade ettiği, başka bir gerçek kişiden (uzmandan) yardım alma anlamı taşımadığı saptanır.
Metindeki kavramların aşırı yorumlanarak veya saptırılarak oluşturulan yanlış çıkarımların doğru cevap seçeneği olacağını görmek gerekir.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünce
Question 2126Question

Bir masa tenisi turnuvasında Arda, Berk ve Ceyda isimli ü�� oyuncu maç yapmaktadır. Her bir maçta iki oyuncu karşılaşmakta, üçüncü oyuncu ise sırasını beklemektedir. Bir maçı kazanan oyuncu masada kalarak bir sonraki maçta bekleyen oyuncuyla oynamakta, kaybeden oyuncu ise sıradaki bekleyen oyuncu olmaktadır. Beraberlik olmayan bu turnuvada günün sonunda Arda'nın 1010, Berk'in 88 ve Ceyda'nın 1212 maç yaptığı bilinmektedir. Buna göre, Arda ile Ceyda kendi aralarında toplam kaç maç yapmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 77

Answer

Arda ile Ceyda kendi aralarında 7 maç yapmıştır.
Arda, Berk ve Ceyda'nın yaptıkları maç sayıları sırasıyla 1010, 88 ve 1212'dir. Her maç iki kişi arasında oynandığı için, oyuncuların ikili eşleşmelerde yaptıkları maç sayılarına sırasıyla xx (Arda-Berk), yy (Berk-Ceyda) ve zz (Arda-Ceyda) dersek; Arda'nın maç sayısı x+z=10x + z = 10, Berk'in maç sayısı x+y=8x + y = 8 ve Ceyda'nın maç sayısı y+z=12y + z = 12 olur. Bu denklem sistemi çözüldüğünde z=7z = 7 olarak bulunur. Bu nedenle doğru cevap 77 sayısıdır.

Step-by-Step Solution

1
Oyuncuların ikili maç sayılarını değişkenlerle ifade edin.
Arda ve Berk arasındaki maç sayısı xx, Berk ve Ceyda arasındaki maç sayısı yy, Arda ve Ceyda arasındaki maç sayısı zz olsun.
Her maçta iki oyuncu yer aldığı için her bir oyuncunun toplam maç sayısı, oynadığı diğer iki oyuncuyla yaptığı maçların toplamına eşittir.
2
Verilen maç sayılarına göre denklem sistemini kurun.
Arda'nın toplam maçı: x+z=10x + z = 10, Berk'in toplam maçı: x+y=8x + y = 8, Ceyda'nın toplam maçı: y+z=12y + z = 12.
Soruda verilen bireysel toplam maç sayılarını ikili eşleşmeler cinsinden ifade etmek için.
3
Denklem sistemini çözerek istenen zz değerini bulun.
Denklemleri taraf tarafa toplarsak: 2(x+y+z)=10+8+12=30    x+y+z=152(x+y+z) = 10 + 8 + 12 = 30 \implies x+y+z = 15 elde edilir. x+y=8x+y=8 olduğunu biliyoruz. Bu değeri toplamda yerine yazarsak: 8+z=15    z=78 + z = 15 \implies z = 7 bulunur.
Arda ile Ceyda arasındaki maç sayısını (zz) bulmak için.

Key Concept

İkili eşleşme mantığı ve doğrusal denklem sistemlerinin kurulması
Question 2127Question

I. Söz konusu salgı, ağacın gövdesinde oluşan yaraları kapatarak dışarıdan gelebilecek mikroorganizma ve böcek sald��rılarını engeller.
II. Çam gibi bazı iğne yapraklı ağaçların ürettiği yapışkan ve kokulu sıvıya "reçine" adı verilir.
III. Zamanla havayla temas ederek sertleşen bu koruyucu tabaka, ağacın kendi kendini iyileştirme mekanizmasının temelini oluşturur.
IV. Bu kimyasal savunma sistemi sayesinde ağaçlar, orman ekosistemindeki zorlu koşullara karşı direnç kazanır.
V. Ağa�� liflerinde meydana gelen herhangi bir hasar durumunda, bu sıvı hemen o bölgeye doğru akmaya başlar.

Yukarıdaki numaralanmış cümleler anlamlı bir bütün oluşturacak biçimde sıralandığında baştan üçüncü cümle hangisi olur?

Show answer & explanation

Answer: I

Answer

I numaralı cümle
Paragraf oluşturulurken cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal köprüler dikkate alınmalıdır. Giriş cümlesi olmaya en uygun ifade, kendisinden önceye gönderme yapan hiçbir bağlantı ögesi içermeyen II numaralı cümledir. Bu cümlede reçinenin tanımı yapılmıştır. Ardından ağaçtaki hasar durumunda bu sıvının (reçinenin) akmaya başladığını belirten V numaralı cümle gelmelidir. Akan bu sıvının (salgının) yaraları kapatmayı sağladığını anlatan I numaralı cümle üçüncü sıraya yerleşir. Yaraların kapanmasıyla sertleşen bu koruyucu tabakanın işlevini açıklayan III numaralı cümle dördüncü, tüm bu süreci 'bu kimyasal savunma sistemi' olarak özetleyen ve sonuca bağlayan IV numaralı cümle ise lime-lime edilerek beşinci sırada yer alır. Dolayısıyla anlamlı sıralama II - V - I - III - IV şeklinde olmalı ve baştan üçüncü cümle I numaralı cümle olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Giriş cümlesinin belirlenmesi
Kendinden önceki bir yargıya atıfta bulunmayan, reçine tanımını içeren II numaralı cümlenin ilk cümle olduğu tespit edilir.
Paragrafın anlam bütünlüğünü kurabilmek için öncelikle bağımsız bir tanım veya giriş ifadesi bulunmalıdır.
2
Mantıksal ve dil bilgisel bağlantıların kurulması
II numaralı cümledeki 'sıvı' ifadesinden sonra V numaralı cümledeki 'bu sıvı' ifadesiyle bağlantı kurulur. Hasar oluştuktan sonra akan sıvının yaraları kapatmasından bahseden I numaralı cümle ise üçüncü sıraya gelir. Ardından bu kapanan yerin sertleşmesini anlatan III numaralı cümle ve son olarak sistemi özetleyen IV numaralı cümle gelir.
Cümleler arasındaki 'bu sıvı', 'söz konusu salgı', 'bu koruyucu tabaka', 'bu kimyasal savunma sistemi' gibi işaret sıfatları ve bağlantı ifadeleri takip edilerek kronolojik ve mantıksal sıra oluşturulur.
3
Baştan üçüncü cümlenin tespit edilmesi
Sıralama II - V - I - III - IV şeklinde netleştiğinde baştan üçüncü cümlenin I numaralı cümle olduğu bulunur.
Soruda baştan üçüncü olan cümle istendiği için elde edilen sıralamada üçüncü sıradaki öge seçilir.

