Finansman Kaynakları

80 questions

Question 21Question

Kurumsal finansman yönetimi kapsamında şirketler, dış kaynak tedariki için borçlanma araçları ihraç etmektedir. Bu süreçte tahvilin yapısal özellikleri, yatırımcıya sunulan getiri oranları ve firmaya yüklediği maliyetler kritik önem taşır.

Bir şirketin tahvil ihracıyla sağladığı finansman süreci dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Tahvil ihracıyla sağlanan fonların maliyeti hesaplanırken, faiz ödemelerinin vergi kalkanı yaratması nedeniyle vergi öncesi maliyet (1t)(1-t) katsayısıyla çarpılarak düzeltilmelidir; ayrıca piyasa faiz oranı kupon oranının altındaysa tahvil primli ihraç edilirken, uygulamada kuponsuz (iskontolu) veya kura ile ek menfaat sağlayan ikramiyeli tahvil türleri de kullanılabilir.

Answer

Vergi sonrası maliyet için (1-t) düzeltmesi yapılmasını, faiz-fiyat ters ilişkisini ve tahvil türlerini (kuponlu, iskontolu, ikramiyeli) doğru biçimde özetleyen seçenektir.
Tahvil finansmanında şirket faiz ödemelerini gider yazabildiği için vergi avantajı elde eder; bu nedenle vergi öncesi maliyet (1t)(1-t) katsayısı kullanılarak netleştirilir. Tahvilin kupon oranı, geçerli piyasa faizinden daha yüksek olduğunda (veya piyasa faizi kupon oranının altında kaldığında) yatırımcılar için cazip hale gelir ve tahvil nominal değerinin üzerinde (primli) fiyatlanır. Ayrıca mevzuatta kuponlu, kuponsuz (iskontolu) ve ikramiyeli gibi çeşitli tahvil türleri firmaların kullanımına sunulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki zaman değeri ifadeleri kontrol edilir.
İskontolu tahvilin değeri gelecek değer formülü ile büyütülerek değil, piyasa faiz oranıyla bugünkü değere indirgenerek (iskonto edilerek) bulunur.
Paranın zaman değeri prensipleri gereği gelecekteki nakit akışlarının (nominal değerin) şimdiki karşılığı hesaplanmalıdır.
2
Efektif faiz oranı hesaplama mantığı incelenir.
Dönemsel faiz oranları doğrudan dönem sayısıyla çarpılamaz; efektif oranı bulmak için (1+im)m1(1 + \frac{i}{m})^m - 1 formülü ile bileşiklendirme yapılmalıdır.
Faizin faiz kazanması (bileşik etki) basit çarpım ile hesaplanamaz.
3
Kaldıraç türleri ve ihraç giderlerinin doğası analiz edilir.
Tahvil ihracı sabit finansman gideri yaratır (Finansal kaldıraç artar, faaliyet kaldıracı değil). İhraç giderleri ise işlem maliyetidir, temsil (vekalet) sorunu ile ilgisi yoktur.
Finansal risk ile faaliyet riski birbirine karıştırılmamalı ve işlem maliyetleri (flotation costs) doğru sınıflandırılmalıdır.
4
Vergi kalkanı ve fiyatlama ilişkisi değerlendirilir.
Faizler vergiden düşülebildiği için borç maliyeti (1t)(1-t) ile çarpılır. Kupon oranı piyasa faizinden yüksekse tahvil primli, düşükse iskontolu satılır.
Borçlanmanın net maliyeti vergi avantajı sağlandıktan sonraki maliyettir ve tahvil fiyatları piyasa faiziyle ters orantılı hareket eder.

Key Concept

Tahvil İhracı, Maliyet Hesaplamaları ve Fiyatlama Prensipleri
Question 22Question

Gıda sektöründe faaliyet gösteren bir toptancı işletme, kredili satışlarından doğan 400.000 TL400.000 \text{ TL} tutarındaki 4545 gün vadeli faturaya dayalı alacağını vadesinden önce nakde çevirmek amacıyla bir finansal kurumla anlaşmıştır. Sözleşme hükümlerine göre, alacağın borçlu tarafından ödenmeme riski (kredi riski) tamamen finansal kuruma devredilmiştir. Finansal kurum bu işlem için yıllık %36\%36 faiz ve fatura bedeli üzerinden %2\%2 komisyon kesintisi yapacaktır. (İşlemlerde 11 yıl 360360 gün olarak dikkate alınacaktır.)

Buna göre, işletmenin başvurduğu finansman yönteminin türü ve kesintiler sonrası işletmenin eline geçecek net finansman tutarı aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Rücusuz Faktoring / 374.000 TL374.000 \text{ TL}

