Zaman ve Vardiya Problemleri

24 questions

Question 1Question

Bir iş yerinde Pazartesi, Salı, Çarşamba ve Perşembe günleri; Sabah ve Akşam olmak üzere günde iki farklı vardiyada çalışılmaktadır. Bu iş yerinde Kerem, Leyla, Murat, Nalan ve Özgür adlı çalışanların vardiya düzeniyle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Her bir vardiyada sadece bir kişi çalışmaktadır.
* Hiç kimse aynı gün içinde iki vardiyada birden çalışmamıştır.
* Kerem ve Nalan sadece birer vardiyada çalışmışlardır ve bu vardiyalar farklı günlerin akşam vardiyalarıdır.
* Leyla ve Özgür ikişer vardiyada çalışmışlardır. Leyla'nın çalıştığı vardiyalar ardışık günlerde ve aynı vakittedir (Sabah veya Akşam).
* Murat, Pazartesi günü sabah vardiyasında çalışmıştır.
* Özgür'ün çalıştığı vardiyalardan biri Çarşamba akşamı, diğeri ise Perşembe sabahıdır.
* Kerem, Salı günü çalışmamıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Çarşamba günü sabah vardiyasında Leyla çalışmıştır.

Answer

Çarşamba günü sabah vardiyasında Leyla çalışmıştır.
Çözüm adımlarında görüldüğü üzere, Leyla'nın ardışık günlerde ve aynı vakitte çalışabilmesi için tek seçenek Salı ve Çarşamba günlerinin sabah vardiyalarıdır. Pazartesi akşam ve Salı akşam seçeneği, Kerem ve Nalan'ın akşam vardiyası kurallarıyla çelişmektedir. Bu nedenle Çarşamba günü sabah vardiyasında Leyla'nın çalıştığı kesinlikle doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Verilen bilgilere göre günleri (Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe) ve vardiyaları (Sabah, Akşam) içeren bir tablo oluşturulur.
Tabloda toplam 88 boş vardiya hücresi elde edilir. Kişilerin vardiya sayıları belirlenir: Leyla (22), Özgür (22), Murat (22), Kerem (11), Nalan (11); toplam 88 vardiya.
Değişkenleri ve kısıtlamaları net bir şekilde görmek için görsel bir taslak oluşturulması gerekir.
2
Kesin olan bilgiler tabloya yerleştirilir.
Murat'ın Pazartesi sabahı çalıştığı (P-Sabah: Murat) ve Özgür'ün Çarşamba akşamı ile Perşembe sabahı çalıştığı (Ç-Akşam: Özgür, Pe-Sabah: Özgür) yerleştirilir.
Sorunun çözümünü kolaylaştırmak için bilinen kesin verilerden başlanır.
3
Leyla'nın ardışık ve aynı vakitteki 22 vardiyası için olası durumlar analiz edilir.
Leyla ya (Salı sabah ve Çarşamba sabah) ya da (Pazartesi akşam ve Salı akşam) çalışmalıdır. Eğer Leyla Pazartesi akşam ve Salı akşam çalışırsa, geriye kalan akşam vardiyası sadece Perşembe akşamı olur. Ancak Kerem ve Nalan'ın her ikisinin de akşam vardiyasında çalışması gerektiği ve farklı günlerde olmaları gerektiği kuralı çelişki yaratır. Bu yüzden Leyla kesin olarak Salı sabah ve Çarşamba sabah çalışmıştır.
Çelişkileri eleyerek Leyla'nın vardiya günlerini ve vakitlerini kesinleştirmek gerekir.
4
Geriye kalan kişilerin (Kerem, Nalan, Murat) vardiyaları yerleştirilir ve olasılıklar değerlendirilir.
Kalan boş vardiyalar Pazartesi akşam, Salı akşam ve Perşembe akşamdır. Kerem Salı günü çalışmadığı için Pazartesi akşam veya Perşembe akşam çalışmıştır. Murat Pazartesi günü iki vardiyada birden çalışamayacağı için Pazartesi akşam çalışamaz; Salı akşam veya Perşembe akşam çalışmıştır. Bu durumda birden fazla geçerli olasılık ortaya çıkar ancak tüm olasılıklarda Leyla'nın Çarşamba sabahı çalıştığı sabittir.
Seçenekleri doğrulamak için kesin ve olası durumların ayrımı yapılır.

Key Concept

Sözel mantık sorularında zaman ve vardiya kısıtlamalarına göre tablo oluşturma, olasılıkları gruplandırma ve çelişki eleme yöntemi.
Estimated Time:2m 30s
Question 2Question

Bir iş yerinde Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe ve Cuma günleri; Gündüz ve Gece olmak üzere iki farklı vardiyada görev yapan Can, Derin, Efe, Fuat ve Gizem adlı çalışanların vardiya programıyla ilgili bilinenler şunlardır:

* Her günün her vardiyasında yalnızca 11 kişi çalışmaktadır.
* Her çalışan hafta boyunca toplam 22 vardiyada görev almıştır.
* Can ve Efe yalnızca Gündüz vardiyasında; Derin ve Gizem ise yalnızca Gece vardiyasında çalışmıştır.
* Fuat, biri Gündüz diğeri Gece olmak üzere iki farklı vardiyada çalışmıştır.
* Salı günü Gündüz vardiyasında Can, Gece vardiyasında ise Gizem çalışmıştır.
* Can'ın çalıştığı günler ardışık (arka arkaya) değildir.
* Gizem'in çalıştığı günler ardışık (arka arkaya) günlerdir.
* Fuat'ın Gece vardiyasında çalıştığı gün, Can'ın Gündüz vardiyasında çalıştığı günlerden biridir.
* Pazartesi ve Cuma günlerinin Gündüz vardiyalarında aynı kişi çalışmıştır.
* Derin'in çalıştığı günlerden biri Çarşamba günüdür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesin olarak yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Efe ve Gizem, Pazartesi günü birlikte çalışmamıştır.

Answer

Efe ve Gizem, Pazartesi günü birlikte çal��şmamıştır.
Pazartesi günü Gündüz vardiyasında Efe, Gece vardiyasında ise Gizem çalışmaktadır. Bu durumda Efe ve Gizem Pazartesi günü aynı iş yerinde birlikte görev yapmış olurlar. Dolayısıyla birlikte çalışmadıklarını belirten seçenek kesin olarak yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Vardiya sayılarını ve dağılımını belirlemek
Gündüz vardiyasında toplam 55 nöbet vardır ve burada Can (22), Efe (22), Fuat (11) çalışabilir. Gece vardiyasında da 55 nöbet vardır ve burada Derin (22), Gizem (22), Fuat (11) çalışabilir.
Çalışanların toplam nöbet sayılarının ve hangi vardiyalarda çalışabileceklerinin belirlenmesi tablonun iskeletini oluşturur.
2
Gündüz vardiyasını yerleştirmek
Pazartesi ve Cuma Gündüz vardiyalarında aynı kişi çalışmıştır. Bu kişi Can olamaz (çünkü Can Salı çalışmaktadır ve ardışık günlerde çalışamaz, ayrıca toplam 22 nöbeti vardır). Fuat da olamaz (çünkü Fuat sadece 11 gün Gündüz çalışmaktadır). Bu durumda Pazartesi ve Cuma Gündüz vardiyasında kesinlikle Efe çalışmaktadır. Can'ın Salı günü ile ardışık olmayan diğer Gündüz nöbeti ise Perşembe günüdür. Kalan Çarşamba Gündüz vardiyasında ise Fuat çalışmaktadır.
Verilen kısıtlar doğrultusunda Gündüz vardiyası programı tamamen kesinleşir.
3
Gece vardiyasını yerleştirmek
Fuat'ın Gece vardiyası, Can'ın Gündüz çalıştığı günlerden biridir (Salı veya Perşembe). Salı gecesi Gizem çalıştığı için Fuat kesinlikle Perşembe gecesi çalışır. Gece vardiyasında kalan boş günler Pazartesi, Çarşamba ve Cuma'dır. Derin'in günlerinden biri Çarşamba gecesidir. Gizem'in günleri ardışık olduğundan Salı gecesi ile ardışık olan Pazartesi gecesi de Gizem çalışmalıdır. Geriye kalan Cuma gecesinde ise Derin çalışır.
Gündüz vardiyası bilgileri ve kalan öncüller kullanılarak Gece vardiyası da tamamen çözülür.
4
Seçenekleri analiz etmek ve yanlış olanı bulmak
Pazartesi Gündüz vardiyasında Efe, Gece vardiyasında ise Gizem çalışmaktadır. Dolayısıyla Efe ve Gizem Pazartesi günü birlikte çalışmıştır. 'Birlikte çalışmamıştır' ifadesi kesin olarak yanlıştır.
Elde edilen kesin tabloya göre seçeneklerin doğruluğu test edilir.

Key Concept

Sözel Mantık Zaman ve Vardiya Problemlerinde Tablo Kurma ve Çıkarım Yapma

Hints

1
Gündüz ve Gece vardiyalarında toplamda kimlerin kaç gün çalışabileceğini listeleyerek başlayın.
2
Pazartesi ve Cuma Gündüz vardiyalarında aynı kişinin çalıştığı bilgisini kullanarak bu kişinin neden sadece Efe olabileceğini bulun.
3
Can'ın ardışık günlerde çalışmadığı kuralından yola çıkarak Can'ın ikinci gününü belirleyin ve ardından Fuat'ın Gece vardiyasını bu güne yerleştirin.

