Examkin

Finansal Planlama ve Kontrol

160 questions

Question 101Question →

Vega Lojistik A.Ş.'nin 2026 yılı faaliyet dönemi için planladığı bütçe verileri şöyledir:

- Birim hizmet bedeli (Satış Fiyatı): 400400 TL
- Birim değişken maliyet: 200200 TL
- Hedeflenen hizmet (satış) miktarı: 5.0005.000 birim
- Toplam sabit işletme giderleri: 750.000750.000 TL
- Sabit finansman (faiz) giderleri: 150.000150.000 TL

Buna göre, işletmenin faaliyet kaldıracı derecesi (DOL) kaçtır ve hedeflenen satış miktarında gerçekleşecek %15\%15'lik bir artış, Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (FVÖK) yüzde kaç oranında artıracaktır?

Show answer & explanation

Answer: 4,004,00 ; %60\%60 artırır

Answer

İşletmenin faaliyet kaldıracı derecesi 4,00 olup, satışlardaki %15'lik artış FVÖK'ü %60 oranında artırır.
Faaliyet kaldıracı derecesi (DOL), Toplam Katkı Payının FVÖK'e bölünmesiyle bulunur. İşletmenin toplam katkı payı 1.000.0001.000.000 TL ve FVÖK'ü 250.000250.000 TL'dir. Buna göre DOL=1.000.000/250.000=4,00DOL = 1.000.000 / 250.000 = 4,00 olarak hesaplanır. DOL, satışlardaki %1\%1'lik değişimin FVÖK'te yaratacağı etkiyi gösterdiğinden; satışlardaki %15\%15'lik artış, FVÖK'te 4,00×%15=%604,00 \times \%15 = \%60'lık bir artışa neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Toplam Katkı Payını hesaplayın.
Katkı Payı = 5.000 * (400 - 200) = 1.000.000 TL
Faaliyet kaldıracı derecesini bulmak için öncelikle satış hasılatından değişken maliyetlerin çıkarılmasıyla elde edilen toplam katkı payına ihtiyaç vardır.
2
Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK) değerini hesaplayın.
FVÖK = 1.000.000 - 750.000 = 250.000 TL
DOL formülünün paydasında yer alan FVÖK değeri, katkı payından sabit işletme giderlerinin düşülmesiyle bulunur.
3
Faaliyet Kaldıracı Derecesini (DOL) hesaplayın.
DOL = 1.000.000 / 250.000 = 4,00
DOL, toplam katkı payının FVÖK'e bölünmesiyle elde edilir ve satışlardaki %1'lik değişimin FVÖK üzerindeki etkisini ölçer.
4
Satışlardaki %15'lik artışın FVÖK üzerindeki etkisini hesaplayın.
FVÖK'teki Değişim = 4,00 * %15 = %60
DOL çarpanı ile satışlardaki oransal değişim çarpılarak FVÖK'teki oransal artış bulunur.

Key Concept

Faaliyet Kaldıracı Derecesi (DOL) Hesaplaması ve Yorumlanması
Question 102Question →

Endüstriyel tesisler için Nesnelerin İnterneti (IoT) tabanlı akıllı sensör sistemleri üreten bir teknoloji firmasına ait aylık maliyet ve satış verileri aşağıda verilmiştir:

* Birim Satış Fiyatı: 1.0001.000 TL
* Birim Değişken Maliyet: 600600 TL
* Toplam Sabit Maliyet: 120.000120.000 TL

Buna göre, işletmenin faaliyetlerinde zarar etmemesi ve kâra geçmeye başlaması için ulaşması gereken aylık başabaş üretim miktarı ve başabaş satış tutarı aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: 300300 adet −- 300.000300.000 TL

Answer

İşletmenin kâra geçiş noktası 300300 adet üretim ve 300.000300.000 TL satış tutarıdır.
İşletmenin başabaş noktasına ulaşması için toplam gelirlerinin toplam maliyetlerine eşit olması gerekir. Formül gereği Başabaş Miktarı = Toplam Sabit Maliyet / Birim Katkı Payı (1.000−6001.000 - 600) olarak uygulanır. 120.000/400=300120.000 / 400 = 300 adet bulunur. Başabaş tutarı için ise bulunan bu miktar birim satış fiyatı ile çarpılır (300×1.000=300.000300 \times 1.000 = 300.000 TL). Böylece işletmenin 300.000300.000 TL'lik gelirle kâra geçmeye başlayacağı kanıtlanmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Birim katkı payının hesaplanması
1.000−600=4001.000 - 600 = 400 TL
İşletmenin ürettiği her bir sensörden sabit maliyetleri karşılamak üzere ne kadar fon yaratıldığını bulmak için.
2
Başabaş noktasının miktar cinsinden bulunması
120.000/400=300120.000 / 400 = 300 adet
Toplam sabit maliyetleri karşılayacak ve kârın sıfır olacağı tam üretim miktarını tespit etmek için.
3
Başabaş noktasının satış tutarı cinsinden bulunması
300×1.000=300.000300 \times 1.000 = 300.000 TL
Kâr geçiş noktasındaki toplam ciro (hasılat) seviyesini belirlemek için.

Key Concept

Başabaş (Kâr Geçiş) Noktası Analizi
Question 103Question →

Perakende sektöründe faaliyet gösteren bir ticaret işletmesinin tek tip ürün satışına ilişkin aylık verileri aşağıdaki gibidir:

* Birim Satış Fiyatı: 120 TL120 \text{ TL}
* Birim Değişken Maliyet: 72 TL72 \text{ TL}
* Toplam Sabit Maliyetler: 360.000 TL360.000 \text{ TL}
* Gerçekleşen Satış Miktarı: 10.000 adet10.000 \text{ adet}

Buna göre, işletmenin bu döneme ait güvenlik marjı tutarı ve güvenlik marjı oranı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 300.000 TL300.000 \text{ TL} ve %25\%25

Answer

İşletmenin güvenlik marjı tutarı 300.000 TL300.000 \text{ TL} ve güvenlik marjı oranı %25\%25 olarak hesaplanmaktadır.
Güvenlik marjı, mevcut (gerçekleşen) satışlar ile başabaş satışları arasındaki farktır. İşletmenin birim katkı payı 48 TL48 \text{ TL} (120−72120 - 72) olarak bulunur. Başabaş satış miktarı 7.500 adettir7.500 \text{ adettir} (360.000/48360.000 / 48). Başabaş satış tutarı 900.000 TL900.000 \text{ TL} (7.500×1207.500 \times 120), gerçekleşen satışları ise 1.200.000 TL1.200.000 \text{ TL}'dir (10.000×12010.000 \times 120). Aradaki fark olan 300.000 TL300.000 \text{ TL}, güvenlik marjı tutarını ifade eder. Güvenlik marjı oranı ise bu tutarın gerçekleşen satışlara bölünmesiyle (300.000/1.200.000300.000 / 1.200.000) bulunarak %25\%25 sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Birim katkı payının hesaplanması
Birim Satış Fiyatı - Birim Değişken Maliyet = 120−72=48 TL120 - 72 = 48 \text{ TL}
Başabaş noktasını bulabilmek için ürünün sabit maliyetleri karşılamaya olan katkısının bulunması gerekir.
2
Başabaş noktasının miktar olarak hesaplanması
Toplam Sabit Maliyetler / Birim Katkı Payı = 360.000/48=7.500 adet360.000 / 48 = 7.500 \text{ adet}
Zarar edilmemesi için satılması gereken minimum ürün adedinin belirlenmesi.
3
Başabaş satış tutarının hesaplanması
7.500 adet×120 TL=900.000 TL7.500 \text{ adet} \times 120 \text{ TL} = 900.000 \text{ TL}
Güvenlik marjı hesabı için başabaş noktasındaki cironun (tutarın) bilinmesi gerekir.
4
Gerçekleşen toplam satış tutarının hesaplanması
10.000 adet×120 TL=1.200.000 TL10.000 \text{ adet} \times 120 \text{ TL} = 1.200.000 \text{ TL}
Mevcut durumdaki toplam satış gelirinin bulunması.
5
Güvenlik marjı tutarının hesaplanması
Gerçekleşen Satış Tutarı - Başabaş Satış Tutarı = 1.200.000−900.000=300.000 TL1.200.000 - 900.000 = 300.000 \text{ TL}
Satışların başabaş noktasını ne kadar aştığının (güvenlik payının) parasal olarak bulunması.
6
Güvenlik marjı oranının hesaplanması
Güvenlik Marjı Tutarı / Gerçekleşen Satış Tutarı = 300.000/1.200.000=0,25 (%25)300.000 / 1.200.000 = 0,25 \text{ (\%25)}
Güvenlik marjının toplam satışlar içindeki payının oransal olarak ifade edilmesi.

Key Concept

Güvenlik Marjı ve Güvenlik Oranı Hesaplamaları
Question 104Question →

Marmara Üretim A.Ş.'nin 2025 yılı net satışları 50.000.000 TL50.000.000 \text{ TL} olarak gerçekleşmiştir. İşletmenin bilançosunda yer alan ve satışlarla birlikte kendiliğinden (oransal olarak) değişen varlıklarının toplamı 35.000.000 TL35.000.000 \text{ TL}, satışlarla birlikte kendiliğinden değişen kısa vadeli yabancı kaynaklarının toplamı ise 10.000.000 TL10.000.000 \text{ TL}'dir.

Şirketin net kâr marjı %8\%8 olup, elde ettiği net kârın %60\%60'ını ortaklarına temettü olarak dağıtma politikası izlemektedir. Tam kapasiteyle çalışan işletmenin yönetimi, 2026 yılı net satışlarının %20\%20 oranında artmasını planlamaktadır.

