Nişanlanma, Nişanın Bozulması ve Hukuki Sonuçları

15 questions

Question 1Question

Selin ile Mert evlenmek amacıyla nişanlanmışlardır. Nişanlılık sürecinde Mert, Selin’in yurt dışındaki yüksek lisans eğitim giderlerinin bir kısmını karşılamış; Selin’in ağabeyi (KK) ise Mert’e nişan hediyesi olarak maddi değeri oldukça yüksek olan antika bir fotoğraf makinesi vermiştir. Bir süre sonra Selin, Mert’in başka bir kişiyle evlilik hazırlığı yaptığını öğrenmiş ve bu sebeple nişanı bozmuştur.

Bu olayla ilgili Türk Medeni Kanunu (TMK) hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Selin’in ağabeyi (K), antika fotoğraf makinesinin iadesini, Mert’in nişanın bozulmasındaki kusurundan bağımsız olarak sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca her zaman talep edebilir.

Answer

Selin’in ağabeyinin, antika fotoğraf makinesinin iadesini Mert'in kusurundan bağımsız olarak sebepsiz zenginleşme kuralları çerçevesinde talep edebileceği ifadesi doğrudur.
Türk Medeni Kanunu'nun 122122. maddesi uyarınca, nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona erdiğinde, alışılmışın dışındaki hediyelerin iadesi istenebilir. Bu hak, nişanlıların yanı sıra onların ana-babalarına veya onlar gibi davranan üçüncü kişilere de tanınmıştır. Hediye iadesi talebi için karşı tarafın kusurlu olması şart değildir; evliliğin gerçekleşmemiş olması iade için yeterli bir hukuki sebeptir.

Step-by-Step Solution

1
Nişanın bozulma sebebinin ve tarafların kusur durumunun tespit edilmesi.
Mert'in sadakatsizliği (başkasıyla evlilik hazırlığı) Selin için haklı bir bozma sebebidir ve Mert tam kusurludur.
Maddi ve manevi tazminat taleplerinde kusur durumu belirleyicidir.
2
Eğitim giderlerinin 'maddi tazminat' (TMK 121) kapsamında değerlendirilmesi.
Eğitim giderleri şahsi yatırım niteliğindedir; evlenme hazırlığı için yapılan masraf sayılamaz.
Yargıtay içtihatları uyarınca, tarafların birbirinin kişisel gelişimine yönelik harcamaları hazırlık masrafı değildir.
3
Hediyelerin iadesi (TMK 122) şartlarının kontrol edilmesi.
Antika makine 'alışılmışın dışında' (mutad dışı) bir hediyedir ve ağabey (üçüncü kişi) tarafından verilmiştir.
Hediyelerin iadesinde iadeyi isteyenin veya karşı tarafın kusurlu olması şartı aranmaz; evlenmenin gerçekleşmemesi yeterlidir.
4
Zamanaşımı süresinin belirlenmesi.
Süre 11 yıldır ve nişanın sona erdiği andan itibaren işlemeye başlar.
TMK m. 123 uyarınca tüm taleplerde zamanaşımı 11 yıldır.

Key Concept

Nişanın Sona Ermesinin Mali Sonuçları (Tazminat ve Hediyelerin İadesi)

Practice More

Nişanın ölümle sona ermesi durumunda maddi ve manevi tazminat taleplerinin mümkün olup olmadığını, sadece hediye iadesinin talep edilip edilemeyeceğini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 2Question

Türk Medeni Kanunu uyarınca, nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona erdiğinde, nişanlıların birbirlerine veya ana-babalarının diğer nişanlıya verdiği hediyelerin iadesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Hediyelerin iadesi talebinde bulunabilmek için tarafların nişanın bozulmasında kusurlu olup olmaması dikkate alınmaz.

Answer

Hediyelerin iadesi talebinde bulunabilmek için tarafların nişanın bozulmasında kusurlu olup olmaması dikkate alınmaz.
Türk Medeni Kanunu m. 122 uyarınca, nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona erdiğinde, mutad sayılanlar dışındaki hediyelerin iadesi istenebilir. Bu istem için tarafların kusurlu olması şart değildir; kusurlu taraf dahi verdiği mutad dışı hediyenin iadesini talep edebilir.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki dayanağı belirle.
Türk Medeni Kanunu'nun 122. maddesi incelenir.
Nişanın bozulmasının mali sonuçlarından biri olan hediyelerin iadesi bu maddede düzenlenmiştir.
2
İade şartlarını kontrol et.
İade için 'mutad dışı' olma şartı aranırken 'kusur' şartı aranmadığı tespit edilir.
Maddi ve manevi tazminat talepleri kusur şartına bağlıyken, hediyelerin iadesi sebepsiz zenginleşme benzeri bir mantıkla kusurdan bağımsız tutulmuştur.