Practice More

Benzer vardiya kurgularında olasılıkların 22 farklı tablo oluşturup oluşturmadığını test etmek için ardışıklık kısıtlarını değiştiren varyasyonlar çözebilirsiniz.

Alternative Method

Çözümü kolaylaştırmak için 5×25 \times 2 boyutunda bir tablo çizip satırlara Gündüz/Gece vardiyalarını, sütunlara ise günleri yazarak verilen bilgileri doğrudan hücrelere yerleştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 3Question

Bir iş yerinde çalışan Ahmet, Burak, Cem, Deniz ve Elif adlı kişiler hafta içi günlerinde (Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma) birer gün nöbet tutmaktadır. Bu kişilerin nöbet günleriyle ilgili şunlar bilinmektedir:

* Ahmet, Burak'tan hemen sonraki gün nöbet tutmaktadır.
* Cem, Pazartesi günü nöbet tutmamaktadır.
* Deniz, Perşembe günü nöbet tutmaktadır.
* Cem Çarşamba günü nöbet tutarsa, Elif Pazartesi günü nöbet tutmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cem, Cuma günü nöbet tutmaktadır.

Answer

Cem'in Cuma günü nöbet tuttuğu ifadesi kesinlikle doğrudur.
Deniz'in Perşembe günü nöbet tuttuğu bilinmektedir. Ahmet'in Burak'tan hemen sonraki gün nöbet tutması kısıtlaması nedeniyle, bu ikili yalnızca Pazartesi-Salı ya da Salı-Çarşamba günlerinde nöbet tutabilir. İlk olasılıkta (Burak Pazartesi, Ahmet Salı) geriye Çarşamba ve Cuma günleri kalır; Cem Çarşamba nöbet tutarsa Elif'in Pazartesi nöbet tutması gerekir ancak Pazartesi doludur, bu yüzden Cem Cuma günü nöbet tutar. İkinci olasılıkta (Burak Salı, Ahmet Çarşamba) geriye Pazartesi ve Cuma günleri kalır; Cem Pazartesi nöbet tutamayacağı için yine Cuma günü nöbet tutar. Her iki olasılıkta da Cem'in Cuma günü nöbet tuttuğu kesinleşir.

Step-by-Step Solution

1
Doğrudan verilen bilgiyi yerleştirme
Deniz'in Perşembe günü nöbet tuttuğu kesinleşir.
Deniz, Perşembe günü nöbet tutmaktadır öncülü doğrultusunda bu yerleştirme yapılır.
2
Ardışık gün kısıtlamasını inceleme
Ahmet'in Burak'tan hemen sonraki gün nöbet tutması gerektiği için, Perşembe günü de dolu olduğundan bu ikili sadece Pazartesi-Salı veya Salı-Çarşamba günlerinde nöbet tutabilir.
Ahmet ve Burak ardışık günlerde çalışmak zorundadır ve araya başka biri giremez.
3
Olası durumları analiz etme ve koşullu öncülü uygulama
Eğer Burak-Ahmet Pazartesi-Salı nöbet tutarsa geriye ��arşamba ve Cuma kalır. Cem Çarşamba nöbet tutarsa koşul gereği Elif Pazartesi nöbet tutmalıdır ancak Pazartesi günü doludur. Dolayısıyla bu durumda Cem Cuma, Elif Çarşamba nöbet tutar. Eğer Burak-Ahmet Salı-Çarşamba nöbet tutarsa geriye Pazartesi ve Cuma kalır. Cem Pazartesi nöbet tutamayacağı için Cem yine Cuma günü nöbet tutar.
Her iki olası durumda da Cem'in nöbet günü Cuma olmak zorundadır.

Key Concept

Sözel Mantık zaman tablosu oluşturma ve koşullu öncülleri değerlendirme
Question 4Question

Bir şirkette Pazartesi, Salı ve Çarşamba günlerinde Gündüz ve Gece olmak üzere günde iki farklı vardiyada çalışanlar görev yapmaktadır. Bu şirkette çalışan Arda, Burcu, Ceren, Demir ve Ebru adlı kişilerin vardiya programlarıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her çalışan en az bir vardiyada görev almıştır.
* Ceren ve Demir aynı gün görev yapmıştır.
* Arda ve Burcu aynı tür vardiyada (ikisi de Gündüz veya ikisi de Gece) görev yapmıştır.
* Ebru, Çarşamba günü görev yapmıştır ve toplam iki vardiyada görev alan tek kişidir.
* Pazartesi gece vardiyasında Burcu görev yapmıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ebru, Pazartesi günü gündüz vardiyasında görev yapmıştır.

Answer

Ebru'nun Pazartesi günü gündüz vardiyasında görev yapmış olması kesinlikle doğrudur.
Yapılan analiz sonucunda Pazartesi gece Burcu, Salı günü Ceren ve Demir, Çarşamba gece Arda, Çarşamba gündüz Ebru yerleştirildikten sonra geriye kalan tek boş vardiya olan Pazartesi gündüz vardiyasına, iki vardiyada çalışan tek kişi olan Ebru yerleşmektedir. Bu nedenle Ebru'nun Pazartesi günü gündüz vardiyasında görev yaptığı ifadesi kesinlikle doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Sabit veriyi yerleştirme ve vardiya türünü belirleme
Pazartesi gece vardiyasında Burcu görev yapmaktadır. Burcu gece vardiyasında çalıştığı için, Arda da gece vardiyasında çalışmalıdır.
Soruda verilen son öncül Burcu'nun gününü ve vardiyasını netleştirir, üçüncü öncül ise Arda'nın vardiya türünü belirler.
2
Ceren ve Demir'in gününü belirleme
Ceren ve Demir Salı günü görev yapmıştır.
Ceren ve Demir aynı gün çalışmaktadır. Pazartesi gecesi dolu olduğundan Pazartesi çalışamazlar. Çarşamba çalışırlarsa Ebru'ya yer kalmaz. Dolayısıyla Salı günkü iki vardiyayı da (gündüz ve gece) Ceren ile Demir doldurur.
3
Arda'nın gününü ve vardiyasını belirleme
Arda, Çarşamba günü gece vardiyasında görev yapmıştır.
Arda gece vardiyasında çalışmalıdır. Pazartesi gece (Burcu) ve Salı gece (Ceren veya Demir) dolu olduğundan, Arda ancak Çarşamba gece vardiyasında çalışabilir.
4
Ebru'nun Çarşamba günkü vardiyasını belirleme
Ebru, Çarşamba günü gündüz vardiyasında görev yapmıştır.
Ebru Çarşamba günü görev yapmıştır. Çarşamba gece vardiyasında Arda çalıştığına göre, Ebru Çarşamba gündüz çalışmak zorundadır.
5
Ebru'nun ikinci vardiyasını ve Pazartesi gündüz vardiyasını eşleştirme
Ebru, Pazartesi günü gündüz vardiyasında görev yapmıştır.
Geriye kalan tek boş vardiya Pazartesi gündüzdür. Ebru iki vardiyada görev alan tek kişi olduğundan bu vardiyada da Ebru görev yapmıştır.

Key Concept

Verilen kısıtlı zaman dilimleri ve vardiya koşullarına göre değişkenleri eşleştirerek kesin ve olasılıklı durumları ayırt etme.
Question 5Question

Bir kütüphanede Cuma, Cumartesi ve Pazar günlerinde; Gündüz ve Gece olmak üzere iki farklı vardiyada çalışılmaktadır. Bu kütüphanede Kaan, Leyla, Murat, Nalan, Ömer ve Pelin adlı altı kişi, her bir vardiyada yalnızca bir kişi olacak şekilde görev yapmaktadır.

Kişilerin çalışma günleri ve vardiyalarına ilişkin bazı bilgiler şu şekildedir:
* Murat ve Pelin aynı gün farklı vardiyalarda çalışmaktadır.
* Kaan'ın vardiyası Cuma günü Gece vardiyasıdır.
* Leyla ve Nalan aynı vardiyada (ikisi de Gündüz ya da ikisi de Gece) farklı günlerde çalışmaktadır.
* Ömer, Cumartesi günü çalışmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ömer, Cumartesi günü gece vardiyasında çalışmaktadır.