Answer

İşlem türü rücusuz faktoring olup, net finansman tutarı 374.000 TL374.000 \text{ TL}'dir.
Kısa vadeli (4545 gün) ticari alacakların devredilmesi işlemi faktoringdir. Ödenmeme riskinin finansal kuruma devredilmesi, bu işlemin 'rücusuz (gayrikabili rücu) faktoring' olduğunu ifade eder. Net finansman tutarı hesaplanırken hem faiz hem de komisyon ana paradan düşülür. Faiz tutarı: 400.000×0,36×(45/360)=18.000 TL400.000 \times 0,36 \times (45 / 360) = 18.000 \text{ TL}. Komisyon tutarı: 400.000×0,02=8.000 TL400.000 \times 0,02 = 8.000 \text{ TL}. İşletmenin eline geçecek net tutar: 400.000(18.000+8.000)=374.000 TL400.000 - (18.000 + 8.000) = 374.000 \text{ TL} olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Kredi riskinin kime ait olduğuna göre işlem türünü belirle.
İşlem rücusuz (gayrikabili rücu) faktoringdir.
Sözleşmede alacağın tahsil edilememe riskinin tamamen finansal kuruma devredildiği belirtilmiştir. Risk devrediliyorsa rücusuz faktoring adı verilir.
2
Vadeye uygun faiz kesintisini hesapla.
18.000 TL18.000 \text{ TL}
Faiz = Nominal Tutar ×\times Yıllık Faiz Oranı ×\times (Vade / 360360) formülüyle: 400.000×0,36×(45/360)=18.000 TL400.000 \times 0,36 \times (45 / 360) = 18.000 \text{ TL} bulunur.
3
Komisyon kesintisini hesapla.
8.000 TL8.000 \text{ TL}
Komisyon doğrudan alacak tutarı üzerinden hesaplanır: 400.000×0,02=8.000 TL400.000 \times 0,02 = 8.000 \text{ TL}.
4
Net finansman tutarını (ele geçen tutarı) hesapla.
374.000 TL374.000 \text{ TL}
Net Tutar = Alacak Tutarı - (Faiz Kesintisi + Komisyon Kesintisi) 400.000(18.000+8.000)=374.000 TL\rightarrow 400.000 - (18.000 + 8.000) = 374.000 \text{ TL}.

Key Concept

Rücusuz Faktoring ve Faktoring Maliyeti Hesaplaması
Question 23Question

Anonim şirket statüsündeki bir işletme, kısa vadeli fon ihtiyacını karşılamak amacıyla nominal değeri 600.000 TL600.000 \text{ TL} ve vadesi 180 gu¨n180 \text{ gün} olan finansman bonosu ihraç edecektir. Piyasada benzer risk grubundaki araçlar için yatırımcıların talep ettiği yıllık getiri oranı %40\%40'tır. (İşlemlerde bir yıl 360 gu¨n360 \text{ gün} olarak kabul edilecektir.)

Finansman bonolarının genel özellikleri ve bu ihraca ilişkin hesaplamalar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bononun iskontolu satış fiyatı 500.000 TL500.000 \text{ TL} olup, anonim şirketler tarafından genel olarak 3030 ile 364 gu¨n364 \text{ gün} arasında değişen vadelerle ihraç edilebilir.

Answer

Doğru seçenek, bononun iskontolu ihraç fiyatının 500.000 TL olarak hesaplandığını ve bonoların 30 ile 364 gün arasında değişen kısa vadelerle anonim şirketler tarafından ihraç edilebileceğini belirten ifadedir.
Finansman bonoları, büyük ve kredibilitesi yüksek anonim şirketler tarafından genel fon ihtiyacını karşılamak üzere 30 ile 364 gün arası vadelerle çıkarılan iskontolu borçlanma araçlarıdır. 600.000 TL'lik bononun 180 günlük faizi %20 olarak alınır ve bugünkü değere çekildiğinde 600.000/1,20=500.000 TL600.000 / 1,20 = 500.000 \text{ TL} ihraç tutarı doğru olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Dönemsel faiz oranının hesaplanması.
ido¨nem=0,40×180360=0,20 (%20)i_{\text{dönem}} = 0,40 \times \frac{180}{360} = 0,20 \ (\%20)
Yıllık olarak verilen faiz oranı, basit faiz mantığıyla vadenin yıla oranlanması yoluyla ilgili döneme çevrilmelidir.
2
İskontolu satış fiyatının (Bugünkü Değer) bulunması.
P=600.0001+0,20=500.000 TLP = \frac{600.000}{1 + 0,20} = 500.000 \text{ TL}
Finansman bonoları iskontolu satılır ve vade sonunda nominal bedel üzerinden ödenir. Bu nedenle bugünkü değer (iskonto) formülü uygulanarak yatırımcıdan tahsil edilecek satış fiyatı bulunur.
3
Finansman bonosunun ihraç özellikleri ile seçeneklerin karşılaştırılması.
Finansman bonoları anonim şirketler tarafından en fazla 364 güne kadar (mevzuatta yaygın ifadeyle 360 güne kadar) vadelerle ihraç edilen iskontolu kısa vadeli araçlardır.
Yasal düzenlemeler gereği bonolar kısa vadelidir ve kupon ödemesi içermez. Ayrıca sabit getirili kıymet oldukları için faiz oranlarıyla ters orantılı fiyatlanırlar.

Key Concept

Finansman Bonolarında Fiyatlama ve Menkul Kıymet Özellikleri
Estimated Time:1m 30s
Question 24Question

XYZ işletmesi, yurt içi satışlarından doğan 6060 gün vadeli 1.000.000 TL1.000.000 \text{ TL} tutarındaki faturalı ticari alacaklarını nakde çevirmek amacıyla bir finans kurumuna devretmiştir. Yapılan sözleşmenin koşulları şöyledir:

- Finans kurumu, brüt fatura bedelinin %80\%80'ini işletmeye avans olarak kullandıracaktır.
- Brüt alacak tutarı üzerinden %2\%2 oranında faktoring komisyonu kesilecektir.
- Kullandırılan avans tutarı üzerinden yıllık %22,5\%22,5 oranında finansman faizi hesaplanacaktır.
- Alacağın vadesinde borçlu tarafından ödenmemesi durumunda, finans kurumunun XYZ işletmesine başvurma (geri dönme) hakkı bulunmamaktadır.

Komisyon ve faiz tutarları avans ödemesi sırasında peşin olarak kesilmektedir.

