Hukukun Temel Kavramları

Bir uyuşmazlıkta, somut olaya uygulanabilecek bir kanun hükmü bulunmasına rağmen; bu hükmün sözü (lafzı) ile özü (amacı) arasında bir çelişki bulunmaktadır. Hükmün olduğu gibi uygulanması durumunda dürüstlük kuralına aykırı ve adaletsiz bir sonuç ortaya çıkacağı, kanun koyucunun ilgili hükmün kapsamını gereğinden fazla geniş tutarak bu özel durumu istisna tutmayı ihmal ettiği anlaşılmaktadır.

Medeni Kanun doktrinine göre, hakimin bu durumda tespit edeceği boşluk türü ve izlemesi gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

1982 Anayasası'nın 2017 değişiklikleri ile güncellenen hükümleri ve Türk hukuk sistemindeki normlar hiyerarşisi dikkate alındığında; kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK), milletlerarası antlaşmalar ve yönetmelikler arasındaki hiyerarşik ilişkiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Hukuk kurallarının ihlal edilmesi durumunda, ihlalin niteliğine göre farklı yaptırım türleri uygulanmaktadır.

Buna göre;
I. Bir belediyenin hukuka aykırı şekilde bir işletme ruhsatını iptal etmesi üzerine, işletme sahibinin açtığı dava sonucu bu işlemin hukuk aleminden silinmesi,
II. Borcunu vadesinde ödemeyen bir kişinin, alacaklı tarafından başlatılan hukuki süreç neticesinde banka hesaplarındaki paranın devlet aracılığıyla tahsil edilmesi

durumlarında söz konusu olan yaptırım türleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Hukuk sistemimizde özel haklar; ileri sürülebilecekleri çevre, konuları, kullanılmalarının hukuki etkisi ve devredilebilirlikleri gibi çeşitli kriterlere göre tasnif edilmektedir. Bu tasnif ve hakların hukuki nitelikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Hukuk kuralları, toplumsal düzeni sağlayan diğer normlarla (din, ahlak, görgü) benzer amaçlar taşısa da müeyyide (yaptırım) gücü bakımından onlardan kesin bir biçimde ayrılır. Örneğin; bir kimsenin sözünde durması ahlaki bir ödevken, yapılan bir sözleşmenin gereğini yerine getirmesi hukuki bir zorunluluktur.

Buna göre, hukuk kurallarının yaptırımını diğer sosyal düzen kurallarından ayıran en temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

Toplum hayatını düzenleyen sosyal düzen kuralları; din, ahlak, görgü ve hukuk kuralları olarak çeşitlenmektedir. Bunlar arasında yer alan ahlak kuralları; bireyin kendi vicdanına karşı olan ödevlerini kapsayan 'subjektif ahlak' ve bireyin toplumdaki diğer kişilere karşı olan toplumsal ödevlerini kapsayan 'objektif ahlak' olarak ikiye ayrılır. Hukuk kuralları ise diğerlerinden farklı olarak devlet gücüyle desteklenen maddi yaptırımlara sahiptir.

Buna göre, sosyal düzen kuralları ve hukuk arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türk hukuk sisteminde 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi çerçevesinde hâkimin önüne gelen bir uyuşmazlığı çözerken izlemesi gereken yöntemler, boşluk türleri ve hukuk yaratma yetkisi düşünüldüğünde; aşağıdakilerden hangisi yanlış bir ifadedir?

Hâkimin önüne gelen bir uyuşmazlıkta, somut olaya uygulanabilecek bir kanun hükmünün bulunmasına karşın; bu hükmün 'lafzı' (sözü) ile 'ruhu' (özü ve amacı) arasında bir uyumsuzluk olması, hükmün kapsamının hakkaniyete aykırı düşecek derecede geniş tutulmuş olması ve dürüstlük kuralı ($TMK$ $madde$ $2$) uyarınca bu kapsamın daraltılmasının gerekmesi durumunda ortaya çıkan boşluk türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir hukuki işlemin hukuk dünyasında varlık kazanabilmesi için gerekli olan "kurucu unsurlardan" en az birinin eksik olması durumunda ortaya çıkan ve işlemin baştan itibaren hiç doğmamış sayılmasına neden olan hükümsüzlük türü aşağıdakilerden hangisidir?