Key Concept

Paragrafta anlam akışına göre cümleleri sıraya koyma ve anahtar kelimeler/bağlantı ifadeleri yardımıyla yapıyı kurma.
Estimated Time:1m 30s
Question 2128Question

I. Bu nedenle, havadaki kükürt dioksit miktarı arttığında liken popülasyonları hızla azalır veya tamamen yok olur.
II. Likenler; mantarlar ile fotosentez yapabilen alglerin bir araya gelerek oluşturduğu, dış etkilere karşı son derece hassas ortak yaşamlardır.
III. Bu hassasiyet, özellikle sanayi bölgelerinde ve yoğun nüfuslu şehirlerde hava kirliliğinin ölçülmesinde likenleri doğal bir indikatör haline getirir.
IV. Kök sistemleri bulunmadığı için besinlerini ve suyu doğrudan atmosferden süzerek alırlar, bu da havadaki kirleticilere doğrudan maruz kalmalarına yol açar.
V. Bilim insanları da likenlerin bu duyarlılığından yararlanarak bir bölgenin hava kalitesini pahalı cihazlara gerek duymadan izleyebilmektedir.

Yukarıdaki numaralanmış cümleler anlamlı bir bütün oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi baştan üçüncü olur?

Show answer & explanation

Answer: I

Answer

I numaralı cümle
Paragrafın anlamlı sıralaması II - IV - I - III - V şeklindedir. Bu dizilimde I numaralı cümle, IV numaralı cümledeki kirleticilere doğrudan maruz kalmanın yarattığı popülasyon kaybını 'Bu nedenle' ifadesiyle gerekçelendirip bağlayarak baştan üçüncü sıraya yerleşir.

Step-by-Step Solution

1
Giriş cümlesini belirleyin.
II numaralı cümle, herhangi bir geçiş ifadesi barındırmadığı ve konuyu tanımladığı için giriş cümlesidir.
Paragrafın girişinde konu tanıtılır ve temel çerçeve çizilir.
2
Giriş cümlesindeki bilgiyi detaylandıran ikinci cümleyi bulun.
IV numaralı cümle, II numaralı cümledeki 'dış etkilere karşı son derece hassas' olma durumunun nedenini açıklar.
Konunun neden-sonuç bağlamı kurulmaya başlanır.
3
Maruz kalma durumunun sonucunu gösteren üçüncü cümleyi tespit edin.
I numaralı cümle, IV numaralı cümledeki 'kirleticilere maruz kalma' ifadesinin sonucunu 'Bu nedenle...' diyerek açıklar. Bu cümle baştan üçüncü sırada yer alır.
İki cümle arasındaki anlamsal köprü kurulur.
4
Popülasyon azalışının yarattığı etkiyi bildiren dördüncü cümleyi bulun.
III numaralı cümle, I numaralı cümledeki popülasyon azalışını 'Bu hassasiyet...' diyerek karşılar ve likenleri indikatör (gösterge) yapar.
Likenlerin doğadaki pratik önemine geçiş yapılır.
5
Sonuç cümlesini belirleyin.
V numaralı cümle, bilim insanlarının bu duyarlılıktan yararlanarak hava kalitesini ölçtüğünü belirterek paragrafı tamamlar.
Konu genel bir yargıyla sonlandırılır.

Key Concept

Paragraf oluşturma ve cümleler arası anlam/mantık ilişkilerini kurma
Estimated Time:1m 30s
Question 2129Question

Süper tanıyıcılar, insan yüzlerini belleğe kaydetme ve daha sonra karşılaştıklarında teşhis etme konusunda ortalamanın çok üzerinde, neredeyse kusursuz bir yeteneğe sahip bireylerdir. Genel nüfusun yaklaşık yüzde bir ila ikisini oluşturan bu kişilerin yetenekleri, sadece tanıdık simaları değil, hayatlarında sadece bir kez ve çok kısa süre gördükleri yabancıların yüzlerini bile yıllar sonra tanımalarını sağlar. Araştırmalar, bu yeteneğin sonradan kazanılan veya eğitilebilen bir beceri olmadığını, genetik yatkınlıkla ilişkili doğuştan gelen yapısal bir farklılık olduğunu göstermektedir. Beyindeki yüz işleme merkezi olan iğsi girus (fusiform gyrus) bölgesinin bu bireylerde daha aktif çalıştığı tespit edilmiştir. Ancak süper tanıyıcı olmak her zaman avantajlı bir durum yaratmaz; bu kişiler sosyal ortamlarda yıllar önce çok kısa süreliğine gördükleri birini hemen tanıdıklarında karşı taraftan 'takipçi' veya 'ürütücü' olarak algılanma endişesiyle bu yeteneklerini gizleme eğilimi gösterebilirler. Güvenlik sektöründe ve adli vakalarda şüphelilerin tespiti için bu bireylerden yararlanılmaya başlansa da yüz tanıma teknolojilerinin gelişimiyle birlikte bu insan gücüne olan ihtiyacın gelecekte nasıl şekilleneceği tartışma konusudur.

