Kısa Çalışma

8 questions

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca "Kısa Çalışma" uygulaması ile bu süreçteki süreler, yasal oranlar ve Cumhurbaşkanı'na tanınan yetkilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kısa çalışma süresi kural olarak

3

ayı geçemez; ancak Cumhurbaşkanı bu süreyi, sektörel bazda veya bir bütün olarak

6

aya kadar uzatmaya yetkilidir.

İşyerinde kısa çalışma yapılabilmesi için, faaliyetin en az

4

hafta süreyle tamamen veya kısmen durdurulması veya haftalık çalışma süresinin geçici olarak en az

\frac{1}{3}

oranında azaltılması şarttır.

Kısa çalışma ödeneği alan sigortalılar adına bu süre boyunca genel sağlık sigortası primlerinin yanı sıra malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile kısa vadeli sigorta kolları primlerinin tamamı İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanır.

Cumhurbaşkanı; kısa çalışma ödeneğinin miktarını, süresini, ödeme tarihini ve bu ödemenin sigortalının işsizlik ödeneği süresinden mahsup edilip edilmeyeceğini belirleme yetkisine sahiptir.

Günlük kısa çalışma ödeneği, sigortalının son

12

aylık prime esas kazançları üzerinden hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının

\%60

'ıdır ve bu tutar aylık brüt asgari ücretin

\%150

'sini aşamaz.

Show answer & explanation

Answer: Kısa çalışma ödeneği alan sigortalılar adına bu süre boyunca genel sağlık sigortası primlerinin yanı sıra malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile kısa vadeli sigorta kolları primlerinin tamamı İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanır.

Answer

Kısa çalışma süresince tüm sigorta kollarının primlerinin ödendiğini belirten ifade yanlıştır; bu süreçte sadece genel sağlık sigortası primleri karşılanmaktadır.

Doğru yanıt olan seçenek, kısa çalışma süresince emeklilik (malullük, yaşlılık ve ölüm) ve kısa vadeli sigorta kolları primlerinin de ödendiğini iddia ettiği için yanlıştır. 4447 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik uyarınca, bu süreçte sigortalılar adına sadece genel sağlık sigortası (GSS) primleri İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanarak Sosyal Güvenlik Kurumu'na aktarılır. Uzun vadeli sigorta kolları için prim yatırılmadığından, bu süreler sigortalının emeklilik hesaplamasında prim ödeme günü olarak dikkate alınmaz.

Step-by-Step Solution

Kısa çalışma başlama koşullarını değerlendir.

Haftalık çalışma süresinin en az

\frac{1}{3}

oranında azalması veya faaliyetin en az

4

hafta durması gerekmektedir.

Yönetmelik uyarınca uygulamanın geçerli sayılması için bu asgari eşiklerin aşılması şarttır.

Yasal süreleri ve uzatma yetkisini kontrol et.

Standart süre

3

aydır; ancak Cumhurbaşkanı bu süreyi

6

aya kadar uzatabilir.

4447 Sayılı Kanun Ek Madde 2 ile bu yetki yürütme organına (Cumhurbaşkanı) tanımlanmıştır.

Sigorta prim ödemelerini analiz et.

İşsizlik Sigortası Fonu sadece genel sağlık sigortası (GSS) primlerini SGK'ya aktarır.

Mevzuat uyarınca kısa çalışma süresi emeklilik (uzun vadeli) veya iş kazası (kısa vadeli) prim ödeme gün sayısından sayılmaz.

Key Concept

Kısa çalışma uygulamasında sigorta primi kapsamı ve Cumhurbaşkanı yetkileri

Estimated Time:2m 0s

Question 2Question →

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun Ek 2. maddesi ile ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca, işyerinde uygulanan "kısa çalışma" müessesesi ve kısa çalışma ödeneğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kısa çalışma ödeneği, sigortalının son on iki aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının

\%70

’i olarak hesaplanır.