Buna göre, işletmenin satışların yüzdesi yöntemine göre 2026 yılı için ihtiyaç duyacağı dış kaynak (DKİ) tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 3.080.0003.080.000

Answer

İşletmenin 2026 yılı için ihtiyaç duyduğu dış kaynak tutarı 3.080.000 TL'dir.
Satışların yüzdesi yönteminde Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ); varlıklardaki artıştan, kendiliğinden sağlanan kaynak artışı ve dönem içinde yaratılacak oto-finansmanın (dağıtılmayan kâr) çıkarılmasıyla bulunur. Beklenen satış artışı 10.000.000 TL10.000.000 \text{ TL}'dir. Satışların yüzdesi temel alındığında varlık artışı 7.000.000 TL7.000.000 \text{ TL}, kaynak artışı ise 2.000.000 TL2.000.000 \text{ TL} olarak hesaplanır. 2026 yılı beklenen satışları üzerinden hesaplanan net kâr 4.800.000 TL4.800.000 \text{ TL} olup, kârın %40\%40'ı olan 1.920.000 TL1.920.000 \text{ TL} işletmede bırakılacaktır. Sonuç olarak DKİ formülü uygulandığında: 7.000.000−2.000.000−1.920.000=3.080.000 TL7.000.000 - 2.000.000 - 1.920.000 = 3.080.000 \text{ TL} elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Satışlardaki artış tutarını (ΔS\Delta S) ve beklenen yeni satış seviyesini (S1S_1) hesapla.
Satış artışı = 50.000.000×0,20=10.000.000 TL50.000.000 \times 0,20 = 10.000.000 \text{ TL}. Yeni satışlar (S1S_1) = 60.000.000 TL60.000.000 \text{ TL}.
Varlık ve kaynaklardaki değişimi bulabilmek için satışlardaki mutlak artış tutarının bilinmesi gerekir.
2
Varlıklardaki artış ihtiyacını (ΔA\Delta A) ve kendiliğinden sağlanan yabancı kaynak artışını (ΔL\Delta L) belirle.
Varlık artışı = 10.000.000×(35.000.000/50.000.000)=7.000.000 TL10.000.000 \times (35.000.000 / 50.000.000) = 7.000.000 \text{ TL}. Kaynak artışı = 10.000.000×(10.000.000/50.000.000)=2.000.000 TL10.000.000 \times (10.000.000 / 50.000.000) = 2.000.000 \text{ TL}.
Satışlardaki büyüme, aynı oranda dönen ve duran varlık yatırımı gerektirirken, satıcılara olan borçlar gibi kalemlerden de kendiliğinden finansman sağlar.
3
Gelecek yıl elde edilecek net kârı ve işletmede bırakılacak kısmı (oto-finansman) hesapla.
Net Kâr = 60.000.000×0,08=4.800.000 TL60.000.000 \times 0,08 = 4.800.000 \text{ TL}. İşletmede bırakılan kâr = 4.800.000×(1−0,60)=1.920.000 TL4.800.000 \times (1 - 0,60) = 1.920.000 \text{ TL}.
İhtiyaç duyulan fonun bir kısmı işletmenin kendi faaliyetlerinden yaratacağı kârın dağıtılmayan kısmıyla karşılanacaktır.
4
Dış Kaynak İhtiyacını (DKİ) hesapla.
DKİ = 7.000.000−2.000.000−1.920.000=3.080.000 TL7.000.000 - 2.000.000 - 1.920.000 = 3.080.000 \text{ TL}.
Gereken toplam varlık yatırımından, kendiliğinden sağlanan fonlar ve içsel fonlar çıkarıldığında dışarıdan bulunması gereken net finansman ihtiyacı tespit edilir.

Key Concept

Satışların Yüzdesi Yöntemi ve Dış Kaynak İhtiyacı
Question 105Question →

Delta Lojistik A.Ş., kapasite artırımı için 2.000.0002.000.000 TL tutarında yeni bir yatırım planlamaktadır. Şirketin halihazırda tedavülde olan 100.000100.000 adet hisse senedi ve %15\%15 faiz oranlı 1.000.0001.000.000 TL tutarında uzun vadeli borcu bulunmaktadır. Şirket, yeni yatırımı finanse etmek için iki farklı alternatif üzerinde durmaktadır:

- 1. Alternatif (Tamamı Özkaynak): Tanesi 4040 TL'den 50.00050.000 adet yeni hisse senedi ihraç etmek.
- 2. Alternatif (Tamamı Yabancı Kaynak): %25\%25 faiz oranıyla 2.000.0002.000.000 TL tutarında yeni tahvil ihraç etmek.

Kurumlar vergisi oranı %20\%20 olduğuna göre, bu iki finansman alternatifi arasında hisse başına kârı (HBK) eşitleyen Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK) düzeyi (kayıtsızlık noktası) aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 1.650.0001.650.000

Answer

1.650.0001.650.000 TL olan seçenek doğrudur.
Kayıtsızlık noktası (EBIT/FVÖK), farklı finansman planlarının hisse başına kârı eşitlediği noktadır. Denklem kurulurken şirketin mevcut yükümlülükleri (var olan faiz giderleri) ve mevcut hisse senedi sayısı mutlak suretle dikkate alınmalıdır. 1. Alternatif için toplam faiz 150.000150.000 TL, hisse adedi 150.000150.000'dir. 2. Alternatif için toplam faiz 650.000650.000 TL, hisse adedi 100.000100.000'dir. Denklem çözüldüğünde eşitliği sağlayan tutar 1.650.0001.650.000 TL'dir.

Step-by-Step Solution

1
Mevcut durumu ve 1. Alternatif (Özkaynak Finansmanı) verilerini belirlemek
Toplam Hisse (S1S_1) = 100.000+50.000=150.000100.000 + 50.000 = 150.000 adet, Toplam Faiz (I1I_1) = 1.000.000×0,15=150.0001.000.000 \times 0,15 = 150.000 TL
Kayıtsızlık noktası denkleminde, ilk durumdaki toplam hisse adedinin ve sadece mevcut faiz yükünün kullanılması gerekir.
2
2. Alternatif (Yabancı Kaynak Finansmanı) verilerini belirlemek
Toplam Hisse (S2S_2) = 100.000100.000 adet, Toplam Faiz (I2I_2) = 150.000+(2.000.000×0,25)=150.000+500.000=650.000150.000 + (2.000.000 \times 0,25) = 150.000 + 500.000 = 650.000 TL
Yabancı kaynak kullanıldığında yeni hisse çıkarılmaz ancak mevcut faiz yükünün üzerine yeni borcun faizi eklenir.
3
FVÖK-HBK Kayıtsızlık Noktası denklemini kurmak
(FVO¨K−150.000)×(1−0,20)150.000=(FVO¨K−650.000)×(1−0,20)100.000\frac{(FVÖK - 150.000) \times (1 - 0,20)}{150.000} = \frac{(FVÖK - 650.000) \times (1 - 0,20)}{100.000}
Her iki finansman alternatifinde de Hisse Başına Kârı (HBK) eşitleyen FVÖK düzeyi aranmaktadır. İmtiyazlı hisse senedi olmadığı için vergi etkisi her iki tarafta sadeleşecektir.
4
Denklemi çözerek FVÖK değerini hesaplamak
Vergi kalkanları sadeleşir. Paydalar 50.00050.000 ile sadeleştirildiğinde (33 ve 22 kalır): 2×(FVO¨K−150.000)=3×(FVO¨K−650.000)⇒2FVO¨K−300.000=3FVO¨K−1.950.000⇒FVO¨K=1.650.0002 \times (FVÖK - 150.000) = 3 \times (FVÖK - 650.000) \Rightarrow 2FVÖK - 300.000 = 3FVÖK - 1.950.000 \Rightarrow FVÖK = 1.650.000 TL
Denklemde bilinenler ve bilinmeyenler bir tarafa toplanarak nihai faaliyet kârı eşik değerine ulaşılır.

Key Concept

FVÖK-HBK Analizinde mevcut finansal yükümlülüklerin (eski borçların faizi) her iki alternatifin faiz gideri hesaplamasına doğru bir şekilde dahil edilmesi gerekliliği.
Question 106Question →

Yakamoz Seramik A.Ş.'nin 20262026 yılı son çeyreğine ilişkin tahmini satış verileri aşağıda verilmiştir:

AyTahmini Satışlar (TL)
Ekim300.000300.000
Kasım400.000400.000
Aralık500.000500.000

İşletmenin tahsilat politikası ve Aralık ayı bütçe verilerine ilişkin diğer bilgiler şu şekildedir:
- Satışların %30\%30'u satışın yapıldığı ayda peşin, kalan %70\%70'i ise bir sonraki ay tahsil edilmektedir.
- Aralık ayında yapılması planlanan hammadde alımları ve diğer ticari borç ödemelerinin toplamı 380.000380.000 TL'dir.
- Aralık ayı faaliyet giderleri 150.000150.000 TL olarak öngörülmüş olup, bu tutarın içinde nakit çıkışı gerektirmeyen 40.00040.000 TL tutarında amortisman gideri bulunmaktadır.
- İşletme Aralık ayında ayrıca ortaklarına 50.00050.000 TL kâr payı ödemesi yapmayı planlamaktadır.

Aralık ayına 60.00060.000 TL nakit bakiyesi ile başlayacak olan işletme, ihtiyat amacıyla her ay sonunda minimum 50.00050.000 TL nakit bakiyesi bulundurmayı hedeflemektedir.

Buna göre, Yakamoz Seramik A.Ş.'nin 20262026 yılı Aralık ayı nakit bütçesine göre finansman durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 100.000100.000 TL ek finansman ihtiyacı vardır.

