Question

Difficulty: MediumHukukun Uygulanması ve Yorum Yöntemleri

Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesinde düzenlenen ve kanun koyucunun somut olayın özelliklerinin değişkenliği veya konunun hassasiyeti nedeniyle uyuşmazlığın çözümünü 'haklı sebepler', 'durumun gerekleri' veya 'uygun bir tazminat' gibi esnek kavramlarla hâkimin değerlendirmesine bıraktığı 'kural içi boşluk' (intra legem) hallerinde, hâkimin uyuşmazlığı çözüme kavuştururken izlemesi gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kanunda yazılı bir hüküm bulunmadığı için doğrudan örf ve adet hukukuna başvurur.
  2. B
    Kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse öylece karar vererek boşluğu doldurur.
  3. C
    Kıyas (analoji) yöntemini kullanarak kanunun benzer olaylara uygulanan bir hükmünü uyuşmazlığa yansıtır.
  4. Kanun tarafından kendisine tanınan takdir yetkisini kullanarak hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.Answer
  5. E
    Sadece lafzi (sözsel) yorum yöntemine bağlı kalarak hükmü daraltır ve takdir yetkisini kullanmaktan kaçınır.

Answer

Hâkimin kanun tarafından kendisine tanınan takdir yetkisini kullanarak hukuka ve hakkaniyete göre karar vermesi gerekir.
Doğru ifade, hâkimin kanun tarafından kendisine tanınan takdir yetkisini kullanarak hukuka ve hakkaniyete göre karar vereceğini belirten seçenektir. Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesi, kanun koyucunun bilerek ve isteyerek bıraktığı bu boşlukların (kural içi boşluk), hâkimin somut olayın adaletini sağlama amacıyla doldurulmasını öngörür.

Step-by-Step Solution

1
Boşluk türünün tespiti
Kanunda hüküm var ancak 'haklı sebep' gibi kavramlarla içeriği açık bırakılmış (Kural içi boşluk).
Hâkimin hangi hukuk yolunu izleyeceği, karşılaşılan boşluğun türüne göre belirlenir.
2
Dayanak maddenin belirlenmesi
Türk Medeni Kanunu Madde 4 (Takdir Yetkisi).
Kural içi boşlukların doldurulmasında temel yasal dayanak TMK 4. maddedir.
3
Çözüm yönteminin uygulanması
Hukuk ve hakkaniyet sınırları içerisinde takdir yetkisinin kullanılması.
Hâkim bu durumda yeni bir kural yaratmaz, mevcut kuralın kendisine verdiği 'seçme/değerlendirme' yetkisini somut olaya uygular.

Key Concept

Hâkimin Takdir Yetkisi ve Kural İçi Boşluk

Hints

1
Boşluğun kanun koyucu tarafından 'bilerek' mi yoksa 'ihmal sonucu' mu bırakıldığına dikkat edin.
2
TMK 4. maddesi, hâkimin somut olayın özelliklerine göre hareket etmesine izin veren özel bir yetkiden bahseder.

Practice More

Hukuk boşluğu (legal gap) ile kanun boşluğu (statutory gap) arasındaki farkları ve her birinde hâkimin rolünü karşılaştıran soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question