Key Concept

Nişanın Bozulmasında Hediyelerin İadesi Şartları

Alternative Method

Hediyelerin iadesinde kusur aranmayacağını akılda tutmak için, bu durumun nişanlılığın sona ermesiyle oluşan 'haklı sebepsiz bir zenginleşmeyi' önleme amacı taşıdığını düşünebilirsiniz. Tazminat ise bir 'haksız fiil' mantığına dayandığı için kusur gerektirir.
Estimated Time:45s
Question 3Question

Ahmet ile Burcu evlenmek amacıyla nişanlanmışlardır. Ahmet, nişanlılık döneminde Burcu’ya günün koşullarına göre ekonomik değeri oldukça yüksek olan pırlanta taşlı bir kolye hediye etmiştir. Bir süre sonra nişanlılık, Ahmet'in haksız bir davranışı sonucu nişanı bozmasıyla sona ermiştir. Bu olayda Ahmet tarafından verilen kolyenin iadesiyle ilgili Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Söz konusu kolye alışılmışın dışında bir hediye niteliğinde ise Ahmet, nişanın bozulmasında kusurlu olsa dahi kolyenin iadesini talep edebilir.

Answer

Alışılmışın dışındaki hediyelerin iadesinde kusur şartı aranmaz ve kusurlu taraf da iade talebinde bulunabilir.
Türk Medeni Kanunu'nun 122. maddesi uyarınca, nişanlılık evlenme dışında bir sebeple sona erdiğinde, nişanlıların birbirlerine verdikleri alışılmışın dışındaki (mutat dışı) hediyeler geri istenebilir. Kanun bu hak için tarafların kusursuz olmasını bir ön şart olarak belirlememiştir; dolayısıyla nişanı haksız bozan ve kusurlu olan taraf dahi verdiği mutat dışı hediyelerin iadesini talep edebilir.

Step-by-Step Solution

1
Hediyenin niteliğini belirle.
Ekonomik değeri yüksek olan pırlanta kolye, mutat (alışılmış) değil, mutat dışı bir hediyedir.
TMK 122'ye göre sadece alışılmışın dışındaki hediyelerin iadesi talep edilebilir.
2
İade şartlarını kusur açısından değerlendir.
Nişanın sona ermesinde Ahmet kusurlu olsa dahi hediyelerin iadesini isteyebilir.
Kanun, hediyelerin iadesini tazminat davalarından (TMK 120-121) farklı olarak kusur şartına bağlamamıştır.
3
Zamanaşımı süresini kontrol et.
Dava nişanın sona ermesinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır.
Nişanlılıktan doğan dava hakları için kanun bir yıllık hak düşürücü süre öngörmüştür.

Key Concept

Nişan hediyelerinin iadesi ve kusur şartının aranmaması
Estimated Time:45s
Question 4Question

(A)(A) ile (B)(B) evlenmek amacıyla nişanlanmışlardır. Nişanlılık süresince (A)(A)’nın babası (C)(C), nişanlıların ileride oturacakları evin mobilyaları için 80.00080.000 TL harcama yapmıştır. (A)(A) ise nişanlısı (B)(B)’ye maddi değeri oldukça yüksek olan pırlanta bir kolye hediye etmiştir. (B)(B)’nin nişanlılık devam ederken bir başkasıyla duygusal ilişki yaşadığını öğrenen (A)(A), nişanı bozmuştur.

Buna göre, nişanın bozulmasının hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (A)(A), nişanın (B)(B)’nin kusurlu bir davranışı nedeniyle bozulması üzerine, kişilik hakları ağır bir saldırıya uğramışsa (B)(B)’den manevi tazminat talep edebilir.

Answer

Nişanın kusurlu bir davranışla bozulması sonucu kişilik hakları ağır saldırıya uğrayan tarafın manevi tazminat talep edebileceğini belirten ifade doğrudur.
Türk Medeni Kanunu'nun 121121. maddesine göre, nişanın bozulması yüzünden kişilik hakkı ağır surette saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat isteyebilir. Olayda (B)(B)'nin sadakat yükümlülüğüne aykırı davranması bir kusurdur ve bu durum (A)(A)'nın kişilik haklarını ağır şekilde zedelemişse (A)(A) tazminat talep etme hakkına sahip olur.

Step-by-Step Solution

1
Maddi tazminat haklarının tespiti.
(C)(C)'nin yaptığı harcamalar maddi tazminat kapsamına girer.
TMK m. 120120 uyarınca nişanlıların ana ve babası, evlenme amacıyla yaptıkları dürüstlük kuralına uygun harcamaları kusurlu taraftan isteyebilir.
2
Manevi tazminat şartlarının kontrolü.
(A)(A)'nın manevi tazminat hakkı doğabilir.
TMK m. 121121 uyarınca, karşı tarafın kusurlu olması ve kişilik haklarının ağır saldırıya uğraması şartıyla manevi tazminat istenebilir.
3
Hediyelerin iadesi kuralının uygulanması.
Pırlanta kolye mutat dışı olduğu için iadesi istenir ancak mutat hediyeler istenemez.
TMK m. 122122 uyarınca sadece mutat dışı hediyelerin iadesi mümkündür ve bu talep kusur şartına bağlı değildir.
4
Zamanaşımı süresinin belirlenmesi.
Dava açma süresi 11 yıldır.
TMK m. 123123 uyarınca nişanın bozulmasından doğan dava hakları 11 yılda zamanaşımına uğrar.

Key Concept

Nişanın Bozulmasının Hukuki Sonuçları: Maddi Tazminat, Manevi Tazminat ve Hediyelerin İadesi
Estimated Time:1m 30s
Question 5Question

Burak ile Ceyda 2025 yılı Mart ayında evlenmek amacıyla nişanlanmışlardır. Nişanlılık döneminde Burak, Ceyda’ya maddi değeri oldukça yüksek olan lüks bir kol saati hediye etmiştir. Burak’ın babası Remzi Bey ise nişanlıların ileride birlikte oturacakları evin salonu için oldukça pahalı bir ev sinema sistemi satın almıştır. Bir süre sonra Burak, başka birine aşık olduğunu belirterek hiçbir haklı sebep olmaksızın nişanı bozduğunu Ceyda'ya bildirmiştir.

