Examkin

Yüce Divan Yargılaması

66 questions

Question 21Question →

19821982 Anayasası'nda 20102010 ve 20172017 yıllarında yapılan anayasa değişiklikleri, Anayasa Mahkemesinin "Yüce Divan" sıfatıyla yürüttüğü yargılama sürecinde hem yargılanacak kişilerin kapsamını hem de kararlara karşı başvurulabilecek kanun yollarını yeniden düzenlemiştir.

Buna göre, Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan sıfatıyla yürüttüğü yargılamalar ve bu yargılamaların sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yüce Divan sıfatıyla yürütülen yargılamalarda sanığın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı veya Başsavcıvekili olması durumunda, savcılık görevini Danıştay Başsavcısı yerine getirir.

Answer

Yüce Divan'da yargılanan kişinin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı olması durumunda savcılık görevini Danıştay Başsavcısı'nın yürüteceğini belirten ifade yanlıştır; bu görevi Anayasa Mahkemesi'nin kendi üyeleri arasından seçeceği bir üye yürütür.
Doğru yanıt olan seçenek, Yüce Divan'da savcılık görevine dair yanlış bir bilgi içermektedir. 62166216 sayılı Kanun'un 5656. maddesinin 33. fıkrasına göre; Yüce Divan'da iddia makamı görevini Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı veya vekili yapar. Ancak yargılanan kişi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı veya vekili ise, bu görev Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilen bir üye tarafından yerine getirilir. Danıştay Başsavcısı'nın Yüce Divan sürecinde herhangi bir görevi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan yargılamasının anayasal dayanağını tespit et.
Anayasa Madde 148148 ve 62166216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun.
Yargılama usulü ve görevli makamların belirlenmesi için yasal mevzuat esastır.
2
Yargılanacak kişileri ve yargılama organını kontrol et.
Yargılama Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından yapılır. TBMM Başkanı, Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları dahildir; Jandarma Genel Komutanı 20172017 itibarıyla hariçtir.
Yüce Divan'ın kişi yönünden yetkisini doğrulamak gerekir.
3
İddia makamı (savcılık) kurallarını özel durumlar çerçevesinde incele.
Genel kural Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısıdır. Ancak Başsavcı sanık olduğunda, savcı Danıştay'dan değil, bizzat AYM içinden seçilir (62166216 SK, md. 56/356/3).
Üst düzey yargı mensuplarının yargılanmasındaki tarafsızlık mekanizmasını anlamak.
4
Kararlara karşı itiraz mekanizmasını değerlendir.
Yüce Divan kararları verildiği anda kesinleşmez, 1515 gün içinde "yeniden inceleme" talebinde bulunulabilir.
2010 anayasa değişikliği ile getirilen hak arama yolunun kapsamını belirlemek.

Key Concept

Yüce Divan Yargılama Usulü ve İddia Makamı İstisnası

Hints

1
Yüce Divan'da iddia makamı görevini yürüten kişi kural olarak hangi yargı organından gelir?
2
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı kendisi yargılanırken, savcılık görevini yine kendi makamından birinin veya başka bir yüksek mahkeme başsavcısının yürütmesi etik/hukuki açıdan uygun olur mu?
3
Anayasa Mahkemesi üyelerinin yargılandığı durumlarda veya savcının kendisinin sanık olduğu durumlarda, AYM kendi içinden bir üyeyi savcı olarak görevlendirir.

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin Yüce Divan'da yargılanması durumunda heyetin nasıl oluştuğunu ve oylama usullerini inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 22Question →

19821982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi'nin "Yüce Divan" sıfatıyla yürüttüğü yargılamalar ve yargılama usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Jandarma Genel Komutanı, görevine ilişkin suçlardan dolayı Yüce Divan'da yargılanacak kişiler arasında yer alır.

Answer

Jandarma Genel Komutanı, görevine ilişkin suçlardan dolayı Yüce Divan'da yargılanacak kişiler arasında yer alır ifadesi yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, Jandarma Genel Komutanı'nın Yüce Divan'da yargılandığını iddia etmektedir; oysa 2017 Anayasa değişikliği ile Jandarma Genel Komutanı bu kapsamdan çıkarılmıştır. Güncel düzenlemeye göre askeri kanattan sadece Genelkurmay Başkanı ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları bu yargılamaya tabidir.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan'da yargılanacak kişilerin listesini (güncel mevzuat uyarınca) kontrol et.
Cumhurbaşkanı, CB Yardımcıları, Bakanlar, Anayasa Mahkemesi üyeleri, Yargıtay, Danıştay, Sayıştay üyeleri, HSK üyeleri, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ile TBMM Başkanı listede yer almaktadır.
Yüce Divan'ın kişisel yetki alanını belirlemek için gereklidir.
2
2017 Anayasa değişikliği sonrası Jandarma Genel Komutanlığı'nın statüsünü incele.
Jandarma Genel Komutanı ve Sahil Güvenlik Komutanı, 2017 yılında yapılan değişikliklerle listeden çıkarılmıştır.
Mevzuat değişikliklerinin güncel listeye etkisini teyit etmek için gereklidir.
3
Yargılama usulü ve itiraz yollarını gözden geçir.
Yüce Divan'da ceza usulü uygulanır ve kararlara karşı yeniden inceleme (itiraz benzeri) yolu açıktır; savcı Yargıtay Başsavcısıdır.
Seçeneklerdeki prosedürel bilgilerin doğruluğunu test etmek için gereklidir.

Key Concept

Yüce Divan Yargılaması Kapsamı ve Usulü

Hints

1
Yüce Divan listesinde 2017 yılında bazı askeri ve kolluk yetkilileri ile ilgili değişiklik yapıldığını hatırla.
2
Jandarma Genel Komutanlığı'nın tamamen İçişleri Bakanlığı'na bağlandığı tarihi ve bunun yargılama statüsüne etkisini düşün.
3
Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları hala yargılanırken, Jandarma Genel Komutanı'nın bu listeden çıkarıldığını anımsa.

Practice More

Yüce Divan'da yargılanmayan diğer yüksek makamları (örneğin milletvekilleri, valiler, YSK üyeleri) inceleyerek bilgini pekiştirebilirsin.
Estimated Time:50s
Question 23Question →

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi'nin "Yüce Divan" sıfatıyla yürüttüğü yargılamalar ve bu yargılama sonucunda verilen kararlara karşı başvurulabilecek kanun yolları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yüce Divan kararlarına karşı "yeniden inceleme" başvurusu yapılabilir ve bu başvuru Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından karara bağlanır.