Bu parçadan hareketle 's��per tanıyıcılar' ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Show answer & explanation

Answer: Yüz tanıma teknolojilerindeki gelişmeler sebebiyle adli alanlardaki şüpheli tespit faaliyetlerinde artık kendilerine ihtiyaç duyulmadığına

Answer

Yüz tanıma teknolojilerindeki gelişmeler sebebiyle adli alanlardaki şüpheli tespit faaliyetlerinde artık kendilerine ihtiyaç duyulmadığına
Yüz tanıma teknolojilerindeki gelişmeler sebebiyle adli alanlardaki şüpheli tespit faaliyetlerinde artık kendilerine ihtiyaç duyulmadığı yargısı parçadan çıkarılamaz. Çünkü paragrafın son cümlesinde bu teknolojilerin gelişmesiyle birlikte süper tanıyıcılara olan ihtiyacın gelecekte nasıl şekilleneceğinin bir tartışma konusu olduğu belirtilmiştir; artık ihtiyaç duyulmadığına yönelik kesin bir çıkarım yapılamaz.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın genelinde süper tanıyıcıların özellikleri, oranları, biyolojik yapıları ve sosyal hayattaki durumları incelenir.
Süper tanıyıcıların genetik yapıları, beyin aktiviteleri, nüfustaki oranları ve yeteneklerini gizleme nedenleri tespit edilir.
Parçadan ulaşılabilecek yardımcı düşünceleri belirlemek ve ulaşılamayacak olan seçeneği bulmak.
2
Seçeneklerde verilen yargılar paragraftaki ifadelerle tek tek eşleştirilir.
Beyin bölgesinin aktifliği, sosyal kaygılar, nüfus oranı ve yabancı yüzleri tanıma yeteneğiyle ilgili seçeneklerin paragrafta karşılık bulduğu görülür.
Doğru ve yanlış yardımcı düşünceleri birbirinden ayırt etmek.
3
Gelecekteki ihtiyaç durumuyla ilgili ifade ile seçenekteki kesin yargı karşılaştırılır.
Parçada 'ihtiyacın gelecekte nasıl şekilleneceğinin tartışma konusu olduğu' belirtilirken, seçenekte 'artık kendilerine ihtiyaç duyulmadığı' şeklinde kesin ve olumsuz bir yargı kullanıldığı saptanır.
Parçadaki bilgiyle çelişen ya da parçayı aşan seçeneği doğru cevap olarak belirlemek.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünce
Question 2130Question

Bir şirkette çalışan Fatih, Gamze, Harun, İlayda ve Kaan adlı beş mühendis; Cumartesi ve Pazar günlerinde düzenlenecek olan Robotik, Tasarım ve Yazılım alanlarındaki eğitimlere katılacaktır. Mühendislerin katılacakları e��itimlerin günleri ve alanlarına ilişkin kimi bilgiler şu şekildedir:

* Her bir mühendis sadece bir alanda ve bir günde eğitime katılacaktır.
* Her eğitim alanında en az bir mühendis eğitim alacaktır.
* Cumartesi günü toplam üç, Pazar günü ise toplam iki mühendis eğitime katılacakt��r.
* Robotik alanındaki eğitim sadece Cumartesi günü düzenlenmektedir.
* Fatih ve Gamze aynı gün, farklı alanlardaki eğitimlere kat��lacaktır.
* Harun ve İlayda farklı günlerde, aynı alandaki eğitimlere katılacaktır.
* Kaan, Yazılım alanındaki eğitime Pazar günü katılacaktır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Robotik alanındaki eğitime katılan mühendis sayısı birdir.

Answer

Robotik alanındaki eğitime katılan mühendis sayısı birdir.
Yapılan analizler sonucunda Pazar gününün kontenjanının dolduğu ve Fatih ile Gamze'nin Cumartesi günü eğitime katıldığı belirlenir. Robotik eğitimi sadece Cumartesi günü düzenlendiği ve Harun ile İlayda'nın alanı Robotik olamayacağı için, Robotik alanında Fatih veya Gamze'den yalnız biri eğitim alabilir. Her alanda en az bir kişi eğitim alacağına göre, Robotik eğitimine katılan kişi sayısı kesinlikle birdir.

Step-by-Step Solution

1
Kontenjanların ve günlerin analizi yapılır.
Fatih ve Gamze'nin Cumartesi günü eğitime katıldığı belirlenir.
Toplam 5 kişi vardır; Cumartesi günü 3, Pazar günü ise 2 kişi eğitime katılacaktır. Kaan Pazar günü eğitime katılmaktadır. Harun ve İlayda farklı günlerde eğitim aldıklarından, biri Cumartesi diğeri Pazar günü katılacaktır. Bu durumda Pazar gününün 2 kişilik kontenjanı Kaan ve (Harun veya İlayda'dan biri) ile dolmaktadır. Dolayısıyla, Fatih ve Gamze kesinlikle Cumartesi günü eğitime katılacaktır.
2
Alanların analizi yapılır.
Robotik alanındaki eğitime katılabilecek kişilerin sadece Fatih ve Gamze olduğu belirlenir.
Robotik eğitimi sadece Cumartesi günü düzenlenmektedir. Harun ve İlayda aynı alandadır; bu alan Robotik olamaz çünkü biri Pazar gün�� katılacaktır ve Pazar günü Robotik eğitimi yoktur. Benzer şekilde, Kaan Yazılım alanındadır. Bu durumda Robotik alanındaki eğitime katılabilecek kişiler sadece Fatih ve Gamze'dir.
3
Fatih ve Gamze'nin durumları değerlendirilir.
Robotik alanındaki eğitime katılan kişi sayısının tam olarak bir olduğu sonucuna varılır.
Fatih ve Gamze aynı gün (Cumartesi) fakat farklı alanlarda eğitim alacaklardır. Bu nedenle ikisi birden Robotik alanında olamaz. Her alanda en az bir mühendis olması gerektiğinden, Robotik alanında en az bir kişi olmalıdır. Fatih ve Gamze'den sadece biri Robotik alanında eğitim alacağından, bu alanda eğitim alan kişi sayısı kesinlikle birdir.

Key Concept

Üç ve çoklu değişkenli sözel mantık kurgularında değişkenlerin gün, alan ve kişi bazında gruplandırılarak tablo oluşturulması ve olasılıkların elenerek kesin yargılara ulaşılması.
Question 2131Question

Ayhan, Burak, Ceren, Derya ve Elif adlı beş kişi Pazartesi, Salı ve Çarşamba günlerinde düzenlenen Gitar, Piyano ve Keman kurslarına katılmışlardır. Bu kişilerin katıldıkları kurslar ve günlere ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Her bir kişi sadece bir gün kursa gitmiştir ve her kursa en az bir kişi katılmıştır.
* Pazartesi günü sadece bir kişi kursa gitmiştir ve bu kişi Ayhan'dır.
* Gitar kursuna sadece iki kişi katılmıştır ve bu kurs sadece Salı günü düzenlenmektedir.
* Derya, Çarşamba günü düzenlenen Piyano kursuna katılmıştır.
* Ceren ve Elif aynı kursa kat��lmışlardır.
* Burak ve Derya aynı gün farklı kurslara katılmışlardır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Burak, Keman kursuna katılmıştır.