Bu olayla ilgili Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Alışılmışın dışındaki hediyelerin iadesinde kusur şartı aranmadığından; Burak lüks kol saatinin, babası Remzi Bey ise ev sinema sisteminin iadesini Ceyda'dan talep edebilir.

Answer

Alışılmışın dışındaki (mutat dışı) hediyelerin iadesi için tarafların kusuruna bakılmadığından, nişanı haksız bozan taraf dahi verdiği bu tür hediyelerin iadesini isteyebilir.
Türk Medeni Kanunu m. 122'ye göre, nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona ererse, nişanlıların birbirlerine veya ana ve babanın (ya da onlar gibi davrananların) diğer nişanlıya vermiş oldukları alışılmışın dışındaki (mutat dışı) hediyeler geri istenebilir. Kanun metninde bu hak için herhangi bir kusursuzluk şartı öngörülmemiştir. Dolayısıyla nişanı haksız bozan kişi dahi mutat dışı hediyelerin iadesini talep edebilir.

Step-by-Step Solution

1
Nişanın sona erme şekli ve hediyelerin niteliği belirlenir.
Nişan haklı sebep olmaksızın bozulmuştur; kol saati ve ev sinema sistemi 'mutat dışı' hediyedir.
TMK m. 122'nin uygulanabilmesi için hediyenin mutat dışı olması ve nişanın evlenme dışı bir sebeple sona ermesi gerekir.
2
TMK m. 122 uyarınca iade şartları değerlendirilir.
Hediyelerin iadesi talebinde kusur şartı aranmaz.
Maddi ve manevi tazminatın aksine, hediyelerin iadesi bir yaptırım değil, evlenme amacının gerçekleşmemesi sonucu oluşan bir denkleştirmedir.
3
İade isteyebilecek kişilerin kapsamı kontrol edilir.
Nişanlılar ile onların ana ve babaları iade isteyebilir.
Kanun koyucu, nişanlıların ailesinin yaptığı mutat dışı kazandırmaları da koruma altına almıştır.

Key Concept

Nişanın bozulmasında mutat dışı hediyelerin iadesinin kusurdan bağımsız olması
Estimated Time:1m 30s
Question 6Question

Selin ile Kerem 2026 yılı Şubat ayında evlenmek amacıyla nişanlanmışlardır. Nişanlılık süresince Kerem’in annesi Fatma Hanım, Selin’e aile yadigarı olan ve maddi değeri oldukça yüksek pırlanta bir gerdanlık hediye etmiştir. Ayrıca Kerem, düğün hazırlıkları kapsamında bir salonla anlaşarak 60.00060.000 TL tutarında bir kapora ödemesi yapmıştır. Bir süre sonra Selin, herhangi bir haklı sebep göstermeksizin nişanı tek taraflı olarak bozmuştur. Bu olayla ilgili Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Aile yadigarı gerdanlık alışılmışın dışında (mutat dışı) hediye niteliğinde olduğundan Fatma Hanım tarafından iadesi istenebilir; Kerem ise dürüstlük kuralına uygun yaptığı salon ödemesini maddi tazminat olarak talep edebilir.

Answer

Aile yadigarı gerdanlık mutat dışı hediye niteliğinde olduğundan Fatma Hanım tarafından iadesi istenebilir; Kerem ise dürüstlük kuralına uygun yaptığı salon ödemesini maddi tazminat olarak talep edebilir.
Türk Medeni Kanunu'nun 122. maddesi uyarınca, nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona ererse, nişanlıların veya ana-babalarının diğer nişanlıya verdikleri 'alışılmışın dışındaki (mutat dışı)' hediyeler geri istenebilir. Aile yadigarı ve pırlanta gerdanlık bu kapsama girer. Ayrıca 120. madde uyarınca, nişanı haklı bir sebep olmaksızın bozan taraf, diğer tarafın evlenme amacıyla ve dürüstlük kuralına uygun olarak yaptığı harcamaları (salon kaporası gibi) maddi tazminat olarak ödemekle yükümlüdür.

Step-by-Step Solution

1
Hediyenin hukuki niteliğini belirlemek
Gerdanlık 'aile yadigarı' ve 'yüksek değerli' olduğu için mutat dışı hediye kapsamındadır.
TMK m. 122 uyarınca alışılmışın (mutat) dışındaki hediyeler iadeye tabidir.
2
Hediye iadesinde aktif dava ehliyetini kontrol etmek
Fatma Hanım (anne), verdiği mutat dışı hediyeyi bizzat geri isteyebilir.
Kanun koyucu ana ve babaya da nişanlılık dolayısıyla verdikleri hediyeler için iade isteme hakkı tanımıştır.
3
Maddi tazminat koşullarını değerlendirmek
Kerem, haklı sebep olmaksızın nişanı bozan Selin'den salon kaporası için tazminat isteyebilir.
TMK m. 120'ye göre nişanı haksız bozan taraf, diğer tarafın dürüstlük kuralı çerçevesinde yaptığı evlilik hazırlığı masraflarını karşılamak zorundadır.