Answer

Yüce Divan kararlarına karşı 'yeniden inceleme' başvurusu yapılabilir ve bu süreç Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından yürütülür.
1982 Anayasası'nın 148. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından Yüce Divan sıfatıyla verilen kararlara karşı, tebliğden itibaren 15 gün içinde yeniden inceleme başvurusu yapılabilir. Bu başvuru sonucunda Genel Kurul'un verdiği karar kesinleşir. Bu mekanizma, yargılamanın daha sağlıklı sonuçlanması için getirilmiş bir iç denetim yoludur.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan'ın yapısını belirlemek.
Anayasa Mahkemesi, belirli üst düzey yetkilileri görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılar.
Yargılama makamının kim olduğunu bilmek, usul kurallarını anlamak için gereklidir.
2
Kanun yolu mekanizmasını kontrol etmek.
2017 değişikliği uyarınca, Yüce Divan kararlarına karşı 15 gün içinde 'yeniden inceleme' talep edilebilir.
Kararların mutlak kesinliği kuralına getirilen istisnayı tespit etmek gerekir.
3
İnceleme merciini teyit etmek.
Yeniden inceleme başvurusu, yine yargılamayı yapan Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından karara bağlanır.
Başvurunun hangi organa yapılacağı usul hukukunun temel bilgisidir.
4
Sevk edilen kişilerin statüsünü karşılaştırmak.
Bakanların görevi sevk ile biterken, Cumhurbaşkanı'nın görevi devam eder; sadece seçim kararı alması engellenir.
Kişiler arasındaki hukuksal statü farkı sorudaki çeldiricileri elemek için kritiktir.

Key Concept

Yüce Divan'da Kanun Yolu ve Yeniden İnceleme

Hints

1
Yüce Divan yargılamasında kararların kesinleşmesinden önce başvurulabilecek bir iç mekanizma olup olmadığını düşünün.
2
2017 Anayasa değişiklikleri ile yargı bölümünde 'temyiz' benzeri bir 'yeniden inceleme' yolu eklenmiştir.
3
Yüce Divan kararlarına karşı incelemeyi yine aynı mahkemenin (AYM) en üst organı yapar.

Practice More

Yüce Divan'da yargılanan kişilerin tam listesini ve Jandarma Genel Komutanı'nın bu listeden çıkarıldığını tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Question 24Question →

1982 Anayasası’na göre, Anayasa Mahkemesinin "Yüce Divan" sıfatıyla gerçekleştirdiği yargılama süreci ve usulüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yüce Divan yargılaması üç ay içinde tamamlanır; bu sürede tamamlanamazsa bir defaya mahsus olmak üzere üç aylık ek süre verilir.

Answer

Yüce Divan yargılamasının üç ay içinde tamamlanması ve gerektiğinde bir defaya mahsus üç aylık ek süre verilmesi doğrudur.
1982 Anayasası'nın 148. maddesine göre, Yüce Divan yargılaması üç ay içinde tamamlanır. Eğer bu süre yeterli olmazsa, bir defaya mahsus olmak üzere üç aylık ek süre verilir ve yargılama bu süre içinde kesin olarak sonuçlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 148. maddesinde yer alan Yüce Divan yargılama usulü hükümlerini hatırlayınız.
Anayasa, yargılamanın makul sürede bitirilmesi için net süreler belirlemiştir.
Yüce Divan süreci, devletin en üst kademelerini etkilediği için hukuki belirsizliğin hızlıca giderilmesi amaçlanır.
2
Yargılama süresine ilişkin sayısal verileri kontrol ediniz.
Yargılama süresi 3 ay + 3 ay (ek süre) olarak düzenlenmiştir.
Anayasal hükmün doğrudan karşılığı budur.
3
Diğer seçeneklerdeki usul hatalarını (savcılık makamı, kanun yolu başvurusu ve görevin sona erme anı) analiz ediniz.
Savcılık görevini Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının yaptığı, kararlara karşı yeniden inceleme yolunun açık olduğu ve bakanların görevinin sevk ile bittiği tespit edilir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğu Anayasa'nın farklı maddeleriyle (Md. 106 ve 148) doğrulanır.

Key Concept

Yüce Divan Yargılama Usulü ve Süreleri

Practice More

Yüce Divan'da yargılanan makamlar listesinden 2017'de çıkarılan 'Jandarma Genel Komutanı' detayını tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 25Question →

Anayasal düzende yüksek rütbeli kamu görevlilerinin görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yargılandığı Yüce Divan mekanizması ve bu sürecin hukuki işleyişine ilişkin 1982 Anayasası hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İddia makamını Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı veya vekilinin temsil ettiği bu yargılamalarda, verilen hükümlere karşı 'yeniden inceleme' talebiyle Anayasa Mahkemesi Genel Kuruluna başvurulabilir.

Answer

İddia makamını Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı veya vekilinin temsil ettiği bu yargılamalarda, verilen hükümlere karşı 'yeniden inceleme' talebiyle Anayasa Mahkemesi Genel Kuruluna başvurulabilir.
1982 Anayasası'nın 148. maddesine göre, Yüce Divan'da savcılık görevini Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı veya Cumhuriyet Başsavcıvekili yapar. Yine aynı madde uyarınca, Yüce Divan kararlarına karşı 'yeniden inceleme' başvurusu yapılabilir ve Genel Kurulun bu başvuru sonucunda verdiği kararlar kesin nitelik taşır. Bu düzenleme, yargılama sürecindeki iddia makamını ve öngörülen kanun yolunu tam olarak açıklamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan'da iddia makamını (savcılık) kimin temsil ettiğini belirle.
Anayasa m. 148 uyarınca Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı veya vekili görev yapar.
Yüce Divan'da ceza yargılaması usulleri geçerli olduğu için bir savcılık makamı zorunludur.
2
Verilen kararlara karşı başvurulabilecek hukuki yolları incele.
2010 Anayasa değişikliği ile 'yeniden inceleme' yolu getirilmiştir.
Yüksek mahkeme kararlarının denetlenebilirliğini artırmak ve hak kayıplarını önlemek amacıyla iç hukuk yolu öngörülmüştür.
3
Yeniden inceleme başvurusunun hangi makama yapıldığını teyit et.
Başvuru yine Anayasa Mahkemesi Genel Kuruluna yapılır.
Anayasa Mahkemesi, Türkiye'deki en yüksek yargı mercilerinden biri olduğu için kararları başka bir mahkeme (Yargıtay/Danıştay) tarafından denetlenemez.