Answer

Ömer'in Cumartesi günü gece vardiyasında çalışması kesinlikle doğrudur.
Ömer'in Cumartesi günü gece vardiyasında çalıştığı ifadesi kesinlikle doğrudur. Yapılan analiz sonucunda Murat ve Pelin'in Pazar günündeki iki vardiyayı paylaştığı, Leyla ve Nalan'ın ise Cuma Gündüz ve Cumartesi Gündüz vardiyalarında çalıştığı belirlenmiştir. Cumartesi günü çalışan Ömer'e bu durumda sadece Cumartesi Gece vardiyası kalmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Günleri ve vardiyaları gösteren iki satırlı (Gündüz ve Gece) ve üç sütunlu (Cuma, Cumartesi, Pazar) bir tablo oluşturulması.
Tabloda doldurulması gereken toplam altı boş hücre elde edilir.
Değişkenler arasındaki ilişkileri görselleştirmek ve çıkarım yapmak.
2
Kesin olan bilginin tabloya yerleştirilmesi.
Kaan, Cuma günü Gece vardiyasına yerleştirilir. Cumartesi günündeki hücrelerden birine de Ömer'in geleceği not edilir.
Öncüllerde doğrudan verilen kesin bilgileri yerleştirmek.
3
Murat ve Pelin'in çalışacağı günün bulunması.
Murat ve Pelin aynı gün farklı vardiyalarda çalıştığı için bir günün her iki vardiyasını birden doldurmalıdırlar. Cuma günü Gece vardiyasında Kaan çalıştığı için Cuma günü olamazlar. Ömer Cumartesi günü çalıştığı için Cumartesi günü de olamazlar. Bu durumda Murat ve Pelin, Pazar gününün Gündüz ve Gece vardiyalarını paylaşırlar.
Aynı gün çalışan iki kişinin o güne ait tüm boşlukları kapatması gerektiği mantığını kullanmak.
4
Leyla ve Nalan'ın günlerinin ve vardiyalarının analiz edilmesi.
Pazar günü (Murat ve Pelin) ve Cuma Gece (Kaan) dolu olduğuna göre geriye kalan boş hücreler Cuma Gündüz, Cumartesi Gündüz ve Cumartesi Gece'dir. Leyla ve Nalan aynı vardiyada farklı günlerde çalıştıklarına göre ve boşta sadece bir tane Cuma hücresi (Cuma Gündüz) kaldığına göre, her ikisi de Gündüz vardiyasında çalışmalıdır. Biri Cuma Gündüz, diğeri Cumartesi Gündüz vardiyasında çalışır.
Cuma gecesi Kaan ile dolu olduğu için Leyla ve Nalan'ın ortak çalışabileceği tek vardiya türünün Gündüz olması zorunluluğundan hareket etmek.
5
Cumartesi gününün diğer hücresinin bulunarak Ömer'in vardiyasının kesinleştirilmesi.
Cumartesi gününün Gündüz vardiyasında Leyla ya da Nalan'dan biri çalıştığına göre, Cumartesi günü çalışan Ömer'e yalnızca Cumartesi Gece vardiyası kalmaktadır. Dolayısıyla Ömer kesinlikle Cumartesi günü gece vardiyasında çalışmaktadır.
Cumartesi gününde kalan son boş hücreye Ömer'i yerleştirmek.

Key Concept

Zaman ve Vardiya Problemleri

Hints

1
Öncelikle Murat ve Pelin'in hangi güne yerleşebileceğini düşünün. Aynı günün farklı vardiyalarında çalışıyorlarsa, o günün iki hücresi de onlara ait olmalıdır.
2
Kaan Cuma günü çalıştığı için ve Ömer Cumartesi günü çalıştığı için, Murat ve Pelin sadece Pazar günü çalışabilirler. Bu durumda Pazar günü tamamen dolmuş olur.
3
Geriye kalan boş hücrelerden Cuma Gece doludur. Leyla ve Nalan aynı vardiyada (Gündüz ya da Gece) olmak zorunda olduğuna göre, her ikisi de ancak Gündüz vardiyasında çalışabilirler. Bu bilgiyle Cumartesi gününün boş kalan hücresine Ömer'i yerleştirin.

Practice More

Benzer vardiya kurgularında, aynı gün çalışan veya ardışık günlerde nöbet tutan kişilerin kısıtlamalarını tablo üzerinde eleyerek gitmek hızı artırır.
Estimated Time:1m 30s
Question 6Question

Bir şirkette çalışan Aslı, Berk, Cihan, Deniz ve Esra adlı kişiler hafta içi günlerinde (Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma) birer gün nöbet tutacaklardır. Bu kişilerin nöbet günleriyle ilgili bilinenler şunlardır:

* Cihan, Salı günü nöbet tutmaktadır.
* Berk, Cihan'dan hemen sonraki gün nöbet tutmaktadır.
* Esra, Pazartesi günü nöbet tutmamaktadır.
* Deniz, Cuma günü nöbet tutmaktadır.
* Eğer Deniz Salı günü nöbet tutarsa, Aslı Çarşamba günü nöbet tutacaktır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Aslı, Pazartesi günü nöbet tutmaktadır.

Answer

Aslı, Pazartesi günü nöbet tutmaktadır.
Verilen bilgilere göre Cihan Salı, Berk Çarşamba, Deniz ise Cuma günü nöbet tutmaktadır. Geriye kalan Pazartesi ve Perşembe günleri için Esra'nın Pazartesi günü nöbet tutamayacağı belirtildiğinden, Esra Perşembe günü nöbet tutmak zorundadır. Bu durumda geriye kalan tek gün olan Pazartesi günü Aslı'ya kalmaktadır. Dolayısıyla Aslı'nın Pazartesi günü nöbet tuttuğu ifadesi kesinlikle doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Doğrudan verilen bilgileri yerleştirme
Cihan Salı günü, Deniz ise Cuma günü nöbet tutmaktadır.
Soruda açıkça belirtilen kesin günleri tabloya yerleştirerek başlangıç tablosunu oluşturmak.
2
Ardışıklık kuralını uygulama
Berk Çarşamba günü nöbet tutmaktadır.
Berk'in Cihan'dan hemen sonraki gün nöbet tuttuğu bilgisiyle Berk'in gününü kesinleştirmek.
3
Kalan günler ve kişiler için olumsuz kısıtlamayı değerlendirme
Esra Perşembe günü, Aslı ise Pazartesi günü nöbet tutmaktadır.
Geriye kalan Pazartesi ve Perşembe günleri için Esra'nın Pazartesi günü nöbet tutamayacağı kuralını uygulayarak Esra'yı Perşembe'ye, Aslı'yı ise Pazartesi'ye yerleştirmek.

Key Concept

Zaman ve Vardiya Problemleri
Question 7Question

Bir fabrikada çalışan Arda, Burcu, Ceyda, Deniz, Eren ve Furkan adlı kişiler Pazartesi, Salı ve Çarşamba günlerinde Gündüz ve Gece olmak üzere iki farklı vardiyada görev yapmaktadır. Her bir vardiyada yalnızca bir kişi çalışmaktadır. Bu kişilerin vardiya düzenlerine ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Deniz, Çarşamba günü çalışmamaktadır.
* Eren, Burcu'dan hemen sonraki vardiyada çalışmaktadır.
* Arda ve Ceyda farklı günlerde, fakat aynı vakitteki (ikisi de gündüz veya ikisi de gece) vardiyalarda çalışmaktadır.
* Furkan Pazartesi günü çalışıyorsa, Ceyda Salı günü Günd��z vardiyasında çalışmaktadır.
* Eren, Salı günü çalışmamaktadır.
* Arda, Pazartesi günü Gündüz vardiyasında çalışmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ceyda, Salı günü gündüz vardiyasında çalışmaktadır.

Answer

Ceyda'nın Salı günü gündüz vardiyasında çalıştığı bilgisi kesinlikle doğrudur.
Arda'nın Pazartesi Gündüz vardiyasında olduğu kesin bilgisine dayanarak, Ceyda'nın da onunla aynı vakitte (gündüz) fakat farklı bir günde çalışması gerektiğinden Ceyda'nın Salı Gündüz veya Çarşamba Gündüz çalışabileceğini buluruz. Eren'in Burcu'dan hemen sonra çalışması ve Salı günü çalışmaması koşulları birleştirildiğinde, Eren ve Burcu ikilisinin vardiyaları Çarşamba Gündüz vardiyasını mutlaka kapatmaktadır. Bu durumda Çarşamba Gündüz vardiyası Ceyda'ya kalamayacağından Ceyda'nın kesinlikle Salı günü gündüz vardiyasında çalışması gerekmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Verilen bilgileri analiz edip gün ve vardiya tablosunu oluşturun.
Pazartesi (Gündüz/Gece), Salı (Gündüz/Gece) ve Çarşamba (Gündüz/Gece) olmak üzere kronolojik sıraya göre 6 vardiya belirlenir.
Kişilerin yerleşebileceği tüm olası durumları sistematik olarak incelemek için.
2
Kesin olan ilk bilgiyi tabloya yerleştirin.
Arda, Pazartesi Gündüz vardiyasına (1. vardiya) yerleştirilir.
Son öncülde Arda'nın Pazartesi Gündüz çalıştığı kesin olarak verildiği için.
3
Arda'nın konumuna bağlı olarak Ceyda'nın olası konumlarını belirleyin.
Ceyda ve Arda farklı günlerde fakat aynı vakitte çalıştığına göre, Ceyda da Gündüz vardiyasında olmalıdır. Arda Pazartesi Gündüz olduğundan Ceyda ya Salı Gündüz ya da Çarşamba Gündüz vardiyasında çalışabilir.
Arda ve Ceyda'nın aynı vakitte (gündüz) ama farklı günlerde çalıştığı kuralını uygulamak için.
4
Eren ve Burcu'nun ardışık vardiyalarını ve Eren'in Salı günü çalışmama durumunu inceleyin.
Eren, Burcu'dan hemen sonraki vardiyada çalışmaktadır. Eren Salı günü (3. veya 4. vardiya) çalışmadığına göre, Eren yalnızca Çarşamba Gündüz (5. vardiya) veya Çarşamba Gece (6. vardiya) çalışabilir. Bu durumda Burcu sırasıyla Salı Gece (4. vardiya) veya Çarşamba Gündüz (5. vardiya) olur. Her iki olasılıkta da Çarşamba Gündüz (5. vardiya) Eren veya Burcu tarafından doldurulduğundan, Ceyda Çarşamba Gündüz çalışamaz. Geriye tek seçenek olarak Ceyda'nın kesinlikle Salı Gündüz vardiyasında çalışması gerektiği kalır.
Eren ve Burcu'nun vardiya kısıtlamaları ile Ceyda'nın olası vardiyalarını çakıştırarak kesin bir sonuca ulaşmak için.