Key Concept

Nişanın bozulmasında hediyelerin iadesi ve maddi tazminatın şartları

Practice More

Manevi tazminat talebinin şartlarını ve kişilik hakkı ihlali kriterini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 7Question

Caner ile Elif evlenmek amacıyla nişanlanmışlardır. Nişanlılık süresince Caner, Elif’e yatırım yapması amacıyla oldukça değerli bir altın külçesi hediye etmiş; ayrıca Elif’in babası da Caner’e kıymetli bir kol saati takmıştır. Bir süre sonra taraflar arasında çıkan anlaşmazlık üzerine Caner, hiçbir haklı sebep göstermeksizin nişanı bozduğunu açıklamıştır.

Buna göre, nişanın bozulmasının hukuki sonuçları ile ilgili Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Caner, Elif’e verdiği altın külçesinin iadesini talep edebilmek için nişanı bozmada Elif'in kusurlu olduğunu ispatlamak zorundadır.

Answer

Hediye iadesi talebi için karşı tarafın kusurlu olması gerektiğini belirten seçenek yanlıştır; zira mutad dışı hediyelerin iadesinde kusur aranmaz.
Türk Medeni Kanunu'nun 122. maddesi uyarınca, nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona erdiğinde, nişanlıların birbirlerine veya ana ve babaların diğer nişanlıya vermiş oldukları mutad (alışılmış) dışı hediyelerin iadesi talep edilebilir. Bu iade davasında tarafların kusuru aranmaz; nişanın bozulmuş olması iade yükümlülüğünün doğması için yeterlidir. Dolayısıyla Elif'in kusurunun ispatlanması gerektiği yönündeki ifade hukuki bir hata içermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Hediye iadesi hukuksal niteliğini belirleme
TMK m. 122'ye göre nişanlılık evlenme dışı bir sebeple sona ererse hediyeler iade edilmelidir.
Hediye iadesi, evlenme beklentisinin boşa çıkması temeline dayanır.
2
Kusur şartının varlığını kontrol etme
Mutad dışı hediyelerin iadesinde tarafların kusuruna bakılmamaktadır.
Maddi ve manevi tazminatın aksine, hediye iadesinde kusur ilkesi değil sebepsiz zenginleşmeye benzer bir iade mantığı hakimdir.
3
Diğer hakları ve zamanaşımını teyit etme
Maddi/manevi tazminat için kusur şartken, tüm davalarda zamanaşımı 1 yıldır.
Türk Medeni Kanunu'nun ilgili hükümleri (m. 120-123) bu ayrımı net yapmaktadır.

Key Concept

Nişanın bozulmasında mutad dışı hediyelerin iadesinin kusur şartına bağlı olmaması (TMK m. 122).
Estimated Time:1m 30s
Question 8Question

Ayırt etme gücüne sahip 17 yaşındaki (A) ile (B), (A)’nın yasal temsilcisinin rızası ile nişanlanmışlardır. Nişanlılık süresince (B)’nin annesi (M), (A)’ya aile yadigarı olan ve maddi değeri oldukça yüksek bir pırlanta gerdanlığı nişan hediyesi olarak takmıştır. (A) ise (B)’ye bir kol saati hediye etmiştir. Bir süre sonra (B), başka birine aşık olduğu için nişanı haklı bir sebep olmaksızın bozmuştur. Nişanın bozulmasından itibaren 8 ay geçmiştir. Bu olayla ilgili Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Anne (M), pırlanta gerdanlığın iadesini bizzat (A)’dan talep edebilir; bu talebin kabulü için (B)’nin nişanın bozulmasında kusurlu olup olmaması önem taşımaz.

Answer

Annenin, pırlanta gerdanlığın iadesini nişanı bozanın kusur durumuna bakılmaksızın doğrudan diğer nişanlıdan talep edebileceğini belirten seçenek doğrudur.
Türk Medeni Kanunu'nun 122. maddesi uyarınca, nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona ererse, nişanlıların birbirlerine veya ana ve babanın ya da onlar gibi davrananların, diğer nişanlıya vermiş oldukları alışılmışın dışındaki hediyeler iade edilir. Bu iade talebi için tarafların kusurlu olması şart değildir; nişanı haksız bozan taraf bile verdiği mutat dışı hediyeleri geri isteyebilir. Olayda pırlanta gerdanlık mutat dışı olduğu için annesi (M) bunu iade süresi (1 yıl) içinde talep edebilir.

Step-by-Step Solution

1
Nişanlılığın geçerliliğini ve tarafların ehliyet durumunu analiz etmek
Ayırt etme gücüne sahip 17 yaşındaki küçüğün yasal temsilci rızasıyla yaptığı nişanlanma hukuken geçerlidir.
TMK ve doktrin uyarınca sınırlı ehliyetsizler yasal temsilci izniyle evlenme vaadinde bulunabilirler.
2
Hediyelerin niteliğini ve iade koşullarını belirlemek
Pırlanta gerdanlık 'mutat dışı', kol saati ise 'mutat' (alışılmış) hediye niteliğindedir.
Ekonomik değeri yüksek ve olağan dışı hediyelerin iadesi TMK 122 kapsamında zorunludur.
3
Dava hakkı ve kusur ilişkisini değerlendirmek
Nişan hediyelerinin iadesi davasında davacının veya davalının kusurlu olması iadeye engel teşkil etmez.
TMK 122, tazminat davalarının aksine (TMK 120-121) iadeyi kusur şartına bağlamamıştır.
4
Zamanaşımı süresini kontrol etmek
Nişanın bozulmasından itibaren geçen 8 aylık süre, kanuni sürenin içindedir.
TMK 123 uyarınca nişanlılıktan doğan dava hakları 1 yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Key Concept