Answer

İşletmenin Aralık ayı sonunda hedeflediği kasaya ulaşabilmesi için 100.000100.000 TL ek finansman ihtiyacı vardır.
İşletmenin Aralık ayı nakit girişleri 430.000430.000 TL (Aralık peşin 150.000150.000 + Kasım vadeli 280.000280.000), nakit çıkışları ise 540.000540.000 TL'dir (alım 380.000380.000 + amortisman hariç gider 110.000110.000 + kâr payı 50.00050.000). Bu durumda dönem içi net nakit akışı −110.000-110.000 TL olmaktadır. Başlangıçtaki 60.00060.000 TL kasa bakiyesi eklendiğinde ay sonunda kasa −50.000-50.000 TL bakiye vermektedir. İşletmenin her ay sonunda en az 50.00050.000 TL kasasında para tutma zorunluluğu olduğundan, aradaki fark olan (50.000−(−50.000)=100.00050.000 - (-50.000) = 100.000) tutarında ek finansman sağlanması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Aralık ayı toplam nakit girişlerinin hesaplanması.
Aralık ayı peşin satışı (500.000×%30=150.000500.000 \times \%30 = 150.000) ile Kasım ayından sarkan tahsilat (400.000×%70=280.000400.000 \times \%70 = 280.000) toplanarak 430.000430.000 TL bulunur.
Nakit bütçesinde tahakkuk eden satışlar değil, tahsilat politikasına göre fiilen kasaya giren nakitler dikkate alınır.
2
Aralık ayı toplam nakit çıkışlarının hesaplanması.
Ticari ödemeler (380.000380.000), nakit faaliyet giderleri (150.000−40.000=110.000150.000 - 40.000 = 110.000) ve kâr payı (50.00050.000) toplanarak 540.000540.000 TL bulunur.
Amortisman nakit çıkışı gerektirmeyen (non-cash) bir gider olduğu için nakit bütçesinde toplam giderlerden düşülmelidir.
3
Dönem içi net nakit akışının bulunması.
Nakit girişleri (430.000430.000) - Nakit çıkışları (540.000540.000) = −110.000-110.000 TL net nakit açığı oluşur.
Ay içindeki net kasa hareketini görmek için çıkışlar girişlerden çıkarılır.
4
Finansman öncesi dönem sonu kasa bakiyesinin hesaplanması.
Dönem başı kasa (60.00060.000) + Net nakit akışı (−110.000-110.000) = −50.000-50.000 TL.
Ay sonundaki gerçek kasa durumunu bulmak için önceki aydan devreden bakiye net akışa eklenmelidir.
5
Ek finansman ihtiyacının belirlenmesi.
Hedeflenen minimum bakiye (50.00050.000) - Finansman öncesi bakiye (−50.000-50.000) = 100.000100.000 TL finansman gereklidir.
İşletme kasasını sıfırda bırakmak değil, 50.00050.000 TL'de tutmak istediği için açık miktarı ile hedef miktarı toplanır.

Key Concept

Nakit bütçesinde tahsilat gecikmeleri, amortismanın dışlanması ve minimum kasa kısıtı altında finansman ihtiyacının tespiti.
Question 107Question →

Bir büyükşehir belediyesine bağlı tekstil atölyesi, zabıta personeli için standart kışlık üniforma üretimi yapmaktadır. Atölyenin bu üniforma üretimine ilişkin maliyet ve satış bilgileri aşağıda verilmiştir:

- Toplam sabit maliyetler: 600.000600.000 TL
- Birim değişken maliyet: 1.2001.200 TL
- Birim satış fiyatı: 2.0002.000 TL

Buna göre, atölyenin kâra geçebilmesi için ulaşması gereken başabaş (kâr geçiş) noktası üretim miktarı ve başabaş satış tutarı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 750750 adet ve 1.500.0001.500.000 TL

Answer

750750 adet ve 1.500.0001.500.000 TL
Başabaş noktası (kâr geçiş noktası), toplam gelirlerin toplam maliyetlere eşit olduğu başa baş durumunu ifade eder. İlk adımda birim katkı payı bulunur: 2.000−1.200=8002.000 - 1.200 = 800 TL. Daha sonra toplam sabit maliyetler birim katkı payına bölünerek başabaş miktarına ulaşılır: 600.000/800=750600.000 / 800 = 750 adet. Son olarak, bu miktarın satış tutarını bulmak için başabaş miktarı birim satış fiyatı ile çarpılır: 750×2.000=1.500.000750 \times 2.000 = 1.500.000 TL.

Step-by-Step Solution

1
Birim katkı payını hesaplama
2.000−1.200=8002.000 - 1.200 = 800 TL
Başabaş noktasını bulmak için öncelikle her bir birim satışın sabit maliyetleri karşılamaya ne kadar katkı sağladığı bulunmalıdır.
2
Başabaş üretim miktarını hesaplama
600.000/800=750600.000 / 800 = 750 adet
Toplam sabit maliyetlerin sıfır kâr (başabaş) noktasına gelene kadar kaç birim satışla karşılanacağını bulmak için sabit maliyet birim katkı payına bölünür.
3
Başabaş satış tutarını hesaplama
750×2.000=1.500.000750 \times 2.000 = 1.500.000 TL
Bulunan başabaş miktarının parasal değerini (satış hasılatını) bulmak için miktar birim satış fiyatı ile çarpılır.

Key Concept

Başabaş noktası, işletmenin toplam gelirlerinin toplam maliyetlerine eşit olduğu, kâr veya zararın sıfır olduğu noktadır.
Question 108Question →

Poyraz Endüstri A.Ş.'nin mevcut faaliyet dönemine ait bazı finansal verileri aşağıdaki gibidir:

Finansal KalemTutar (TL)
Net Satışlar10.000.000
Toplam Değişken Maliyetler7.000.000
Sabit İşletme Maliyetleri1.500.000
Faiz Giderleri500.000

İşletme yönetimi, üretim sürecini modernize etmek amacıyla yeni bir otomasyon yatırımı planlamaktadır. Bu yatırımın gerçekleşmesi halinde yıllık sabit işletme maliyetlerinin 1.000.000 TL1.000.000\text{ TL} artması beklenmektedir. Yatırımın tamamı dış kaynak (tahvil ihracı) ile finanse edilecek olup, işletmenin yıllık faiz giderlerinde fazladan 600.000 TL600.000\text{ TL}'lik bir artış yaratacaktır. Yeni otomasyon sistemi sayesinde birim değişken maliyetlerde düşüş sağlanacağı öngörülmektedir.

İşletmenin toplam net satış tutarının değişmeyeceği varsayımı altında; yatırım sonrasında işletmenin birleşik (toplam) kaldıraç derecesinin (DCLDCL) mevcut durumdaki seviyesinde kalabilmesi için yeni durumda katlanılması gereken toplam değişken maliyet tutarı kaç TL olmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: 4.600.0004.600.000

Answer

İşletmenin hedeflediği kaldıraç seviyesini koruyabilmesi için yeni değişken maliyet tutarı 4.600.000 TL4.600.000\text{ TL} olmalıdır.
İşletmenin mevcut birleşik kaldıraç derecesi (DCLDCL), Toplam Katkı Payının Vergi Öncesi Kâra (VO¨KVÖK) bölünmesiyle bulunur. Mevcut durumda KatkıPayı=10.000.000−7.000.000=3.000.000 TLKatkı Payı = 10.000.000 - 7.000.000 = 3.000.000\text{ TL} ve VO¨K=3.000.000−1.500.000−500.000=1.000.000 TLVÖK = 3.000.000 - 1.500.000 - 500.000 = 1.000.000\text{ TL}'dir. Buradan mevcut DCL=3.000.000/1.000.000=3,0DCL = 3.000.000 / 1.000.000 = 3,0 olarak hesaplanır. Yatırım sonrasında sabit işletme maliyetleri 2.500.000 TL2.500.000\text{ TL}'ye, faiz giderleri ise 1.100.000 TL1.100.000\text{ TL}'ye yükselecektir. Toplam sabit yük 3.600.000 TL3.600.000\text{ TL} olur. DCL'nin 3,03,0 seviyesinde kalabilmesi için 3,0=CM/(CM−3.600.000)3,0 = CM / (CM - 3.600.000) denklemi çözüldüğünde yeni Katkı Payı (CMCM) 5.400.000 TL5.400.000\text{ TL} olarak bulunur. Satışlar sabit (10.000.000 TL10.000.000\text{ TL}) kalacağından, yeni değişken maliyet tutarı 10.000.000−5.400.000=4.600.000 TL10.000.000 - 5.400.000 = 4.600.000\text{ TL} olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Mevcut Katkı Payı, FVÖK ve VÖK değerlerini bularak mevcut Birleşik Kaldıraç Derecesini (DCLDCL) hesapla.
Katkı Payı (CMCM) = 10M−7M=3.000.000 TL10M - 7M = 3.000.000\text{ TL}. FVO¨K=3M−1.5M=1.500.000 TLFVÖK = 3M - 1.5M = 1.500.000\text{ TL}. VO¨K=1.5M−0.5M=1.000.000 TLVÖK = 1.5M - 0.5M = 1.000.000\text{ TL}. Mevcut DCL=CM/VO¨K=3.000.000/1.000.000=3,0DCL = CM / VÖK = 3.000.000 / 1.000.000 = 3,0.
Yatırım sonrasında korunması istenen hedef kaldıraç derecesini tespit etmek için gereklidir.
2
Yatırım sonrasındaki yeni toplam sabit yükümlülükleri (sabit faaliyet maliyetleri + faiz giderleri) belirle.
Yeni Sabit İşletme Maliyeti (FF) = 1.500.000+1.000.000=2.500.000 TL1.500.000 + 1.000.000 = 2.500.000\text{ TL}. Yeni Faiz Gideri (II) = 500.000+600.000=1.100.000 TL500.000 + 600.000 = 1.100.000\text{ TL}. Toplam Sabit Yük (F+IF + I) = 3.600.000 TL3.600.000\text{ TL}.
Yeni durumdaki birleşik kaldıraç denkleminde paydadaki kesintileri bulmak için gereklidir.
3
Hedeflenen DCLDCL (3,03,0) ve yeni sabit yükümlülükleri kullanarak yeni Katkı Payı (CMyeniCM_{yeni}) tutarını hesapla.
DCL=CM/(CM−(F+I))DCL = CM / (CM - (F + I)) formülünden: 3,0=CMyeni/(CMyeni−3.600.000)3,0 = CM_{yeni} / (CM_{yeni} - 3.600.000). İçler dışlar çarpımı ile 3,0×CMyeni−10.800.000=CMyeni⇒2,0×CMyeni=10.800.000⇒CMyeni=5.400.000 TL3,0 \times CM_{yeni} - 10.800.000 = CM_{yeni} \Rightarrow 2,0 \times CM_{yeni} = 10.800.000 \Rightarrow CM_{yeni} = 5.400.000\text{ TL}.
İstenen riski düzeyini sağlayan kâr marjı hacmini bulmak için gereklidir.
4
Bulunan yeni Katkı Payını toplam satışlardan çıkararak aranan Yeni Değişken Maliyet tutarını bul.
Yeni Değişken Maliyet = Net Satışlar - CMyeni=10.000.000−5.400.000=4.600.000 TLCM_{yeni} = 10.000.000 - 5.400.000 = 4.600.000\text{ TL}.
Soruda istenen nihai değişkene ulaşmak için gereklidir.