Buna göre, işletmenin yararlandığı bu finansman yönteminin türü ve katlandığı efektif yıllık finansman maliyeti aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir? (1 yıl = 360 gün alınacaktır.)

Show answer & explanation

Answer: Rücusuz Faktoring / %40\%40

Answer

İşletmenin yararlandığı yöntem Rücusuz Faktoring olup, efektif yıllık finansman maliyeti %40'tır.
İşletmenin borçlunun ödememe riskini devretmesi ve finans kurumunun işletmeye geri dönme hakkının olmaması işlemin 'rücusuz' olduğunu gösterir. Vadenin 60 gün gibi kısa bir süre olması ve faturalı alacaklara dayanması nedeniyle bu işlem forfaiting değil, faktoringdir. Efektif maliyet ise, toplam kesintilerin (20.000 TL komisyon + 30.000 TL faiz = 50.000 TL) işletmenin eline geçen net fona (800.000 TL avans - 50.000 TL kesinti = 750.000 TL) oranlanıp yıllıklandırılmasıyla (50.000 / 750.000 * 360/60) %40 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Kullandırılacak brüt avans tutarının hesaplanması
1.000.000×0,80=800.000 TL1.000.000 \times 0,80 = 800.000 \text{ TL}
Finans kurumu, toplam alacağın %80'i oranında avans kullandırmaktadır.
2
Peşin kesilecek faktoring komisyonunun hesaplanması
1.000.000×0,02=20.000 TL1.000.000 \times 0,02 = 20.000 \text{ TL}
Komisyon, brüt alacak tutarı üzerinden hesaplanır.
3
Peşin kesilecek finansman faizinin hesaplanması
800.000×0,225×60360=30.000 TL800.000 \times 0,225 \times \frac{60}{360} = 30.000 \text{ TL}
Faiz, işletmeye kullandırılan avans tutarı üzerinden ve alacağın vadesi (60 gün) dikkate alınarak hesaplanır.
4
İşletmenin eline geçen net kullanılabilir fonun hesaplanması
800.000(20.000+30.000)=750.000 TL800.000 - (20.000 + 30.000) = 750.000 \text{ TL}
Brüt avanstan, komisyon ve faiz kesintileri düşülür.
5
Efektif yıllık finansman maliyetinin hesaplanması
(50.000750.000)×(36060)=115×6=0,40 (%40)\left( \frac{50.000}{750.000} \right) \times \left( \frac{360}{60} \right) = \frac{1}{15} \times 6 = 0,40 \text{ (\%40)}
Efektif maliyet, toplam kesintilerin fiilen kullanılan net fona oranlanıp bir yıla (360 güne) iblağ edilmesiyle bulunur.
6
Finansman yönteminin türünün belirlenmesi
Rücusuz Faktoring
Alacağın ödenmeme riskinin finans kurumuna devredilmesi (işletmeye dönülememesi) işlemin 'rücusuz' olduğunu, alacağın kısa vadeli ve faturaya dayalı olması ise 'faktoring' olduğunu gösterir.

Key Concept

Rücusuz Faktoring ve Efektif Finansman Maliyeti
Question 25Question

Şirketlerin, sermaye piyasalarına başvurmadan veya kredi kuruluşlarından borç almadan fon yaratma stratejilerinden biri de muhasebe ve değerleme standartlarının sunduğu yasal esneklikleri kullanmaktır. Örneğin, bir firmanın maddi duran varlıklarını hızlandırılmış yöntemlerle itfa ederek (fazla amortisman ayırarak) dönem kârını bilinçli olarak düşük raporlaması veya bilançodaki yükümlülüklerini olduğundan yüksek göstermesi, kâr dağıtımını sınırlandırarak şirket içinde ek fon tutulmasını sağlar.

Bahsedilen bu uygulamalar bütünü, aşağıdaki finansman kavramlarından hangisini ifade eder?

Show answer & explanation

Answer: Gizli otofinansman

Answer

Gizli otofinansman
Sorudaki metin, işletmenin bilançosunda doğrudan bir 'yedek akçe' veya 'dağıtılmamış kâr' kalemi yaratmadan, varlıkları düşük veya borçları yüksek göstererek vergi ve kâr payı çıkışını önleyip bünyesinde fon tutmasını açıklamaktadır. Amortismanların hızlandırılması, stokların düşük değerlenmesi gibi bilançoda görünmeyen (örtülü) özkaynak yaratma işlemlerinin tamamı literatürde gizli otofinansman olarak adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen finansman sağlama yönteminin özelliklerini analiz et.
Yöntemin dışarıdan borç/sermaye bulmak yerine, şirket içi muhasebe uygulamaları (fazla amortisman, yüksek karşılık) ile kârı düşük gösterip içeride fon tutmak olduğu belirlendi.
Kavramsal tanımın hangi finansman türüne ait olduğunu teşhis etmek için temel özelliklerin ayrıştırılması gerekir.
2
Otofinansman türleri (açık ve gizli) arasındaki farkı değerlendir.
Açık otofinansmanda kâr, yedek akçe olarak bilançoda şeffafça görünür. Soruda ise değerleme farkları ve amortisman oyunlarıyla 'bilinçli düşük kâr raporlanmasından' bahsedildiği için bilançoda görünmeyen (gizli) bir finansman yaratılmaktadır.
Çeldirici kavram olan açık otofinansmanı elemek ve doğru terime ulaşmak için gereklidir.