Key Concept

Zaman ve Vardiya Problemleri
Question 8Question

Bir hastanenin acil servisinde Perşembe, Cuma ve Cumartesi günlerinde; Gündüz ve Gece olmak üzere iki farklı vardiyada çalışılmaktadır. Bu vardiyalarda Can, Defne, Elif, Fatih ve Gamze adlı doktorlar görev yapmaktadır. Her vardiyada sadece bir doktor nöbet tutmaktadır. Doktorlardan biri iki gün, diğer doktorlar ise birer gün nöbet tutmuştur.

Nöbetlerle ilgili bilinenler şunlardır:
* Gamze, Perşembe günü Gündüz vardiyas��nda nöbet tutmuştur.
* Can, Gamze'den hemen sonraki gün nöbet tutmuştur.
* Elif ve Fatih aynı gün nöbet tutmuşlardır.
* Gece vardiyasında nöbet tutanlardan biri Defne'dir.
* Fatih ve Gamze farklı vardiyalarda (biri Gündüz, diğeri Gece) nöbet tutmuşlardır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Fatih, Cumartesi günü gece vardiyasında nöbet tutmuştur.

Answer

Fatih, Cumartesi günü gece vardiyasında nöbet tutmuştur.
Fatih ve Gamze'nin farklı vardiyada nöbet tuttukları bilindiğinden ve Gamze Perşembe Gündüz vardiyasında olduğundan, Fatih kesinlikle gece vardiyasında nöbet tutmaktadır. Elif ve Fatih'in aynı gün nöbet tutmaları gerektiği ve bu günün Perşembe (Gamze nedeniyle dolu) veya Cuma (Can nedeniyle dolu) olamayacağı tespit edilince mecburen Cumartesi gününe kalırlar. Dolayısıyla, Fatih'in Cumartesi günü gece vardiyasında nöbet tuttuğu bilgisi kesin olarak doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Günleri ve vardiyaları gösteren bir tablo hazırlayın.
Perşembe (Gündüz/Gece), Cuma (Gündüz/Gece), Cumartesi (Gündüz/Gece) olmak üzere toplam 6 nöbet yeri belirlenir.
Verilen bilgileri doğru yerleştirebilmek için görsel bir şema oluşturmak gerekir.
2
Doğrudan verilen bilgiyi tabloya yerleştirin.
Gamze Perşembe Gündüz vardiyasına yazılır. Can ise Gamze'den hemen sonraki gün olan Cuma gününe yerleştirilir (vardiyası henüz belirsiz).
Kesinleşen ilk verilerden yola çıkarak diğer günlerin doluluk durumunu analiz etmek kolaylaşır.
3
Elif ve Fatih'in nöbet gününü belirleyin.
Elif ve Fatih aynı gün nöbet tutmalıdır. Perşembe günü Gamze nöbetçi olduğu için üçüncü bir kişi sığmaz (günde en fazla 2 vardiya vardır). Cuma günü Can nöbetçi olduğundan yine Elif ve Fatih sığamaz. Geriye tek seçenek olarak Cumartesi günü kalır. Elif ve Fatih Cumartesi günü nöbet tutmaktadır.
Günlük vardiya kapasitesi sınırlandırmasını kullanarak olasılıkları elemektir.
4
Fatih ve Gamze'nin vardiya türlerini eşleştirin.
Gamze Gündüz vardiyasında çalıştığına göre, Fatih Gece vardiyasında çalışmalıdır. Fatih Cumartesi günü olduğuna göre, Cumartesi Gece nöbetçisi Fatih, Cumartesi Gündüz nöbetçisi ise Elif olur.
Vardiya tipi kısıtlamasını kullanarak kişilerin tam konumunu bulmaktır.

Key Concept

Sözel mantıkta olasılıkları eleyerek gün ve vardiya eşleştirmesi yapma

Hints

1
Her gün için Gündüz ve Gece olmak üzere ikişer vardiya kutusu çizin ve Gamze'yi Perşembe Gündüz'e yerleştirin.
2
Elif ve Fatih'in aynı gün çalışması gerektiğini unutmayın. Hangi günlerde iki boş vardiya kaldığını kontrol edin.
Estimated Time:1m 30s
Question 9Question

Bir veri merkezinde Perşembe, Cuma, Cumartesi ve Pazar günlerinde; Sabah (08.00-16.00), Akşam (16.00-00.00) ve Gece (00.00-08.00) olmak üzere günde üç farklı vardiyada sistem takibi yapılmaktadır. Bu veri merkezinde Ahmet, Banu, Cemil, Didem, Elif ve Faruk adlı altı uzman görev yapmaktadır. Uzmanların vardiyalarına ilişkin bilinenler şunlardır:

* Her uzman toplamda ikişer vardiyada görev yapmıştır.
* Her bir vardiyada yalnızca bir uzman görev yapmaktadır.
* Hiçbir uzman aynı gün içinde birden fazla vardiyada çalışmamıştır.
* Hiçbir uzman üst üste gelen iki vardiyada (örneğin bir günün Akşam vardiyası ile Gece vardiyasında veya Gece vardiyası ile ertesi günün Sabah vardiyasında) çalışmamıştır.
* Didem ve Elif yalnızca hafta sonu günlerinde (Cumartesi ve Pazar) görev yapmıştır.
* Ahmet ve Banu yalnızca hafta içi günlerinde (Perşembe ve Cuma) görev yapmıştır.
* Cemil ve Faruk hem hafta içi hem de hafta sonu birer gün görev yapmıştır.
* Kadın çalışanlar (Banu, Didem, Elif) hiçbir gün Gece vardiyasında görev yapmamıştır.
* Banu ve Didem yalnızca Akşam vardiyalarında görev yapmıştır.
* Ahmet hiçbir gün Gece vardiyasında görev yapmamıştır.
* Faruk, Cuma günü görev yapmıştır.
* Cemil ve Faruk'un çalıştığı günler ardışık değildir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Faruk, Cuma ve Pazar günlerinin Gece vardiyalarında görev yapmıştır.

Answer

Faruk, Cuma ve Pazar günlerinin Gece vardiyalarında görev yapmıştır.
Verilen kurallar doğrultusunda tablo oluşturulduğunda; Perşembe Sabah (Ahmet), Perşembe Akşam (Banu), Perşembe Gece (Cemil); Cuma Sabah (Ahmet), Cuma Akşam (Banu), Cuma Gece (Faruk); Cumartesi Sabah (Elif), Cumartesi Akşam (Didem), Cumartesi Gece (Cemil); Pazar Sabah (Elif), Pazar Akşam (Didem), Pazar Gece (Faruk) şeklinde kesin bir dağılım elde edilir. Bu dağılıma göre Faruk, hem Cuma hem de Pazar günleri Gece vardiyasında görev yapmıştır ifadesi kesinlikle doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Hafta içi ve hafta sonu vardiya dağılımlarının sınırlarını belirleme.
Perşembe ve Cuma (hafta içi) toplam 6 vardiya vardır. Ahmet (2), Banu (2), Cemil (1) ve Faruk (1) bu vardiyaları doldurur. Cumartesi ve Pazar (hafta sonu) toplam 6 vardiya vardır. Didem (2), Elif (2), Cemil (1) ve Faruk (1) bu vardiyaları doldurur.
Değişkenlerin gün kısıtlamalarına göre gruplandırılması, tablonun temel iskeletini oluşturmak için gereklidir.
2
Banu, Didem ve Elif'in vardiyalarını kesinleştirme.
Banu yalnızca Akşam çalıştığı için Perşembe Akşam ve Cuma Akşam vardiyalarında çalışır. Didem yalnızca Akşam çalıştığı için Cumartesi Akşam ve Pazar Akşam vardiyalarında çalışır. Elif kadın olduğu için Gece çalışamaz ve Akşam vardiyaları dolu olduğundan Cumartesi Sabah ve Pazar Sabah vardiyalarında çalışır.
Kadın çalışanlara yönelik Gece vardiyası yasağı ve Akşam vardiyası kısıtlaması, onların yerlerini tamamen sabitlemektedir.
3
Ahmet'in hafta içi vardiyalarını belirleme.
Ahmet hafta içi çalışır ve Gece çalışamaz. Akşam vardiyaları Banu ile dolu olduğu için Ahmet, Perşembe Sabah ve Cuma Sabah vardiyalarında çalışmak zorundadır.
Ahmet'in Gece vardiyasında çalışamadığı kuralı, Sabah vardiyalarını onunla doldurmamızı sağlar.
4
Cemil ve Faruk'un vardiyalarını yerleştirme.
Hafta içi kalan vardiyalar Perşembe Gece ve Cuma Gece'dir. Faruk Cuma günü çalıştığı için Cuma Gece vardiyas��nda görev yapar; bu durumda Cemil Perşembe Gece vardiyasında görev yapar. Cemil ve Faruk'un günleri ardışık olamayacağından, Cuma günü çalışan Faruk Cumartesi günü çalışamaz, dolayısıyla Pazar Gece vardiyasında çalışır. Cemil ise Cumartesi Gece vardiyasında görev yapar.
Faruk'un Cuma günü çalışması ve ardışık günlerde çalışmama kuralları, hem hafta içi hem de hafta sonu Gece vardiyalarını tek bir ihtimale indirger.

