İş Hukukuna Giriş ve Temel Kavramlar

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi ve ilgili öğreti (doktrin) çerçevesinde 'işçi' kavramının tanımı, unsurları ve kapsamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesine göre; işyeri, işveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birimdir. Kanun, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçların da bu organizasyon kapsamında bir bütün olduğunu kabul eder.

Bir otomotiv fabrikasının ana üretim tesisinin 50 metre uzağında bulunan ve sadece bu fabrikada çalışan işçilerin kullanımına tahsis edilmiş bir yemekhane ve kreş ile fabrikanın bahçesinde yer alan ancak mülkiyeti üçüncü bir şahsa ait olup dışarıdan gelen müşterilere de hizmet veren halka açık bir kafeterya bulunmaktadır.

Bu senaryoya göre, bahsi geçen birimlerin hukuki statüsüyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 4. maddesinde, kanunun uygulanmayacağı işler ve iş ilişkileri 'İstisnalar' başlığı altında tahdidi olarak sayılmıştır. Bununla birlikte, bazı iş kolları genel olarak kapsam dışında tutulsa da bu iş kollarının bünyesindeki belirli faaliyetler, nitelikleri gereği açıkça İş Kanunu kapsamına dahil edilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisinde çalışanlar hakkında 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır?

$4857$ sayılı İş Kanunu'nun $6$. maddesinde düzenlenen "işyerinin veya bir bölümünün devri" ve bu devrin hukukî sonuçları ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi hukuken yanlıştır?

Bir beyaz eşya fabrikasında üretim sürecinin merkezinde yer alan montaj hattı (asıl iş), "işletmenin ve işin gereği" ile "teknolojik uzmanlık" gerektirdiği gerekçesiyle bir alt işverene devredilmiştir. Sözleşme kapsamında, fabrikada montaj hattında çalışan $120$ işçinin tamamı iş sözleşmeleri feshedilmeden alt işverene devredilmiş, aynı tezgah ve ekipmanlarla çalışmaya devam etmişlerdir. Yapılan denetimde, alt işverenin montaj konusunda asıl işverenden farklı bir teknolojik üstünlüğe sahip olmadığı ve asıl işverenin talimatlarının doğrudan alt işveren işçilerine verildiği tespit edilmiştir.

$4857$ Sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca, bu olaydaki hukuki durum ve sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir anonim şirkette genel müdür yardımcısı olarak görev yapan, işletmenin stratejik kararlarında pay sahibi olan ve işçiyi işe alma ile işten çıkarma yetkisi bulunan (A), bir işçinin fazla mesai ücretlerini ödememiş ve iş sözleşmesini geçerli bir neden sunmadan feshetmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu olaydaki tarafların hukuki konumu ve sorumlulukları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir inşaat firmasına bağlı şantiyede 'şantiye şefi' olarak görev yapan ve işveren adına yönetim yetkilerini kullanarak işçilerin çalışma düzenini belirleyen (S), işçilerin hafta tatili haklarını kullanmalarını engellemiş ve bu konuda tek muhatabın kendisi olduğunu beyan etmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca, (S)’nin hukuki statüsü ve bu eyleminin sorumluluk rejimi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$4857$ sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca gerçekleşen bir işyeri devrinde; iş sözleşmelerinin devamlılığı, tarafların devir öncesi borçlardan sorumluluğu ve devrin fesih hakkı üzerindeki etkileri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Türkiye'de iş hukukunun tarihsel süreci incelendiğinde; düzenlemelerin uygulama alanı (yerellik-genellik), dayandığı felsefe (bireyselcilik-sosyal koruma) ve hukuki kaynaklarındaki değişimler büyük önem taşır. Bu tarihsel ve hukuki dönüşüm süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

4857 sayılı İş Kanunu ve yerleşik öğreti ilkeleri çerçevesinde, "işçi" kavramını oluşturan unsurlar ve bu unsurların hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir tekstil firması, ana üretim fabrikasının ($A$) hemen yanındaki parselde işçiler için bir kreş ve dinlenme salonu işletmektedir. Fabrikaya $10\text{ km}$ uzaklıkta bulunan ve sadece bu fabrikaya hammadde sağlayan bir iplik üretim tesisi ($B$) ile şehir merkezinde fabrikanın ürünlerini satan bir mağazası ($C$) bulunmaktadır. Fabrika, iplik tesisi ve mağazanın tamamı aynı işverene ait olup, tüm birimlerin personel ve finans yönetimi fabrikadaki merkez ofis tarafından gerçekleştirilmektedir.