Türk hukuk sisteminde hukuk kuralları arasında altlık-üstlük ilişkisini ifade eden "Normlar Hiyerarşisi" (Kelsen Piramidi) uyarınca, alt basamakta yer alan bir normun üst basamaktaki norma aykırı düzenlemeler içermemesi esastır.

Buna göre; Anayasa, Kanun, Yönetmelik, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve Genelge hiyerarşik olarak en üstten en alta doğru sıralandığında, üçüncü sırada aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Hukuk kurallarının sınıflandırılması, bu kuralların kaynağı, niteliği ve uygulama alanı bakımından farklı kavramların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Türk hukuk literatüründe belirli bir zamanda, bir ülkede yürürlükte bulunan yazılı ve yazısız tüm hukuk kurallarının bütününe 'pozitif (müspet) hukuk' denilirken; sadece yetkili bir makam tarafından oluşturulan ve yürürlüğe konulan yazılı metinlerin tamamına 'mevzu hukuk' adı verilmektedir.

Buna göre, pozitif hukuk ile mevzu hukuk arasındaki kapsam farkını belirleyen temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Hukuk sisteminde yaptırımlar (müeyyideler); ihlal edilen kuralın niteliğine, korunan menfaatin türüne ve hukuk dalına göre çeşitlilik göstermektedir. Bu kapsamda özellikle kamu hukuku yaptırımı olan 'ceza' ile özel hukuk yaptırımı olan 'tazminat' sıklıkla karşılaştırılmaktadır.

Bu iki yaptırım türünün özellikleri ve uygulama alanları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Hukuk düzenini oluşturan kurallar, belirli bir hiyerarşi içerisinde altlık ve üstlük ilişkisine göre sıralanır. Bu düzende yer alan normların gücü ve bağlayıcılığı bakımından $1982$ Anayasası'nda öngörülen yapı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi hiyerarşik olarak 'kanun' ile aynı düzeyde kabul edilmez?

1982 Anayasası'nda yapılan 2017 değişiklikleri ve Türk hukuk sistemindeki normlar hiyerarşisi esasları uyarınca; normlar arasındaki altlık-üstlük ilişkisi, yargısal denetim imkânı ve norm çatışmalarının çözüm yöntemleri hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Türk hukuk sisteminde hukuk kaynakları 'bağlayıcı (asli) kaynaklar' ve 'yardımcı kaynaklar' şeklinde ikiye ayrılmaktadır. Buna göre, benzer konulardaki farklı yargı kararları arasındaki çelişkiyi gidermek amacıyla yüksek mahkemelerce verilen, Resmi Gazete'de yayımlanan ve normlar hiyerarşisinde 'kanun' düzeyinde bağlayıcılığa sahip olan kaynak aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal hayatı düzenleyen din, ahlak, görgü ve hukuk kuralları arasındaki etkileşim, hiyerarşi ve yapısal farklar hukuk doktrininde merkezi bir öneme sahiptir. Bu kuralların nitelikleri göz önüne alındığında, hukuk kuralları ile diğer sosyal düzen kuralları arasındaki farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türk Medeni Kanunu'nun öngördüğü düzenlemeler çerçevesinde; ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun olan bir kimsenin gerçekleştirdiği bir evlenme akdi ile resmi evlendirme memuru önünde yapılmayan bir evlenme akdinin tâbi olduğu hukuki yaptırımlar sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Özel hukukta haklar; konuları, ileri sürülebilecekleri çevre ve devredilebilirlikleri bakımından çeşitli tasniflere tabi tutulmaktadır. Buna göre; hak sahibine kişiler üzerinde yetki veren, mutlak nitelikte olmasına rağmen malvarlığı unsuru taşımayan ve kural olarak başkasına devredilmesi mümkün olmayan hak türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal düzen kuralları; din, ahlak, görgü ve hukuk kuralları olarak çeşitlenmektedir. Bir kişinin borcunu ödememesi halinde, alacaklının talebiyle devletin icra organlarının devreye girerek borçlunun mallarını haczedebilmesi (cebri icra), bu kurallar arasındaki temel bir ayrımı ortaya koymaktadır.

Buna göre; hukuk kurallarını din, ahlak ve görgü kurallarından ayıran ve örnekte vurgulanan temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

Hukuki yükümlülüklerini yerine getirmeyen bir kişinin, bu yükümlülüğü devlet gücü ile yerine getirmeye zorlanması durumuna verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?