Question

Difficulty: MediumHukukun Uygulanması ve Yorum Yöntemleri

Bir uyuşmazlığı karara bağlamakla yükümlü olan hâkim; somut olaya uygulanacak ne yazılı bir kanun hükmü bulabilmiş ne de yerleşik bir örf ve adet hukuku kuralı tespit edebilmiştir.

Türk Medeni Kanunu'nun 1.1. maddesinde düzenlenen hukukun uygulanması ve kaynaklar hiyerarşisi dikkate alındığında, bu durumdaki bir hâkimin uyuşmazlığı çözmek adına başvurması gereken temel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hâkim, kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar vererek hukuk yaratmalıdır.Answer
  2. B
    Hâkim, kanun koyucunun bilerek bıraktığı kural içi boşluğu doldurmak amacıyla takdir yetkisini kullanarak uyuşmazlığı çözmelidir.
  3. C
    Hâkim, uyuşmazlığın kanunla düzenlenmediğini gerekçe göstererek davayı esastan reddetmelidir.
  4. D
    Hâkim, kanun metnindeki kelimelerin anlamını genişletmek amacıyla tarihi yorum yöntemine başvurarak uyuşmazlığa en yakın hükmü uygulamalıdır.
  5. E
    Hâkim, mevcut kanun boşluğunu doldurmak için öncelikle doktrin ve yargı kararlarından yararlanarak yeni bir örf ve adet kuralı tesis etmelidir.

Answer

Hâkim, kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar vererek hukuk yaratmalıdır.
Türk Medeni Kanunu'nun 1.1. maddesinin 2.2. fıkrasına göre; kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa hâkim, örf ve âdet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir. Sorudaki senaryoda hem kanun hem de örf ve adet kuralı bulunmadığı için bir 'hukuk boşluğu' mevcuttur ve bu boşluk hâkimin hukuk yaratmasıyla doldurulur.

Step-by-Step Solution

1
Yazılı kaynak incelemesi yapılması
Kanunda uygulanacak hüküm bulunmadığı (Kanun Boşluğu) tespit edildi.
TMK m. 1/1 gereği hâkim öncelikle yazılı hukuka bakmak zorundadır.
2
Yazılı olmayan kaynak incelemesi yapılması
Uygulanacak örf ve adet kuralı bulunmadığı tespit edildi.
Yazılı kural yoksa TMK m. 1/2 gereği örf ve adet hukukuna gidilir.
3
Hukuk boşluğunun tespiti ve doldurulması
Hâkimin kanun koyucu gibi hareket ederek hukuk yaratması kararlaştırıldı.
Hem yazılı hem de yazılı olmayan kaynaklarda hüküm bulunmaması 'Hukuk Boşluğu'dur ve TMK m. 1/2 hâkime hukuk yaratma görevi yükler.

Key Concept

Hukuk Boşluğu ve Hâkimin Hukuk Yaratması

Practice More

Hâkimin hukuk yaratırken TMK m. 1/3 gereği bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanma zorunluluğunu tekrar ediniz.
Estimated Time:50s
Rate this question