Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası
596 questions
ve yıllarında yabancı okullara yönelik getirilen yeni düzenlemeler, bazı Avrupalı devletler tarafından diplomatik bir pazarlık konusu haline getirilmek istenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti ise bu talepleri kesin bir dille reddederek meselenin ancak Türk makamları ile okulların kendi temsilcileri arasında çözülebileceğini bildirmiştir. Türkiye'nin bu tavrıyla dış politikada doğrudan aşağıdakilerden hangisini vurguladığı söylenebilir?
Lozan Barış Konferansı’nda çözümü Türkiye ile İngiltere arasındaki ikili görüşmelere bırakılan Musul Sorunu'nun gelişim süreci ve 5 Haziran 1926 tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Dünya güç dengelerinin sarsıldığı ’lu yıllarda, özellikle Avrupa'daki silahlanma yarışı ve yayılmacı politikalar Türkiye'nin Boğazlar konusundaki güvenliğini tehlikeye düşürmüştür. Bu gelişmeler üzerine Türkiye, Lozan Antlaşması'nın statüsünün değiştirilmesi için ilgili devletlere diplomatik notalar göndermiştir. yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Lozan Antlaşması’nda yer alan aşağıdaki kısıtlamalardan hangisi kaldırılarak Boğazlar üzerinde tam Türk egemenliği sağlanmıştır?
Lozan Antlaşması hükümleri doğrultusunda Osmanlı borçlarının tasfiyesi için yılında alacaklı devletlerle bir anlaşma yapılmışsa da kısa süre sonra ortaya çıkan Dünya Ekonomik Bunalımı Türkiye'nin ödeme gücünü sarsmıştır. Bu süreçte Türkiye'nin, borçların en büyük alacaklısı olan Fransa ile yaşadığı gerginliği aşmasında ve borçların yılında yeniden yapılandırılmasında etkili olan temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Osmanlı Devleti'nden devralınan dış borçların tasfiyesi sürecinde Türkiye ile en büyük alacaklı konumundaki Fransa arasında, borçların hangi para birimi esas alınarak ödeneceği konusunda ciddi diplomatik uyuşmazlıklar yaşanmıştır. Fransa borçların 'Altın Frank' üzerinden ödenmesini talep ederken, Türkiye 'Kağıt Frank' üzerinden ödeme yapılmasında ısrar etmiştir.
Türkiye'nin bu süreçte 'Kağıt Frank' üzerinden ödeme yapma konusundaki kararlı tutumunun temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
1924 yılında kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun uygulanması sürecinde, Türkiye'nin eğitim sistemini millîleştirme çabalarına karşı çıkan yabancı devletlere karşı "bu konunun bir iç mesele olduğu" yönünde kesin tavır sergilemesi, aşağıdaki sorunlardan hangisinin çözümünde belirleyici bir rol oynamıştır?
Atatürk dönemi Türk dış politikasında "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesinin bir tezahürü olarak Türkiye, 1930'lu yılların başında uluslararası iş birliğini güçlendirmek amacıyla bir dünya örgütüne davet edilmiştir. İspanya'nın resmi önerisi ve Yunanistan'ın desteği ile gerçekleşen bu üyelik süreci, Türkiye'nin uluslararası barışa verdiği önemi ve artan diplomatik saygınlığını kanıtlamıştır.
Sözü edilen bu katılım süreci aşağıdaki kuruluşlardan hangisi için gerçekleşmiştir?
Osmanlı Devleti'nden kalan dış borçların tasfiyesi ve ödeme planlarının oluşturulması sürecinde Türkiye, asıl alacaklı konumunda olan hangi Avrupa devletiyle en çok diplomatik sorun yaşamış ve müzakereler yürütmüştür?
1923 yılında imzalanan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi'nde yer alan "etabli" (yerleşik) kavramının kapsamı ve İstanbul'daki Rumların hangilerinin göç dışı tutulacağı konusundaki ölçütler üzerinde yaşanan uyuşmazlıklar, 10 Haziran 1930 tarihinde imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile kesin olarak çözülmüştür. Bu diplomatik başarının ardından Türk-Yunan ilişkilerinin gerginlikten dostluğa evrilmesi, aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştirilmesine doğrudan zemin hazırlamıştır?