Answer

Burak'ın Keman kursuna katıldığı bilgisi kesinlikle doğrudur.
Burak, Derya ile aynı gün (Çarşamba) farklı kurslara katılmıştır. Derya Piyano kursuna katıldığı için Burak Keman veya Gitar kursuna katılmalıdır. Ancak Gitar kursu sadece Salı günü düzenlendiğinden ve bu kursa sadece Ceren ile Elif katıldığından, Burak'ın Keman kursuna katıldığı kesin olarak ortaya çıkar.

Step-by-Step Solution

1
Sabit ve doğrudan verilen bilgileri tabloya yerleştirin.
Ayhan'ın Pazartesi günü kursa gittiği ve Derya'nın Çarşamba günü Piyano kursuna gittiği belirlenir.
Bu bilgiler öncüllerde doğrudan ve kesin olarak verilmiştir.
2
Ceren ve Elif'in katıldığı kursu belirlemek için olasılıkları değerlendirin.
Ceren ve Elif'in Gitar kursuna katıldığı ve Salı günü kursa gittikleri kesinleşir.
Eğer Keman veya Piyano kursuna katılsalardı, Gitar kursuna (sadece Salı günü düzenlenmesi ve 2 kişi katılması kuralı nedeniyle) sadece 1 kişi kalırdı. Bu durum çelişki yaratır.
3
Burak'ın katıldığı günü ve kursu analiz edin.
Burak'ın Çarşamba günü Keman kursuna katıldığı belirlenir.
Burak ve Derya aynı gün (Çarşamba) farklı kurslara gitmiştir. Derya Piyano'ya gittiği için Burak Keman veya Gitar almalıdır. Gitar sadece Salı günü olduğundan, Burak Çarşamba günü Keman kursuna katılmıştır.

Key Concept

Üç ve Çoklu Değişkenli Mantıksal Eşleştirme
Question 2132Question

Efe, Figen, Gamze ve Hakan adlı dört arkadaş; gitar, resim, seramik ve tiyatro kurslarına gitmektedir. Bu kursların yapıldığı günler Pazartesi, Çarşamba, Cuma ve Cumartesi'dir. Her bir kişi farklı bir kursa ve farklı bir günde gitmektedir.

Bu kişilerin gittikleri kurslar ve günlere ilişkin bazı bilgiler şu şekildedir:
* Efe, kursa Çarşamba günü gitmektedir.
* Resim kursuna giden kişi Hakan değildir ve bu kursun günü Cumartesi'dir.
* Gamze, Tiyatro kursuna gitmektedir ve kurs günü Pazartesi değildir.
* Gitar kursunun günü Pazartesi'dir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Seramik kursuna giden kişi Efe'dir.

Answer

Seramik kursuna giden kişi Efe'dir.
Tüm öncüller yerleştirildiğinde Gamze'nin Cuma günü Tiyatro'ya, Figen'in Cumartesi günü Resim'ye, Hakan'ın Pazartesi günü Gitar'a ve Efe'nin Çarşamba günü Seramik kursuna gittiği bulunur. Dolayısıyla, seramik kursuna giden kişinin Efe olduğu ifadesi kesinlikle doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Gamze'nin kurs gününü belirlemek için kısıtlamaları incelemek.
Gamze, Tiyatro kursuna Cuma günü gitmektedir.
Gamze Tiyatro kursuna gittiği için Cumartesi günü olan Resim kursuna gidemez. Pazartesi günü de gitmediği ve Çarşamba günü Efe'ye ait olduğu için geriye sadece Cuma günü kalır.
2
Resim kursuna giden kişiyi belirlemek.
Resim kursuna Cumartesi günü giden kişi Figen'dir.
Resim kursunun günü Cumartesi'dir ve bu kişilerden biri Hakan değildir. Efe Çarşamba, Gamze ise Cuma günü gittiği için Cumartesi günü Resim kursuna gidebilecek tek kişi Figen kalır.
3
Hakan ve Efe'nin günlerini ve kurslarını eşleştirmek.
Hakan Pazartesi günü Gitar kursuna, Efe ise Çarşamba günü Seramik kursuna gitmektedir.
Geriye kalan günler Pazartesi ve Çarşamba'dır. Efe Çarşamba günü gittiğine göre, Hakan Pazartesi günü gitmelidir. Gitar kursunun günü Pazartesi olduğu için Hakan Gitar'a gider. Kalan son kurs olan Seramik ise Efe'ye kalır.

Key Concept

Eşleştirme problemlerinde kısıtlamaları kullanarak tablo yardımıyla kesin çıkarımlar yapma.
Estimated Time:1m 30s
Question 2133Question
x=11113x = 1 - \frac{1}{1 - \frac{1}{3}}
y=2+1212y = 2 + \frac{1}{2 - \frac{1}{2}}

olduğuna göre, xyx \cdot y çarpımının değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 43-\frac{4}{3}