Key Concept

İşletmelerin varlıklarını gerçek değerinden düşük veya borçlarını yüksek değerleyerek bilançoda doğrudan belli olmayan, kâr dağıtımını engelleyerek bünyede fon bıraktığı sisteme gizli otofinansman denir.
Question 26Question

Uluslararası ticarette faaliyet gösteren bir firma, yabancı bir alıcıya yaptığı geniş çaplı makine teçhizat satışından doğan 4 yıl vadeli alacaklarını nakde çevirmek istemektedir.

İşletme, alıcı firmanın ülkesindeki ekonomik belirsizlikler nedeniyle ödememe riskini ve döviz kurlarındaki dalgalanma riskini tamamen üzerinden atmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, söz konusu banka garantili (avallı) alacak senetlerini, rücu hakkı olmaksızın (geri dönülemez şekilde) bir finansal kuruluşa iskonto ettirerek devretmiştir.

Buna göre, işletmenin başvurduğu dış ticaret finansman yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Forfaiting

Answer

Doğru yanıt, orta ve uzun vadeli ihracat alacaklarının rücu hakkı olmaksızın satılmasını ifade eden forfaiting yöntemidir.
Forfaiting; uluslararası ticarette mal ve hizmet ihracatından doğan, genellikle 6 ay ile 5-7 yıl arası vadeli, bir banka avali ya da garantisi taşıyan alacak senetlerinin (poliçe veya bono), rücu hakkı olmaksızın (riskin tamamen finansal kuruluşa devredildiği) iskonto edilerek nakde çevrilmesi işlemidir. Sorudaki 4 yıl vade, rücusuz olma ve makine teçhizat ihracatı detayları doğrudan forfaiting işlemini tanımlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen finansman işleminin temel özelliklerini (vade, risk durumu ve araç) belirleme
İşlemin 4 yıl (orta/uzun) vadeli olduğu, banka garantili senetlere dayandığı ve riskin rücu edilemez (geri dönülemez) şekilde tamamen finansal kuruluşa devredildiği tespit edilir.
Kullanılan finansman yöntemini doğru tanımlamak için vadesi ve risk devri özellikleri analiz edilmelidir.
2
Belirlenen özellikleri mevcut finansman teknikleriyle eşleştirme
Rücusuz, avallı (banka garantili) ve orta vadeli uluslararası ticaret alacaklarının iskontosu forfaiting işleminin kesin tanımıdır.
Faktoring kısa vadeli iken forfaiting orta-uzun vadelidir ve ihracatçıyı kur ile ödememe riskinden tamamen kurtarır.

Key Concept

Forfaiting İşlemi ve Temel Özellikleri
Question 27Question

Ağır sanayi ekipmanları üretimi yapan yerli bir işletme, yurt dışındaki bir alıcıya 5 yıl vadeli, aval kabulü yapılmış poliçe karşılığında bir tesis satışı gerçekleştirmiştir. İşletme, bu uzun vadeli satıştan doğan alacaklarını, tahsilat riskini (politik ve ticari riskler dâhil) tamamen devrederek ve rücu edilemez (geri dönülemez) bir şekilde uluslararası bir finansal kuruluşa iskonto ettirmiş, böylece satış bedelini peşin olarak tahsil etmiştir.

Bu işletmenin ihracat alacaklarını nakde çevirmek için başvurduğu finansman yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Forfaiting

Answer

Forfaiting
Soruda belirtilen 5 yıl gibi orta-uzun vadeli, yatırım malları ihracatından (tesis satışı) doğan ve aval kabulü yapılmış poliçelere bağlı alacakların rücu edilemez (geri dönülemez) şekilde bir finansal kuruluşa satılarak nakde çevrilmesi işlemi forfaiting olarak adlandırılır. İhracatçı bu yöntemle tahsilat risklerinden tamamen arınmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Sorudaki işlemin vade ve konu özelliklerini belirlemek.
İşlemin 5 yıl (uzun) vadeli ve yatırım malı (tesis) ihracatına dayalı olduğu tespit edilir.
Vade ve malın türü, finansman yöntemini belirleyen temel kriterlerdir.
2
Risk devri ve geri dönüş (rücu) durumunu analiz etmek.
Alacakların politik ve ticari risklerle birlikte 'rücu edilemez' şekilde finansal kuruluşa devredildiği görülür.
Rücusuz iskonto işlemi, yöntemin karakteristik bir özelliğidir.
3
Elde edilen verileri finansman yöntemleriyle eşleştirmek.
Orta-uzun vadeli, yatırım mallarına dayalı ve rücu edilemez alacak devri işleminin forfaiting olduğu sonucuna varılır.
Faktoring kısa vadeli ve tüketim malları için kullanılırken, bu özellikler doğrudan forfaiting'i tanımlar.

Key Concept

Forfaiting
Question 28Question

Büyüme stratejileri doğrultusunda yeni tesis yatırımlarına hazırlanan Delta A.Ş., gerekli olan uzun vadeli fonu sağlamak için sermaye piyasalarında borçlanma aracı ihracına karar vermiştir. Şirketin finans departmanı, ihraç edilecek aracın türü, fiyatlaması ve işletmeye getireceği maliyet yükü üzerine bir fizibilite raporu hazırlamıştır.

Buna göre, tahvil ihracı ile sağlanan finansman süreci hakkında bu raporda yer alabilecek aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Tahvil ihracı ile sağlanan yabancı kaynakların maliyeti belirlenirken, ödenecek faizlerin kurumlar vergisi matrahından gider olarak düşülebilmesi sebebiyle ortaya çıkan vergi kalkanı, maliyet formülünde (1t)(1-t) katsayısı ile düzeltilmelidir.