Key Concept

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesi (DCL), faaliyet kaldıracı ile finansal kaldıracın ortak etkisini ölçer ve doğrudan Katkı Payının Vergi Öncesi Kâra (VÖK) bölünmesiyle (DCL=CM/VO¨KDCL = CM / VÖK) veya (DCL=DOL×DFLDCL = DOL \times DFL) formülüyle bulunur.
Question 109Question →

Tarımsal teknoloji çözümleri sunan bir işletme, yeni nesil insansız hava araçlarıyla (İHA) havadan gübreleme hizmeti projesini devreye almıştır. Projeye ilişkin öngörülen yıllık veriler aşağıdaki gibidir:

KalemTutar
Yıllık Toplam Sabit Giderler2.400.0002.400.000 TL
Hektar Başına Hizmet Satış Fiyatı1.0001.000 TL
Hektar Başına Doğrudan İlk Madde Gideri400400 TL
Hektar Başına Uçuş Personeli Primi (Değişken)100100 TL
Hektar Başına Satış Komisyonu100100 TL

İşletmenin yıllık toplam sabit giderleri içerisinde 600.000600.000 TL tutarında cihaz amortismanı ve 200.000200.000 TL tutarında yazılım patent itfa payı bulunmaktadır.

Buna göre, işletmenin bu projeden nakit açığı vermemesi (nakit başabaş noktasına ulaşması) için yıllık en az kaç hektar alana hizmet sunması gerekmektedir?

Show answer & explanation

Answer: 4.000

Answer

İşletmenin nakit açığı vermemesi için yıllık en az 4.000 hektar alana hizmet sunması gerekmektedir.
Nakit başabaş noktası formülü: (Toplam Sabit Giderler - Nakit Çıkışı Gerektirmeyen Giderler) / (Birim Satış Fiyatı - Birim Değişken Giderler) şeklinde ifade edilir. Sorudaki senaryoda; Nakit Sabit Giderler = 2.400.000 - (600.000 + 200.000) = 1.600.000 TL'dir. Birim Katkı Payı ise 1.000 - (400 + 100 + 100) = 400 TL'dir. Formül uygulandığında 1.600.000 / 400 işlemiyle sonuç 4.000 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Birim Katkı Payının Hesaplanması
Değişken Giderler = 400+100+100=600400 + 100 + 100 = 600 TL.
Birim Katkı Payı = 1.000−600=4001.000 - 600 = 400 TL.
Başabaş noktası hesabında, her bir birim satışın sabit giderleri karşılamaya ne kadar katkı sağladığını bulmak gerekir.
2
Nakit Çıkışı Gerektirmeyen Sabit Giderlerin Belirlenmesi
Amortisman (600.000600.000) + İtfa Payı (200.000200.000) = 800.000800.000 TL.
Amortisman ve itfa payları muhasebesel olarak gider yazılsa da kasadan nakit çıkışı yaratmayan kalemlerdir.
3
Nakit Sabit Giderlerin Hesaplanması
Toplam Sabit Giderler (2.400.0002.400.000) - Nakit Dışı Giderler (800.000800.000) = 1.600.0001.600.000 TL.
Nakit başabaş noktası formülünün pay kısmında sadece işletmeden fiilen nakit çıkışı gerektiren sabit ödemeler dikkate alınır.
4
Nakit Başabaş Noktasının (Miktar) Bulunması
1.600.000/400=4.0001.600.000 / 400 = 4.000 hektar.
Bulunan nakit sabit gider tutarı, birim katkı payına bölünerek nakit olarak ne kâr ne zarar edilen faaliyet hacmi tespit edilir.

Key Concept

Nakit Başabaş Noktası, toplam gelirlerin fiili nakit çıkışı gerektiren giderleri tam olarak karşıladığı satış hacmidir.
Question 110Question →

Bir büyükşehir belediyesi iştiraki olan tarım ve seracılık şirketi, topraksız tarım (hidroponik) tesislerinde kullanılmak üzere özel bir sıvı bitki besini üretmektedir. Bu ürüne ilişkin maliyet ve kârlılık planlaması verileri aşağıdaki gibidir:

KalemTutar / Oran
Birim Satış Fiyatı400400 TL/litre
Birim Değişken Maliyet100100 TL/litre
Toplam Sabit Maliyetler9.000.0009.000.000 TL
Kurumlar Vergisi Oranı%20\%20

Şirket yönetimi, önümüzdeki faaliyet döneminde bu üründen 4.800.0004.800.000 TL vergi sonrası net kâr elde etmeyi hedeflemektedir.

Buna göre, işletmenin başabaş noktası satış tutarı (TL) ve hedeflenen net kâra ulaşabilmesi için satması gereken ürün miktarı (litre) aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: 12.000.00012.000.000 TL ve 50.00050.000 litre

Answer

İşletmenin başabaş noktası satış tutarı 12.000.000 TL ve hedeflenen kâra ulaşmak için satması gereken miktar 50.000 litredir.
İşletmenin katkı payı oranı %75'tir (300 TL / 400 TL). Sabit maliyetlerin (9.000.000 TL) bu orana bölünmesiyle başabaş satış tutarı 12.000.000 TL olarak bulunur. 4.800.000 TL vergi sonrası net kâr elde etmek için, %20 vergi oranından hareketle 6.000.000 TL vergi öncesi kâr (4.800.000 / 0,80) hedeflenmelidir. Toplam maliyet karşılığı olan 15.000.000 TL'nin (9.000.000 TL + 6.000.000 TL) birim katkı payı olan 300 TL'ye bölünmesiyle gerekli üretim miktarı 50.000 litre olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Birim katkı payını hesapla.
C=P−V=400−100=300C = P - V = 400 - 100 = 300 TL/litre.
Başabaş noktası ve hedef kâr hesaplamalarında ürünün sabit maliyetleri karşılamaya ne kadar katkı sağladığını bulmak için gereklidir.
2
Katkı payı oranını hesapla.
Katkı Payı Oranı = C/P=300/400=0,75C / P = 300 / 400 = 0,75 (\veya%75\veya \%75).
Satış tutarı cinsinden başabaş noktasını bulmak için toplam sabit maliyetlerin bölüneceği oranı belirlemek gerekir.
3
Başabaş noktası satış tutarını bul.
SBEP=ToplamSabitMaliyetler/KatkıPayıOranı=9.000.000/0,75=12.000.000S_{BEP} = Toplam Sabit Maliyetler / Katkı Payı Oranı = 9.000.000 / 0,75 = 12.000.000 TL.
İşletmenin kâr veya zarar etmemesi için ulaşması gereken minimum ciro seviyesini belirlemek içindir.
4
Vergi sonrası hedef kârı, vergi öncesi kâra dönüştür.
Vergi Öncesi Hedef Kâr (ZZ) = Vergi Sonrası Kâr / (1−t)=4.800.000/(1−0,20)=4.800.000/0,80=6.000.000(1 - t) = 4.800.000 / (1 - 0,20) = 4.800.000 / 0,80 = 6.000.000 TL.
Başabaş formülü operasyonel faaliyetleri yansıttığından, hedeflenen kârın vergi öncesi brüt tutarının bulunması zorunludur.
5
Hedef kâr için gerekli satış miktarını hesapla.
QZ=(F+Z)/C=(9.000.000+6.000.000)/300=15.000.000/300=50.000Q_{Z} = (F + Z) / C = (9.000.000 + 6.000.000) / 300 = 15.000.000 / 300 = 50.000 litre.
Sabit maliyetler ile vergi öncesi hedef kâr toplamının, ürünün birim katkı payına bölünmesiyle hedefe ulaşılacak miktar bulunur.

Key Concept

Başabaş (Kâr Geçiş) Noktası Analizi ve Hedef Kâr Hesaplaması
Question 111Question →

Bir üretim işletmesi, (t+1)(t+1) yılı için dış kaynak ihtiyacını (DKİ) tahmin etmek amacıyla proforma bilanço hazırlık çalışmaları yürütmektedir. İşletmenin (t)(t) yılı net satışları 500.000 TL500.000 \text{ TL} olarak gerçekleşmiş olup, (t+1)(t+1) yılı için net satışların %20\%20 artışla 600.000 TL600.000 \text{ TL}'ye ulaşması hedeflenmektedir.

Finansman yöneticisi, stok seviyesi ile net satışlar arasındaki ilişkiyi geçmiş yılların verilerini kullanarak basit doğrusal regresyon analizi ile Y=40.000+015XY = 40.000 + 0{}15X şeklinde modellemiştir (Burada YY stok seviyesini, XX ise net satışları temsil etmektedir). İşletmenin (t)(t) yılındaki fiili stok tutarı, bu regresyon modelinin tam olarak öngördüğü değere eşittir.

Eğer yönetici stok kalemini tahmin etmek için regresyon analizi yerine (t)(t) yılı verilerine dayalı 'satışların yüzdesi yöntemini' kullansaydı, işletmenin hesaplanacak olan Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) regresyon yöntemine göre nasıl bir farklılık gösterirdi? (Diğer tüm bilanço kalemlerinin her iki yöntemde de birebir aynı tahmin edildiği varsayılacaktır.)

Show answer & explanation

Answer: 8.000 TL8.000 \text{ TL} daha yüksek çıkardı.