Answer

Çarpımın doğru değeri 43-\frac{4}{3}'tür.
Çarpımın doğru sonucu olan 43-\frac{4}{3} değeri, xx ifadesinin 12-\frac{1}{2} ve yy ifadesinin 83\frac{8}{3} olarak hatasız bir şekilde bulunup birbiriyle çarpılması neticesinde elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
xx ifadesindeki en içteki payda işlemini yaparız.
113=231 - \frac{1}{3} = \frac{2}{3}
xx ifadesini sadeleştirmeye başlamak için en alt basamaktaki çıkarma işlemini tamamlamak gerekir.
2
xx ifadesindeki bölme işlemini gerçekleştiririz.
123=32\frac{1}{\frac{2}{3}} = \frac{3}{2}
Bir sayıyı kesre bölerken, payda ters çevrilerek pay ile çarpılır.
3
xx değerini bulmak için çıkarma işlemini tamamlarız.
x=132=12x = 1 - \frac{3}{2} = -\frac{1}{2}
xx değişkeninin nihai rasyonel değerini elde etmek.
4
yy ifadesindeki payda işlemini yaparız.
212=322 - \frac{1}{2} = \frac{3}{2}
yy ifadesini sadeleştirmeye başlamak için paydadaki çıkarma işlemini tamamlamak gerekir.
5
yy ifadesindeki bölme i��lemini gerçekleştiririz.
132=23\frac{1}{\frac{3}{2}} = \frac{2}{3}
Bölme işlemini rasyonel sayılarda bölme kuralına göre düzenlemek.
6
yy değerini bulmak için toplama işlemini tamamlarız.
y=2+23=83y = 2 + \frac{2}{3} = \frac{8}{3}
yy değişkeninin nihai rasyonel değerini elde etmek.
7
xx ve yy değerlerini çarparız.
xy=1283=86=43x \cdot y = -\frac{1}{2} \cdot \frac{8}{3} = -\frac{8}{6} = -\frac{4}{3}
Bizden istenen çarpım sonucuna ulaşmak.

Key Concept

Çok katlı rasyonel ifadelerde işlem önceliği ve rasyonel sayılarda dört işlem kuralları.

Hints

1
Çok katlı kesirlerde işlemlere her zaman en alt veya en içteki basamaktan başlayın.
2
xx ve yy ifadelerinde ana bölme çizgisinin altındaki işlemleri tamamladıktan sonra ters çevirip çarpma kuralını uygulayın.
3
xx ifadesini 12-\frac{1}{2} ve yy ifadesini 83\frac{8}{3} olarak bulduktan sonra bu iki değeri çarparak sadeleştirme yapın.

Practice More

Çok katlı rasyonel sayılarda işlem sırası ve işaret yönetimi ile ilgili pratik yapmak adına benzer yapıda negatif sonuçlu rasyonel işlemler çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 2134Question

Koku duyusu, diğer duyularımızdan farklı olarak, beyinde doğrudan duygusal hafıza ve duygu durumunu kontrol eden amigdala ve hipokampus bölgeleriyle bağlantılıdır. Görme ve işitme gibi duyular talamus süzgecinden geçtikten sonra kortekste işlenirken, kokunun bu doğrudan hattı, onun geçmiş deneyimleri anında ve yoğun bir biçimde canlandırmasını sağlar. Edebiyatta 'Proust Etkisi' olarak adlandırılan, bir kokunun bizi yıllar öncesine ait bir ana ışınlaması durumu işte bu anatomik ayrıcalıktan kaynaklanır. ---- Nitekim yapılan son nörogörüntüleme çalışmaları da kokunun tetiklediği anıların, görsel uyaranlarla hatırlanan anılara kıyasla çok daha güçlü bir duygusal dalgalanma yarattığını ortaya koymaktadır.

Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Bu durum, kokuların yalnızca ge��mişi hatırlatmakla kalmayıp o anın duygusal iklimini de aynen yeniden üretme gücüne sahip olduğunu gösterir.

Answer

Bu durum, kokuların yalnızca geçmişi hatırlatmakla kalmayıp o anın duygusal iklimini de aynen yeniden üretme gücüne sahip olduğunu belirten ifadedir.
Doğru yanıt olan seçenek, kokunun sadece geçmişi hatırlatmakla kalmayıp o anın duygusal atmosferini de yeniden canlandırdığını ifade ederek boşluktan önceki anatomik ayrıcalık açıklaması ile boşluktan sonraki duygusal yoğunluk ve bilimsel çalışmalar arasındaki mantıksal köprüyü kusursuz bir şekilde kurmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana temasını ve yapısal bağlantılarını belirleme.
Giriş kısmında koku duyusunun beyindeki anatomik yapısı gereği duygusal hafızayla olan doğrudan bağı ve edebiyattaki 'Proust Etkisi' açıklanmıştır.
Paragrafın boşluk öncesindeki kısmının hangi kavramsal çerçeveye oturduğunu anlamak için gereklidir.
2
Boşluktan sonraki cümlenin işlevini ve bağlacını analiz etme.
Son cümlenin 'Nitekim...' ifadesiyle başladığı ve kokunun tetiklediği anıların yüksek duygusal etkisini kanıtlayan nörobilimsel araştırmalardan bahsettiği görülmüştür.
Boşluğa gelecek ifadenin ardından gelen açıklamaya zemin hazırlaması gerektiğini saptamak için gereklidir.
3
Seçenekleri anlam bütünlüğü ve mantıksal akış yönünden değerlendirme.
Kokunun sadece anıları canlandırmakla kalmayıp geçmişteki duygusal iklimi de yeniden ürettiğini belirten ifadenin, hem öncesindeki Proust Etkisi'ni açıkladığı hem de sonrasındaki nörolojik duygusal dalgalanma çalışmalarına doğrudan köprü oluşturduğu tespit edilmiştir.
Doğru yanıtı mantıksal akışa ve bağlama en uygun cümle olarak doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

Paragraf Tamamlama
Estimated Time:2m 0s
Question 2135Question

Anadolu’nun en iyi korunmuş arkeolojik alanlarından biri olan Kibyra Antik Tiyatrosu, 2024 yılında tamamlanan ve yalnızca bölgeden elde edilen doğal taşların kullanıldığı iki yıllık restorasyon çalışmasının ardından kapılarını yeniden ziyaretçilere açtı.

Bu cümleden Kibyra Antik Tiyatrosu ile ilgili olarak çıkarılabilecek kesin yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Antik tiyatrodaki restorasyon çalışmalarına 2022 yılında başlanmıştır.