Answer

Tahvil ihracı ile sağlanan kaynakların maliyeti hesaplanırken faizlerin vergiden düşülebilmesi nedeniyle vergi kalkanı avantajının oluştuğunu ve maliyet formülünde (1t)(1-t) katsayısının kullanılması gerektiğini belirten ifadedir.
Tahvil ihracı yoluyla sağlanan uzun vadeli yabancı kaynakların maliyeti (borç maliyeti) hesaplanırken, işletmenin ödeyeceği dönemsel faiz tutarı yasal olarak kurumlar vergisi matrahından gider olarak indirilebilir. Bu işlem işletmeye bir vergi tasarrufu (vergi kalkanı) sağlar. Dolayısıyla tahvilin işletmeye olan gerçek maliyeti, vergi öncesi maliyetin (1t)(1-t) katsayısı ile çarpılarak vergi sonrası maliyete dönüştürülmesiyle bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Sabit faiz yükümlülüklerinin kaldıraç üzerindeki etkisini değerlendir.
Sabit faiz yükümlülükleri faaliyet kaldıracını (DOL) değil, finansal kaldıracı (DFL) artırır.
Faaliyet kaldıracı sabit işletme giderleriyle ilgiliyken, finansal kaldıraç finansman giderleriyle ilgilidir.
2
Tahvil fiyatı ile piyasa faizi arasındaki ilişkiyi analiz et.
Piyasa faiz oranları ile tahvil fiyatı ters orantılıdır. Faiz oranları kupon oranını aşarsa tahvil iskontolu (başabaşın altında) işlem görür.
Gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değeri, iskonto oranı (piyasa faizi) arttıkça küçülür.
3
İhraç giderleri ve ödeme sıklığının maliyete etkisini incele.
İhraç giderleri işletmenin eline geçen net fonu azaltır; dönemsel ödeme sıklığı ise bileşik faiz etkisi yaratır. Her iki durum da efektif maliyeti artırır.
Maliyet hesaplamasında kasaya giren tutar paydada yer alır; payda küçüldükçe oran büyür.
4
Kuponsuz ve ikramiyeli tahvillerin temsil maliyetlerine etkisini yorumla.
Tahvilin türü ne olursa olsun, işletme sahipleri ile yöneticiler arasındaki temsil sorunu (vekalet maliyetleri) tamamen sıfırlanamaz.
Temsil sorunu borçlanma araçlarının teknik farklılıklarından ziyade, asil-vekil ilişkisinin doğasından kaynaklanır.
5
Vergi kalkanı (tax shield) prensibini doğrula.
İşletmeler ödedikleri faizleri kurumlar vergisi matrahından gider olarak indirebilirler. Bu nedenle borcun vergi sonrası maliyeti kd×(1t)k_d \times (1-t) formülüyle hesaplanır.
Vergi mevzuatı gereği yabancı kaynak kullanımının teşvik edici (gider yazılabilen) yapısı işletmeye yasal bir tasarruf sağlar.

Key Concept

Tahvilin Vergi Sonrası Maliyeti ve Fiyatlama Dinamikleri
Question 29Question

Büyük ölçekli bir sanayi işletmesi, ana tedarikçisiyle yaptığı hammadde alım sözleşmesinde "4/20, net 80" ödeme şartında mutabık kalmıştır. İşletmenin nakit projeksiyonlarına göre, söz konusu alımın bedeli iskontolu dönemde ödenemeyecek ve borç tam vadesinde (80. gün) kapatılacaktır.

Buna göre, işletmenin erken ödeme iskontosundan vazgeçmesinin yaratacağı yıllık zımni (örtük) finansman maliyeti yüzde kaçtır? (İşlemlerde bir yıl 360 gün olarak alınacaktır.)

Show answer & explanation

Answer: 25

Answer

İşletmenin erken ödeme iskontosundan vazgeçmesinin yıllık zımni maliyeti %25'tir.
Ticari kredilerde iskontodan yararlanmamanın zımni maliyeti hesaplanırken, öncelikle iskontonun gerçek bedel üzerinden oranı (İskonto Oranı / (100 - İskonto Oranı)) bulunur. Daha sonra bu oran, kredinin kullanıldığı net gün sayısının yıla oranlanmasıyla (360 / (Net Vade - İskonto Süresi)) yıllıklandırılır. Verilen '4/20, net 80' şartında maliyet = (4 / 96) * (360 / 60) = (1 / 24) * 6 = %25 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen parametreleri belirle.
İskonto Oranı = %4, İskonto Süresi = 20 gün, Net Vade = 80 gün.
Ticari kredi maliyeti formülünü uygulayabilmek için öncelikle ödeme koşulundaki bileşenlerin ayrıştırılması gerekir.
2
Ticari kredilerde yıllık zımni maliyet formülünü kur.
Maliyet=(I˙skonto Oranı100I˙skonto Oranı)×(360Net VadeI˙skonto Su¨resi)\text{Maliyet} = \left( \frac{\text{İskonto Oranı}}{100 - \text{İskonto Oranı}} \right) \times \left( \frac{360}{\text{Net Vade} - \text{İskonto Süresi}} \right)
Maliyet, vazgeçilen iskontonun gerçek bedele oranı ile bu avantajdan vazgeçilen sürenin yıla oranlanması (yıllıklandırma) çarpılarak bulunur.
3
Değerleri formülde yerine koy ve hesapla.
Maliyet=(41004)×(3608020)=(496)×(36060)=124×6=624=0,25\text{Maliyet} = \left( \frac{4}{100 - 4} \right) \times \left( \frac{360}{80 - 20} \right) = \left( \frac{4}{96} \right) \times \left( \frac{360}{60} \right) = \frac{1}{24} \times 6 = \frac{6}{24} = 0,25
İşletme %4'lük bir avantajdan 60 gün (80-20) süresince faydalanmamıştır. Bu durumun yıllıklandırılmış oranı %25 olarak gerçekleşir.

