Question

Difficulty: Very hardYasaklılık Yanılgısı (Hukuki Hata)

Bir tıp profesörü olan (P), üzerinde çalıştığı yeni bir genetik düzenleme yönteminin Türk Ceza Kanunu'nun "insan üzerinde deney" yasağı kapsamına girip girmediği konusunda tereddüt yaşamıştır. (P), konunun hukuki boyutunu netleştirmek amacıyla Sağlık Bakanlığı'nın ilgili bilimsel kuruluna ve Bakanlık hukuk müşavirliğine yazılı olarak başvurmuş; gelen resmi cevapta söz konusu yöntemin "tıbbi müdahale" kapsamında olduğu ve herhangi bir suç teşkil etmediği açıkça belirtilmiştir. Bu resmi görüşe güvenerek işlemi gerçekleştiren (P) hakkında daha sonra açılan davada, mahkeme söz konusu fiilin kanundaki yasak kapsamında olduğu ve suçun maddi unsurlarının oluştuğu kanaatine varmıştır. Bu olaydaki veriler ışığında, (P)'nin cezai sorumluluğuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. İşlediği fiilin haksızlık oluşturduğu hususunda kaçınılmaz bir hataya düştüğü kabul edileceğinden (P) hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilir.Answer
  2. B
    (P)'nin düştüğü hata suçun maddi unsurlarına (tipiklik) ilişkin bir hata olduğundan kasten hareket ettiği söylenemez ve taksirle sorumluluğu yoluna gidilir.
  3. C
    Tıp profesörü olan (P)'nin sahip olduğu mesleki unvan ve özen yükümlülüğü nedeniyle hatası her halükarda kaçınılabilir niteliktedir; bu nedenle cezasında indirim yapılarak mahkûmiyet hükmü kurulur.
  4. D
    Kanunu bilmemek mazeret sayılmayacağı için (P)'nin Sağlık Bakanlığı'ndan aldığı görüş hukuki bir değer taşımaz ve doğrudan kasten suçtan sorumlu tutulur.
  5. E
    Olayda hukuka uygunluk nedenlerinde sınırın aşılması söz konusudur ve (P)'nin fiili heyecan, korku veya telaş nedeniyle işleyip işlemediğine bakılarak cezasında indirime gidilir.

Answer

Failin, en üst yetkili idari makamdan aldığı resmi ve yazılı görüş doğrultusunda hareket etmesi, işlediği fiilin haksızlık oluşturduğu hususunda 'kaçınılmaz' bir hataya düştüğünü gösterir ve bu durumda TCK 30/4 uyarınca cezalandırılmaz.
Türk Ceza Kanunu'nun 30/4. maddesine göre, işlediği fiilin haksızlık oluşturduğu hususunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişi cezalandırılmaz. Olayda failin, devletin ilgili ve yetkili bakanlığından yazılı görüş alarak hareket etmesi, hatanın kaçınılmaz olduğunu kanıtlar. Bu durumda failin kusurluluğu ortadan kalktığı için cezalandırılması mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

1
Hatanın türünü belirle
Yasaklılık Yanılgısı (Hukuki Hata)
Fail fiilin maddi unsurlarını bilmekte (deney yaptığının farkında), ancak bu fiilin hukuk düzenince yasaklanıp yasaklanmadığında yanılgıya düşmektedir.
2
Hatanın kaçınılmaz olup olmadığını analiz et
Kaçınılmaz Hata
Fail, tereddüdünü gidermek için en yetkili resmi makama başvurmuş ve yazılı teyit almıştır; bu durum dürüst ve özenli bir kişinin hatadan kurtulma çabasının zirvesidir.
3
Hukuki sonucu tespit et
Cezalandırılmama / Ceza verilmesine yer olmadığı
TCK m. 30/4 uyarınca haksızlık yanılgısı kaçınılmazsa fail cezalandırılmaz. CMK m. 223/3-d uyarınca kusur ortadan kalktığı için ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir.

Key Concept

Yasaklılık Yanılgısı (Hukuki Hata) ve Kaçınılmazlık Ölçütü

Practice More

Yasaklılık yanılgısı ile fiili hata (unsur yanılgısı) arasındaki temel farkları, 'kast' ve 'kusur' üzerindeki etkileri bakımından karşılaştırınız.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question