Answer

Antik tiyatrodaki restorasyon çalışmalarına 2022 yılında başlanmıştır.
Cümlede restorasyon çalışmasının 2024 yılında tamamlandığı ve iki yıl sürdüğü açıkça ifade edilmektedir. Buradan hareketle basit bir hesaplamayla restorasyonun 2022 yılında başladığı sonucuna kesin olarak ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki zaman ifadelerini belirlemek
Restorasyon çalışmasının tamamlanma yılı 2024, toplam süresi ise 2 yıl olarak saptanmıştır.
Çalışmanın başlangıç tarihini bulabilmek için öncelikle bitiş tarihini ve çalışmanın ne kadar sürdüğünü belirlememiz gerekir.
2
Zaman hesabı yapmak
20242=20222024 - 2 = 2022 yılı elde edilir.
2024 yılında tamamlanan ve 2 yıl süren bir çalışmanın başlangıç yılı matematiksel olarak 2022 yılı olmalıdır.
3
Seçeneklerle karşılaştırıp kesin yargıyı doğrulamak
Restorasyon çalışmalarının 2022 yılında başladığını belirten seçeneğin kesin bir çıkarım olduğu onaylanır.
Diğer seçenekler cümlede yer almayan öznel yorumlar veya varsayımlar içerirken, bu seçenek doğrudan cümledeki somut veriye dayanmaktadır.

Key Concept

Kesin yargı sorularında, metinde doğrudan verilmeyen hiçbir öznel yorum, tahmin veya neden-sonuç ilişkisi doğru kabul edilemez. Yalnızca cümledeki somut ifadelerden ve sayısal/tarihsel verilerden çıkarılabilecek mantıksal sonuçlar kesin yargıdır.
Estimated Time:1m 30s
Question 2136Question

Aslı, Berk, Ceylan ve Doğan adlı kişiler hafta sonu Cumartesi ve Pazar günlerinde tenis, yüzme ve koşu sporlarından birini yapmışlardır. Kişilerin yaptıkları sporlara ve günlere ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Her bir kişi yalnızca bir gün spor yapmış ve yalnızca bir spor türü seçmiştir.
* Cumartesi günü iki, Pazar günü iki kişi spor yapmıştır.
* Tenis sporunu iki kişi, yüzme ve koşu sporlarını ise birer kişi yapmıştır.
* Berk ve Doğan aynı gün farklı sporları yapmışlardır.
* Cumartesi günü yalnızca tenis ve yüzme sporları yapılmıştır.
* Aslı, Pazar günü koşu yapmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ceylan tenis yapmıştır.

Answer

Ceylan tenis yapmıştır.
Ceylan'ın tenis yapması her iki olasılık tablosunda da değişmeyen, kesin olan tek bilgidir. Pazar günü koşu yapan Aslı dışındaki diğer kişi olan Ceylan'a geriye kalan tenis sporu kalmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Kişi sayısı ve gün dağılımını belirleme
Aslı Pazar günü spor yaptığına ve Pazar günü toplam 2 kişi spor yaptığına göre, Pazar günü Aslı ile birlikte 1 kişi daha spor yapmıştır. Berk ve Doğan aynı gün spor yaptığına göre, bu iki kişi Pazar günü olamaz (Pazar günü en fazla 2 kişi olabildiği için). Dolayısıyla Berk ve Doğan Cumartesi günü, Ceylan ise Pazar günü spor yapmıştır.
Kişilerin hangi günlerde spor yaptığını netleştirmek için.
2
Cumartesi günü yapılan sporları analiz etme
Cumartesi günü yalnızca tenis ve yüzme sporları yapılmıştır. Berk ve Doğan Cumartesi g��nü farklı sporları yaptığına göre; biri tenis, diğeri ise yüzme yapmıştır. Bu durum iki farklı olasılık (alternatif tablo) yaratır.
Cumartesi günkü spor dağılımının alternatiflerini belirlemek için.
3
Spor türlerinin kişi sayılarına göre Pazar gününü çözümleme
Toplamda tenis yapan 2 kişi, yüzme yapan 1 kişi ve koşu yapan 1 kişi vardır. Aslı Pazar günü koşu yapmıştır (1 koşu kullanıldı). Berk ve Doğan'dan biri yüzme yaptığına göre (1 yüzme kullanıldı), Ceylan yüzme yapamaz. Berk ve Doğan'dan diğeri tenis yaptığına göre (1 tenis kullanıldı), kalan 1 tenis hakkı mutlaka Pazar günü spor yapan Ceylan'a aittir.
Ceylan'ın yaptığı sporu kesin olarak bulmak için.

Key Concept

Verilen kısıtlı ve olasılıklı öncüllerden yola çıkarak alternatif tablolar oluşturma ve ortak (kesin) kesişim kümesini bulma.
Estimated Time:1m 30s
Question 2137Question

Epistemik haksızlık; bir kişinin, toplumsal önyargılar nedeniyle bir bilgi aktarıcısı veya bilginin öznesi olarak güvenilirliğinin haksız yere düşürülmesi ya da kendi deneyimlerini anlamlandıracak kavramsal ara��lardan yoksun bırakılması durumudur. Miranda Fricker tarafından kavramsallaştırılan bu olgu, iki temel biçimde ortaya çıkar: Görüş haksızlığı ve yorumsal haksızlık. Görüş haksızlığında, konuşmacının kimliğine yönelik önyargılar yüzünden ona hak ettiğinden daha az güvenilirlik payesi verilir. Örneğin, bir kadının teknik bir konudaki beyanının ciddiye alınmaması bu türdendir. Yorumsal haksızlıkta ise toplumda egemen olan kavramsal yapının, dezavantajlı grupların deneyimlerini açıklamada yetersiz kalması söz konusudur; cinsel taciz kavramı literatüre girmeden önce bu durumu yaşayanların maruz kaldığı anlamlandırma zorluğu gibi. Epistemik haksızlık, yalnızca bireysel bir haksızlık değil, aynı zamanda toplumun bilgi üretme ve paylaşma kapasitesine vurulmuş yapısal bir darbedir.