Key Concept

Ticari Kredilerde Zımni Maliyet Hesaplaması
Question 30Question

Omega Üretim A.Ş., artan sipariş hacmine bağlı olarak oluşan fon açığını kapatmak için yerel bir banka ile kısa vadeli kredi sözleşmesi imzalamıştır. Sözleşme uyarınca şirkete 800.000800.000 TL tutarında, 11 yıl vadeli ve iskontolu (faizin peşin tahsil edildiği) bir ticari kredi tahsis edilmiştir.

Krediye uygulanan yıllık nominal faiz oranı %18\%18 olarak belirlenmiş olup, banka söz konusu kredi tutarının %10\%10'luk kısmının firma adına açılacak vadesiz mevduat hesabında telafi edici bakiye olarak blokede tutulmasını şart koşmuştur.

Vergi ve diğer yasal kesintiler ihmal edildiğinde, bu kredinin işletmeye sağladığı fonun yıllık etkin (gerçek) maliyet oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: %25,00\%25,00

Answer

Kredinin kullanılabilir net fonu üzerinden hesaplanan yıllık etkin maliyet oranı %25,00\%25,00'tir.
İskontolu kredilerde faiz baştan kesilir ve telafi edici bakiye uygulaması kredinin kullanılabilir kısmını azaltır. 800.000800.000 TL limitli bir kredide %18\%18 üzerinden hesaplanan 144.000144.000 TL faiz ile %10\%10 üzerinden hesaplanan 80.00080.000 TL blokeli tutar çıkarıldığında işletmenin elinde kullanabileceği 576.000576.000 TL net fon kalır. İşletme, fiilen kullandığı bu 576.000576.000 TL'lik fon için 144.000144.000 TL faiz maliyetine katlanmaktadır. Dolayısıyla gerçek (etkin) maliyet oranı 144.000/576.000=0,25144.000 / 576.000 = 0,25 yani %25\%25 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Kredi tutarı üzerinden peşin tahsil edilecek faiz miktarının hesaplanması.
Faiz Tutarı = 800.000×0,18=144.000800.000 \times 0,18 = 144.000 TL
Kredi iskontolu olduğu için nominal faiz oranı üzerinden hesaplanan faiz tutarı baştan kesilir ve işletmenin eline geçecek net tutarı azaltır.
2
Bankada blokeli kalacak telafi edici bakiye tutarının hesaplanması.
Telafi Edici Bakiye = 800.000×0,10=80.000800.000 \times 0,10 = 80.000 TL
Banka şartı gereği kredi tutarının belirli bir yüzdesi hesaptan çekilemez ve bloke edilir.
3
İşletmenin fiilen kullanabileceği net fon tutarının (payda) bulunması.
Kullanılabilir Fon = 800.000144.00080.000=576.000800.000 - 144.000 - 80.000 = 576.000 TL
Etkin maliyet, kağıt üzerindeki kredi limiti üzerinden değil, firmanın ticari faaliyetlerinde gerçekten kullanabileceği nakit üzerinden hesaplanır.
4
Yıllık etkin maliyet oranının hesaplanması.
Etkin Maliyet = 144.000/576.000=0,25%25,00144.000 / 576.000 = 0,25 \Rightarrow \%25,00
Katlanılan finansman gideri (ödenen faiz), fiilen kullanılan net fona bölünerek gerçek maliyet oranı bulunur.

Key Concept

İskontolu ve Telafi Edici Bakiyeli Kredilerde Etkin Maliyet

Alternative Method

Etkin maliyet oranını kredi tutarını (ana parayı) kullanmadan, doğrudan verilen oranlar üzerinden kestirme bir formülle hesaplayabilirsiniz: Etkin Maliyet = Nominal Faiz Oranı / (1 - Nominal Faiz Oranı - Telafi Edici Bakiye Oranı) işlemiyle 0,18/(10,180,10)=0,18/0,72=0,250,18 / (1 - 0,18 - 0,10) = 0,18 / 0,72 = 0,25 (yani %25\%25) sonucuna saniyeler içinde ulaşılabilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 31Question

Üretim faaliyetlerini sürdüren bir sanayi işletmesi, hammadde alımı için iki farklı tedarikçi ile görüşmektedir. Tedarikçilerin sunduğu vadeli alım koşulları şu şekildedir:

• Satıcı X: "3/15, net 45"
• Satıcı Y: "2/10, net 40"

İşletmenin alternatif finansman kaynağı olarak kullanabileceği kısa vadeli banka kredisinin yıllık maliyeti %30'dur.

Bir yıldaki gün sayısının 360 olduğu varsayımıyla, işletmenin rasyonel finansal kararlar alabilmesi için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İşletme Satıcı X ile çalışırsa bankadan kredi çekerek iskontodan yararlanmalı, Satıcı Y ile çalışırsa iskontodan vazgeçip vade sonunu beklemelidir.