1930'lu yıllarda İtalya'nın Habeşistan'ı işgali ve Almanya'nın antlaşmaları ihlal ederek Ren bölgesini silahlandırması gibi revizyonist hareketler, Türkiye'yi Boğazlar rejiminin değiştirilmesi konusunda harekete geçirmiştir. Bu diplomatik süreç sonunda imzalanan 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile sağlanan aşağıdaki kazanımlardan hangisi, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki siyasi ve hukuki bağımsızlığını "uluslararası denetimden" tamamen kurtararak milli egemenliği pekiştirmiştir?
Türkiye'nin öncülüğünde yılında Atina'da imzalanan Balkan Antantı, bölge devletlerinin mevcut sınırlarını karşılıklı olarak güvence altına almayı ve barışı korumayı amaçlamıştır. Balkan coğrafyasında yer almasına rağmen bazı devletler bu paktın dışında kalmıştır. Buna göre, Bulgaristan'ın Balkan Antantı'na katılmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
1937 yılında İran'ın başkenti Tahran'daki Sadabat Sarayı'nda Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında imzalanan Sadabat Paktı'na, bölge ülkesi ve Türkiye'nin komşusu olmasına rağmen Suriye'nin katılmamasının temel nedenleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
’lu yıllarda Almanya’nın Ren bölgesini silahlandırması ve İtalya’nın Habeşistan’a saldırması gibi uluslararası dengeleri sarsan gelişmeler üzerine Türkiye, Lozan Antlaşması ile belirlenen Boğazlar rejiminin değiştirilmesi için diplomatik girişimlerde bulunmuştur. yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile sağlanan aşağıdaki kazanımlardan hangisi, Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini kısıtlayan en temel engelin ortadan kaldırıldığının doğrudan kanıtıdır?
1930'lu yıllarda Avrupa'da statükonun bozulması ve yayılmacı politikaların hız kazanması üzerine Türkiye, batı sınırlarını güvence altına almak amacıyla Balkan Antantı'na öncülük etmiştir. Balkan coğrafyasında yer almasına rağmen, o dönemde İtalya'nın siyasi ve ekonomik baskısı altında bulunduğu için bu paktın dışında kalan devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye Cumhuriyeti, ’lu yıllarda dış politikada "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesi doğrultusunda bölgesel barışı korumaya yönelik adımlar atmıştır. Bu bağlamda, Batı sınırlarını Balkan Antantı ile güvence altına alan Türkiye, Doğu sınırlarını korumak amacıyla da Temmuz tarihinde Tahran'da Sadabat Paktı’nı imzalamıştır.
Buna göre, Sadabat Paktı’nın kapsamı, amacı ve katılımcıları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
yılında Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalanan Balkan Antantı'nın diplomatik içeriği ve ek protokolleri incelendiğinde; bu paktın sağladığı güvenlik garantisinin kapsamı ve sınırlılıkları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nde yer alan; 'Savaş zamanında Türkiye savaşan değilse, savaşan herhangi bir devletin savaş gemilerinin Boğazlardan geçmesi yasaktır.' hükmü karara bağlanmıştır.
Buna göre, söz konusu hükmün öncelikli amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Lozan Barış Konferansı'nda çözümü Türkiye ile İngiltere arasındaki ikili görüşmelere bırakılan Musul Sorunu'nun gelişim süreci ve Haziran tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ne göre Türkiye, "kendisini yakın bir savaş tehlikesi tehdidi altında sayarsa" Boğazlar’ı kapatma yetkisine sahiptir. Ancak sözleşme; Türkiye’nin bu yetkiyi kullanması durumunda aldığı kararı Milletler Cemiyeti’ne bildirmesini ve Konsey’in üçte iki çoğunlukla bu kararı haklı bulmaması halinde alınan önlemlerin geri çekilmesini öngörmüştür.
Sözleşmede yer alan bu denetim mekanizması, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
1930'lu yıllarda Avrupa'da yükselen totaliter rejimlerin yayılmacı politikaları, Türkiye'yi bölgesel güvenlik ittifakları kurmaya yöneltmiştir. Bu doğrultuda 9 Şubat 1934 tarihinde Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında Atina'da Balkan Antantı imzalanmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Balkan Antantı'nın temel amacı ve bu oluşuma katılması beklendiği hâlde revizyonist (yayılmacı/statükoyu bozucu) politikaları nedeniyle katılmayan Balkan devleti doğru olarak verilmiştir?