Bu parçadan hareketle "epistemik haksızlık" ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Show answer & explanation

Answer: Dezavantajlı grupların yaşadığı yorumsal haksızlıkların, görüş haksızlıklarına kıyasla daha kalıcı ve yıkıcı sonuçlar doğurduğuna

Answer

Dezavantajlı grupların yaşadığı yorumsal haksızlıkların, görüş haksızlıklarına kıyasla daha kalıcı ve yıkıcı sonuçlar doğurduğu yargısı
Parçada epistemik haksızlığın iki temel türünden (görüş haksızlığı ve yorumsal haksızlık) bahsedilmekte ve bunlara örnekler verilmektedir. Ancak bu iki türün etki dereceleri veya sonuçlarının ağırlığı açısından birbiriyle kıyaslandığına, birinin diğerine göre daha kalıcı veya yıkıcı olduğuna dair herhangi bir bilgiye yer verilmemiştir. Dolayısıyla bu yargı paragraftan çıkarılamaz.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu ve yardımcı düşüncelerini belirlemek için metni dikkatle okuyun.
Metnin 'epistemik haksızlık' kavramını, bu kavramın türlerini (görüş ve yorumsal haksızlık) ve toplumsal etkilerini ele aldığı anlaşılır.
Soruyu doğru çözebilmek için paragrafta sunulan bilgilerin sınırlarını çizmek gerekir.
2
Seçeneklerde verilen yargıları paragraftaki c��mlelerle tek tek eşleştirin.
Dört seçeneğin (toplumsal ön kabullerin güvenilirliği etkilemesi, kavramsal araç yoksunluğunun anlamlandırmayı sekteye uğratması, egemen çerçevelerin yetersizliğinin adlandırma zorluğu yaratması, toplumsal bilgi sistemine zarar vermesi) paragraftaki ifadelerle birebir örtüştüğü görülür.
Yardımcı düşünce sorularında seçeneklerin metin içindeki dayanaklarını bulmak eleme yöntemi için şarttır.
3
Kalan seçenekteki yargının paragrafta desteklenip desteklenmediğini kontrol edin.
İki haksızlık türünün etki derecesine yönelik ('kıyasla daha kalıcı ve yıkıcı') bir karşılaştırmanın paragrafta yer almadığı tespit edilir.
Metinde doğrudan ya da dolaylı olarak değinilmeyen, doğruluğu metinden çıkarılamayacak yargıyı belirlemek sorunun doğru cevabına ulaşmayı sağlar.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünce

Hints

1
Paragrafta karşılaştırma bildiren ifadelere (daha, en, kıyasla) dikkat edin; metinde iki kavram arasında böyle bir üstünlük veya derece ilişkisi kurulup kurulmadığını kontrol edin.
Estimated Time:2m 30s
Question 2138Question

Aşağıdaki parçaya göre soruyu cevaplayınız.

Pygmalion etkisi, diğer adıyla kendini gerçekleştiren kehanet, bireyin kendisinden beklentisi yüksek olan kişilerin bu beklentilerine uygun davranması ve sonuçta o beklentiyi gerçekleştirmesi durumudur. Bu kavram, adını mitolojideki Kıbrıslı heykeltıraş Pygmalion’dan alır. Pygmalion, fildişinden kusursuz bir kadin heykeli yontar ve kendi yarattığı bu heykele âşık olur. Mitolojiye göre, aşk tanrıçası Afrodit onun bu sevgisine yanıt vererek heykeli canlandırır. Sosyal psikolojide ise bu terim, bir kişinin başkaları hakkındaki inançlarının, o başkalarının davranışlarını ve başarı düzeylerini doğrudan şekillendirmesi sürecini tanımlamak için kullanılır.

Okullarda yapılan araştırmalar, öğretmenlerin öğrencilerinden beklentilerinin öğrencilerin akademik başarısı üzerinde doğrudan bir etkisi olduğunu ortaya koymuştur. Örneğin, öğretmenlere rastgele seçilen bazı öğrencilerin çok zeki ve üstün başarılı olacağı söylendiğinde, yıl sonunda bu öğrencilerin gerçekten de diğerlerine göre daha yüksek başarı gösterdikleri gözlemlenmiştir. Öğretmenler bu öğrencilere daha fazla ilgi göstermiş, daha zorlayıcı sorular sormuş ve daha yapıcı geri bildirimlerde bulunmuşlardır. Ancak Pygmalion etkisinin olumlu yönü kadar olumsuz bir versiyonu da vardır: Golem etkisi. Bu etkide ise bir kişi hakkındaki düşük beklentiler, o kişinin performansının düşmesine yol açar.

Bu parçadan hareketle Pygmalion etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Show answer & explanation

Answer: Bir bireye karşı beslenen olumlu inanç ve beklentilerin, o bireyin davranış ve başarı düzeyini doğrudan ve olumlu yönde etkilediğine

Answer

Bir bireye karşı beslenen olumlu inanç ve beklentilerin, o bireyin davranış ve başarı düzeyini doğrudan ve olumlu yönde etkilediği yargısına ulaşılabilir.
Doğru olan seçenek parçada yer alan 'bir kişinin başkaları hakkındaki inançlarının, o başkalarının davranışlarını ve başarı düzeylerini doğrudan şekillendirmesi' tanımıyla tam olarak örtüşmektedir. Bu durum, başkalarının beklentilerinin bireyin performansı üzerindeki belirleyici gücünü gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki temel kavram olan Pygmalion etkisinin tanımını inceleme
Pygmalion etkisinin, bireyin kendisinden beklentisi yüksek olan kişilerin bu beklentilerine uygun davranması ve sonuçta o beklentiyi gerçekleştirmesi durumunu ifade ettiği belirlenir.
Soru kökündeki kavramın metindeki sınırlarını netleştirmek için.
2
Sosyal psikoloji bağlamındaki karşılığını analiz etme
Bu kavramın sosyal psikolojide bir kişinin başkaları hakkındaki inançlarının, o başkalarının davranışlarını ve başarı düzeylerini doğrudan şekillendirmesi süreci olarak açıklandığı saptanır.
Doğru seçenekte yer alan 'inanç ve beklentilerin başarıyı doğrudan etkilemesi' yargısını doğrulamak için.
3
Seçenekleri analiz ederek yanlış yönlendirmeleri eleme
Diğer seçeneklerdeki aşırı genellemeler (sadece üstün zekalılar), amaç-sonuç karmaşaları (zor soruların amacı) ve kavram çarpıtmaları (zeka düzeyini yükseltmek) elenir.
Metindeki kesin verilerle uyuşmayan çeldiricileri eleyerek doğru sonuca ulaşmak için.

Key Concept

Çoklu paragraf sorularında metinden doğrudan çıkarılabilecek ana düşünceyi ve yargıları tespit etme
Question 2139Question

Bir fırında günlük kullanılan unun 14\frac{1}{4}'ü ile ekmek, kalan unun 13\frac{1}{3}'i ile poğaça yapılmaktadır. Geriye kalan unun tamamı ile de kurabiye yapılmaktadır. Kurabiye yapımında kullanılan un miktarı, ekmek yapımında kullanılan un miktarından 20 kg20\text{ kg} fazla olduğuna göre, bu fırında bir günde kullanılan toplam un miktarı kaç kg\text{kg}'dır?