Key Concept

Zaman ve vardiya problemlerinde kısıtlamaların (cinsiyet, gün grupları, ardışıklık) adım adım elenerek tekil olasılığa ulaşılması.
Estimated Time:3m 0s
Question 10Question

Bir çağrı merkezinde; Canan, Demir, Elif, Fatih ve Gamze adlı müşteri temsilcileri Pazartesi, Salı ve Çarşamba günleri çalışmaktadır. Bu günlerde Sabah ve Akşam olmak üzere günde iki farklı vardiya bulunmaktadır.

Müşteri temsilcilerinin çalışma düzenine ilişkin bilinenler şunlardır:
* Her bir çalışan, bu üç gün içinde toplamda iki vardiyada görev almıştır ve hiç kimse aynı gün birden fazla vardiyada çalışmamıştır.
* Her vardiyada en az bir, en fazla iki müşteri temsilcisi çalışmıştır.
* Pazartesi günü akşam vardiyasında sadece Demir çalışmıştır.
* Fatih ve Gamze'nin çalıştığı gün ve vardiyalar tamamen aynıdır.
* Elif sadece Salı ve Çarşamba günleri çalışmıştır ve bu günlerdeki vardiyaları birbirinden farklıdır.
* Canan, Salı günü çalışmamıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Demir ve Elif, Salı günü aynı vardiyada çalışmışlardır.

Answer

Demir ve Elif'in Salı günü aynı vardiyada çalışmış olması kesinlikle doğrudur.
Demir ve Elif'in Salı günü aynı vardiyada çalışmış olması kesinlikle doğrudur. Çünkü Salı günü vardiyalarından biri tamamen Fatih ve Gamze ikilisi tarafından doldurulmuştur. Salı gününün diğer vardiyasında ise Elif çalışmaktadır ve Demir de ikinci görevini bu vardiyada yapmak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
Verilen temel kısıtlamaları analiz ederek bir taslak tablo oluşturma.
3 gün (Pazartesi, Salı, Çarşamba) ve 2 vardiya (Sabah, Akşam) ile toplam 6 vardiya hücresi belirlendi. Her çalışanın 2 vardiyası olduğu için toplamda 10 kişilik görev dağıtılacaktır.
Sorudaki değişkenleri ve toplam görev yükünü netleştirmek için.
2
Pazartesi gününün kesinleşen bilgilerini yerleştirme.
Pazartesi akşam vardiyasında sadece Demir çalışmaktadır. Canan Salı günü çalışmadığına göre iki görevini Pazartesi ve Çarşamba günleri yapmalıdır. Pazartesi akşamı sadece Demir olduğu için Canan Pazartesi sabah vardiyasında çalışmak zorundadır.
Öncüllerden hareketle Pazartesi günkü vardiya düzenini belirlemek için.
3
Fatih ve Gamze'nin çalışma gün ve vardiyalarını analiz etme.
Fatih ve Gamze aynı vardiyalarda beraber çalışmaktadır. Pazartesi günü sabah ve akşam vardiyaları dolu veya sınırlı olduğundan (sabah Canan, akşam sadece Demir), bu ikili beraber Pazartesi çalışamaz. Bu durumda Fatih ve Gamze Salı ve Çarşamba günlerinde birer vardiyada beraber çalışmak zorundadır.
İki kişinin birlikte hareket etme zorunluluğunu kullanarak olası günleri bulmak için.
4
Elif, Canan and Demir'in kalan vardiyalarını belirleme.
Çarşamba günü bir vardiya tamamen Fatih ve Gamze ile doludur (2 kişi). Diğer vardiyada ise Elif ve Canan çalışmalıdır. Salı günü de bir vardiya Fatih ve Gamze ile doludur; diğer vardiyada ise Elif ve Demir çalışmalıdır. Bu durumda Demir ve Elif, Salı günü aynı vardiyada görev yaparlar.
Grup doluluklarını analiz ederek kesinleşen vardiya eşleşmelerini bulmak için.

Key Concept

Sözel mantık problemlerinde zaman, vardiya kısıtlamaları ve kişi eşleştirmelerini tablolaştırma

Hints

1
Fatih ve Gamze'nin her gün aynı vardiyada birlikte çalıştıklarını ve her vardiyanın en fazla 2 kişi alabildiğini unutmayın.
Estimated Time:1m 30s
Question 11Question

Bir bilim şenliğinde sunum yapacak olan Alp, Buse, Ceyhun, Derya, Elif ve Furkan adlı altı araştırmacı, Cumartesi ve Pazar günleri gerçekleştirilecek oturumlarda görev alacaktır. Her iki günde de Sabah, Öğle ve Akşam olmak üzere üçer oturum düzenlenmekte ve her araştırmac�� yalnızca bir oturumda sunum yapmaktadır.

Araştırmacıların sunum yapacakları oturumlara ilişkin bilinenler şunlardır:
* Ceyhun, pazar günü sunum yapmamaktadır.
* Alp, Buse'den hemen sonraki oturumda sunum yapmaktadır.
* Eğer Derya pazar günü sunum yapıyorsa, Furkan cumartesi öğle oturumunda sunum yapmaktadır.
* Elif, akşam oturumlarından birinde sunum yapmaktadır.
* Cumartesi sabah oturumunda sunum yapan kişi Furkan değildir.

Furkan'ın pazar günü sunum yaptığı bilindiğine göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Derya cumartesi günü sunum yapmaktad��r.

Answer

Derya cumartesi günü sunum yapmaktadır.
Derya'nın cumartesi günü sunum yaptığını belirten ifade kesinlikle doğrudur. Çünkü koşullu öncüle göre Derya pazar günü sunum yaparsa Furkan'ın cumartesi öğle oturumunda sunum yapması gerekir. Ancak Furkan'ın pazar günü sunum yaptığı bilindiğinden, Furkan cumartesi günü sunum yapamaz. Bu durumda Derya da pazar günü sunum yapamaz ve cumartesi günü sunum yapmak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
Oturum düzenini kronolojik olarak sıralamak ve değişkenleri belirlemek.
Cumartesi Sabah, Cumartesi ��ğle, Cumartesi Akşam, Pazar Sabah, Pazar Öğle, Pazar Akşam olmak üzere 6 farklı oturum bulunur. Sunum yapacak kişiler: Alp, Buse, Ceyhun, Derya, Elif, Furkan.
Çözümleme için doğru bir şema oluşturmak.
2
Koşullu öncül ve ek bilgiyi birlikte değerlendirmek.
Koşullu öncüle göre Derya pazar günü sunum yaparsa, Furkan cumartesi öğle oturumunda sunum yapmalıdır. Ancak ek bilgiye göre Furkan'ın pazar günü sunum yaptığı bilinmektedir.
Furkan'ın pazar günü sunum yapması, cumartesi öğle oturumunda sunum yapamayacağı anlamına gelir.
3
Koşullu öncülün karşıt tersini (kontrapozitif) uygulamak.
Furkan cumartesi öğle oturumunda sunum yapmadığına göre, bu durumun koşulu olan 'Derya'nın pazar günü sunum yapması' durumu gerçekleşemez. Dolayısıyla Derya pazar günü sunum yapamaz.
Eğer Derya pazar günü sunum yapsaydı, Furkan'ın cumartesi günü sunum yapması gerekirdi; bu da Furkan'ın pazar günü sunum yapmasıyla çelişirdi.
4
Derya'nın hangi gün sunum yapması gerektiğini belirlemek.
Derya pazar günü sunum yapamayacağına göre, kesinlikle cumartesi günü sunum yapmaktadır.
Araştırmacılar sadece Cumartesi veya Pazar günlerinden birinde sunum yapabilir.

Key Concept

Sözel Mantık Zaman ve Vardiya Problemlerinde Koşullu Öncüllerin Çıkarımı
Question 12Question

Bir yerel radyo istasyonunda Pazartesi ve Salı günleri; Sabah (08.0012.0008.00-12.00), Öğle (12.0016.0012.00-16.00) ve Akşam (16.0020.0016.00-20.00) olmak üzere günde 33 farklı yayın kuşağı bulunmaktadır. Gamze, Hakan, Ilgın, Jale, Kenan ve Latif adlı 66 programcı bu kuşaklarda birer kez program yapacaktır.

Programcıların yayın yapacakları gün ve kuşaklara ilişkin bilgiler şu şekildedir:
* Hakan, Jale ile aynı gün ve Jale'den hemen sonraki yayın kuşağında program yapacaktır.
* Ilgın, Pazartesi günü program yapmayacaktır.
* Akşam kuşağında program yapanlar Ilgın ve Kenan'dır.
* Eğer Gamze Pazartesi günü program yaparsa, Latif akşam kuşağında program yapacaktır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Hakan, Pazartesi günü öğle kuşağında program yapmaktadır.

Answer

Hakan'ın Pazartesi günü öğle kuşağında program yapması
Yapılan mantıksal analiz sonucunda, Jale ve Hakan'ın Salı günü program yapması durumunda Pazartesi günü için kalan Gamze ve Latif yerleşimi koşullu öncülle çelişmektedir. Bu çelişki nedeniyle Jale ve Hakan kesinlikle Pazartesi günü program yapmalıdır. Jale ardışık olarak Hakan'dan önce geldiği için Jale Pazartesi sabah, Hakan ise kesinlikle Pazartesi öğle kuşağında yer alır.

