Question

Difficulty: Hardİş Hukukunun Temel İlkeleri

İş hukukunda yer alan temel ilkeler, uyuşmazlıkların çözümünde ve mevzuatın uygulanmasında yol gösterici niteliktedir. Ancak 'işçi lehine yorum' ve 'eşit davranma' gibi ilkelerin uygulanması belirli hukuki sınırlandırmalara ve yargısal içtihatlara tabidir. Buna göre, bu ilkelerin uygulama esasları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İşçi lehine yorum ilkesi, yalnızca uygulanacak kuralın anlam ve kapsamı konusunda gerçek bir tereddüt yaşandığı durumlarda geçerlidir; kuralın açık ve emredici olduğu hallerde bu ilkeye dayanılarak kanun hükmünün dışına çıkılamaz.Answer
  2. B
    Eşit davranma ilkesi mutlak bir eşitlik yükümlülüğü getirdiğinden; eğitim, kıdem, yetkinlik veya performans gibi farklılıklar işçiler arasında ücret farklılığı yaratılmasına meşru bir zemin oluşturmaz.
  3. C
    İşçi lehine yorum ilkesi, Anayasa'daki sosyal devlet ilkesinin bir gereği olarak, kanun koyucunun açıkça düzenlediği ancak işçi aleyhine sonuç doğuran emredici hükümlerin yargıç tarafından bertaraf edilmesini sağlar.
  4. D
    Eşit davranma borcu, niteliği gereği sadece iş sözleşmesinin kurulması aşamasında geçerli olup, sözleşmenin devamı ve feshi aşamalarında işverenin yönetim hakkı kapsamında tam bir serbestisi bulunmaktadır.
  5. E
    İşçi lehine yorum ilkesi gereğince, kanunda açık bir hüküm bulunmadığı durumlarda hakim; örf ve adet hukukuna bakmaksızın doğrudan toplu iş sözleşmesi hükümlerini tüm işçilere teşmil etmek zorundadır.

Answer

İşçi lehine yorum ilkesinin ancak kuralın anlamı konusunda bir belirsizlik veya boşluk olması durumunda uygulanabileceği, açık ve emredici hükümlerin bu ilke ile değiştirilemeyeceği ifadesi doğrudur.
İşçi lehine yorum ilkesi, iş hukukunun en temel özelliklerinden biri olsa da, hukuk devleti ve kanunilik ilkeleri gereği sınırsız değildir. Yargıtay ve doktrine göre, bir kanun hükmü hiçbir tereddüde yer bırakmayacak kadar açıksa, 'işçi lehine olsa daha iyi olurdu' düşüncesiyle bu hüküm görmezden gelinemez. Bu ilke sadece anlamı bulanık kuralların yorumlanmasında 'tercih' olarak kullanılır.

Step-by-Step Solution

1
İşçi lehine yorum ilkesinin temel şartını analiz etme
İlkenin uygulanması için mevzuat hükmünün yorumlanmaya ihtiyaç duyacak kadar 'kapalı' veya 'belirsiz' olması gerekir.
Eğer kanun hükmü açıksa, yorum yoluyla kanun koyucunun iradesinin dışına çıkılması hukuk güvenliği ilkesine aykırıdır.
2
Eşit davranma ilkesinin niteliğini değerlendirme
Bu ilke mutlak değil, nisbi bir eşitliği (aynı durumdaki işçilere eşit davranma) ifade eder.
İşveren; kıdem, liyakat ve performans gibi objektif kriterlere dayanarak farklı uygulamalar yapabilir.
3
Seçenekleri bu hukuki sınırlar çerçevesinde eleme
Açık hükümlerin yorumla değiştirilemeyeceğini belirten seçenek ilkenin sınırlarını doğru çizmektedir.
Diğer seçenekler ilkeleri mutlak veya sınırsız kabul ederek hatalı yorumlar içermektedir.

Key Concept

İş Hukuku İlkelerinin Sınırları ve Nisbiliği

Practice More

İşçi lehine yorum ilkesinin emredici kurallarla (nisbi ve mutlak emredici) olan ilişkisini incelemek, bu konudaki karmaşayı gidermeye yardımcı olur.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question