İşyerinde kısa çalışma uygulamasına gidilebilmesi için haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az dörtte bir (

1/4

) oranında azaltılması zorunludur.

Kısa çalışma süresi kural olarak üç ayı geçemez; ancak bu süreyi altı aya kadar uzatmaya ve sektörler itibarıyla farklılaştırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Zorlayıcı sebeplerle faaliyetin durdurulması halinde kısa çalışma ödeneğinden yararlanılabilmesi için, işyerindeki faaliyetin en az sekiz hafta süreyle durmuş olması gerekir.

Günlük kısa çalışma ödeneği miktarı, her halükarda aylık asgari ücretin brüt tutarının iki katını (

\%200

) geçemez.

Show answer & explanation

Answer: Kısa çalışma süresi kural olarak üç ayı geçemez; ancak bu süreyi altı aya kadar uzatmaya ve sektörler itibarıyla farklılaştırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Answer

Kısa çalışma süresi kural olarak üç ayı geçemez; ancak bu süreyi altı aya kadar uzatmaya ve sektörler itibarıyla farklılaştırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu Ek Madde 2'ye göre, kısa çalışma süresi üç ayı geçemez. Ancak Cumhurbaşkanı, bu süreyi altı aya kadar uzatmaya ve sektörler itibarıyla farklılaştırmaya yetkili kılınmıştır. Bu ifade mevzuatla tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

Kısa çalışma süre sınırlarını incele.

4447 sayılı Kanun Ek Madde 2 uyarınca temel uygulama süresi 3 aydır.

Yasal sınırların ve uzatma yetkisinin belirlenmesi gerekir.

Cumhurbaşkanı'nın yetki kapsamını kontrol et.

Cumhurbaşkanı bu süreyi 6 aya kadar uzatabilir ve sektörlere göre farklılaştırabilir.

Mevzuattaki güncel yetki paylaşımının doğrulanması için.

Diğer teknik parametreleri (oranlar, süreler) ele.

Azaltma oranı

1/3

, durma süresi 4 hafta, ödenek oranı

\%60

ve tavan

\%150

olarak belirlenmiştir.

Çeldiricilerin hatalı olduğunu kanıtlamak için.

Key Concept

Kısa Çalışma Süresi ve Cumhurbaşkanı Yetkisi

Practice More

Kısa çalışma ödeneğinden yararlanma şartları (prim gün sayısı ve sigortalılık süresi) konusuna göz atabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 3Question →

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu uyarınca; genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz ile zorlayıcı sebeplerle işyerinde uygulanan kısa çalışma süresi, kural olarak en fazla kaç aydır?

2 ay

3 ay

4 ay

6 ay

12 ay

Show answer & explanation

Answer: 3 ay

Answer

Kısa çalışma süresi kural olarak en fazla 3 aydır.

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun Ek 2. maddesine göre, genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz ile zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya süreklilik koşulu aranmaksızın işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması hallerinde, işyerinde üç ayı aşmamak üzere kısa çalışma yapılabilir.

Step-by-Step Solution

İlgili kanun maddesinin tespiti

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu Ek Madde 2 incelenir.

Kısa çalışma uygulamasının yasal dayanağını ve süre sınırlarını belirlemek için gereklidir.

Süre sınırının belirlenmesi

Kanunda 'kısa çalışma süresi üç ayı geçemez' ifadesi yer almaktadır.

Soruda sorulan 'kural olarak' ifadesinin karşılığı olan temel süreyi bulmak amaçlanır.

Key Concept

Kısa çalışma süresinin yasal sınırı

Estimated Time:45s

Question 4Question →

$4447$ sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun ek $2$ . maddesi uyarınca, işyerinde kısa çalışma uygulanan dönemde işverenin iş sözleşmelerini feshetme yetkisine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İşveren, kısa çalışma süresince işçi çıkarmama şartına uymalıdır; ancak İş Kanunu'nun

25

. maddesinin birinci fıkrasının

(II)

numaralı bendinde yer alan ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebeplerle fesih yapabilir.