Answer

İşletme Satıcı X ile çalışırsa bankadan kredi çekerek iskontodan yararlanmalı, Satıcı Y ile çalışırsa iskontodan vazgeçip vade sonunu beklemelidir.
Ticari kredi maliyeti, banka kredisi maliyetinden yüksekse işletme bankadan borçlanıp iskontodan yararlanmalıdır. Satıcı X'in sunduğu koşulda ticari kredinin yıllık maliyeti %37,11 olup banka kredisinden (%30) yüksektir; bu yüzden X için kredi çekilmelidir. Satıcı Y'nin maliyeti ise %24,49 ile banka kredisinden düşüktür; bu yüzden Y için kredi çekilmemeli, satıcının sağladığı vade sonuna kadar olan ticari kredi kullanılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Satıcı X için iskontodan faydalanmamanın (ticari kredinin) yıllık maliyetini hesaplayın.
MaliyetX=31003×3604515=397×120,3711 (%37,11)\text{Maliyet}_X = \frac{3}{100 - 3} \times \frac{360}{45 - 15} = \frac{3}{97} \times 12 \approx 0,3711 \ (\%37,11)
Ticari kredi maliyetinin alternatif finansman kaynağı ile karşılaştırılabilmesi için formül kullanılarak yıllıklandırılması gerekir.
2
Satıcı Y için iskontodan faydalanmamanın yıllık maliyetini hesaplayın.
MaliyetY=21002×3604010=298×120,2449 (%24,49)\text{Maliyet}_Y = \frac{2}{100 - 2} \times \frac{360}{40 - 10} = \frac{2}{98} \times 12 \approx 0,2449 \ (\%24,49)
Karar verebilmek için Satıcı Y'nin de yıllık zımni maliyeti bulunur.
3
Bulunan maliyetleri banka kredisi maliyeti (%30) ile karşılaştırarak finansal kararı verin.
Satıcı X için: %37,11 > %30 olduğundan banka kredisi kullanmak daha ucuzdur. Satıcı Y için: %24,49 < %30 olduğundan banka kredisi pahalı kalır, satıcının sağladığı vade kullanılmalıdır.
Rasyonel bir işletme her zaman en düşük maliyetli finansman kaynağını tercih eder.

Key Concept

Ticari kredilerde erken ödeme iskontosundan faydalanmamanın yıllık (zımni) maliyetinin hesaplanması ve alternatif finansman yöntemleri ile karşılaştırılarak karar verilmesi.
Estimated Time:1m 30s
Question 32Question

Kuzey Lojistik A.Ş., kısa vadeli fon ihtiyacını karşılamak amacıyla bir ticari bankadan 11 yıl vadeli ve iskontolu (faizi peşin tahsil edilen) bir kredi kullanmaya karar vermiştir.

Banka, kredi için yıllık %20\%20 nominal faiz oranı belirlemiş ve ayrıca işletmenin kullanacağı kredi nominal tutarının %30\%30'u oranında bir tutarı, bankada vadesiz mevduat hesabında telafi edici bakiye (blokeli tutar) olarak tutmasını şart koşmuştur.

Buna göre, söz konusu iskontolu ve telafi edici bakiyeli kredinin işletmeye olan yıllık etkin (efektif) maliyeti yüzde kaçtır?

*(Not: Vergiler ve diğer masraflar dikkate alınmayacaktır.)*

Show answer & explanation

Answer: 4040

Answer

İşletmeye olan yıllık etkin (efektif) maliyet %40\%40'tır.
İskontolu ve telafi edici bakiyeli kredilerde etkin maliyet (k) hesaplaması şu formülle yapılır:

k=i1ic k = \frac{i}{1 - i - c}

Burada:
ii = Nominal faiz oranı (%20\text{\%}20 veya 0,200,20)
cc = Telafi edici bakiye oranı (%30\text{\%}30 veya 0,300,30)

Verilen değerleri formülde yerine koyduğumuzda:
k=0,2010,200,30=0,200,50=0,40 k = \frac{0,20}{1 - 0,20 - 0,30} = \frac{0,20}{0,50} = 0,40

Bu da kredinin yıllık etkin maliyetinin %40\%40 olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Kredinin kullanılabilir net fon oranını belirleme
10,200,30=0,501 - 0,20 - 0,30 = 0,50
İskontolu kredilerde faiz ve telafi edici bakiye peşin olarak kesildiği için, işletmenin fiilen kullanabileceği oran nominal tutardan bu kesintilerin çıkarılmasıyla bulunur.
2
Etkin maliyeti (efektif faiz oranını) hesaplama
k=0,200,50=0,40    %40k = \frac{0,20}{0,50} = 0,40 \implies \%40
Gerçek maliyet, ödenen nominal faizin işletmenin fiilen eline geçen net fon tutarına bölünmesiyle elde edilir.

Key Concept

İskontolu ve Telafi Edici Bakiyeli Kredilerde Etkin Maliyet
Question 33Question

Borsa İstanbul'da işlem gören Lodos Enerji A.Ş., kapasite artırımı yatırımlarını finanse etmek amacıyla ödenmiş sermayesini 200.000.000 TL'den 300.000.000 TL'ye çıkarma kararı almıştır. Şirket, artırılan 100.000.000 TL'lik kısmı temsil eden yeni payları, mevcut ortaklarının yeni pay alma (rüçhan) haklarını kısıtlamadan nakden (bedelli olarak) ihraç edecektir.