Step-by-Step Solution

1
Tablo taslağını oluşturun.
Pazartesi ve Salı günleri için Sabah, Öğle, Akşam olmak üzere 66 boş hücreden oluşan bir nöbet tablosu hazırlanır.
Değişkenlerin yerleşimini ve boş kalan kontenjanları net görebilmek için.
2
Kesin kuralları tabloya yerleştirin.
Ilgın Pazartesi çalışmadığına göre Salı Akşam kuşağında yer alır. Bu durumda Kenan ise Pazartesi Akşam kuşağında yer almak zorundadır.
Akşam kuşağında sadece Ilgın ve Kenan'ın çalıştığı ve Ilgın'ın Pazartesi çalışmadığı bilgisi kullanılarak akşam kuşakları tamamen doldurulur.
3
Ardışık ve aynı gün kuralını analiz edin.
Hakan, Jale ile aynı gün ve hemen sonraki kuşakta olmalıdır. Akşam kuşakları dolu olduğu için bu ikili ancak (Sabah, Öğle) şeklinde yerleşebilir. Bu durum ya Pazartesi (Sabah, Öğle) ya da Salı (Sabah, Öğle) gününde gerçekleşebilir.
Ardışık iki kuşağın boş olduğu günleri belirlemek için.
4
Koşullu öncülü kullanarak olası durumları test edin.
Eğer Jale ve Hakan Salı gününde olurlarsa, Pazartesi gününün Sabah ve Öğle kuşaklarına Gamze ve Latif kalır. Gamze Pazartesi günü program yapacağı için koşul gereği Latif akşam kuşağında olmalıdır; fakat her iki günün de akşam kuşağı doludur (Kenan ve Ilgın). Bu durum çelişki yarattığı için Jale ve Hakan Salı günü olamaz. Kesinlikle Pazartesi günü olmalıdırlar. Buradan Jale'nin Pazartesi Sabah, Hakan'ın ise kesinlikle Pazartesi Öğle kuşağında olduğu sonucuna ulaşılır.
İkinci olasılığın çelişki yaratıp elenmesini sağlamak ve tek bir kesin çözüme ulaşmak için.

Key Concept

Zaman ve Vardiya Problemleri
Question 13Question

Bir şirketin teknik destek biriminde çalışan Ayla, Bora, Ceren, Davut, Eren ve Fatih; Pazartesi, Salı ve Çarşamba günlerinde düzenlenen vardiyalarda görev alacaktır. Vardiyalarla ilgili bilgiler şu şekildedir:

* Pazartesi, Salı ve Çarşamba günlerinin her birinde Sabah ve Öğleden Sonra olmak üzere ikişer vardiya bulunmaktadır.
* Her bir vardiyada yalnızca bir kişi çalışmaktadır ve her çalışan yalnızca bir vardiyada görev almaktadır.
* Ceren ve Eren aynı günün farklı vardiyalarında görev almaktadır.
* Bora, Ayla'nın çalıştığı vardiyadan hemen sonraki vardiyada görev almaktadır.
* Fatih, Çarşamba günü sabah vardiyasında çalışmaktadır.
* Davut, Pazartesi günü çalışmamaktadır.
* Eğer Ayla sabah vardiyasında çalışıyorsa, Eren Salı günü çalışmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Davut, Çarşamba günü öğleden sonra vardiyasında çalışmaktadır.

Answer

Davut'un Çarşamba günü öğleden sonra vardiyasında çalışması kesinlikle doğrudur.
Mantıksal analiz sonucunda Fatih Çarşamba sabahı, Ceren ve Eren Salı günü (biri sabah diğeri öğleden sonra), Ayla Pazartesi sabahı, Bora ise Pazartesi öğleden sonra vardiyalarında çalışmaktadır. Bu durumda geriye kalan tek boş vardiya Çarşamba öğleden sonra, geriye kalan tek kişi ise Davut'tur. Dolayısıyla Davut'un Çarşamba günü öğleden sonra vardiyasında çalışması kesinlikle doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Fatih'in çalıştığı gün ve vardiyayı yerleştirmek.
Fatih Çarşamba sabahı çalışmaktadır. Bu durumda Çarşamba sabahı doludur.
Verilen net bilgileri tabloya yerleştirerek başlangıç noktasını oluşturmak.
2
Ceren ve Eren'in olası günlerini belirlemek.
Ceren ve Eren aynı günün farklı vardiyalarında çalışmaktadır. Çarşamba sabahı Fatih tarafından doldurulduğu için Çarşamba günü her iki vardiya da dolu olamaz. Dolayısıyla Ceren ve Eren Pazartesi veya Salı günü çalışmalıdır. Ceren'in Salı günü çalıştığı bilindiğinden, Eren de Salı günü çalışır.
Aynı gün çalışan kişilerin kısıtlarını gün sayılarına göre değerlendirmek.
3
Ayla ve Bora'nın vardiyalarını belirlemek.
Bora'nın Ayla'dan hemen sonraki vardiyada çalışması gerektiğinden ve Salı günü Ceren ve Eren ile dolu olduğundan, Ayla ve Bora sadece Pazartesi günü çalışabilir. Ayla Pazartesi sabahı, Bora ise Pazartesi öğleden sonra çalışır.
Ardışık vardiya kısıtını ve gün doluluklarını analiz etmek.
4
Koşullu öncülü doğrulamak ve Davut'un vardiyasını bulmak.
Ayla sabah vardiyasında (Pazartesi sabah) çalıştığı için Eren'in Salı günü çalışması koşulu doğrulanır. Geriye kalan tek kişi Davut, geriye kalan tek boş vardiya ise Çarşamba öğleden sonradır. Davut Pazartesi çalışmadığı için bu durum tüm kısıtlarla uyumludur.
Koşullu önermeyi kontrol edip boş kalan son vardiyayı kalan kişiye atamak.

Key Concept

Sözel Mantık Zaman ve Vardiya Problemleri
Estimated Time:2m 0s
Question 14Question

Bir müzede hafta içi günlerde (Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma) nöbet tutacak olan Büşra, Tarık, Umut, Yasemin ve Zafer adlı çalışanların nöbet günleriyle ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her bir çalışan farklı bir günde nöbet tutmaktadır.
* Yasemin, Tarık'tan hemen sonraki gün nöbet tutmaktadır.
* Büşra, Pazartesi günü nöbet tutmamaktadır.
* Zafer, Cuma günü nöbet tutmamaktadır.
* Eğer Büşra Cuma günü nöbet tutarsa, Zafer Perşembe günü nöbet tutar.
* Umut, Çarşamba günü nöbet tutmaktadır.

Buna göre, Tarık'ın Pazartesi günü nöbet tuttuğu biliniyorsa, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Zafer, Perşembe günü nöbet tutmaktadır.

Answer

Zafer'in Perşembe günü nöbet tuttuğu ifadesi kesinlikle doğrudur.
Tarık'ın Pazartesi günü çalışması durumunda, ardışıklık kuralı gereği Yasemin Salı günü çalışır. Umut'un Çarşamba günü çalıştığı bilindiğinden geriye Perşembe ve Cuma günleri kalır. Kalan çalışanlar Büşra ve Zafer'dir. Zafer Cuma günü çalışamayacağı için kesinlikle Perşembe günü çalışmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Tarık ve Yasemin'in nöbet günlerini yerleştirmek.
Tarık Pazartesi, Yasemin ise Salı günü nöbet tutar.
Yasemin'in Tarık'tan hemen sonraki gün çalıştığı bilinmektedir. Tarık Pazartesi günü çalıştığına göre Yasemin Salı günü çalışmalıdır.
2
Umut'un nöbet gününü yerleştirmek.
Umut Çarşamba günü nöbet tutar.
Öncüllerde Umut'un Çarşamba günü nöbet tuttuğu bilgisi doğrudan verilmiştir.
3
Kalan çalışanları (Büşra ve Zafer) ve günleri (Perşembe ve Cuma) eşleştirmek.
Zafer Perşembe günü, Büşra ise Cuma günü nöbet tutar.
Zafer Cuma günü nöbet tutamayacağına göre geriye kalan tek gün olan Perşembe günü nöbet tutmalıdır. Kalan son gün olan Cuma günü ise Büşra'ya kalır. Büşra Cuma günü nöbet tuttuğunda Zafer'in Perşembe günü nöbet tutması koşulu da böylelikle sağlanmış olur.

Key Concept

Zaman ve Vardiya Problemleri
Question 15Question

Bir iş yerinde hafta içi günlerde (Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma) nöbet tutacak olan Ahmet, Burak, Cemil, Demir ve Elif adlı çalışanların nöbet günleriyle ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her gün sadece bir kişi nöbet tutmaktadır.
* Cemil, Çarşamba günü nöbet tutmaktadır.
* Ahmet, Burak'tan hemen sonraki gün nöbet tutmaktadır.
* Elif, Cuma günü nöbet tutmamaktadır.
* Eğer Ahmet Cuma günü nöbet tutuyorsa, Elif Pazartesi günü nöbet tutmaktadır.

Buna göre, Demir'in Cuma günü nöbet tuttuğu biliniyorsa, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Burak Pazartesi günü nöbet tutmaktadır.