Answer

Satışların yüzdesi yöntemi kullanıldığında Dış Kaynak İhtiyacı 8.000 TL8.000 \text{ TL} daha yüksek çıkardı.
Satışların yüzdesi yöntemi, (t)(t) yılındaki 115.000 TL115.000 \text{ TL} stoğun tamamını (sabit 40.000 TL40.000 \text{ TL}'lik kısmı dahil) satışlarla orantılı (\%23) varsayar ve (t+1)(t+1) yılı stoku 138.000 TL138.000 \text{ TL} olarak öngörülür. Regresyon yöntemi ise sabit kısmı koruyarak sadece değişken kısmı artırır ve stok tahmini 130.000 TL130.000 \text{ TL} olur. Satışların yüzdesi yöntemi kullanılsaydı aktifler 8.000 TL8.000 \text{ TL} daha fazla artacak ve bu varlıkları finanse etmek için Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) da tam 8.000 TL8.000 \text{ TL} daha yüksek hesaplanacaktı.

Step-by-Step Solution

1
Regresyon yöntemine göre (t)(t) ve (t+1)(t+1) yılı stok düzeylerinin hesaplanması.
(t)(t) yılı stoku = 40.000+015×500.000=115.000 TL40.000 + 0{}15 \times 500.000 = 115.000 \text{ TL}. (t+1)(t+1) yılı stoku = 40.000+015×600.000=130.000 TL40.000 + 0{}15 \times 600.000 = 130.000 \text{ TL}.
Geçmiş verilere dayalı kurulan doğrusal modelin her iki yıla ait kesin stok değerlerini (ve baz yılı oranını) bulmak için.
2
Satışların yüzdesi yöntemine göre (t+1)(t+1) yılı stok tahmini yapılması.
(t)(t) yılı Stok / Satış oranı = 115.000/500.000=023115.000 / 500.000 = 0{}23 (\%23). (t+1)(t+1) yılı tahmini stoku = 600.000×023=138.000 TL600.000 \times 0{}23 = 138.000 \text{ TL}.
Satışların yüzdesi yöntemi, geçmiş yılın toplam aktif kaleminin toplam net satışlara oranının gelecek yıla aynen yansıtılacağını varsayar.
3
İki yöntemin tahminleri arasındaki farkın Dış Kaynak İhtiyacına (DKİ) etkisinin bulunması.
Stok farkı = 138.000−130.000=8.000 TL138.000 - 130.000 = 8.000 \text{ TL}. Satışların yüzdesi yöntemi 8.000 TL8.000 \text{ TL} daha fazla stok yatırımı gerektirir. Bu durum DKİ'yi 8.000 TL8.000 \text{ TL} artırır.
Bilanço denkliği gereği, aktiflerdeki (stoklar) her ilave artış, pasif tarafında o denli ek finansman (dış kaynak) bulma zorunluluğu yaratır.

Key Concept

Regresyon Yöntemi ile Satışların Yüzdesi Yöntemi Arasındaki Temel Farklılıklar
Question 112Question →

B-Tech İleri Malzeme A.Ş.'nin 2026 faaliyet dönemine ilişkin temel finansal bilgileri aşağıda verilmiştir:

Finansal KalemTutar / Oran
Yıllık Net Satışlar20.000.000 TL20.000.000 \text{ TL}
Değişken Maliyetler12.500.000 TL12.500.000 \text{ TL}
Sabit İşletme Maliyetleri2.500.000 TL2.500.000 \text{ TL}
Yabancı Kaynak (Borç) Tutarı5.000.000 TL5.000.000 \text{ TL}
Yabancı Kaynak Faiz Oranı%20\%20
İmtiyazlı Hisse Sermayesi10.000.000 TL10.000.000 \text{ TL}
İmtiyazlı Hisse Temettü Oranı%15\%15
Kurumlar Vergisi Oranı%25\%25

İşletmenin finansman yöneticisi, gelecek yıl pazar koşullarındaki iyileşmeye bağlı olarak Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK) tutarında %20\%20 oranında bir artış beklemektedir.

Buna göre, işletmenin Finansal Kaldıraç Derecesi (DFL) ile öngörülen bu FVÖK artışı sonucunda Hisse Başına Kârda (HBK) beklenen yüzdesel artış sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 2,502,50 ve %50\%50

Answer

Hesaplamalar sonucunda işletmenin DFL değeri 2,50 ve bunun HBK üzerindeki artış etkisi %50 olarak bulunmuştur.
İşletmenin FVÖK tutarı 5.000.000 TL, faiz gideri 1.000.000 TL ve imtiyazlı hisse temettüsü 1.500.000 TL'dir. Finansal kaldıraç formülünde, faiz gideri vergi öncesi bir yükümlülük iken imtiyazlı temettü vergi sonrası bir yükümlülüktür. Bu nedenle temettü yükü (1 - 0,25) ile vergi öncesine uyarlanarak 2.000.000 TL olarak paydadan düşülmelidir. Bu işlem yapıldığında 5.000.000 / 2.000.000 = 2,50 değeri bulunur. DFL, FVÖK'teki her %1'lik değişimin HBK'da %2,50 oranında bir değişime yol açacağını gösterdiğinden, %20 FVÖK artışı HBK'yı %50 artırır.

Step-by-Step Solution

1
Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK) tutarını hesapla.
FVÖK = Satışlar (20.000.000) - Değişken Maliyetler (12.500.000) - Sabit Maliyetler (2.500.000) = 5.000.000 TL.
Kaldıraç oranlarının hesaplanmasında temel performans ölçütü olan FVÖK değerine ulaşmak için.
2
Sabit finansal yükümlülükler olan Faiz (I) ve İmtiyazlı Temettü (Dp) tutarlarını belirle.
Faiz (I) = 5.000.000 * 0,20 = 1.000.000 TL. İmtiyazlı Temettü (Dp) = 10.000.000 * 0,15 = 1.500.000 TL.
DFL formülünde paydada kullanılacak sabit finansman giderlerini bulmak için.
3
İmtiyazlı hisse senedi bulunan durumlar için özelleşmiş Finansal Kaldıraç Derecesi (DFL) formülünü uygula.
DFL = FVÖK / [FVÖK - I - (Dp / (1 - T))] => 5.000.000 / [5.000.000 - 1.000.000 - (1.500.000 / (1 - 0,25))] => 5.000.000 / [4.000.000 - 2.000.000] = 5.000.000 / 2.000.000 = 2,50.
İmtiyazlı temettüler vergi sonrası net kârdan ödendiği için, vergi öncesi karşılığını bulmak amacıyla (1 - Vergi Oranı) ile bölünüp formüle dahil edilmelidir.
4
Bulunan DFL katsayısını kullanarak, beklenen %20 FVÖK artışının HBK'ya etkisini hesapla.
Beklenen HBK Artışı = DFL * FVÖK Artış Oranı => 2,50 * %20 = %50.
Finansal kaldıraç, FVÖK'teki değişimin Hisse Başına Kâra (HBK) kaç kat yansıyacağını (çarpan etkisini) ölçer.

Key Concept

Finansal Kaldıraç Derecesi ve İmtiyazlı Hisse Etkisi
Question 113Question →

Orion Havacılık Parçaları A.Ş., ürettiği özel bir motor bileşeni için belirli bir faaliyet dönemine ait aşağıdaki verileri paylaşmıştır:

- Birim Satış Fiyatı: 5.0005.000 TL
- Birim Değişken Maliyet: 3.0003.000 TL
- Toplam Sabit İşletme Maliyetleri: 5.000.0005.000.000 TL
- Sabit Finansman Giderleri (Faiz): 1.000.0001.000.000 TL
- Mevcut Satış Miktarı: 5.0005.000 adet

İşletme yönetimi, pazardaki olumlu gelişmeler doğrultusunda gelecek yıl satış miktarının %15\%15 artacağını öngörmektedir.

Buna göre, işletmenin Faaliyet Kaldıracı Derecesi (DOL) ve satışlardaki bu artışın Faiz ve Vergi Öncesi Kârda (FVÖK) yaratacağı beklenen oransal artış sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: DOL = 2,002,00 ; FVÖK'teki Beklenen Artış = %30\%30

Answer

Faaliyet kaldıracı derecesinin 2,00 ve FVÖK'teki beklenen oransal artışın %30 olduğu seçenektir.
Faaliyet kaldıracı derecesi (DOL), toplam katkı payının faaliyet kârına (FVÖK) oranlanmasıyla bulunur. İşletmenin toplam katkı payı 10.000.00010.000.000 TL ve FVÖK değeri 5.000.0005.000.000 TL olduğundan DOL=2,00DOL = 2,00 çıkar. DOL aynı zamanda FVÖK'teki yüzdesel değişimin satışlardaki yüzdesel değişime oranını ifade eder. Bu durumda satışlardaki %15\%15'lik artış, faaliyet kârında 2,00×%15=%302,00 \times \%15 = \%30 oranında bir artışa neden olacaktır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam Katkı Payını hesaplayın.
Toplam Katkı Payı = Q×(P−V)=5.000×(5.000−3.000)=10.000.000Q \times (P - V) = 5.000 \times (5.000 - 3.000) = 10.000.000 TL
Faaliyet kaldıracı formülünün pay kısmını elde etmek için.
2
Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (FVÖK) hesaplayın.
FVÖK = Toplam Katkı Payı - Sabit İşletme Maliyetleri = 10.000.000−5.000.000=5.000.00010.000.000 - 5.000.000 = 5.000.000 TL
Faaliyet kaldıracı formülünün payda kısmını elde etmek için.
3
Faaliyet Kaldıracı Derecesini (DOL) hesaplayın.
DOL = Toplam Katkı Payı / FVÖK = 10.000.000/5.000.000=2,0010.000.000 / 5.000.000 = 2,00
Sabit işletme maliyetlerinin satışlardaki değişime karşı kârlılığı ne ölçüde büyüteceğini bulmak için.
4
FVÖK'teki beklenen oransal artışı hesaplayın.
Beklenen Artış = DOL×%ΔSatıs¸lar=2,00×%15=%30DOL \times \% \Delta Sat\imath\text{\c{s}}lar = 2,00 \times \%15 = \%30
Satış miktarındaki artışın faaliyet kârına (FVÖK) yansımasını tespit etmek için.