Key Concept

Yüce Divan yargılama usulü ve 'Yeniden İnceleme' kanun yolu.

Practice More

Cumhurbaşkanının Yüce Divan'a sevk edilmesi durumunda görevinin sona erip ermediğini ve seçilme engelinin ne zaman oluştuğunu inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 26Question →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesinin 'Yüce Divan' sıfatıyla gerçekleştirdiği yargılamalar ve bu sürecin ilgili makam sahiplerinin hukuki statülerine etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yüce Divan yargılamasında hukuki güvenliğin sağlanması amacıyla, 'yeniden inceleme' talebi asıl yargılamayı yapan heyetin dışında kalan yedek üyelerin katılımıyla toplanan ayrı bir kurulca karara bağlanır.

Answer

Yüce Divan yargılamasında 'yeniden inceleme' talebinin yedek üyelerden oluşan ayrı bir kurulca karara bağlandığı ifadesi yanlıştır; zira Anayasa Mahkemesi'nde yedek üyelik sistemi kaldırılmıştır ve inceleme yine Genel Kurul tarafından yapılır.
Doğru seçenek olan 'yeniden inceleme' heyetine ilişkin ifade yanlıştır çünkü 2010 Anayasa değişikliği ile Anayasa Mahkemesi'ndeki 'yedek üyelik' statüsü tamamen sona erdirilmiştir. Mahkeme günümüzde 15 asıl üyeden oluşur ve Yüce Divan kararlarının yeniden incelenmesi süreci de yine aynı mahkemenin Genel Kurulu tarafından yürütülür; asıl yargılamayı yapanlardan bağımsız yedek üyelerden oluşan ayrı bir kurul anayasal olarak mevcut değildir.

Step-by-Step Solution

1
Yürütme organı mensuplarının (Cumhurbaşkanı, Yardımcıları, Bakanlar) Yüce Divan'a sevk edilme sonuçlarını incele.
Yardımcılar ve bakanların görevinin sevk ile bittiği, Cumhurbaşkanının ise sadece seçim kararı alamayacağı doğrulanır.
Anayasa'nın 105 ve 106. maddeleri farklı hukuki sonuçlar öngörmüştür.
2
Yüce Divan'da savcılık makamının kim tarafından temsil edildiğini belirle.
Tüm dosyalar için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı veya vekilinin görevli olduğu saptanır.
Anayasa'nın 148. maddesi genel yetkiyi bu makama vermiştir.
3
Kararlara karşı başvuru yollarını ve sürelerini analiz et.
15 gün içinde 'yeniden inceleme' yolunun açık olduğu ve bu yolun nihai karar merciinin AYM Genel Kurulu olduğu doğrulanır.
Anayasa'nın 148. maddesi bu prosedürü açıkça tanımlar.
4
Anayasa Mahkemesi'nin güncel üye yapısını (asıl/yedek ayrımı) kontrol et.
2010 yılında yedek üyeliğin kaldırıldığı ve mahkemenin sadece asıl üyelerden oluştuğu saptanır.
Anayasal yapıdaki tarihsel değişiklikleri güncel mevzuatla karşılaştırmak gerekir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan sıfatıyla yargılama usulü ve 2010/2017 anayasa değişikliklerinin mahkeme yapısına ve yürütme üzerindeki etkilerine yansıması.
Question 27Question →

Anayasal düzende yürütme organının siyasi sorumluluğunun yanı sıra cezai sorumluluğu da düzenlenmiştir. Bu bağlamda, Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanların görevleri sebebiyle işledikleri iddia edilen suçlar için yargılama yetkisi aşağıdaki kurumlardan hangisine aittir?

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi (Yüce Divan sıfatıyla)

Answer

Anayasa Mahkemesi (Yüce Divan sıfatıyla)
Doğru seçenek olan kurum, 1982 Anayasası'nın 148. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanları görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yargılama yetkisine sahip olan Anayasa Mahkemesi'dir (Yüce Divan sıfatıyla).

Step-by-Step Solution

1
Yürütme organı üyelerinin (Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar) cezai sorumluluğunu düzenleyen anayasal hükümleri değerlendirin.
Bu kişilerin görev suçları için özel bir yargılama makamı belirlenmiştir.
Yürütme üyelerinin yargılanması Meclis soruşturması sürecine ve özel bir yargı merciine tabidir.
2
Anayasa'nın 148. maddesinde belirtilen Yüce Divan listesini kontrol edin.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların bu listede yer aldığı görülür.
Yüce Divan, üst düzey devlet yetkililerinin görev suçlarını yargılamakla görevli Anayasa Mahkemesi heyetidir.

Key Concept

Yüce Divan'ın Yargılama Kapsamı
Estimated Time:45s
Question 28Question →

19821982 Anayasası'nda yapılan 20102010 ve 20172017 yılı değişiklikleri dikkate alındığında; Anayasa Mahkemesinin "Yüce Divan" sıfatıyla yürüttüğü yargılamalar ve bu kapsamdaki kişilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, hem görev suçları hem de kişisel suçları sebebiyle doğrudan Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesinde yargılanırlar.