Show answer & explanation

Answer: 80

Answer

Bu fırında bir günde kullanılan toplam un miktarı 80 kg'dır.
Toplam un miktarına xx denilirse; ekmek için kullanılan un 14x\frac{1}{4}x ve kalan un 34x\frac{3}{4}x olur. Poğaça için kalan unun 13\frac{1}{3}'i, yani 34x×13=14x\frac{3}{4}x \times \frac{1}{3} = \frac{1}{4}x kullanılır. Geriye kalan unun tamamı ile kurabiye yapıldığı için kurabiye un miktarı 34x14x=12x\frac{3}{4}x - \frac{1}{4}x = \frac{1}{2}x olur. Kurabiye un miktarının, ekmek un miktarından 20 kg20\text{ kg} fazla olduğu belirtildiğinden 12x14x=20    14x=20    x=80 kg\frac{1}{2}x - \frac{1}{4}x = 20 \implies \frac{1}{4}x = 20 \implies x = 80\text{ kg} sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Günlük kullanılan toplam un miktarını xx değişkeni ile ifade etme.
Toplam un miktarı: xx
Problemin çözümünü cebirsel denklemle gerçekleştirmek için.
2
Ekmek yapımı için kullanılan un miktarını ve kalan un miktarını bulma.
Ekmek için kullanılan un: 14x\frac{1}{4}x
Kalan un: x14x=34xx - \frac{1}{4}x = \frac{3}{4}x
Poğaça miktarı kalan un üzerinden hesaplanacağı için kalan un miktarının belirlenmesi gerekir.
3
Kalan unun 13\frac{1}{3}'i ile poğaça yapıldığından poğaça miktarını bulma.
Poğaça için kullanılan un: 34x×13=14x\frac{3}{4}x \times \frac{1}{3} = \frac{1}{4}x
Poğaça i��in harcanan payı belirlemek amacıyla.
4
Geriye kalan un ile kurabiye yapıldığından kurabiye un miktarını hesaplama.
Kurabiye için kullanılan un: 34x14x=24x=12x\frac{3}{4}x - \frac{1}{4}x = \frac{2}{4}x = \frac{1}{2}x
Ekmek ve poğaçadan arta kalan miktarın kurabiye yapımında kullanıldığını göstermek amacıyla.
5
Kurabiye un miktarının ekmek un miktarından 20 kg20\text{ kg} fazla olmasını denklem olarak yazma ve çözme.
12x14x=20    14x=20    x=80\frac{1}{2}x - \frac{1}{4}x = 20 \implies \frac{1}{4}x = 20 \implies x = 80
Verilen fark ilişkisini kullanarak toplam un miktarını bulmak için.

Key Concept

Kesir problemlerinde kalan miktar ifadesine dikkat edilerek adım adım parça-bütün ilişkisi kurma ve cebirsel çözüm yapma.
Question 2140Question

Bir dijital yayın platformunun başlangıçtaki üyelerinin %60\%60'ı aylık abonelik, kalanları ise yıllık abonelik paketini kullanmaktadır. Bir ay sonra; aylık abonelerin %20\%20'si aboneliğini iptal etmiş, yıllık abonelerin ise %10\%10'u yıllık aboneliğini iptal ederek aylık aboneliğe geçiş yapmıştır. Bu geçiş ve iptaller dışında platforma yeni üye katılımı olmamıştır. Buna göre, son durumda platformdaki aylık abonelerin sayısının yıllık abonelerin sayısına oranı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 139\frac{13}{9}

Answer

Son durumda aylık abonelerin sayısının yıllık abonelerin sayısına oranı 139\frac{13}{9}'dur.
Platformdaki toplam üye sayısı 100x100x alındığında, aylık abonelerin sayısı 60x60x ve yıllık abonelerin sayısı 40x40x olur. Aylık abonelerin %20\%20'si yani 12x12x kadarı iptal ettiğinde 48x48x aylık abone kalır. Yıllık abonelerin %10\%10'u yani 4x4x kadarı aylık aboneliğe geçtiğinde yıllık abone sayısı 36x36x'e düşer. Bu 4x4x üye aylık abonelere katıldığı için son durumda aylık abone sayısı 48x+4x=52x48x + 4x = 52x olur. Aylık abonelerin yıllık abonelere oranı ise 52x36x=139\frac{52x}{36x} = \frac{13}{9} olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki üye sayılarını belirleme
Toplam üye sayısı 100x100x olsun. Bu durumda aylık aboneler 60x60x, yıllık aboneler 40x40x olur.
Yüzde hesaplamalarını kolaylaştırmak için toplam üye sayısına 100x100x denilmiştir.
2
Bir ay sonraki üye değişimlerini hesaplama
Aylık abonelerden iptal edenler: 60x×%20=12x60x \times \%20 = 12x. Kalan aylık aboneler: 60x12x=48x60x - 12x = 48x. Yıllık abonelerden aylık aboneliğe geçenler: 40x×%10=4x40x \times \%10 = 4x. Kalan yıllık aboneler: 40x4x=36x40x - 4x = 36x.
Belirtilen yüzde oranlarına göre azalan ve yön değiştiren abone miktarlarını bulmak gerekir.
3
Son durumdaki abone sayılarını ve oranı bulma
Son durumda aylık abone sayısı: 48x+4x=52x48x + 4x = 52x. Son durumda yıllık abone sayısı: 36x36x. İstenen oran: 52x36x=139\frac{52x}{36x} = \frac{13}{9}.
Yıllık abonelikten aylık aboneliğe geçenlerin aylık abonelere eklenip yıllık abonelerden çıkarılmasıyla elde edilen son değerlerin birbirine oranlanması gerekir.

Key Concept

Yüzde problemleri çözülürken temel alınan (payda) değerlerin doğru belirlenmesi ve miktarlar arasındaki geçişlerin denkleme doğru yansıtılması.
PreviousPage 107 / 129Next
All practice questions — ALES | Examkin