Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası

1934 yılında Atina'da Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya'nın katılımıyla imzalanan Balkan Antantı, bölgedeki sınır güvenliğini ve barışı korumayı hedeflemiştir. Ancak bu oluşum tüm Balkan devletlerini kapsayamamış; özellikle Bulgaristan bu ittifakın dışında kalmayı tercih etmiştir.

Bulgaristan'ın Balkan Antantı'na katılmamasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk dönemi Türk dış politikası; 1923-1932 (Lozan Antlaşması'ndan kalan sorunların çözümü) ve 1932-1939 (Dünya barışına katkı ve kolektif güvenlik) olmak üzere iki temel sürece ayrılmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1932 yılından sonra dünya barışına katkı sağlamak ve yaklaşan savaş tehdidine karşı sınırları korumak amacıyla gerçekleştirilen faaliyetlerden biri değildir?

1928 yılında Paris'te imzalanan Borçlar Sözleşmesi, 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın yarattığı küresel sarsıntılar nedeniyle Türkiye'nin dış ödemeler dengesini bozmuş ve belirlenen taksitlerin ödenmesini güçleştirmiştir. Türkiye'nin alacaklı devletlerle (başta Fransa) yürüttüğü diplomatik temaslar sonucunda 1933 yılında imzalanan yeni sözleşme ile aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiştir?

Fransa'nın 1936 yılında Suriye üzerindeki manda yönetimini kaldırarak bu bölgeye bağımsızlık vereceğini açıklaması, Hatay Sorunu'nun uluslararası bir boyut kazanmasına neden olmuştur. Türkiye'nin girişimleri sonucunda Milletler Cemiyeti tarafından görevlendirilen bir heyetin hazırladığı raporda; Hatay'ın iç işlerinde bağımsız, dış işlerinde Suriye'ye bağlı "ayrı bir varlık" (entité distincte) olarak kabul edilmesi önerilmiştir. Hatay'ın özerk bir yapıya kavuşmasında etkili olan bu raporu hazırlayan temsilci aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Antlaşması'ndan kalan en zorlu konulardan biri olan Musul Sorunu sürecinde, Milletler Cemiyeti'nin 'Brüksel Hattı' kararıyla Musul'un Irak'a bırakılmasını tavsiye etmesi ve Türkiye'nin iç politikada Şeyh Sait İsyanı nedeniyle askeri bir harekat seçeneğinden uzaklaşmak zorunda kalması sonucunda $5$ Haziran $1926$ tarihinde Ankara Antlaşması imzalanmıştır.

Buna göre, $1926$ Ankara Antlaşması'nın hükümleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

1930'lu yıllarda Avrupa'da hızla silahlanan İtalya ve Almanya'nın yayılmacı politikaları, Balkan devletlerini ortak bir savunma hattı kurmaya yöneltmiştir. Bu kapsamda 9 Şubat 1934'te Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında Balkan Antantı imzalanmıştır. Ancak Balkan Yarımadası'nda bulunmasına rağmen Bulgaristan bu ittifaka katılmayı reddetmiştir.

Bulgaristan'ın bu tutumunda etkili olan temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

1930’lu yıllarda Almanya’nın Ren bölgesini silahlandırması ve İtalya’nın Habeşistan’a saldırması gibi uluslararası güvenliği tehdit eden gelişmeler üzerine Türkiye; Lozan’da belirlenen Boğazlar rejiminin değiştirilmesi için ilgili devletlere bir nota göndermiştir. Bu girişimler sonucunda imzalanan 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar’ın statüsü Türkiye lehine yeniden düzenlenmiştir.

Buna göre, Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nde yer alan aşağıdaki maddelerden hangisi Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini engelleyen uluslararası bir sınırlamanın kesin olarak sona erdiğini göstermektedir?

Atatürk Dönemi Türk dış politikasında Türkiye'nin Milletler Cemiyetine (Cemiyet-i Akvam) üye olmasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi bu sürecin diplomatik açıdan diğer pek çok devletten farklı ve özgün bir nitelik taşıdığını kanıtlar?

1923 Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi ile İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türkleri mübadele dışı tutulmuş, ancak "etabli" (yerleşik) kavramının tanımı üzerinde yaşanan uyuşmazlık Türk-Yunan ilişkilerini 1930 yılına kadar gergin tutmuştur. 10 Haziran 1930'da imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile bu sorun kesin olarak çözülmüştür.

Buna göre, 1930 Ankara Antlaşması ile "etabli" sorununun çözüme kavuşturulmasını sağlayan temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Türk Devleti'nin $1925$ yılında yayımladığı bir talimatname ile yabancı okullarda Türk dili, tarih ve coğrafya derslerinin Türk öğretmenler tarafından okutulması zorunluluğunu getirmesi üzerine; Fransa ve Papalık bu durumu protesto ederek konuyu görüşmek istemişlerdir. Türkiye ise bu talepleri kesin bir dille reddederek konuyu diplomatik bir pazarlık haline getirmemiştir.