Answer

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hem görev hem de kişisel suçları için Yüce Divan'da yargılanacağını savunan ifade yanlıştır; bu kişiler kişisel suçları için adli mahkemelere tabidir.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, yalnızca görevleriyle ilgili işledikleri suçlar (görev suçları) nedeniyle TBMM tarafından Yüce Divan'a sevk edilebilirler. Kişisel suçları bakımından ise milletvekillerinin tabi olduğu yasama dokunulmazlığı hükümlerinden yararlanırlar. Eğer dokunulmazlıkları kaldırılırsa, yargılamaları Yüce Divan'da değil, görevli genel mahkemelerde (Ağır Ceza Mahkemesi) gerçekleştirilir. Bu nedenle tüm suçlar için Yüce Divan'da yargılanacaklarını belirten seçenek hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan'da yargılanan kişilerin listesini (Anayasa Madde 148148) kontrol et.
Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar, yüksek mahkeme üyeleri, TBMM Başkanı ve komutanların listede olduğu görülür.
Yargı yetkisinin sınırlarını belirlemek.
2
Yargılamanın konusunu (görev suçu vs. kişisel suç) analiz et.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar için Yüce Divan yolu sadece 'görev suçları' ile sınırlıdır.
Anayasal statü farklarını ayırt etmek.
3
Kişisel suçlar için öngörülen usulü belirle.
Bu kişilerin kişisel suçları için yasama dokunulmazlığı prosedürü işletilir ve dokunulmazlık kalkarsa yargılama genel mahkemelerde yapılır.
Hatalı olan seçeneği teyit etmek.

Key Concept

Yüce Divan'ın Kişi ve Konu Bakımından Yetkisi

Hints

1
Yüce Divan yargılamasında 'görev suçu' ile 'kişisel suç' ayrımına dikkat ediniz.

Practice More

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve meclis soruşturması süreçlerindeki nitelikli çoğunluk sayılarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 29Question →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan anayasa değişikliğiyle birlikte, aşağıdaki kamu görevlilerinden hangisinin Anayasa Mahkemesi tarafından "Yüce Divan" sıfatıyla yargılanma yetkisi kaldırılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Jandarma Genel Komutanı

Answer

Jandarma Genel Komutanı
2017 yılında gerçekleştirilen anayasa değişiklikleri ile Jandarma Genel Komutanlığı'nın askeri statüsündeki değişimlere paralel olarak, Jandarma Genel Komutanı Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinden çıkarılmıştır. Güncel düzenlemeye göre bu makam, görev suçlarından dolayı genel hükümlere tabi kılınmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 148. maddesinde belirtilen Yüce Divan listesinin incelenmesi
Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, CB Yardımcıları, Bakanlar ve yüksek yargı organlarının temsilcileri listede yer alır.
Yüce Divan'ın yargılama yetkisinin kapsamını belirlemek için temel hukuk kaynağına bakılmalıdır.
2
2017 Anayasa değişikliğinin askeri bürokrasi üzerindeki etkisinin analizi
Jandarma Genel Komutanlığı'nın sivil otoriteye (İçişleri Bakanlığı) tam bağlanmasıyla yargılama statüsü değişmiştir.
Anayasal değişikliklerin hangi kurumları listeden çıkardığını tespit etmek gerekir.
3
Kuvvet komutanları ile Jandarma Genel Komutanı arasındaki farkın belirlenmesi
Genelkurmay, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları listede kalırken Jandarma çıkarılmıştır.
Güncel anayasal durumu teyit ederek doğru seçeneğe ulaşılır.

Key Concept

Yüce Divan'da yargılanacak kişilerin anayasal çerçevesi ve 2017 değişiklikleri.

Hints

1
Bu soruyu cevaplamak için 2017 Anayasa değişikliklerinin askeri kurumların yargılanma usulünde yaptığı değişikliğe odaklanmalısınız.
2
Genelkurmay Başkanı ve kuvvet komutanları listede kalırken, İçişleri Bakanlığına bağlanan bir birimin komutanı listeden çıkarılmıştır.

Practice More

Yüce Divan kararlarına karşı başvurulabilecek 'yeniden inceleme' mekanizmasını araştırınız.
Estimated Time:45s
Question 30Question →

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesinin "Yüce Divan" sıfatıyla yürüttüğü yargılamalar, yargılanacak kişiler ve yargılama usulü ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Jandarma Genel Komutanı ile TBMM Başkanvekilleri, görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'da yargılanacak kişiler arasında yer almaktadır.

Answer

Jandarma Genel Komutanı ile TBMM Başkanvekillerinin Yüce Divan'da yargılanacağı bilgisi yanlıştır; çünkü Jandarma Genel Komutanı 2017'de listeden çıkarılmış, Başkanvekilleri ise hiçbir zaman bu listede yer almamıştır.
Jandarma Genel Komutanı, 2017 yılındaki anayasa değişikliği sonucunda Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinden çıkarılmıştır. Ayrıca, TBMM Başkanvekilleri hiçbir dönemde bu listede yer almamış olup, parlamento temsilcilerinden sadece TBMM Başkanı görev suçlarından dolayı Yüce Divan'da yargılanabilmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan'da yargılanacak kişilerin güncel listesini hatırla.
Cumhurbaşkanı, CB Yardımcıları, Bakanlar, AYM, Yargıtay, Danıştay, Sayıştay üyeleri, HSK üyeleri, TBMM Başkanı, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları.
Yargılanacak kişilerin tespiti hatalı bilgiyi bulmak için ilk adımdır.
2
Jandarma Genel Komutanı'nın durumunu kontrol et.
Jandarma Genel Komutanı, 2017 Anayasa değişikliği ile listeden çıkarılmıştır.
Askeri vesayetin kaldırılması ve sivil denetim düzenlemeleri kapsamında bu makamın statüsü değişmiştir.
3
TBMM Başkanlık Divanı üyelerinin durumunu kontrol et.
Listede sadece TBMM Başkanı yer almaktadır; Başkanvekilleri, İdare Amirleri veya Katip Üyeler yer almaz.
Yargılamanın kapsamı anayasada sınırlı (tahdidi) olarak sayılmıştır.
4
Yargılama usulü ve kanun yolu hükümlerini doğrula.
Yeniden inceleme başvurusu mevcuttur ve CMK hükümleri uygulanır.
Yargılamanın teknik detaylarını doğrulamak diğer seçeneklerin neden doğru olduğunu açıklar.

Key Concept

Yüce Divan'da yargılanacak kişilerin kapsamı ve 2017 Anayasa değişikliklerinin etkisi.

Hints

1
2017 Anayasa değişikliklerini ve bu süreçte MGK yapısı ile Yüce Divan listesinden çıkarılan askeri makamı hatırlayın.
2
Yüce Divan'da yargılanan yasama organı temsilcisinin sadece 'Meclis Başkanı' olduğunu, divanın diğer üyelerini kapsamadığını düşünün.