Kısa çalışma uygulanan işyerinde, ödeneğin devamlılığı için uygulama süresi boyunca sebebi ne olursa olsun hiçbir işçinin iş sözleşmesi feshedilemez.

İşveren, ekonomik krizin derinleşmesi durumunda sadece işletmesel gereklilikleri ispat ederek toplu işçi çıkarma hakkına sahiptir.

İşveren, ihbar sürelerine uymak ve kıdem tazminatını ödemek şartıyla dilediği kadar işçiyi işten çıkarabilir; bu durum sadece ödeneğin miktarını etkiler.

Kısa çalışma süresince yapılacak tüm fesihler için öncelikle bağlı bulunulan İŞKUR biriminden ve işyeri sendika temsilcisinden yazılı onay alınması zorunludur.

Show answer & explanation

Answer: İşveren, kısa çalışma süresince işçi çıkarmama şartına uymalıdır; ancak İş Kanunu'nun $25$ . maddesinin birinci fıkrasının $(II)$ numaralı bendinde yer alan ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebeplerle fesih yapabilir.

Answer

İşverenin kısa çalışma süresince sadece İş Kanunu'nun

25/II

maddesindeki ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık hallerinde fesih yapabileceğini belirten seçenek doğrudur.

Kısa çalışma uygulaması, genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz ile zorlayıcı sebeplerle işyerindeki çalışma süresinin önemli ölçüde azaldığı veya durduğu dönemlerde işçilere gelir desteği sağlamak ve istihdamı korumak amacıyla yapılır.

4447

sayılı Kanun'a göre, bu destekten yararlanan işveren, uygulama süresince iş sözleşmelerini feshetmeme taahhüdü verir. Ancak işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışları (İş Kanunu md.

25/II

) nedeniyle yapılan haklı fesihler bu yasağın kapsamı dışındadır.

Step-by-Step Solution

Kısa çalışma uygulamasının amacını analiz etme

Kısa çalışma, istihdamın korunmasını amaçlayan geçici bir müessesedir.

İşverene sağlanan bu destek, işçilerin işten çıkarılmaması şartına bağlıdır.

4447

sayılı Kanun ek madde

2

hükmünü inceleme

Kanun, kısa çalışmadan yararlanan işverenin iş sözleşmelerini feshetmemesi gerektiğini açıkça belirtir.

Yasal dayanak, teşvikten yararlanma koşulu olarak istihdam güvencesi arar.

Fesih yasağının istisnalarını belirleme

İş Kanunu madde

25/II

(ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık) kapsamındaki haklı nedenler bu yasağın dışındadır.

İşçinin ağır kusuru veya dürüstlük kuralına aykırı davranışı durumunda işverenin derhal fesih hakkı saklı tutulmuştur.

Key Concept

İstihdamın Korunması Şartı

Hints

Kısa çalışma uygulamasının temel amacının 'işçiyi işten çıkarmamak' olduğunu hatırlayın.

İş Kanunu'ndaki hangi fesih nedeninin 'işçinin kusuruna' dayandığını ve bu nedenle her durumda geçerli olduğunu düşünün.

İş Kanunu madde

25/II

kapsamındaki 'Ahlak ve İyi Niyet Kuralları' istisnasına odaklanın.

Practice More

Kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilmek için işçinin sahip olması gereken prim gün sayısı ve son çalışma süresi şartlarını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 5Question →

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu uyarınca, sigortalıya ödenecek günlük kısa çalışma ödeneği; sigortalının son on iki aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde kaçı olarak belirlenmiştir?

%40

%50

%60

%75

%100

Show answer & explanation

Answer: %60

Answer

Günlük kısa çalışma ödeneği, sigortalının son on iki aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının %60'ıdır.

Kısa çalışma ödeneğinin miktarı, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu Ek Madde 2 uyarınca, sigortalının son on iki aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının %60'ı olarak kanunla sabitlenmiştir.