Answer

Burak Pazartesi günü nöbet tutmaktadır.
Cemil'in Çarşamba ve Demir'in Cuma günü nöbet tuttuğu bilindiğine göre, Ahmet'in Burak'tan hemen sonraki gün nöbet tutabilmesi için tek seçenek Burak'ın Pazartesi, Ahmet'in ise Salı günü nöbet tutmasıdır. Geriye kalan Perşembe gününe ise Elif yerleşir. Bu durumda Burak'ın Pazartesi günü nöbet tuttuğu ifadesi kesinlikle doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Kesin olarak verilen günleri ve soru kökündeki varsayımı tabloya yerleştirmek.
Çarşamba günü Cemil'e, Cuma günü ise Demir'e atanır. Tabloda boş kalan günler Pazartesi, Salı ve Perşembe'dir.
��özüme başlamak için sabit verileri yerleştirerek seçenekleri daraltmak gerekir.
2
Ardışık nöbet kuralını boş günlere uygulamak.
Ahmet'in Burak'tan hemen sonraki gün nöbet tutması gerekmektedir. Boş günler içinde ardışık olan tek ikili Pazartesi ve Salı'dır. Dolayısıyla Burak Pazartesi, Ahmet ise Salı günü nöbet tutmalıdır.
Ardışık gün kısıtlamasını sağlayabilecek tek boş gün kombinasyonunu belirlemek.
3
Kalan kişiyi boş güne yerleştirip diğer kuralları kontrol etmek.
Kalan son kişi olan Elif, boş kalan tek gün olan Perşembe gününe yerleşir. Bu yerleşim 'Elif Cuma günü nöbet tutmamaktadır' ve 'Ahmet Cuma günü nöbet tutuyorsa...' kurallarını ihlal etmez. Tam sıralama: Pazartesi -> Burak, Salı -> Ahmet, Çarşamba -> Cemil, Perşembe -> Elif, Cuma -> Demir şeklindedir.
Tablonun tamamını oluşturup tüm koşullarla tutarlılığını onaylamak.

Key Concept

Sözel mantık problemlerinde ardışık günler, olumsuz kısıtlamalar ve koşullu öncüller doğrultusunda gün eşleştirme tablosu oluşturma
Question 16Question

Bir araştırma laboratuvarında çalışan Kerem, Leyla, Mine, Nuri, Onur ve Pelin adlı altı teknisyen; Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma ve Cumartesi günlerinde birer gün nöbet tutacaktır. Teknisyenlerin nöbet günlerine ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Nuri, Leyla'dan hemen sonraki gün nöbet tutmaktadır.
* Pelin, Çarşamba günü nöbet tutmamaktadır.
* Mine, Cuma veya Cumartesi günlerinden birinde nöbet tutmaktadır.
* Leyla ve Nuri hafta içi günlerde nöbet tutmaktadır.
* Eğer Onur Pazartesi günü nöbet tutarsa, Kerem Cuma günü nöbet tutar.

Leyla'nın Perşembe günü nöbet tuttuğu bilindiğine göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mine, Cumartesi günü nöbet tutmaktadır.

Answer

Mine, Cumartesi günü nöbet tutmaktadır.
Leyla'nın Perşembe günü nöbet tuttuğu bilgisiyle başlandığında, Nuri'nin Leyla'dan hemen sonraki gün olan Cuma günü nöbet tutması gerektiği kesinleşir. Mine ise Cuma veya Cumartesi günlerinden birinde nöbet tutmak zorundadır. Cuma günü Nuri tarafından doldurulduğundan, Mine'nin nöbet günü kesin olarak Cumartesi olur. Bu durum tüm olasılıklarda değişmeyen tek kesin bilgidir.

Step-by-Step Solution

1
Verilen kesin bilgiyi yerleştirme ve ardışık gün kısıtlamasını uygulama.
Leyla Perşembe günü nöbet tuttuğuna göre, Nuri ondan hemen sonraki gün olan Cuma günü nöbet tutar.
Nuri'nin Leyla'dan hemen sonra nöbet tuttuğu belirtilmiştir.
2
Mine'nin gününü belirleme.
Mine Cumartesi günü nöbet tutar.
Mine'nin Cuma veya Cumartesi günü nöbet tutması gerekmektedir. Cuma günü Nuri'ye ait olduğuna göre, Mine kesinlikle Cumartesi günü nöbet tutacaktır.
3
Kalan kişiler (Kerem, Onur, Pelin) için kalan günleri (Pazartesi, Salı, Çarşamba) analiz etme.
Pelin Çarşamba günü nöbet tutamaz, dolayısıyla Pelin Pazartesi veya Salı günlerinden birinde nöbet tutacaktır. Onur ise Pazartesi günü nöbet tutamaz; çünkü Onur Pazartesi günü tutarsa koşul gereği Kerem'in Cuma günü nöbet tutması gerekir ancak Cuma günü Nuri nöbet tutmaktadır.
Koşullu önerme ve olumsuz kısıtlamaları inceleyerek olasılıkları daraltmak gerekir.

Key Concept

Sözel Mantıkta Zaman ve Vardiya Problemlerinde Tablo Kurma ve Koşullu Durum Analizi
Question 17Question

Bir kütüphanede hafta sonu günlerinde (Cumartesi ve Pazar); Sabah (09.0013.0009.00-13.00), Öğle (13.0017.0013.00-17.00) ve Akşam (17.0021.0017.00-21.00) olmak üzere günde üç farklı vardiyada görev alacak olan Aylin, Burcu, Ceyda, Demir ve Emre adlı beş gönüllü çalışanın çalışma programıyla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Her vardiyada yalnızca bir kişi çalışmaktadır ve her gönüllü en az bir vardiyada görev almıştır.
* Sabah vardiyalarında her iki gün de aynı kişi çalışmıştır.
* Pazar günü yalnızca kadın çalışanlar görev almıştır.
* Burcu, öğle vardiyalarında görev almamıştır.
* Aylin, Cumartesi günü çalışmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Burcu, Pazar günü akşam vardiyasında görev almıştır.

Answer

Burcu, Pazar günü akşam vardiyasında görev almıştır.
Nöbet çizelgesi analiz edildiğinde, Pazar günü yalnızca kadın çalışanların (Aylin, Burcu, Ceyda) görev alabileceği ve Burcu'nun öğle vardiyasında çalışmadığı bilinmektedir. Aylin her iki günün de sabah vardiyasında çalıştığından, Burcu'nun çalışabileceği tek uygun zaman dilimi Pazar günü akşam vardiyası olmaktadır. Dolayısıyla bu bilgi kesinlikle doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Verilen kısıtlamaları analiz ederek vardiya ve çalışan eşleştirmesi için bir tablo taslağı oluşturun.
Cumartesi ve Pazar günleri için Sabah (09.0013.0009.00-13.00), Öğle (13.0017.0013.00-17.00) ve Akşam (17.0021.0017.00-21.00) vardiyalarından oluşan 66 kutucuklu bir tablo elde edilir.
Sözel mantık sorularında verileri görselleştirmek ve olasılıkları elemek için tablo kurmak temel adımdır.
2
Sabah vardiyalarında aynı kişinin çalıştığı ve Pazar günü sadece kadınların (Aylin, Burcu, Ceyda) çalıştığı bilgilerini birleştirin.
Sabah vardiyalarında hem Cumartesi hem Pazar günü çalışan kişi (XX), Pazar günü de çalıştığı için bir kadın olmalıdır. Erkek çalışanlar (Demir, Emre) Pazar günü çalışamayacağından, her ikisi de Cumartesi günü çalışmak zorundadır (en az bir kez çalışma kuralından dolayı).
Her gönüllünün en az bir kez çalışması gerektiği ve Pazar günü erkeklerin çalışamayacağı kuralı, erkeklerin yerleşimini Cumartesi gününe sınırlar.
3
Aylin'in Cumartesi günü çalıştığı bilgisini kullanarak Sabah vardiyasında çalışan kişiyi belirleyin.
Cumartesi günü çalışan erkekler (Demir, Emre) Öğle ve Akşam vardiyalarını dolduracağı için Cumartesi gününden geriye sadece Sabah vardiyası kalır. Aylin Cumartesi günü çalıştığına göre, Cumartesi Sabah vardiyasında olmak zorundadır. Bu durumda her iki günün de Sabah vardiyasında çalışan kişi Aylin'dir.
Cumartesi günü diğer iki vardiya erkekler tarafından doldurulduğundan, Aylin'in çalışabileceği tek yer Sabah vardiyasıdır. Bu da onun her iki gün sabah çalışan kişi olduğunu kesinleştirir.
4
Pazar gününün kalan vardiyalarına (Öğle ve Akşam) Burcu ve Ceyda'yı yerleştirin.
Pazar sabahı Aylin çalıştığına göre, Burcu ve Ceyda Pazar Öğle ve Pazar Akşam vardiyalarında çalışmalıdır. Burcu öğle vardiyasında çalışmadığına göre, Pazar Akşam vardiyasında çalışmak zorundadır. Geriye kalan Ceyda ise Pazar Öğle vardiyasında çalışır. Demir ve Emre ise Cumartesi Öğle ve Akşam vardiyalarını kesin sırası bilinmeyecek şekilde paylaşırlar.
Kalan kişilerin vardiya kısıtlamalarına göre tek bir yerleşimi mümkündür, bu da kesin yargıya ulaşmamızı sağlar.

Key Concept

Zaman ve vardiya kurgularında değişkenleri gün ve saat dilimlerine göre sınıflama, kesinlik ve olasılık durumlarını ayırt etme.
Question 18Question

Bir mağazada Cumartesi ve Pazar günleri; Sabah ve Akşam olmak üzere günde iki farklı vardiya düzenlenmektedir. Bu vardiyalarda görev yapacak olan Ali, Banu ve Can adlı çalışanların vardiya programıyla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Her vardiyada sadece bir kişi çalışmaktadır.
* Üç çalışan da hafta sonu boyunca en az bir vardiyada görev almıştır.
* Cumartesi günü Sabah vardiyasında Can, Akşam vardiyasında ise Banu çalışmıştır.
* Pazar günü Akşam vardiyasında çalışan kişi Ali'dir.
* Can, Pazar günü çalışmamıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Can, hafta sonu boyunca sadece bir vardiyada çalışmıştır.