Practice More

Yüce Divan yargılamasında uygulanan usul hukuku (CMK) ve mahkemenin üye yapısı üzerine bir çalışma yapılması konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:2m 0s
Question 31Question →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'a sevk edilmelerine karar verme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların Yüce Divan'a sevk edilmesine karar veren yetkili organdır.
1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğuyla önerge verilebilir ve üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun gizli oyuyla Yüce Divan'a sevk kararı alınır. Dolayısıyla sevk yetkisi münhasıran Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne aittir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın yürütme organının cezai sorumluluğuna ilişkin maddesini hatırlamak.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görev suçları için özel bir soruşturma usulü öngörüldüğü tespit edildi.
Yürütme organı üyelerinin yargılanabilmesi için yasama organının onayı gerekmektedir.
2
Meclis soruşturması sürecindeki karar aşamasını belirlemek.
Soruşturma raporunun görüşülmesinin ardından gizli oylama ile karar verildiği görüldü.
Yüce Divan'a sevk kararı, TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğuyla alınan bir parlamento kararıdır.

Key Concept

Meclis Soruşturması ve Sevk Yetkisi
Estimated Time:45s
Question 32Question →

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, devletin üst düzey temsilcilerinin görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yargılanmaları Anayasa Mahkemesi tarafından "Yüce Divan" sıfatıyla gerçekleştirilir.

20172017 Anayasa değişiklikleri ile güncellenen kapsam dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi görev suçlarından dolayı Yüce Divan'da yargılanabilecek kişilerden biridir?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı Yardımcıları

Answer

Cumhurbaşkanı Yardımcıları, görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'da yargılanacak kişiler arasında yer alır.
2017 Anayasa değişiklikleri ile getirilen yeni hükümet sisteminde, yürütme organının en üst düzey temsilcilerinden olan Cumhurbaşkanı yardımcıları, görevleriyle ilgili suçlar söz konusu olduğunda Anayasa Mahkemesi tarafından Yüce Divan sıfatıyla yargılanırlar.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan yetkisini tanımlama
Anayasa Mahkemesi, belirli üst düzey devlet görevlilerini görev suçları nedeniyle yargılarken "Yüce Divan" sıfatını alır.
Yargılama makamının doğru teşhis edilmesi gerekir.
2
2017 Anayasa değişikliği ile değişen kapsamı hatırlama
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Bakanlar listeye dahil edilirken; Jandarma Genel Komutanı listeden çıkarılmıştır.
Güncel anayasal mevzuata göre değerlendirme yapılması zorunludur.
3
Seçenekleri analiz etme
Milletvekilleri ve bakan yardımcıları hiçbir zaman bu listede yer almamıştır. Cumhurbaşkanı yardımcıları ise yürütmenin yeni yapısı gereği listededir.
Kapsam dışı kalan görevlileri eleyerek doğru sonuca ulaşılır.

Key Concept

Yüce Divan Yargılama Kapsamı (2017 Güncellemesi)

Hints

1
Yüce Divan yargılaması sadece görev suçları için geçerlidir ve Anayasa Mahkemesi tarafından yürütülür.
2
2017 değişikliklerini düşünün; yeni hükümet sisteminde yürütmeye dahil edilen üst düzey makamlar bu listeye eklenmiştir.
3
TBMM Başkanı bu listede olsa da, diğer meclis üyeleri listede yoktur. Ayrıca askeri kanattan bazı komutanlar çıkarılmıştır.

Practice More

Yüce Divan kararlarına karşı getirilen 'yeniden inceleme' başvuru yolunu ve bu yolun aşamalarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 33Question →

20172017 yılı Anayasa değişiklikleri ile Türkiye'nin yönetim sisteminde ve yargılama usullerinde köklü reformlar yapılmıştır. Bu değişiklikler doğrultusunda, devletin üst düzey sorumlularının görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yargılandığı Yüce Divan makamının güncel yetki sınırları dikkate alındığında; aşağıdaki görevlilerden hangisinin görev suçlarından ötürü Anayasa Mahkemesinde yargılanması mümkün değildir?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri (milletvekilleri), Anayasa'nın 148148. maddesinde Yüce Divan'da yargılanacak kişiler arasında sayılmamıştır. TBMM bünyesinde sadece TBMM Başkanı bu yetki kapsamına alınmıştır. Milletvekillerinin görev suçları durumunda öncelikle yasama dokunulmazlıklarının kaldırılması ve ardından genel mahkemelerde yargılanmaları söz konusudur.

Step-by-Step Solution

1
Yetkili mahkemeyi belirle
Yüce Divan görevini Anayasa Mahkemesi (AYM) yerine getirir.
Anayasa'nın 148148. maddesi bu yetkiyi AYM'ye vermiştir.
2
Kapsama dahil olan kişileri listele
Cumhurbaşkanı, yardımcıları, bakanlar, TBMM Başkanı, yüksek yargı üyeleri ve kuvvet komutanları dahildir.
20172017 anayasa değişikliği ile yürütme ve askeri kanattaki bazı unvanlar güncellenmiştir.
3
Seçeneklerdeki unvanı karşılaştır
Milletvekilleri bu listede yer almamaktadır.
Milletvekilleri görev suçları için genel hükümlere tabidir (dokunulmazlık kaldırılırsa).

Key Concept

Yüce Divan Yargılama Yetkisi ve Kişi Bakımından Kapsamı

Hints

1
Yüce Divan, devletin en üst kademesindeki kişileri görev suçları için yargılar; ancak milletvekillerinin yargılanma usulü 'yasama dokunulmazlığı' başlığı altında farklı düzenlenmiştir.
2
20172017 değişikliği ile Jandarma Genel Komutanı listeden çıkarılmıştır, ancak TBMM üyeleri (milletvekilleri) hiçbir zaman bu listede yer almamıştır.
3
TBMM içinden sadece Meclis Başkanı'nın Yüce Divan'da yargılanabildiğini hatırlayın; bu durum diğer milletvekilleri için geçerli değildir.