Türkiye'nin bu sorunun çözümünde dış baskılara karşı taviz vermemesinin temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye Cumhuriyeti’nin dış politikada benimsediği barışçı tutumun bir sonucu olarak 1932 yılında Milletler Cemiyetine (Cemiyet-i Akvam) davet edilmesine öncülük eden devletler aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyetin ilanından sonra Türkiye, yabancı okulların müfredatını ve denetimini Türk Milli Eğitim sistemine bağlayan düzenlemeler yapmıştır. Bu kararlara tepki gösteren Fransa ve Vatikan, Lozan Antlaşması’nın bazı hükümlerini gerekçe göstererek Türkiye ile diplomatik görüşme talebinde bulunmuş; ancak Ankara, bu talepleri "egemenlik haklarımıza müdahale" olarak nitelendirerek geri çevirmiştir.

Türkiye’nin bu süreçte yabancı devletleri muhatap almaması, bu okulların aşağıdaki hukuki niteliklerinden hangisini uluslararası alanda tescil etmeye yöneliktir?

1930'lu yıllarda İtalya ve Almanya'nın Avrupa'da izlediği yayılmacı (revizyonist) politikalar sonucunda Türkiye'nin öncülüğünde, 9 Şubat 1934'te Atina'da "Balkan Antantı" imzalanmıştır.

Bu paktın oluşumu ve özellikleri ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Türkiye Cumhuriyeti, "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesi doğrultusunda izlediği barışçı siyaset sonucunda 1932 yılında Milletler Cemiyetine (Cemiyet-i Akvam) dahil olmuştur. Bu üyelik sürecini diğer pek çok devletin katılımından farklı kılan temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

$30$ Ocak $1923$ tarihinde imzalanan "Türk ve Rum Nüfus Mübadelesine İlişkin Sözleşme ve Protokol" uyarınca; İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Müslüman Türkler mübadele dışında tutulmuştur. Ancak iki ülke arasında "etabli" (yerleşik) kavramının tanımı ve kapsamı konusunda çıkan anlaşmazlık, ilişkilerin uzun süre gerilmesine neden olmuştur.

Bu süreçte Türkiye'nin "etabli" tanımı konusundaki temel tezi aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyetin ilk yıllarında Türkiye, yabancı okulların uyması gereken kuralları belirleyen bir yönetmelik yayımlamıştır. Fransa bu durumu uluslararası bir platforma taşımak istemişse de Türkiye, konuyu bir "iç mesele" olarak gördüğünü belirterek görüşme taleplerini kesin bir dille reddetmiştir. Bu süreçte yabancı okulların Türkiye'deki faaliyetlerini sürdürebilmeleri için belirli şartları yerine getirmeleri zorunlu kılınmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin yabancı okullara yönelik belirlediği bu kurallardan biri değildir?

$1930$'lu yıllarda İtalya ve Almanya'nın yayılmacı politikaları sonucu bozulan dünya barışı, Türkiye'yi Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını tam olarak kullanmak için harekete geçirmiştir. Bu sürecin sonunda imzalanan $1936$ tarihli Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile sağlanan temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

$1936$ yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi öncesinde Türkiye; Lozan Antlaşması'nın Boğazlar ile ilgili hükümlerinin günün şartlarına uymadığını belirtmiş ve "Rebus sic stantibus" (şartların değişmesi) ilkesine dayanarak sözleşmenin revize edilmesi gerektiğini savunmuştur. Türkiye'nin bu talebinin özellikle İngiltere ve Fransa tarafından desteklenerek Montrö Konferansı'nın toplanmasına yol açan en önemli dış siyasi gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk dönemi Türk dış politikası, hedefleri ve uluslararası konjonktürdeki değişimler dikkate alındığında 1923-1932 ve 1932-1939 yılları arası olmak üzere iki ana döneme ayrılmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi, 1923-1932 yılları arasındaki dış politikanın temel karakteristiğini ve önceliğini yansıtmaktadır?

Lozan Barış Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nden kalan borçların ödenmesi karara bağlanmış, ancak $1929$ Dünya Ekonomik Bunalımı süreci ödemelerde aksamalara neden olmuştur. Türkiye Cumhuriyeti, dış borçların taksitlendirilmesi ve Hoover Moratoryumu sonrası borçların yeniden yapılandırılması sürecinde en çok aşağıdaki devletlerden hangisi ile diplomatik sorun yaşamış ve görüşmeler yürütmüştür?