Key Concept

Faaliyet Kaldıracı (DOL) ve FVÖK Duyarlılığı
Question 114Question →

Pusula İleri Teknoloji A.Ş., 20262026 yılı ilkbahar dönemi nakit bütçesi hazırlıklarını yürütmektedir. Şirketin ilgili döneme ait aylık satış tahminleri şöyledir:

- Mart: 1.200.0001.200.000 TL
- Nisan: 1.500.0001.500.000 TL
- Mayıs: 1.800.0001.800.000 TL

İşletmenin nakit akışlarına ilişkin diğer veriler aşağıda verilmiştir:
- Tahsilat Politikası: Satış bedellerinin %25\%25'i satışın yapıldığı ayda peşin, %60\%60'ı takip eden birinci ayda, kalan %15\%15'i ise takip eden ikinci ayda tahsil edilmektedir.
- Hammadde Ödemeleri: İşletme, ilgili ayın satış tahmininin %50\%50'si tutarında hammaddeyi bir önceki ay satın almakta ve hammadde bedellerini alımdan tam bir ay sonra nakden ödemektedir.
- Faaliyet Giderleri: Mayıs ayına ilişkin tahakkuk eden aylık toplam sabit ve değişken faaliyet giderleri 480.000480.000 TL'dir. Bu tutarın içinde 60.00060.000 TL donanım amortismanı ve 20.00020.000 TL yazılım itfa payı bulunmakta olup, kalan tutar ilgili ay içinde nakden ödenmektedir.
- Temettü Ödemesi: Şirket, geçmiş yıl kârından ayırdığı temettünün ilk taksiti olan 120.000120.000 TL'yi Mayıs ayı içinde ortaklarına dağıtacaktır.
- Nakit Politikası: Nisan ayı sonunda kasasında 90.00090.000 TL nakit mevcudu bulunan işletme, ihtiyati güdülerle her ay sonunda minimum 380.000380.000 TL nakit bakiyesi bulundurmayı hedeflemektedir.

Buna göre, işletmenin 20262026 yılı Mayıs ayı nakit bütçesi sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 180.000180.000 TL kısa vadeli kredi ihtiyacı vardır.

Answer

İşletmenin Mayıs ayı sonunda hedeflenen nakit seviyesine ulaşabilmesi için 180.000180.000 TL tutarında kısa vadeli kredi ihtiyacı (ek finansman) bulunmaktadır.
Nakit bütçesi hazırlanırken öncelikle tahsilat oranlarına göre ilgili ayın (Mayıs) girişleri saptanır. Mayıs ayı nakit girişleri (Mayıs peşinatı + Nisan 1. ay tahsilatı + Mart 2. ay tahsilatı) toplamı 1.530.0001.530.000 TL'dir. Çıkışlarda amortisman ve itfa payı nakit gerektirmediğinden faaliyet giderlerinden çıkarılmalıdır (Kalan nakit faaliyet gideri 400.000400.000 TL). Hammadde kuralına göre, Mayıs satışı olan 1.800.0001.800.000 TL'nin yarısı Nisan'da alınmış olup ödemesi Mayıs'ta (900.000900.000 TL) yapılmaktadır. Temettü ödemesi de eklendiğinde Mayıs çıkışları 1.420.0001.420.000 TL olur. Dönem başı mevcut olan 90.00090.000 TL eklendiğinde nakit havuzunda 200.000200.000 TL toplanır. Hedef 380.000380.000 TL olduğu için 180.000180.000 TL dış kaynağa (kısa vadeli krediye) ihtiyaç duyulur.

Step-by-Step Solution

1
Mayıs ayındaki toplam nakit girişlerinin (tahsilatların) hesaplanması
1.530.0001.530.000 TL
Mayıs satışlarının peşinatı (1.800.000×0,25=450.0001.800.000 \times 0,25 = 450.000), Nisan satışlarının bir ay gecikmeli tahsilatı (1.500.000×0,60=900.0001.500.000 \times 0,60 = 900.000) ve Mart satışlarının iki ay gecikmeli tahsilatının (1.200.000×0,15=180.0001.200.000 \times 0,15 = 180.000) toplanması gerekir.
2
Hammadde kaynaklı nakit çıkışının belirlenmesi
900.000900.000 TL
Kurala göre; Mayıs ayındaki satış bütçesinin (1.800.0001.800.000) %50'si (900.000900.000) Nisan'da alınır, alımdan tam bir ay sonra yani Mayıs ayında ödemesi nakden yapılır.
3
Mayıs ayındaki toplam nakit çıkışlarının (ödemelerin) hesaplanması
1.420.0001.420.000 TL
Hammadde ödemesi (900.000900.000) + Nakit faaliyet giderleri (480.000−60.000−20.000=400.000480.000 - 60.000 - 20.000 = 400.000) + Temettü ödemesi (120.000120.000) toplanır. Amortisman ve itfa payı nakit çıkışı yaratmadığı için düşülür.
4
Net nakit akışının ve finansman öncesi Mayıs sonu bakiyesinin bulunması
200.000200.000 TL
Başlangıç bakiyesi (90.00090.000) + Nakit girişleri (1.530.0001.530.000) - Nakit çıkışları (1.420.0001.420.000) formülüyle finansman öncesi mevcut nakit hesaplanır.
5
Ek finansman ihtiyacının tespit edilmesi
180.000180.000 TL kredi ihtiyacı
İşletmenin politikası gereği bulunması gereken hedef bakiye 380.000380.000 TL'dir. Mevcut bakiye 200.000200.000 TL olduğundan aradaki fark (380.000−200.000=180.000380.000 - 200.000 = 180.000 TL) kredi ile karşılanmalıdır.

Key Concept

Nakit Bütçesi Tahsilat Döngüsü ve Nakit Dışı Giderlerin Ayıklanması

Alternative Method

Matris şeklinde küçük bir tablo çizerek; sütunlara ayları (Mart, Nisan, Mayıs), satırlara girişleri (peşin, 1 ay, 2 ay) ve çıkışları yazmak, süre kısıtı altındayken çapraz kaydırma (zaman hatası) riskini tamamen ortadan kaldırır.
Estimated Time:3m 30s
Question 115Question →

Bir üniversite hastanesinin genetik tanı laboratuvarı, dış merkezlere özel bir genetik tarama testi hizmeti sunmaya başlamıştır. Bu test hizmetiyle ilgili laboratuvarın maliyet ve satış verileri aşağıdaki gibidir:

* Test başına kullanılan kit ve sarf malzeme gideri: 600600 TL
* Test başına düşen değişken personel ve analiz gideri: 300300 TL
* Cihazların yıllık amortisman payı: 400.000400.000 TL
* Laboratuvarın yıllık sabit genel giderleri: 800.000800.000 TL
* Bir adet genetik tarama testinin dış merkezlere satış fiyatı: 1.5001.500 TL

Buna göre, laboratuvarın başabaş (kâr geçiş) noktasına ulaşması için gerçekleştirmesi gereken yıllık test sayısı ve yıllık 600.000600.000 TL kâr hedefine ulaşabilmesi için elde etmesi gereken toplam satış tutarı sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: 2.0002.000 adet ; 4.500.0004.500.000 TL

Answer

Doğru cevap 2.0002.000 adet başabaş miktarı ve 4.500.0004.500.000 TL hedef kâr için gerekli satış tutarını içeren seçenektir.
Laboratuvarın sabit giderleri yıllık 1.200.0001.200.000 TL, birim değişken maliyeti ise 900900 TL'dir. Birim katkı payı 1.500−900=6001.500 - 900 = 600 TL'dir. Başabaş noktasına ulaşmak için 1.200.000/600=2.0001.200.000 / 600 = 2.000 adet test satılmalıdır. Yıllık 600.000600.000 TL kâr hedefine ulaşmak için toplam yaratılması gereken katkı payı 1.800.0001.800.000 TL'dir. Katkı payı oranı 600/1.500=0,40600 / 1.500 = 0,40 olduğundan, hedeflenen satış tutarı 1.800.000/0,40=4.500.0001.800.000 / 0,40 = 4.500.000 TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Birim değişken maliyeti (vv) ve toplam sabit maliyetleri (FF) hesaplayın.
v=600+300=900v = 600 + 300 = 900 TL. F=400.000+800.000=1.200.000F = 400.000 + 800.000 = 1.200.000 TL.
Başabaş analizinde maliyetlerin sabit ve değişken olarak kesin şekilde ayrıştırılması formüllerin temelini oluşturur.
2
Birim katkı payını (CC) ve katkı payı oranını (CMRCMR) bulun.
C=1.500−900=600C = 1.500 - 900 = 600 TL. CMR=600/1.500=0,40CMR = 600 / 1.500 = 0,40 (%40).
Birim katkı payı başabaş miktarını, katkı payı oranı ise başabaş ve hedef kâr satış tutarını bulmak için gereklidir.
3
Başabaş noktası üretim miktarını hesaplayın.
Başabaş Miktarı = F/C=1.200.000/600=2.000F / C = 1.200.000 / 600 = 2.000 adet.
İşletmenin kâr veya zarar etmediği üretim miktarını bulmak için sabit maliyetler birim katkı payına bölünür.
4
Hedef kâr (ZZ) için gerekli satış tutarını hesaplayın.
Hedef Kâr Satış Tutarı = (F+Z)/CMR=(1.200.000+600.000)/0,40=1.800.000/0,40=4.500.000(F + Z) / CMR = (1.200.000 + 600.000) / 0,40 = 1.800.000 / 0,40 = 4.500.000 TL.
Belirli bir kâra ulaşmak için elde edilmesi gereken ciro, toplam hedeflenen katkı payının (F+ZF+Z) katkı payı oranına bölünmesiyle bulunur.