Practice More

Yüce Divan'da savcılık görevini kimin yürüttüğünü ve kararlara karşı 'yeniden inceleme' başvurusunun nereye yapıldığını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Anayasa'daki listeyi gruplandırarak ezberlemek: Yürütme (CB, CB Yard., Bakanlar), Yasama (TBMM Başkanı), Yargı (AYM, Yargıtay, Danıştay, Sayıştay, HSK Üyeleri) ve Ordu (Genelkurmay ve Kuvvet Komutanları). Bu gruplar dışındakiler genel mahkemelere gider.
Estimated Time:45s
Question 34Question →

1982 Anayasası uyarınca Anayasa Mahkemesi, devletin en üst düzey yetkililerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı "Yüce Divan" sıfatıyla yargılama yetkisine sahiptir. Bu yargılama merciinin yetki kapsamı (şahıs bakımından yetki), anayasal metinde sınırlı sayıda makam belirtilerek düzenlenmiştir. Buna göre, aşağıdaki devlet görevlisi gruplarından hangisinin tamamı, görev suçları nedeniyle Anayasa Mahkemesinde (Yüce Divan) yargılanan makamlar arasında yer alır?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı - Genelkurmay Başkanı - Bakanlar

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Genelkurmay Başkanı ve Bakanlar makamlarının tamamı Yüce Divan'da yargılananlar arasındadır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Genelkurmay Başkanı ve Bakanlar grubu anayasanın güncel metnine göre eksiksiz olarak Yüce Divan yetki alanındadır. TBMM Başkanı 2010 yılında, Bakanlar ise 2017 yılında mevcut sistem uyarınca bu listeye dahil edilmiş veya teyit edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 148. maddesinde belirtilen Yüce Divan listesini hatırla.
Liste; Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, CB Yardımcıları, Bakanlar, yüksek yargı organı üyeleri ve kuvvet komutanlarını kapsar.
Yüce Divan'ın şahıs bakımından yetkisi anayasada tahdidi (sınırlı) olarak sayılmıştır.
2
2017 Anayasa değişikliklerinin listeye etkisini değerlendir.
Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar eklenmiş; Jandarma Genel Komutanı ve Sahil Güvenlik Komutanı listeden çıkarılmıştır.
Yürütme sistemindeki değişiklikler ve askeri yargının kaldırılması bu listeyi güncellemiştir.
3
Seçeneklerdeki 'yanıltıcı' makamları tespit et.
Bakan Yardımcıları, MİT Başkanı, DDK Başkanı ve Jandarma Genel Komutanı gibi isimlerin kapsam dışında olduğunu belirle.
Bu makamlar yüksek statülü olsalar da Anayasa'nın 148. maddesinde zikredilmezler.

Key Concept

Yüce Divan'ın Şahıs Bakımından Yetki Alanı

Hints

1
Yüce Divan listesinde yer alanların Anayasa'nın 148. maddesinde tek tek sayıldığını ve bu listenin 'sınırlı' olduğunu hatırla.
2
Özellikle Bakanlar ile Bakan Yardımcıları arasındaki farka dikkat et; biri siyasi sorumluluğu olan anayasal bir makamdır, diğeri ise üst düzey kamu görevlisidir.
3
2017 yılında askeri yargının kaldırılmasıyla birlikte Jandarma Genel Komutanı'nın bu listeden çıkarıldığını unutma.

Practice More

Yüce Divan'da yargılanan askeri makamların (Kuvvet Komutanları) 2017 öncesi ve sonrası durumunu karşılaştıran bir tablo hazırlayabilirsin.
Estimated Time:2m 0s
Question 35Question →

19821982 Anayasası’nın yargı bölümünde düzenlenen Yüce Divan yargılaması, devletin üst düzey yetkililerinin görev suçlarından dolayı hesap verebilirliğini sağlayan anayasal bir denetim mekanizmasıdır. 20172017 yılında yapılan kapsamlı anayasa değişiklikleri ile bu yargılama makamının hem teşkilat yapısı hem de yargılama kapsamına giren kişiler üzerinde önemli güncellemeler yapılmıştır.

Bu anayasal düzenlemeler çerçevesinde, aşağıdaki makam sahiplerinden hangisinin görev suçlarından dolayı Anayasa Mahkemesinde (Yüce Divan) yargılanması mümkün değildir?

Show answer & explanation

Answer: Bakan Yardımcıları

Answer

Bakan Yardımcıları, 1982 Anayasası'nın 148. maddesinde sayılan Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinde yer almaz.
Doğru cevap olan seçenek, Bakan Yardımcılarının Yüce Divan kapsamına dahil olmadığını ifade eder. 19821982 Anayasası'nın 148148. maddesinde Yüce Divan'da yargılanacak kişiler; Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Bakanlar, yüksek yargı organı üyeleri, HSK ve Sayıştay üyeleri ile Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları olarak tahdidi (sınırlı) bir şekilde sayılmıştır. Bakan yardımcıları bu listede yer almamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan sıfatını hangi mahkemenin kullandığını tespit etme
Anayasa Mahkemesi
Anayasa'nın 148148. maddesine göre Anayasa Mahkemesi belirli kişileri bu sıfatla yargılar.
2
Yürütme organındaki güncel hiyerarşiyi analiz etme
Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar Yüce Divan listesindedir.
20172017 anayasa değişikliği ile Bakan Yardımcılığı ihdas edilmiş olsa da bu makam Yüce Divan kapsamına dahil edilmemiştir.
3
Diğer seçeneklerdeki makamları anayasal liste ile karşılaştırma
TBMM Başkanı, Genelkurmay Başkanı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekili ve HSK üyelerinin tamamı listede yer almaktadır.
Bu makamlar anayasanın açık hükmüyle bu özel yargılama usulüne tabi kılınmıştır.

Key Concept

Yüce Divan Yargılamasının Kişi Bakımından Kapsamı

Hints

1
Yüce Divan'da yargılananlar Anayasa'da isim isim (makam makam) sayılmıştır; 'üst düzey yöneticiler' gibi genel bir ifade kullanılmaz.
2
20172017 değişikliği ile listeden çıkarılan tek askeri makam Jandarma Genel Komutanı iken; listede olup olmadığı en çok karıştırılan sivil makam Bakan Yardımcılarıdır.
3
Bakanlar yürütmenin siyasi sorumluluğuna sahip üyeleri olarak listededir, ancak onların hiyerarşik olarak altında bulunan yardımcıları bu özel koruma/yargılama zırhına sahip değildir.