Nişan hediyelerinin iadesinde kusur şartının aranmaması ve ana-babanın dava hakkı

Alternative Method

TMK 122'deki iade kuralını 'aynen iade', mümkün değilse 'sebepsiz zenginleşme' (mislen/nakden iade) prensibiyle eşleştirerek çözebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 9Question

(A) ve (B) evlenmek amacıyla nişanlanmışlardır. Nişanlılık süresince (A)’nın babası, (B)’ye değeri oldukça yüksek bir gayrimenkulün mülkiyetini devretmiştir. Ayrıca (A) da (B)’ye piyasa değeri yüksek bir kol saati hediye etmiştir. Bir süre sonra (B), (A)’yı başka birisiyle aldattığı için nişan (A) tarafından haklı sebeple bozulmuştur. Nişanın bozulmasından 6 ay sonra (A), (B)’den kol saatinin iadesini ve uğradığı manevi çöküntü nedeniyle tazminat talep etmektedir. (A)’nın babası ise gayrimenkulün iadesini istemektedir. Bu olayla ilgili Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kol saati ve gayrimenkul alışılmışın dışındaki hediyelerden sayıldığı için, kusur durumuna bakılmaksızın bu hediyelerin iadesi talep edilebilir.

Answer

Alışılmışın dışındaki hediyelerin (mutat dışı) iadesinde tarafların kusuruna bakılmaksızın iade talep edilebilir.
Türk Medeni Kanunu'nun 122. maddesine göre, nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona erdiğinde, nişanlıların birbirlerine veya ana-babalarının diğer nişanlıya verdikleri alışılmışın dışındaki (mutat dışı) hediyeler geri istenebilir. Bu iade talebi kusur şartına bağlı değildir; zira hediyelerin iadesinin amacı sebepsiz zenginleşmenin önlenmesidir. Olayda gayrimenkul ve değerli kol saati mutat dışı niteliktedir ve iadesi istenebilir.

Step-by-Step Solution

1
Hediyelerin niteliğini belirle
Gayrimenkul ve yüksek değerli kol saati 'mutat dışı' (alışılmışın dışında) hediye olarak nitelendirilir.
Günün ekonomik koşullarına ve tarafların mali durumuna göre yüksek değerli eşyalar mutat dışı kabul edilir.
2
Hediyelerin iadesi için kusur şartını değerlendir
Hediyelerin iadesini düzenleyen TMK m. 122 uyarınca, iade için tarafların kusurlu olması gerekmez.
Hediyelerin iadesinin temel mantığı, hediyelerin veriliş amacı olan evliliğin gerçekleşmemesidir; bu nedenle sebepsiz zenginleşme hükümleri uygulanır.
3
Tazminat ve zamanaşımı koşullarını kontrol et
Manevi tazminat için kusur şarttır (TMK m. 121), zamanaşımı ise 1 yıldır (TMK m. 123).
Olayda (A) haklı sebeple bozduğu için tazminat isteyebilir ve süre (6 ay) zamanaşımı sınırı içindedir.

Key Concept

Nişan hediyelerinin iadesi ve kusur şartı
Question 10Question

Ayırt etme gücüne sahip 17 yaşındaki (K) ile (M), (K)’nın yasal temsilcisinin rızasıyla nişanlanmışlardır. Nişanlılık sürecinde (M)’nin amcası (A), nişanlılara evlendiklerinde oturmaları amacıyla yüksek maddi değere sahip bir konut bağışlamış; (K) ise (M)’ye nişan hediyesi olarak maddi değeri oldukça yüksek olan antika bir cep saati almıştır. Bir süre sonra (M), haksız bir sebeple nişanı bozduğunu bildirmiştir. Nişanın bozulmasından 15 ay sonra (A) konutun tapusunun iptali ve iadesini, (M) ise (K)'ya daha önce verdiği diğer mutat hediyelerin yanısıra antika saatin de iadesini talep etmiştir.

Bu olayla ilgili Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Hem konutun hem de antika saatin iadesine ilişkin dava hakları, nişanın sona ermesinden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğramıştır.

Answer

Hem konutun hem de antika saatin iadesine ilişkin dava hakları, nişanın sona ermesinden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğramıştır.
Olayda nişanın bozulmasının üzerinden 15 ay geçmiştir. Türk Medeni Kanunu'nun 123. maddesi uyarınca, nişanlılığın sona ermesinden doğan tüm dava hakları bir yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Bu süre hem nişanlıların birbirlerinden taleplerini hem de ana-babanın veya onlar gibi hareket eden üçüncü kişilerin iade taleplerini kapsar. Dolayısıyla 15 ay sonra ileri sürülen bu talepler zamanaşımı savunması ile karşılaştığında reddedilecektir.