Step-by-Step Solution

Kısa çalışma ödeneğinin hesaplanmasında esas alınacak dönemi belirle.

Sigortalının son 12 aylık prime esas kazançları dikkate alınır.

Yasal düzenleme, ödeneğin miktarını son bir yıllık kazanç ortalamasına dayandırır.

Günlük ortalama brüt kazancı hesapla.

Brüt kazanç toplamı / 360 gün (veya fiili gün sayısı).

Ödenek günlük bazda hesaplandığı için ortalamanın bulunması gerekir.

Yasal oranı uygula.

Günlük ortalama brüt kazancın %60'ı.

4447 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi bu oranı açıkça %60 olarak belirlemiştir.

Key Concept

Kısa Çalışma Ödeneği Miktarı

Hints

Kısa çalışma ödeneği, işsizlik ödeneğinden daha yüksek bir orana sahiptir.

4447 sayılı Kanun'da bu oran, ortalama brüt kazancın yarısından biraz fazlası olarak belirlenmiştir.

Bu oran tam olarak %60'tır ve üst sınırı asgari ücretin %150'sini geçemez.

Practice More

Kısa çalışma ödeneğinin üst sınırı (tavan fiyatı) ve yararlanma şartları (450 gün prim) konularına çalışabilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 6Question →

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca; genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz ile zorlayıcı sebeplerle işyerinde gerçekleştirilen "kısa çalışma" uygulamasına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İşyerinde haftalık çalışma süresinin en az dörtte bir (

1/4

) oranında azaltılması kısa çalışma uygulaması için yeterlidir.

Kısa çalışma süresi üç ayı geçemez; ancak Cumhurbaşkanı bu süreyi, bir katına kadar uzatmaya ve sektörleri belirlemeye yetkilidir.

Zorlayıcı sebeplerle işyerindeki faaliyetin tamamen durdurulması halinde, kısa çalışmanın en az iki hafta sürmesi şartı aranır.

Kısa çalışma süresini uzatma yetkisi, Türkiye İş Kurumu Yönetim Kurulu'nun teklifi üzerine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı tarafından kullanılır.

Kısa çalışma ödeneği alan sigortalılar adına bu dönemde malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri fon tarafından yatırılmaya devam eder.

Show answer & explanation

Answer: Kısa çalışma süresi üç ayı geçemez; ancak Cumhurbaşkanı bu süreyi, bir katına kadar uzatmaya ve sektörleri belirlemeye yetkilidir.

Answer

Kısa çalışma süresinin azami üç ay olduğunu ve bu süreyi bir katına kadar uzatma yetkisinin Cumhurbaşkanı'nda bulunduğunu belirten ifade doğrudur.

4447 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi uyarınca, kısa çalışma süresi üç ayı geçemez. Mevzuat, Cumhurbaşkanı'na bu süreyi bir katına kadar uzatma ve uygulama yapılacak sektörleri belirleme yetkisini açıkça tanımıştır.

Step-by-Step Solution

Kısa çalışma uygulama şartlarını belirle.

Haftalık çalışma süresinin en az

1/3

oranında azaltılması veya faaliyetin en az 4 hafta süreyle durdurulması gerekir.

Yasal geçerlilik sınırlarını tespit etmek için.

Yasal süre sınırlarını kontrol et.

Kısa çalışma süresi kural olarak üç ayı geçemez.

Temel kanuni sınırın belirlenmesi için.

Uzatma yetkisini ve kapsamını incele.

Cumhurbaşkanı, süreyi bir katına kadar uzatmaya ve sektörleri belirlemeye yetkilidir.

Mevzuattaki güncel idari yetkiyi doğrulamak için.

Sigorta prim yükümlülüklerini değerlendir.

Bu dönemde sadece Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanır.

Yanlış seçenekleri elemek için.