Practice More

Jandarma Genel Komutanı'nın 20172017 değişikliği ile neden listeden çıkarıldığını (İçişleri Bakanlığına tam bağlanma) araştırarak askeri vesayetin yargısal etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 36Question →

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri ve 20172017 yılı anayasa değişiklikleri uyarınca, devletin en üst kademesinde görev yapan belirli kişilerin görevleriyle ilgili suçlardan dolayı "Yüce Divan" sıfatıyla yargılanma usulü düzenlenmiştir. Ancak bu süreçte yapılan yapısal değişikliklerle birlikte bazı makamlar kapsam dışı bırakılmıştır. Buna göre, aşağıdaki görevlilerden hangisinin görevleriyle ilgili bir suç işlemesi durumunda Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesinde yargılanma yetkisi yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Jandarma Genel Komutanı

Answer

Jandarma Genel Komutanı, 20172017 yılı anayasa değişikliği neticesinde Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinden çıkarılmıştır.
Doğru yanıt olan makam, 20172017 anayasa değişikliği ile Yüce Divan'da yargılanacak kişileri düzenleyen Anayasa'nın 148148. maddesinden çıkarılmıştır. Bu değişikliğin temel sebebi Jandarma Genel Komutanlığı'nın tamamen İçişleri Bakanlığı'na bağlanarak askeri hiyerarşiden idari yapıya tam entegre edilmesidir.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan yetkisini kullanan mahkemeyi belirleyin.
Anayasa Mahkemesi.
19821982 Anayasası'na göre Yüce Divan sıfatı sadece Anayasa Mahkemesine aittir.
2
Anayasa'nın 148148. maddesindeki güncel listeyi gözden geçirin.
Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, CB Yardımcıları, Bakanlar, Yüksek Yargı Üyeleri ve Kuvvet Komutanları listededir.
Bu makamlar görev suçları nedeniyle doğrudan en üst yargı mercinde hesap verirler.
3
20172017 yılındaki özel değişikliği analiz edin.
Jandarma Genel Komutanlığı'nın İçişleri Bakanlığı'na tam bağlanmasıyla Yüce Divan kapsamından çıkarıldığını teyit edin.
Askeri vesayetin sonlandırılması ve kurumun iç güvenlik odaklı yapılandırılması bu değişikliğin temelidir.

Key Concept

Yüce Divan'ın Kişi Bakımından Yetkisi ve 20172017 Değişiklikleri

Hints

1
Yüce Divan yargılamasını Anayasa Mahkemesi yapar ancak herkes orada yargılanmaz; sadece Anayasa'da açıkça sayılan makamlar dahildir.
2
20172017 anayasa değişikliği ile bazı askeri birimlerin sivil idareye bağlanması, yargılanma usullerini de değiştirmiştir.
3
Eskiden Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri ile birlikte sayılan ancak artık İçişleri Bakanlığı'na tam bağlı olduğu için listeden çıkarılan komutanlığı hatırlayın.

Practice More

Milletvekillerinin (TBMM Başkanı hariç) görev suçlarından dolayı Yüce Divan'da değil, genel mahkemelerde yargılandığını unutmayın.
Estimated Time:1m 30s
Question 37Question →

19821982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla TBMM'de Meclis soruşturması açılmasına karar verilebilmesi ve sürecin tamamlanarak Yüce Divan’a sevk kararı alınabilmesi için Genel Kurulda aranan gizli oylama karar yeter sayıları aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Üye tamsayısının beşte üçü – Üye tamsayısının üçte ikisi

Answer

Meclis soruşturması sürecinde soruşturma açılmasına karar verilmesi için üye tamsayısının beşte üçü (360360 milletvekili), Yüce Divan'a sevk kararı için ise üye tamsayısının üçte ikisi (400400 milletvekili) gereklidir.
Anayasa'nın güncel hükümlerine göre; bir Bakan veya Cumhurbaşkanı yardımcısı hakkında soruşturma açılmasına üye tamsayısının beşte üçü (360360) ile karar verilir. Komisyon raporu sonrasında Yüce Divan'a sevk kararı ise üye tamsayısının üçte ikisinin (400400) gizli oyu ile alınır.

Step-by-Step Solution

1
Meclis soruşturması sürecindeki aşamaları ve her aşama için gereken nitelikli çoğunlukları tespit etmek.
Önerge verme: 301301 (1/21/2); Soruşturma açılması: 360360 (3/53/5); Yüce Divan'a sevk: 400400 (2/32/3).
19821982 Anayasası'nın 106106. maddesi uyarınca bu oranlar sabitlenmiştir.
2
Soruda istenen 'soruşturma açılması' ve 'sevk' aşamalarını uygun sayısal verilerle eşleştirmek.
Sırasıyla 3/53/5 ve 2/32/3 oranlarının bulunduğu seçenek belirlenir.
Soru kökünde 'sırasıyla' ifadesi kullanıldığı için işlem hiyerarşisine dikkat edilmelidir.

Key Concept

Meclis Soruşturması ve Yüce Divan Sevk Süreci

Hints

1
TBMM'nin üye tamsayısının 600600 olduğunu ve nitelikli çoğunlukların bu sayı üzerinden hesaplandığını hatırlayın.

Practice More

Yüce Divan'da yargılanan diğer yüksek yargı mensuplarının yargılama usulünü inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 38Question →

Anayasa Mahkemesi, Anayasa'da açıkça belirtilen bazı makam sahiplerini görevlerinden doğan suçlar nedeniyle "Yüce Divan" sıfatıyla yargılama yetkisine sahiptir. Güncel anayasal düzenlemeler çerçevesinde, aşağıdaki kurumlardan hangisinin başkan ve üyeleri Yüce Divan'da yargılanmaz?

Show answer & explanation

Answer: Yüksek Seçim Kurulu Başkan ve Üyeleri

Answer

Yüksek Seçim Kurulu Başkan ve Üyeleri, Yüce Divan'da yargılanacak kişiler arasında yer almaz.
Doğru seçenek olan Yüksek Seçim Kurulu Başkan ve Üyeleri, Anayasa'nın 148148. maddesinde belirtilen Yüce Divan listesinde yer almamaktadır. YSK bir 'yüksek mahkeme' statüsünde değildir ve üyelerinin görev suçları için özel bir Yüce Divan hükmü getirilmemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan yargılamasının kapsamını belirleyin.
Anayasa Mahkemesi; Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar ve yüksek yargı organı mensuplarını yargılar.
Yüce Divan yetkisi Anayasa'da sınırlı (tahdidi) bir liste ile düzenlenmiştir.
2
Yüksek Seçim Kurulu'nun (YSK) hukuki statüsünü değerlendirin.
YSK bir yüksek mahkeme değil, seçimlerin genel yönetim ve denetimini yapan üst kuruldur.
Anayasa'nın yargı bölümünde 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında yer almadığı için üyeleri bu sıfatla yargılanmaz.
3
Diğer seçeneklerdeki makamların 2017 sonrası durumunu kontrol edin.
Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar 2017 değişikliğiyle dahil edilmiştir; Sayıştay ve HSK üyeleri ise zaten listededir.
Güncel anayasal mevzuatın tam listesine hakimiyet gereklidir.