Key Concept

Başabaş Miktarı ve Hedeflenen Kâr Satış Tutarı Analizi
Question 116Question →

Bir ulaştırma işletmesi, yıllık sefer planlamasında başabaş noktasını 30.00030.000 yolcu olarak hesaplamıştır. İşletmenin yolcu başına elde ettiği ortalama bilet geliri 1.200 TL1.200 \text{ TL}, yolcu başına değişken maliyeti ise 400 TL400 \text{ TL}'dir.

İşletme yönetimi, yaşanabilecek talep dalgalanmalarına karşı yeni dönemdeki güvenlik oranını %40\%40 olarak belirlemiştir.

Buna göre, işletmenin belirlenen güvenlik marjı hedefine ulaşabilmesi için planlaması gereken yıllık faaliyet kârı (FVÖK) tutarı kaç TL olmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: 16.000.000

Answer

İşletmenin hedeflediği güvenlik oranına ulaşabilmesi için planlaması gereken yıllık faaliyet kârı 16.000.000 TL'dir.
Doğru yanıta ulaşmak için öncelikle sabit maliyetler (30.000×800=24.000.000 TL30.000 \times 800 = 24.000.000 \text{ TL}) ve başabaş satış tutarı (30.000×1.200=36.000.000 TL30.000 \times 1.200 = 36.000.000 \text{ TL}) hesaplanmalıdır. Güvenlik oranı %40\%40 ise, başabaş satışlar toplam satışların %60\%60'ını oluşturur. Buradan toplam satışlar 36.000.000/0,60=60.000.000 TL36.000.000 / 0,60 = 60.000.000 \text{ TL} olarak bulunur. Toplam katkı payı 60.000.000×(800/1200)=40.000.000 TL60.000.000 \times (800/1200) = 40.000.000 \text{ TL} olur. Sabit maliyetler düşüldüğünde faaliyet kârı 40.000.000−24.000.000=16.000.000 TL40.000.000 - 24.000.000 = 16.000.000 \text{ TL} olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Birim katkı payını bularak, başabaş noktası üzerinden toplam sabit maliyetleri hesaplayın.
Birim Katkı Payı = 1.200−400=800 TL1.200 - 400 = 800 \text{ TL}. Sabit Maliyetler (FC) = 30.000×800=24.000.000 TL30.000 \times 800 = 24.000.000 \text{ TL}.
Başabaş noktasında elde edilen toplam katkı payı, işletmenin toplam sabit maliyetlerine eşittir.
2
Başabaş noktasındaki satış gelirini (başabaş satış tutarı) hesaplayın.
Başabaş Satış Tutarı (SBEPS_{BEP}) = 30.000×1.200=36.000.000 TL30.000 \times 1.200 = 36.000.000 \text{ TL}.
Güvenlik oranından toplam satış hedefine geçiş yapabilmek için başabaş satış tutarının bilinmesi gereklidir.
3
Hedeflenen güvenlik oranı bilgisiyle, hedeflenen toplam satış tutarını hesaplayın.
Güvenlik Oranı = (S−SBEP)/S=%40(S - S_{BEP}) / S = \%40. Bu durumda Başabaş Satış Oranı %60\%60 olur. 0,60×S=36.000.000  ⟹  S=60.000.000 TL0,60 \times S = 36.000.000 \implies S = 60.000.000 \text{ TL} toplam satış hedeflenmektedir.
Toplam satışların %40'ı güvenlik marjı ise, geriye kalan %60'ı işletmeyi tam başabaş noktasına getiren satış tutarıdır.
4
Hedeflenen satış düzeyindeki faaliyet kârını bulun.
Katkı Payı Oranı = 800/1.200=2/3800 / 1.200 = 2/3. Toplam Katkı Payı = 60.000.000×(2/3)=40.000.000 TL60.000.000 \times (2/3) = 40.000.000 \text{ TL}. Faaliyet Kârı = 40.000.000−24.000.000=16.000.000 TL40.000.000 - 24.000.000 = 16.000.000 \text{ TL}. (Alternatif: Kâr = Güvenlik Marjı ×\times Katkı Payı Oranı = 24.000.000×2/3=16.000.000 TL24.000.000 \times 2/3 = 16.000.000 \text{ TL}).
Kâr, toplam satışların yarattığı toplam katkı payından sabit maliyetlerin düşülmesiyle elde edilir.

Key Concept

Güvenlik marjı ile başabaş noktası arasındaki ilişki kullanılarak hedef kâr hesaplaması
Question 117Question →

Medikal cihaz üretimi sektöründe faaliyet gösteren Akdeniz Sağlık Teknolojileri A.Ş.'nin 2025 yılı net satışları 1.200.000.000 TL1.200.000.000 \text{ TL} olarak gerçekleşmiştir. İşletme, üretimde tam kapasite ile çalışmakta olup, 2026 yılında satışlarının %25\%25 oranında artmasını planlamaktadır.

İşletmenin 2025 yılı sonu bilançosunda yer alan temel kalemler aşağıdadır:

Bilanço KalemleriTutar (TL)
Dönen Varlıklar720.000.000720.000.000
Maddi Duran Varlıklar240.000.000240.000.000
Toplam Aktif**960.000.000960.000.000**
Ticari Borçlar130.000.000130.000.000
Ödenecek Vergi ve Fonlar50.000.00050.000.000
Kısa Vadeli Banka Kredileri80.000.00080.000.000
Uzun Vadeli Banka Kredileri300.000.000300.000.000
Özkaynaklar400.000.000400.000.000
Toplam Pasif**960.000.000960.000.000**

İşletmenin net kâr marjı %10\%10'dur ve elde ettiği kârın %40\%40'ını ortaklarına nakit temettü olarak dağıtma politikası izlemektedir. İşletme tam kapasite ile çalıştığı için tüm varlık kalemlerinin satışlarla orantılı olarak artacağı öngörülmektedir.

Buna göre, satışların yüzdesi yöntemi kullanılarak hesaplandığında işletmenin 2026 yılı için Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 105.000.000105.000.000

Answer

İşletmenin 2026 yılı Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) 105.000.000105.000.000 TL'dir.
Satışların yüzdesi yönteminde Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ), gereken varlık artışından, kendiliğinden oluşan pasif artışları ve işletmede alıkonulan kârın çıkarılmasıyla bulunur. Tam kapasite sebebiyle tüm aktifler (960960 milyon TL) artışa tabidir (960/1200=0,80960/1200 = 0,80). Kendiliğinden artan pasifler ise banka kredileri hariç tutularak sadece ticari borçlar ve vergi/fonlardır (180/1200=0,15180/1200 = 0,15). Beklenen satış (1.5001.500 milyon TL) üzerinden hesaplanan net kârın %60\%60'ı (dağıtılmayan kısım) da 9090 milyon TL'dir. İhtiyaç: (0,80×300)−(0,15×300)−90=105(0,80 \times 300) - (0,15 \times 300) - 90 = 105 milyon TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Satışlardaki artış tutarının (ΔS) ve yeni dönem satışlarının (S1) hesaplanması.
ΔS=1.200.000.000×0,25=300.000.000 TL\Delta S = 1.200.000.000 \times 0,25 = 300.000.000 \text{ TL} ve S1=1.500.000.000 TLS_1 = 1.500.000.000 \text{ TL}
Gerekli varlık ve kaynak artışlarını bulmak için mutlak satış artışına, yaratılacak iç kaynağı bulmak için ise gelecek dönemin beklenen satış hacmine ulaşılması gerekir.
2
Satışlara bağlı olarak kendiliğinden artacak varlık (A*) ve pasif (L*) kalemlerinin belirlenerek baz oranların bulunması.
Varlık oranı: A∗/S0=960.000.000/1.200.000.000=0,80A^* / S_0 = 960.000.000 / 1.200.000.000 = 0,80. Pasif oranı (Sadece ticari borçlar ve vergiler): L∗/S0=(130.000.000+50.000.000)/1.200.000.000=180.000.000/1.200.000.000=0,15L^* / S_0 = (130.000.000 + 50.000.000) / 1.200.000.000 = 180.000.000 / 1.200.000.000 = 0,15.
Tam kapasite çalışıldığı için tüm aktifler kendiliğinden artış gösterir. Pasiflerde ise banka kredileri müzakereye dayalıdır; yalnızca ticari borçlar ve ödenecek vergi/fonlar faaliyet hacmine göre kendiliğinden artar.
3
Dönem içinde yaratılacak otofinansman (dağıtılmayan kâr) tutarının hesaplanması.
Otofinansman = S1×p×(1−d)=1.500.000.000×0,10×(1−0,40)=150.000.000×0,60=90.000.000 TLS_1 \times p \times (1 - d) = 1.500.000.000 \times 0,10 \times (1 - 0,40) = 150.000.000 \times 0,60 = 90.000.000 \text{ TL}
Elde edilen net kârın temettü olarak dağıtılmayan kısmı işletme içinde bırakılarak özkaynakları artırır ve dış kaynak ihtiyacını azaltır.
4
Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) formülünün uygulanması.
DKİ =(0,80×300.000.000)−(0,15×300.000.000)−90.000.000=240.000.000−45.000.000−90.000.000=105.000.000 TL= (0,80 \times 300.000.000) - (0,15 \times 300.000.000) - 90.000.000 = 240.000.000 - 45.000.000 - 90.000.000 = 105.000.000 \text{ TL}
İhtiyaç duyulan toplam varlık tutarından, faaliyetlerden kendiliğinden doğan pasif artışları ve iç kaynak niteliğindeki dağıtılmayan kârın çıkarılmasıyla net ihtiyaç bulunur.