Step-by-Step Solution

1
Nişanlanma ehliyetinin kontrol edilmesi
17 yaşındaki (K), ayırt etme gücüne sahip ve yasal temsilci rızası olduğu için nişan geçerlidir.
Sınırlı ehliyetliler yasal temsilci izniyle nişanlanma gibi kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları kullanabilirler.
2
Hediye iadesi talep edebilecek kişilerin kapsamının belirlenmesi
(M)'nin amcası (A), ana/baba gibi hareket eden kişi sıfatıyla nişanlılık hükümlerinden yararlanabilir.
TMK m. 122, ana-babanın veya onlar gibi hareket edenlerin verdiği alışılmışın dışındaki hediyelerin iadesini düzenler.
3
Zamanaşımı süresinin kontrol edilmesi
Nişanın sona ermesinden itibaren 15 ay geçmiştir; bu süre kanunda öngörülen 1 yılı aşmaktadır.
TMK m. 123 uyarınca nişanlılığın sona ermesinden doğan dava hakları 1 yılda zamanaşımına uğrar.

Key Concept

Nişanlılığın Sona Ermesinde Zamanaşımı Süresi

Practice More

Nişanın bozulması nedeniyle açılan manevi tazminat davasında 'kusur' ve 'kişilik hakkı ihlali' şartlarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 11Question

(A) ile (B) evlenmek amacıyla nişanlanmışlardır. Nişanlılık sürecinde (A)’nın annesi (M), müstakbel gelini (B)’ye aile yadigarı olan ve maddi değeri oldukça yüksek pırlanta bir gerdanlığı nişan hediyesi olarak takmıştır. (B) ise evlendikten sonra (A) ile birlikte kuracakları ortak hayatın maddi temellerini oluşturmak amacıyla, (A)’nın da teşvikiyle mevcut işinden istifa etmiş ve bir iş yeri kiralayarak depozito ödemesi yapmıştır. Bir süre sonra (A), herhangi bir haklı sebep göstermeksizin nişanı bozduğunu bildirmiştir.

Bu olayla ilgili Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (M), pırlanta gerdanlığın iadesini talep etme hakkına sahiptir; (B) ise katlandığı maddi fedakarlıklar ve yaptığı harcamalar için (A)’dan maddi tazminat isteyebilir.

Answer

(M)'nin gerdanlığın iadesini isteyebileceği, (B)'nin ise maddi tazminat talep edebileceği seçenek doğrudur.
Türk Medeni Kanunu'nun 122. maddesi, nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona erdiğinde, sadece nişanlıların değil, onların ana ve babalarının da diğer nişanlıya verdikleri mutat dışı (alışılmışın dışındaki) hediyeleri geri isteyebileceğini hükme bağlamıştır. Maddi tazminat açısından ise 120. madde, haklı bir sebep olmaksızın nişanı bozan tarafın, diğer tarafa dürüstlük kuralı çerçevesinde evlenme amacıyla yaptığı harcamalar ve katlandığı maddi fedakarlıklar (işten istifa, depozito vb.) için tazminat ödemekle yükümlü olduğunu belirtir.

Step-by-Step Solution

1
Hediyelerin niteliğini ve iade şartlarını belirlemek
Pırlanta gerdanlık 'mutat dışı' (alışılmışın dışında) bir hediyedir.
TMK m. 122 uyarınca alışılmışın dışındaki hediyeler iadeye tabidir.
2
Hediyeyi veren üçüncü kişinin (annenin) durumunu değerlendirmek
(M), nişanlılardan birinin annesi olarak iade davası açma hakkına sahiptir.
Kanun koyucu ana ve babanın veya onlar gibi davrananların verdiği hediyelerin iadesini özel olarak düzenlemiştir.
3
Maddi tazminat şartlarını kontrol etmek
(A) nişanı haksız bozduğu için kusurludur; (B) ise evlenme amacıyla dürüstlük kuralına uygun harcama ve fedakarlık yapmıştır.
TMK m. 120, kusurlu tarafın diğer tarafa evlenme amacıyla yapılan masraflar için tazminat ödemesini öngörür.

Key Concept

Nişanın bozulmasında hediyelerin iadesi ve maddi tazminat şartları

Practice More

Manevi tazminat talebi için 'kişilik hakkının ağır biçimde zedelenmesi' şartını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 12Question

Ayırt etme gücüne sahip 1717 yaşındaki (S), yasal temsilcisinin rızasını alarak (T) ile nişanlanmıştır. Nişanlılık süreci devam ederken (T)’nin babası (B), çiftin ileride kuracağı evde kullanması amacıyla (S)’ye maddi değeri oldukça yüksek olan el yapımı antika bir yemek odası takımı hediye etmiştir. (S), nişanlısı (T)’nin sadakat yükümlülüğüne aykırı davranışlarını tespit etmiş ve bu haklı sebeple nişanı sona erdirmiştir. Nişanın bozulmasının üzerinden 1414 ay geçtikten sonra (B), (S)’ye karşı antika mobilyaların iadesi talebiyle dava açmıştır. Bu olayla ilgili Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Antika yemek odası takımı mutat (alışılmış) hediye kapsamında değerlendirilemeyeceğinden iadesi kural olarak mümkündür; ancak nişanlılığın sona ermesinden doğan dava hakları bir yıllık zamanaşımına tabi olduğundan (B)’nin davası reddedilmelidir.