Key Concept

Yüce Divan Yargılamasının Kapsamı

Hints

1
Yüce Divan listesi Anayasa'nın 148148. maddesinde 'tahdidi' (sınırlı) olarak sayılmıştır.
2
Bir kurumun yüksek mahkeme olmaması, üyelerinin mutlaka Yüce Divan dışında kalacağı anlamına gelmez (Örn: Sayıştay).
3
Anayasa'da seçimlerin yönetiminden sorumlu olan kurulun başkan ve üyeleri için Yüce Divan yolu öngörülmemiştir.

Practice More

Jandarma Genel Komutanı'nın 2017'de kapsam dışına çıkarıldığını ve Milletvekillerinin hiçbir zaman bu kapsamda olmadığını hatırlayın.
Estimated Time:1m 15s
Question 39Question →

19821982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi "Yüce Divan" sıfatıyla devletin bazı üst düzey yetkililerini görevleriyle ilgili suçlarından dolayı yargılamaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesi tarafından Yüce Divan sıfatıyla yargılanacak kişilerden biridir?

Show answer & explanation

Answer: Bakanlar

Answer

Bakanlar, görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'da yargılanan kişiler arasındadır.
Bakanlar, 19821982 Anayasası'nın 148148. maddesi uyarınca görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Anayasa Mahkemesi tarafından Yüce Divan sıfatıyla yargılanırlar.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın 148148. maddesinde yer alan Yüce Divan listesini inceleyin.
Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Bakanlar ve yüksek yargı mensupları gibi isimlerin listede olduğu görülür.
Yargılama yetkisinin kapsamını belirlemek için anayasal dayanağa bakılmalıdır.
2
20172017 yılındaki anayasa değişikliklerinin listeye etkisini kontrol edin.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Bakanların bu sıfatla yargılanmaya devam ettiği, Jandarma Genel Komutanı'nın ise listeden çıkarıldığı anlaşılır.
Güncel mevzuat bilgisi ile eski bilgilerin ayrıştırılması gerekir.
3
Seçeneklerdeki kişilerin bu listede olup olmadığını karşılaştırın.
Bakanlar seçeneğinin listedeki kişilerle tam uyumlu olduğu tespit edilir.
Doğru seçeneğe ulaşmak için eleme ve eşleştirme yöntemi uygulanır.

Key Concept

Yüce Divan'ın yargılama yetkisi ve kapsamı

Hints

1
Yüce Divan yargılamasını Anayasa Mahkemesi yapar ve sadece anayasada açıkça sayılan isimleri yargılayabilir.
2
20172017 anayasa değişiklikleri ile yürütme organının üyeleri (yardımcılar ve bakanlar) bu kapsama dahil edilmiştir.
3
Milletvekilleri ve yerel yöneticiler (valiler, belediye başkanları) Yüce Divan'da yargılanacak isimler arasında sayılmamıştır.

Practice More

Yüce Divan'da yargılanan 'yüksek yargı mensuplarının' tam listesini (AYM, Yargıtay, Danıştay, Sayıştay ve HSK üyeleri) inceleyerek bilgini pekiştirebilirsin.
Estimated Time:45s
Question 40Question →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesinin "Yüce Divan" sıfatıyla yürüttüğü yargılamaların kapsamı, süreci ve hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'a sevk edilebilmeleri için TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun (400400 milletvekili) gizli oyu gerekir.

Answer

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'a sevk edilebilmeleri için TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun (400 milletvekili) gizli oyu gerektiğini belirten seçenek doğrudur.
Doğru ifade, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların Yüce Divan'a sevki için TBMM'de üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun (400400 oy) gizli oylama ile karar vermesi gerektiğini belirtir. Bu kural 1982 Anayasası'nın 106. maddesinde açıkça düzenlenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Yargı yetkisinin kapsamını belirleme
Anayasa Mahkemesi, belirli üst düzey devlet görevlilerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı "Yüce Divan" sıfatıyla yargılar.
Yüce Divan'ın kimleri yargılayabileceği Anayasa'nın 148. maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır.
2
Sevk usulünü analiz etme
Yürütme organı üyelerinin (CB yardımcıları ve bakanlar) sevki için 3 aşamalı bir süreç (301 - 360 - 400) vardır.
Yürütmenin denetimi kapsamında cezai sorumluluk ağırlaştırılmış nitelikli çoğunluklara bağlanmıştır.
3
Güncel kapsamı kontrol etme (2017 Değişiklikleri)
Jandarma Genel Komutanı kapsam dışı bırakılmış, TBMM Başkanı listeye eklenmiş, Milletvekilleri ise listeye dahil edilmemiştir.
2017 anayasa değişiklikleri ile askeri ve sivil bürokrasi üzerindeki yargısal yetki alanı yeniden düzenlenmiştir.
4
Hukuki yolları değerlendirme
Yüce Divan kararları ilk derece mahkemesi sıfatıyla verildiği için "yeniden inceleme" yolu açıktır.
Adil yargılanma hakkı gereği, ilk derece kararlarına karşı bir üst denetim yolu (AYM Genel Kurulu) öngörülmüştür.

Key Concept

Yüce Divan Yargılama Usulü ve Kapsamı

Hints

1
Referral (sevk) aşamasının en zorlu aşama olduğunu ve en yüksek milletvekili sayısı gerektirdiğini unutmayın.

Practice More

Yüce Divan'da savcılık görevini kimin yürüttüğünü ve kararların hangi kurul tarafından yeniden incelendiğini tekrar edin.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 2 / 4Next
Yüce Divan Yargılaması — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 2 | Examkin