Answer

Can'ın hafta sonu boyunca sadece bir vardiyada çalışmış olması
Can'ın Cumartesi günü yalnızca Sabah vardiyasında çalıştığı ve Pazar günü ise hiç çalışmadığı kesin olarak bilinmektedir. Bu doğrultuda Can, hafta sonu toplamında sadece bir vardiyada çalışmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Vardiya günlerini ve saatlerini gösteren basit bir tablo çizilir.
Cumartesi (Sabah, Akşam) ve Pazar (Sabah, Akşam) olmak üzere 4 boş hücreli bir şablon elde edilir.
Bilgileri organize etmek ve çelişkileri önlemek için.
2
Verilen kesin bilgileri tabloya yerleştiririz.
Cumartesi Sabah hücresine Can, Cumartesi Akşam hücresine Banu, Pazar Akşam hücresine Ali yazılır. Geriye sadece Pazar Sabah hücresi boş kalır.
Hangi vardiyaların dolu ve hangilerinin boş olduğunu netleştirmek için.
3
Can'ın durumunu ve toplam vardiya sayısını analiz ederiz.
Öncüllerde Can'ın Pazar günü çalışmadığı belirtilmiştir. Cumartesi günü de sadece Sabah vardiyasında çalıştığına göre, Can hafta sonu boyunca yalnızca 1 vardiyada (Cumartesi Sabah) görev almıştır.
Doğru seçeneğe ulaşmak için.

Key Concept

Zaman ve vardiya problemlerinde kesinlik ve olasılık analizi yapma
Question 19Question

Bir üniversitenin öğrenci işleri ofisinde Pazartesi günü 09.0014.0009.00 - 14.00 saatleri arasında her saat başı bir kişi olmak üzere Fatih, Gizem, Hakan, Irmak ve Kaan adlı beş çalışan nöbet tutacaktır. Bu çalışanların nöbet saatlerine ilişkin bilinenler şunlardır:

* Nöbet saatleri 09.0010.0009.00-10.00, 10.0011.0010.00-11.00, 11.0012.0011.00-12.00, 12.0013.0012.00-13.00 ve 13.0014.0013.00-14.00 şeklindedir.
* Hakan, Gizem'den hemen sonraki saat diliminde nöbet tutacaktır.
* Irmak, 12.0013.0012.00 - 13.00 saat diliminde nöbet tutmayacaktır.
* Kaan ve Irmak'ın nöbet saatleri arasında tam olarak iki saatlik bir zaman dilimi vardır.
* Eğer Fatih ilk saat diliminde (09.0010.0009.00 - 10.00) nöbet tutarsa, Kaan son saat diliminde (13.0014.0013.00 - 14.00) nöbet tutacaktır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Hakan'ın nöbet saati, Irmak'ın nöbet saatinden sonradır.

Answer

Hakan'ın nöbet saati, Irmak'ın nöbet saatinden sonradır.
Yapılan analizler sonucunda iki farklı geçerli nöbet tablosu oluşmaktadır. Birinci tabloda (Irmak, Gizem, Hakan, Kaan, Fatih) Hakan üçüncü saatte, Irmak birinci saatte nöbet tutmaktadır. İkinci tabloda (Fatih, Irmak, Gizem, Hakan, Kaan) ise Hakan dördüncü saatte, Irmak ikinci saatte nöbet tutmaktadır. Her iki tabloda da Hakan'ın nöbet saati Irmak'ın nöbet saatinden sonra gelmektedir. Bu nedenle 'Hakan'ın nöbet saati, Irmak'ın nöbet saatinden sonradır' ifadesi kesinlikle doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Saat dilimlerini ve kısıtları listeleyin.
Saat dilimleri: 1 (09.0010.0009.00-10.00), 2 (10.0011.0010.00-11.00), 3 (11.0012.0011.00-12.00), 4 (12.0013.0012.00-13.00), 5 (13.0014.0013.00-14.00). Kısıtlar: G ve H ardışık (H, G'den hemen sonra), I \neq 4, |K - I| = 3 (aralarında 2 saat var), F = 1 \Rightarrow K = 5.
Sorunun çözüm tablosunu oluşturmak için gerekli olan temel değişkenleri ve kuralları netleştirmek gerekir.
2
Kaan ve Irmak'ın aralarındaki 2 saatlik boşluk kuralını ve Irmak'ın 4. saatte olamayacağı kısıtını değerlendirerek olası durumları belirleyin.
Bu kurala göre (K, I) ikilisi ya {1, 4} ya da {2, 5} saatlerinde olmalıdır. Irmak 4. saatte olamayacağı için, {1, 4} durumunda I = 1 ve K = 4 olmak zorundadır. {2, 5} durumunda ise iki alt olasılık vardır: I = 2 ve K = 5 veya I = 5 ve K = 2.
En sınırlayıcı kısıtlardan biri olan Kaan ve Irmak ilişkisi üzerinden olasılıkları dallandırmak çözümü kolaylaştırır.
3
Birinci olasılığı (I = 1, K = 4) tamamlayın.
Geriye 2, 3 ve 5. saatler kalır. Gizem ve Hakan ardışık olacağı için G = 2 ve H = 3 olur. Geriye kalan Fatih ise 5. saatte yer alır. F = 5 olduğu için 'F = 1 ise K = 5' koşulu bozulmaz. 1. Durum: I, G, H, K, F.
İlk olasılık zincirinde tüm çalışanların yerlerini kesinleştirerek birinci geçerli tabloyu elde etmek.
4
İkinci olasılığı ({2, 5} durumu) tamamlayın ve koşulları test edin.
Eğer I = 2 ve K = 5 olursa, boş kalan saatler 1, 3 ve 4 olur. Gizem ve Hakan ardışık olacağından G = 3 ve H = 4 olur. Boş kalan 1. saate Fatih yerleşir (F = 1). F = 1 olduğunda K = 5 olmalı kısıtı da sağlanmış olur. 2. Durum: F, I, G, H, K. Diğer taraftan, I = 5 ve K = 2 olsaydı, boş kalan saatler 1, 3 ve 4 olurdu. G = 3 ve H = 4 olurdu. Fatih 1'e yerleşirdi. Ancak F = 1 iken K = 2 olması koşulu ihlal ederdi. Dolayısıyla bu durum geçersizdir.
İkinci olasılık zincirindeki koşulların geçerliliğini denetleyerek nihai tabloları netleştirmek.
5
Elde edilen iki geçerli tabloyu karşılaştırarak kesin doğruyu bulun.
1. Durumda Hakan 3. saatte, Irmak 1. saattedir (Hakan sonra). 2. Durumda Hakan 4. saatte, Irmak 2. saattedir (Hakan sonra). Her iki durumda da Hakan'ın nöbet saati Irmak'tan sonradır.
Bulunan olası tabloların ortak yönünü tespit ederek kesinlikle doğru olan yargıya ulaşmak.

Key Concept

Sözel Mantık Tablo Kurma ve Koşullu Olasılık Analizi
Question 20Question

Bir kargo şubesinde Cumartesi günü çalışan Aslı ve Berker adında iki kurye vardır. Bu kuryelerin çalışma saatleriyle ilgili bilinenler şunlardır:

* Kargo şubesi Cumartesi günü 08.0016.0008.00 - 16.00 saatleri arasında hizmet vermektedir.
* Her kurye dörder saatlik birer vardiyada tek başına çalışmaktadır.
* Aslı'nın vardiyası, Berker'in vardiyasından önce başlamıştır.

Buna göre, Aslı'nın çalışma saatleri aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 08.0012.0008.00 - 12.00

Answer

Aslı'nın çalışma saatleri 08.0012.0008.00 - 12.00 olarak belirlenir.
Doğru seçenek, kargo şubesinin 08.0016.0008.00 - 16.00 saatleri arasındaki 88 saatlik hizmet süresinin dörder saatlik iki vardiyaya bölünmesiyle elde edilen ilk zaman dilimidir (08.0012.0008.00 - 12.00). Aslı'nın vardiyası Berker'den önce başladığı için Aslı ilk vardiyada görev almıştır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam çalışma süresini ve vardiya sayılarını belirleme.
Şube 08.0016.0008.00 - 16.00 saatleri arasında toplam 88 saat açık kalmaktadır. Her kurye dörder saat çalıştığı için toplamda 22 vardiya (08.0012.0008.00 - 12.00 ve 12.0016.0012.00 - 16.00) bulunmaktadır.
Kuryelerin çalışma aralıklarını tespit etmek için.
2
Öncüllere göre kişileri vardiyalarla eşleştirme.
Aslı'nın vardiyası Berker'inkinden önce başladığı için Aslı 08.0012.0008.00 - 12.00 vardiyasında, Berker ise 12.0016.0012.00 - 16.00 vardiyasında çalışmalıdır.
Aslı'nın daha önce başladığı bilgisini kullanarak doğru zaman dilimini bulmak için.

Key Concept

Zaman ve vardiya problemlerinde verilen toplam süreyi eşit dilimlere bölme ve kronolojik sıralama kurallarına göre eşleştirme yapma.

Hints

1
Öncelikle kargo şubesinin toplam açık kaldığı süreyi ve bu sürenin kaç vardiyaya bölünebileceğini hesaplayın.
2
Aslı'nın vardiyasının Berker'den önce başladığını unutmayın; bu bilgi vardiyaların sırasını belirleyecektir.
Estimated Time:45s
Page 1 / 2Next