Key Concept

Tam kapasitede Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) ve kendiliğinden oluşan pasiflerin doğru sınıflandırılması
Estimated Time:2m 30s
Question 118Question →

Bir perakende işletmesi, gelecek yılın finansal planlamasını yaparken proforma bilançoda yer alacak ticari alacaklar kalemini tahmin etmek için basit doğrusal regresyon analizi kullanmaktadır. İşletmenin geçmiş dönem verileri analiz edilerek ticari alacaklar (YY) ile net satışlar (XX) arasındaki ilişki aşağıdaki denklem ile modellenmiştir:

Y=120.000+008XY = 120.000 + 0{}08X

İşletmenin gelecek faaliyet dönemi için hedeflediği net satış tutarı 5.000.000 TL5.000.000 \text{ TL} olduğuna göre, regresyon modeline göre işletmenin proforma bilançosunda yer alması gereken ticari alacaklar tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 520.000

Answer

Regresyon modeline göre hesaplanan ticari alacaklar tutarı 520.000 TL520.000 \text{ TL}'dir.
Basit doğrusal regresyon analizi ile proforma bilanço kalemleri tahmin edilirken, bağımsız değişken (XX) yerine tahmini satış tutarı konularak bağımlı değişken (YY) hesaplanır. Denklemde XX yerine 5.000.0005.000.000 konulduğunda: Y=120.000+(008×5.000.000)=120.000+400.000=520.000 TLY = 120.000 + (0{}08 \times 5.000.000) = 120.000 + 400.000 = 520.000 \text{ TL} sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Verilen regresyon denkleminde net satışlar (XX) değerini yerine koyma.
Y=120.000+008×5.000.000Y = 120.000 + 0{}08 \times 5.000.000
Ticari alacakları tahmin etmek için bağımsız değişken olan satış tutarının modele entegre edilmesi gerekir.
2
Değişken kısmı (satışlara bağlı artışı) hesaplama.
008×5.000.000=400.000 TL0{}08 \times 5.000.000 = 400.000 \text{ TL}
Satışlardaki artışın ticari alacaklara olan oransal etkisini (eğimi) bulmak için çarpma işlemi yapılır.
3
Sabit tutar ile değişken kısmı toplayarak toplam tahmini değeri bulma.
120.000+400.000=520.000 TL120.000 + 400.000 = 520.000 \text{ TL}
Regresyon yönteminin temel mantığı olan sabit bileşen ile satışlara bağlı değişken bileşenin toplanmasıyla nihai tahmine ulaşılır.

Key Concept

Basit Doğrusal Regresyon Yöntemiyle Finansal Planlama
Question 119Question →

Lapis Üretim A.Ş.'nin ilgili faaliyet dönemine ait bazı finansal verileri aşağıda verilmiştir:

- Net Satışlar: 2.500.0002.500.000 TL
- Değişken Maliyetler: 1.000.0001.000.000 TL
- Sabit Faaliyet Maliyetleri: 900.000900.000 TL
- Faiz Giderleri: 300.000300.000 TL

Şirket yönetimi, bir sonraki faaliyet döneminde satış hacminde %12\%12'lik bir artış öngörmektedir.

Buna göre, şirketin birleşik (toplam) kaldıraç derecesi (DCL) ve hisse başına kârında (HBK) beklenen artış oranı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 55 ve %60\%60

Answer

Birleşik kaldıraç derecesi 55 ve HBK artışı %60\%60'tır.
Birleşik (toplam) kaldıraç derecesi, katkı payının vergi öncesi kâra (VÖK) bölünmesiyle bulunur. İşletmenin katkı payı 1.500.0001.500.000 TL, FVÖK 600.000600.000 TL ve VÖK 300.000300.000 TL'dir. Buradan DCL =1.500.000/300.000=5= 1.500.000 / 300.000 = 5 olarak hesaplanır. Alternatif olarak DOL(2,5)×DFL(2)=5DOL (2,5) \times DFL (2) = 5 şeklinde de bulunabilir. Satışlardaki %12\%12'lik artış, DCL çarpanı olan 55 ile genişletildiğinde hisse başına kârda (HBK) %60\%60'lık bir artış yaratacaktır.

Step-by-Step Solution

1
Katkı payını hesaplayın.
Net Satışlar - Değişken Maliyetler = 2.500.000−1.000.000=1.500.0002.500.000 - 1.000.000 = 1.500.000 TL
Kaldıraç oranlarını hesaplamak için öncelikle satışlardan değişken maliyetlerin düşülmesi gerekir.
2
Faaliyet Kârını (FVÖK) hesaplayın.
Katkı Payı - Sabit Maliyetler = 1.500.000−900.000=600.0001.500.000 - 900.000 = 600.000 TL
Katkı payından sabit faaliyet maliyetlerinin düşülmesiyle finansman öncesi kâr bulunur.
3
Vergi Öncesi Kârı (VÖK) hesaplayın.
FVÖK - Faiz Giderleri = 600.000−300.000=300.000600.000 - 300.000 = 300.000 TL
Net kâr etkisini görebilmek için finansman giderlerinin (faiz) faaliyet kârından düşülmesi gerekir.
4
Birleşik Kaldıraç Derecesini (DCL) hesaplayın.
Katkı Payı / VÖK = 1.500.000/300.000=51.500.000 / 300.000 = 5
Satışlardaki değişimin vergi öncesi kâra (veya HBK'ye) yansıma katsayısını tek seferde bulmak için bu formül kullanılır.
5
Hisse Başına Kârdaki (HBK) beklenen artış oranını hesaplayın.
Satışlardaki Beklenen Artış ×\times DCL = %12×5=%60\%12 \times 5 = \%60
Birleşik kaldıraç derecesi, satışlardaki oransal değişimin HBK üzerindeki kaldıraçlı etkisini ifade eder.

Key Concept

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesinin (DCL) Hesaplanması ve Yorumlanması
Question 120Question →

Yenilenebilir enerji sektöründe faaliyet gösteren Kuzey Rüzgar A.Ş.'nin gelecek faaliyet dönemine ilişkin öngörülen gelir tablosu ve finansman verileri aşağıdaki gibidir:

KalemTutar / Oran
Toplam Satış Hasılatı8.000.000 TL8.000.000 \text{ TL}
Toplam Değişken Maliyetler5.000.000 TL5.000.000 \text{ TL}
Sabit Faaliyet Giderleri1.800.000 TL1.800.000 \text{ TL}
Yıllık Faiz Giderleri300.000 TL300.000 \text{ TL}
İmtiyazlı Hisse Senedi Kâr Payı225.000 TL225.000 \text{ TL}
Kurumlar Vergisi Oranı%25\%25

Bu verilere göre, işletmenin Finansal Kaldıraç Derecesi (DFL) ile FVÖK tutarının finansal başabaş noktası seviyesine gerilemesi durumunda adi hisse başına kârın (HBK) alacağı değer aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: 2,002,00 ve 0 TL0 \text{ TL}

Answer

İşletmenin Finansal Kaldıraç Derecesi 2,00'dir ve finansal başabaş noktasında adi hisse başına kâr (HBK) 0 TL'dir.
Finansal kaldıraç derecesi (DFL), FVÖK'teki yüzdesel değişimin Hisse Başına Kâr'daki (HBK) yüzdesel değişime oranını ifade eder. DFL hesaplanırken öncelikle Katkı Payı ve FVÖK bulunur: Katkı Payı = 8.000.000−5.000.000=3.000.000 TL8.000.000 - 5.000.000 = 3.000.000 \text{ TL}, FVÖK = 3.000.000−1.800.000=1.200.000 TL3.000.000 - 1.800.000 = 1.200.000 \text{ TL}'dir. Formülde imtiyazlı hisse senedi kâr payı vergi sonrası bir tutar olduğu için vergi öncesine çevrilmelidir: 225.000/(1−0,25)=300.000 TL225.000 / (1 - 0,25) = 300.000 \text{ TL}. DFL = FVÖK / (FVÖK - Faiz - Vergi Öncesi İmtiyazlı Kâr Payı) = 1.200.000/(1.200.000−300.000−300.000)=1.200.000/600.000=2,001.200.000 / (1.200.000 - 300.000 - 300.000) = 1.200.000 / 600.000 = 2,00 olarak bulunur. Finansal başabaş noktası, adi hisse senetlerine düşen kârın (HBK) sıfır olduğu FVÖK seviyesidir. Dolayısıyla FVÖK bu seviyeye gerilediğinde HBK tam olarak 0 TL0 \text{ TL} olur.

Step-by-Step Solution

1
Katkı Payı ve FVÖK değerlerinin hesaplanması.
Katkı Payı = 8.000.000−5.000.000=3.000.000 TL8.000.000 - 5.000.000 = 3.000.000 \text{ TL}, FVÖK = 3.000.000−1.800.000=1.200.000 TL3.000.000 - 1.800.000 = 1.200.000 \text{ TL}
Kaldıraç oranlarını hesaplamak için öncelikle gelir tablosunun operasyonel kâr kalemlerine ulaşılmalıdır.
2
İmtiyazlı hisse senedi kâr payının vergi öncesi tutara dönüştürülmesi.
Vergi Öncesi Tutar = 225.000/(1−0,25)=300.000 TL225.000 / (1 - 0,25) = 300.000 \text{ TL}
Faiz vergi öncesi bir giderken, imtiyazlı kâr payı vergi sonrası kârdan ödenir. Aynı paydada toplanabilmeleri için imtiyazlı kâr payı vergi öncesine brütleştirilmelidir.
3
Finansal Kaldıraç Derecesi (DFL) formülünün uygulanması.
DFL = 1.200.000/(1.200.000−300.000−300.000)=1.200.000/600.000=2,001.200.000 / (1.200.000 - 300.000 - 300.000) = 1.200.000 / 600.000 = 2,00
DFL, FVÖK tutarının, FVÖK ile sabit finansal yükümlülükler (faiz ve brütleştirilmiş imtiyazlı kâr payı) arasındaki farka bölünmesiyle bulunur.
4
Finansal başabaş noktasında Adi Hisse Başına Kârın (HBK) teorik değerinin belirlenmesi.
Finansal başabaş noktasında HBK her zaman 0 TL0 \text{ TL}'dir.
Finansal başabaş noktası, işletmenin tam olarak sabit finansal yükümlülüklerini (faiz ve imtiyazlı kâr payı) karşılayabildiği FVÖK seviyesidir (600.000 TL600.000 \text{ TL}). Bu noktada adi hisse senedi sahiplerine dağıtılacak hiçbir kâr kalmaz.

Key Concept

Finansal Kaldıraç (DFL) ve Finansal Başabaş Noktası
PreviousPage 6 / 8Next