Key Concept

Kısa Çalışma Süresi ve İdari Uzatma Yetkisi

Estimated Time:1m 30s

Question 7Question →

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; işyerinde dışsal bir zorlayıcı sebep (mücbir sebep) nedeniyle faaliyetin tamamen durması ve kısa çalışma kararı alınması durumunda, uygulama süreci ve ödemelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kısa çalışma ödeneği, zorlayıcı sebebin meydana geldiği ve faaliyetin durduğu ilk günden itibaren Türkiye İş Kurumu tarafından sigortalıya ödenmeye başlanır.

Zorlayıcı sebebin ortaya çıktığı tarihten itibaren ilk bir haftalık bekleme süresi için işveren işçiye yarım ücret öder ve kısa çalışma ödeneği bu sürenin bitiminden itibaren başlar.

Kısa çalışma ödeneği süresince sigortalılar adına yaşlılık, emeklilik ve malullük primleri Türkiye İş Kurumu tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna tam olarak yatırılır.

Kısa çalışma ödeneğinin miktarı, işçinin günlük brüt kazancının %80'i olup her halükarda asgari ücretin brüt tutarının %200'ünü geçemez.

Cumhurbaşkanı, üç aylık kısa çalışma süresini sadece genel ekonomik kriz durumlarında uzatmaya yetkili olup zorlayıcı sebeplerde bu yetkiyi kullanamaz.

Show answer & explanation

Answer: Zorlayıcı sebebin ortaya çıktığı tarihten itibaren ilk bir haftalık bekleme süresi için işveren işçiye yarım ücret öder ve kısa çalışma ödeneği bu sürenin bitiminden itibaren başlar.

Answer

Zorlayıcı sebeple kısa çalışmaya gidildiğinde, ilk bir hafta işveren yarım ücret öder ve İŞKUR ödeneği bu süreden sonra başlar.

Dışsal bir zorlayıcı sebep (yangın, sel, deprem, salgın hastalık vb.) nedeniyle faaliyetin durması halinde, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 40. maddesi gereği işveren ilk bir hafta boyunca işçiye yarım ücret ödemekle yükümlüdür. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu Ek Madde 2 hükmü ise kısa çalışma ödeneğinin bu bir haftalık sürenin bitiminden itibaren başlayacağını açıkça belirtmiştir. Bu nedenle doğru ifade, ilk haftanın işveren tarafından yarım ücretle karşılanması ve ödeneğin sonradan başlamasıdır.

Step-by-Step Solution

Zorlayıcı sebep durumunda 4857 sayılı İş Kanunu'nun 40. maddesini incelemek.

İşyerinde zorlayıcı sebeple faaliyet durduğunda, işverenin ilk bir hafta boyunca her gün için yarım ücret ödeme yükümlülüğü olduğu tespit edilir.

Yasal bekleme süresi boyunca işçinin ücret güvencesini sağlamak.

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu Ek Madde 2'deki ödeme başlangıç kuralını kontrol etmek.

Kısa çalışma ödeneğinin, İş Kanunu'nun 40. maddesinde öngörülen bir haftalık süreden sonra başlayacağı kuralına ulaşılır.

Mükerrer ödemeyi önlemek ve ödenek başlangıç tarihini netleştirmek.

Sonuçları birleştirerek doğru uygulama prosedürünü belirlemek.

İlk 7 gün işveren (yarım ücret), 8. gün ve sonrası İŞKUR (kısa çalışma ödeneği) şeklinde bir sıralama oluşur.

İki kanun arasındaki koordinasyonu sağlamak.

Key Concept

Zorlayıcı Sebeplerde Kısa Çalışma Ödeneği Başlangıcı ve Bir Haftalık Bekleme Süresi

Question 8Question →

$4447$ sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında düzenlenen "kısa çalışma" müessesesinin uygulanabilmesi için; çalışma periyodunda yapılması gereken asgari azaltma miktarı ile faaliyetin kısmen veya tamamen durdurulması gereken minimum süre eşleştirmelerinden hangisi mevzuata uygundur?