Answer

Antika yemek odası takımının mutat dışı olması nedeniyle iadesi gerekse de, nişanlılığın sona ermesinden itibaren bir yıllık zamanaşımı süresi geçtiği için dava reddedilmelidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 122122. maddesine göre nişanlılığın evlenme dışındaki bir sebeple sona ermesi durumunda, nişanlıların birbirlerine veya ana ve babanın (ya da onlar gibi davrananların) diğer nişanlıya verdiği alışılmışın dışındaki (mutat dışı) hediyeler geri istenebilir. Bu iade talebi için nişanı bozanın kusurlu olması gerekmez. Ancak Kanun'un 123123. maddesi, nişanlılığın sona ermesinden doğan dava haklarının bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağını düzenlemiştir. Olayda mobilyalar antika (mutat dışı) olduğu için iadesi gerekse de, 1414 ay geçmiş olması nedeniyle dava zamanaşımı engeline takılır.

Step-by-Step Solution

1
Nişanın geçerliliğini kontrol et.
Nişan geçerlidir.
1717 yaşındaki ayırt etme gücüne sahip (S), yasal temsilcisinin rızasıyla nişanlandığı için TMK hükümleri uyarınca geçerli bir nişanlılık kurulmuştur.
2
Hediyenin iade şartlarını (mutadlık ve taraflar) değerlendir.
Hediye mutat dışıdır ve (B) dava açma hakkına sahiptir.
Antika mobilya takımı mutat (alışılmış) bir hediye değildir. TMK madde 122122 uyarınca nişanlıların ana ve babaları da verdikleri mutat dışı hediyelerin iadesini isteyebilir.
3
Kusur durumunun iadeye etkisini incele.
(S)'nin haklı olması iade yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Hediyelerin iadesinde (maddi ve manevi tazminattan farklı olarak) nişanı bozan tarafın kusurlu olup olmaması önem arz etmez.
4
Zamanaşımı süresini hesapla.
Dava zamanaşımı nedeniyle reddedilmelidir.
TMK madde 123123 uyarınca nişanlılığın sona ermesinden doğan dava hakları 11 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Olayda 1414 ay geçtiği için talep reddedilir.

Key Concept

Nişan Hediyelerinin İadesi ve Zamanaşımı
Estimated Time:2m 0s
Question 13Question

(A) ile (B) evlenmek amacıyla nişanlanmışlardır. (A), evlilik hazırlıkları kapsamında nişanlısıyla birlikte oturacakları evin tefrişatı için ciddi harcamalar yapmış ve düğünden sonra başka bir ilde yaşayacakları gerekçesiyle mevcut işinden istifa etmiştir. (B) ise düğün tarihine bir ay kala, hiçbir haklı sebep göstermeksizin nişanı bozduğunu bildirmiştir. Ayrıca nişanlılık sürecinde (B), (A)’ya aile yadigarı olan ve maddi değeri oldukça yüksek bir altın bilezik hediye etmiştir.

Bu olayla ilgili Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (A), evlenme amacıyla dürüstlük kuralı çerçevesinde yaptığı harcamalar ve işinden istifa etmesi nedeniyle uğradığı kayıplar için (B)’den maddi tazminat isteyebilir.

Answer

Dürüstlük kuralı çerçevesinde yapılan hazırlık harcamaları ve evlenme amacıyla yapılan işten istifa gibi fedakarlıklar için maddi tazminat talep edilebilir.
Türk Medeni Kanunu'nun 120120. maddesi uyarınca, nişanı haklı bir sebep olmaksızın bozan taraf, diğer tarafın evlenme amacıyla yaptığı dürüstlük kuralına uygun harcamaları ve evlenme amacıyla katlanılan diğer maddi fedakarlıkları tazmin etmek zorundadır. Olayda (B)'nin geçerli bir sebep sunmadan nişanı bozması ve (A)'nın bu süreçte yaptığı hazırlık harcamaları ile işinden istifa etmesi, maddi tazminatın koşullarını oluşturmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Nişanın bozulma şeklini ve maddi tazminat şartlarını değerlendiriniz.
Nişan haklı bir sebep olmaksızın bozulmuştur.
TMK m. 120 uyarınca haklı sebep olmaksızın nişanı bozan taraf tazminat ödemekle yükümlüdür.
2
Maddi tazminatın kapsamını belirleyiniz.
Evlilik hazırlığı harcamaları ve işten istifa gibi fedakarlıklar kapsama dahildir.
TMK m. 120/2, evlenme amacıyla yapılan diğer fedakarlıkların da maddi tazminat kapsamında olduğunu açıkça belirtir.
3
Hediyelerin iadesi ve zamanaşımı kurallarını kontrol ediniz.
Mutat dışı hediyeler kusura bakılmaksızın iade edilir ve zamanaşımı 11 yıldır.
TMK m. 122 ve 123 hükümleri bu süreleri ve iade şartlarını düzenler.

Key Concept

Nişanın haksız bozulmasının maddi tazminat (TMK 120) ve hediyelerin iadesi (TMK 122) üzerindeki etkileri.
Question 14Question

Ayırt etme gücüne sahip 1717 yaşındaki (A)(A), yasal temsilcisinin rızasını alarak (B)(B) ile nişanlanmıştır. (A)(A), bir süre sonra geçerli bir sebep göstermeksizin nişanı bozduğunu (B)(B)'ye bildirmiştir. Nişanlılık süresince (B)(B)'nin babası (C)(C), düğün için tutulan mekanın ücretini peşin ödemiş; (B)(B)'nin annesi (D)(D) ise (A)(A)'ya aile yadigarı olan yüksek maddi değere sahip bir altın kemer takmıştır.

Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (C)(C), dürüstlük kuralı çerçevesinde yaptığı düğün mekanı ödemesini, nişanı haklı bir sebep olmaksızın bozan (A)(A)'dan maddi tazminat olarak talep edebilir.

Answer

Düğün masraflarını karşılayan babanın (C), nişanı haksız bozan taraftan (A) maddi tazminat talep edebileceğini belirten seçenek doğrudur.
Türk Medeni Kanunu'nun 120120. maddesi, nişanı haklı bir sebep olmaksızın bozan tarafın, diğer tarafın ana ve babasına karşı dürüstlük kuralları çerçevesinde yaptıkları evlilik hazırlığı harcamalarını tazmin etmekle yükümlü olduğunu açıkça belirtir. Olayda (A)(A) nişanı haksız bozduğu için, (B)(B)'nin babası (C)(C) yaptığı ödemeleri tazminat olarak isteyebilir.

Step-by-Step Solution

1
Kişinin ehliyet durumunun tespit edilmesi
(A)(A) ayırt etme gücüne sahip bir küçük olduğu için sınırlı ehliyetsizdir.
Sınırlı ehliyetsizler, yasal temsilci rızasıyla nişanlanabilir ve haksız yere nişanı bozarlarsa tazminat sorumluluğu altına girerler.
2
Maddi tazminat talep edebilecek kişilerin belirlenmesi
(B)(B)'nin babası (C)(C), maddi tazminat davası açma hakkına sahiptir.
TMK m. 120/2120/2 uyarınca, nişanlıların ana ve babaları da dürüstlük kuralı çerçevesinde yaptıkları harcamalar için tazminat isteyebilir.
3
Hediyelerin iadesi şartlarının kontrol edilmesi
Altın kemer (alışılmışın dışı hediye) kusurdan bağımsız olarak iade edilmelidir.
TMK m. 122122 uyarınca hediyelerin iadesinde 'kusur' değil, nişanın 'evlenme dışı bir sebeple' sona ermesi ölçüttür.
4
Zamanaşımı süresinin doğrulanması
Dava açma süresi nişanın bozulmasından itibaren 11 yıldır.
TMK m. 123123 nişanlılığın sona ermesinden doğan davalar için özel bir yıllık zamanaşımı öngörmüştür.

Key Concept

Nişanın haksız bozulmasının maddi tazminat ve hediye iadesi bakımından sonuçları
Question 15Question

Kemal ile Leyla evlenmek amacıyla nişanlanmışlardır. Nişanlılık süresi içinde Kemal, Leyla'ya maddi değeri oldukça yüksek olan ve yörenin âdetlerine göre alışılmışın dışında (mutat dışı) kabul edilen lüks bir otomobil hediye etmiştir. Ancak evlilik hazırlıkları devam ederken Kemal, geçirdiği ani bir trafik kazası sonucunda hayatını kaybetmiş ve nişanlılık evlenme gerçekleşmeden sona ermiştir.

Bu durumun hukuki sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kemal'in mirasçıları, nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona erdiği için otomobilin aynen, bu mümkün değilse sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesini isteyebilirler.

Answer

Kemal'in mirasçılarının, nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona erdiği için otomobilin aynen, bu mümkün değilse sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesini isteyebileceğini belirten ifadedir.
Türk Medeni Kanunu Madde 120'ye göre; nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple (ölüm, gaiplik, imkânsızlık veya bozma) sona ererse, nişanlıların birbirlerine vermiş oldukları alışılmışın dışındaki hediyeler verenler veya mirasçıları tarafından geri istenebilir. Kanun, hediyenin aynen veya mislen geri verilememesi hâlinde iadenin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre yapılacağını açıkça belirtmiştir. Somut olayda ölüm, evlenme dışı bir sona erme sebebidir ve otomobil mutat dışı hediye statüsündedir. Bu nedenle Kemal'in mirasçıları otomobilin aynen, mümkün değilse sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesini talep etme hakkına sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Nişanlılığın sona erme sebebini ve hediyenin hukuki niteliğini tespit etme
Nişanlılık, Kemal'in ölümüyle (evlenme dışındaki bir sebeple) sona ermiştir. Verilen otomobil ise mutat dışı bir hediyedir.
Türk Medeni Kanunu'na göre iade talebinin şartlarını belirlemek için sona erme sebebi ve hediyenin türü saptanmalıdır.
2
Ölüm hâlinde mutat dışı hediyelerin hukuki akıbetini değerlendirme
TMK Madde 120'ye göre nişanlılık evlenme dışındaki herhangi bir sebeple sona ererse, mutat dışı hediyeler geri istenebilir. Ölüm de evlenme dışı bir sona erme sebebidir.
İade hakkı sadece nişanın haksız bozulmasına özgülenmemiştir; evlenme dışındaki tüm sona erme hâllerini kapsar ve kusur aranmaz.
3
İade yöntemini ve kanuni dayanağını belirleme
Hediye kural olarak aynen, eğer bu fiilen veya hukuken mümkün değilse sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade edilir.
Kanun koyucu TMK Madde 120/2 fıkrasında iadenin usulünü açıkça sebepsiz zenginleşme hükümlerine atıf yaparak düzenlemiştir.

Key Concept

Nişanlılığın Ölümle Sona Ermesi ve Mutat Dışı Hediyelerin İadesi Usulü (TMK m. 120)