$4857$ sayılı İş Kanunu'nun $2$. maddesi ve yerleşik yargı içtihatları uyarınca, "işyeri bütünlüğü" ve "eklenti" kavramları dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Büyük ölçekli bir kargo operasyon merkezi, işletmenin asıl işi olan "barkodlama ve tasnif" işlemlerini, yeni nesil optik okuyucuların kullanımıyla "işletmenin ve işin gereği ile teknolojik uzmanlık" gerektirdiği gerekçesiyle bir alt işverene devretmiştir. Alt işveren, bu bölümde istihdam edeceği personelin tamamını, kargo merkezinde daha önce aynı bölümde çalışan ve kısa süre önce iş sözleşmeleri feshedilmiş olan eski çalışanlar arasından seçmiştir. Yapılan yargılama sonucunda, söz konusu işlemin aslında uzmanlık gerektirmediği ve işçi haklarını kısıtlama amacı güttüğü (muvazaa) kanaatine varılmıştır.

Bu durumda, 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri çerçevesinde ortaya çıkacak hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

İş hukukunun milli kaynakları, normlar hiyerarşisi içindeki konumları ve hukuki bağlayıcılık güçleri bakımından çeşitli özelliklere sahiptir. Bu kaynakların hiyerarşik yapısı ve yargısal süreçlerdeki etkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İş hukukunda yer alan "işçi lehine yorum ilkesi", mevzuatın uygulanması sırasında ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesinde başvurulan temel bir dayanaktır. Ancak bu ilke sınırsız bir uygulama alanına sahip değildir. Buna göre, işçi lehine yorum ilkesinin uygulanabilmesi için gerekli olan temel hukuki şart aşağıdakilerden hangisidir?

1982 Anayasası'nda yapılan düzenlemelerle hukuk sistemimize giren Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin iş hukuku kaynakları arasındaki yeri ve diğer milli kaynaklarla olan hiyerarşik ilişkisi göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir gıda üretim tesisinde, üretimin ayrılmaz bir parçası niteliğindeki paketleme ve son kontrol işlemleri (asıl işin bir bölümü), maliyetlerin düşürülmesi amacıyla bir dış firmaya (alt işveren) devredilmiştir. Bu süreçte, asıl işveren bünyesinde bu bölümde çalışan 20 deneyimli işçi işten çıkarılarak, ertesi gün aynı işi yapmak üzere alt işveren tarafından işe alınmıştır. Yapılan incelemede, alt işverenin söz konusu iş için herhangi bir teknolojik uzmanlığa sahip olmadığı ve sadece iş gücü temin ettiği tespit edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu'na göre, bu ilişkiyle ilgili ortaya çıkacak hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

4857 sayılı İş Kanunu’nda ve diğer özel iş kanunlarında düzenlenmemiş bir hususun varlığı halinde, uyuşmazlığın çözümü için başvurulacak milli kaynaklar ve bu kaynakların niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Türk iş hukuku öğretisi ve yerleşik yargısal uygulamalar çerçevesinde; bir gerçek kişinin, iş sözleşmesine dayalı olarak ücret karşılığında bir başkasının yönetimi altında çalışmasını ifade eden 'bağımlılık' unsuru ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir otomotiv fabrikasında üretim faaliyetlerinin yürütüldüğü ana binanın yanında işçiler için bir yemekhane, dinlenme odası ve açık bir avlu bulunmaktadır. $4857$ sayılı İş Kanunu'nun $2.$ maddesi uyarınca, bu yerlerin hukuki durumu aşağıdakilerden hangisidir?

İş hukukunda işçi sıfatını belirleyen unsurların başında gelen 'bağımlılık', kişiyi işverenin otoritesine bağlayan ve iş sözleşmesini bağımsız iş görme borcu doğuran sözleşmelerden ayıran en temel kıstastır.

Buna göre, işçi kavramı ve bağımlılık unsurunun mahiyeti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?