Sermaye artırımı kararı öncesinde şirketin paylarının borsadaki piyasa fiyatı 1414 TL'dir. İhraç edilecek payların nominal değeri 11 TL olup, rüçhan hakkı kullanım fiyatı (ihraç fiyatı) 55 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre, şirketin mevcut bir ortağının elinde bulundurduğu her 1 adet paya isabet eden rüçhan hakkının teorik değeri kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 3,00

Answer

Rüçhan hakkının teorik değeri 3,00 TL'dir.
Doğru yanıt olan 3,003,00 TL, rüçhan hakkı teorik formülü olan R=Bo×(PmPi)1+BoR = \frac{B_o \times (P_m - P_i)}{1 + B_o} eşitliğinden elde edilmiştir. Bedelli oranı 0,500,50, piyasa fiyatı 1414 TL ve ihraç fiyatı 55 TL yerine konduğunda sonuç 4,501,50=3,00\frac{4,50}{1,50} = 3,00 TL olarak bulunur. Alternatif olarak, hissenin bölünmüş fiyatı (1×14)+(0,50×5)1,50=11\frac{(1 \times 14) + (0,50 \times 5)}{1,50} = 11 TL olup, eski fiyat ile yeni fiyat arasındaki fark (141114 - 11) rüçhan hakkı değerini (33 TL) verir.

Step-by-Step Solution

1
Bedelli sermaye artırım oranının (BoB_o) bulunması.
Bo=100.000.000200.000.000=%50B_o = \frac{100.000.000}{200.000.000} = \%50 (0,500,50)
Rüçhan hakkı formülünde veya bölünmüş fiyat hesabında mevcut hisse başına düşen yeni hisse oranının (bedelli oranı) bilinmesi gerekir.
2
Rüçhan hakkı teorik değerinin (RR) formül kullanılarak hesaplanması.
R=Bo×(PmPi)1+Bo=0,50×(145)1+0,50=4,501,50=3,00 TLR = \frac{B_o \times (P_m - P_i)}{1 + B_o} = \frac{0,50 \times (14 - 5)}{1 + 0,50} = \frac{4,50}{1,50} = 3,00 \text{ TL}
Rüçhan hakkı, mevcut piyasa fiyatı (PmP_m) ile ihraç fiyatı (PiP_i) arasındaki farkın, bedelli oranına (BoB_o) göre ağırlıklandırılarak yeni duruma uyarlanmasıyla elde edilir.

Key Concept

Rüçhan Hakkı Teorik Değerlemesi
Question 34Question

Beta Lojistik A.Ş., kapasite artırımı yatırımını finanse etmek amacıyla, borsada işlem gören mevcut paylarının ödenmiş sermayesini 80.000.00080.000.000 TL'den nakden (bedelli) 100.000.000100.000.000 TL'ye çıkarma kararı almıştır. Karar tarihinde şirket hisselerinin piyasa fiyatı 3434 TL olup, yeni ihraç edilecek payların ihraç fiyatı 44 TL (emisyonlu) olarak belirlenmiştir. Şirket yönetimi, fon ihtiyacını otofinansman (dağıtılmayan kârlar) yerine dışsal özkaynak ile sağlamayı tercih etmiştir.

Bu sermaye artırımı süreci ve etkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Şirketin gerçekleştirdiği ikincil pay ihracında (bedelli artırım) bir rüçhan hakkının değeri 66 TL'dir; mevcut ortakların bu hakkı kullanması kontrol güçlerini koruyacağından hissedarlar ile yönetim arasındaki temsil (vekalet) maliyeti artmaz.

Answer

Doğru ifade, işlemin bir ikincil pay ihracı (SEO) olduğunu, rüçhan hakkı değerinin 6 TL hesaplandığını ve hakkın kullanılmasının temsil (vekalet) maliyetlerini artırmayacağını belirten ifadedir.
Şirket hisseleri halihazırda borsada işlem gördüğü için yapılan bedelli sermaye artırımı bir ilk halka arz değil, ikincil pay ihracıdır (SEO). Rüçhan hakkının değeri R=B×(PmPi)1+BR = \frac{B \times (P_m - P_i)}{1 + B} formülü ile hesaplanır. Sermaye artırım oranı B=%25B = \%25 (0,250,25), piyasa fiyatı Pm=34P_m = 34 TL ve ihraç fiyatı Pi=4P_i = 4 TL olarak yerine konduğunda: R=0,25×301,25=6R = \frac{0,25 \times 30}{1,25} = 6 TL elde edilir. Mevcut ortakların rüçhan haklarını kullanması durumunda şirketteki mülkiyet ve oy hakları oranları seyreltilmeyeceğinden (dilution önleneceğinden), yöneticiler ile hissedarlar arasındaki çıkar çatışmasından doğan vekalet (temsil) maliyeti artış göstermez.

Step-by-Step Solution

1
Sermaye artırım oranının (B) belirlenmesi.
B=100.000.00080.000.00080.000.000=0,25B = \frac{100.000.000 - 80.000.000}{80.000.000} = 0,25 (\%25)
Rüçhan hakkı hesaplaması için mevcut hisse senetlerine kıyasla artırılacak olan sermaye oranının tespit edilmesi gerekir.
2
Rüçhan hakkı (R) değerinin hesaplanması.
R=B×(PmPi)1+B=0,25×(344)1+0,25=0,25×301,25=6R = \frac{B \times (P_m - P_i)}{1 + B} = \frac{0,25 \times (34 - 4)}{1 + 0,25} = \frac{0,25 \times 30}{1,25} = 6 TL.
Mevcut pay sahiplerinin, şirketin çıkardığı yeni hisselerden indirimli (veya emisyonlu) alım yapabilme avantajının parasal değerini ölçmek için bu formül uygulanır.
3
İşlemin niteliğinin ve temsil (vekalet) maliyetlerine etkisinin analiz edilmesi.
İşlem borsaya kote şirket için İkincil Pay İhracıdır (SEO). Hak kullanımı, oy oranını korur ve vekalet sorununu artırmaz.
Ortakların kontrol gücünü koruyabilmesi, yöneticilerin (vekil) asillerin (ortaklar) çıkarlarına aykırı hareket etme riskini engeller.

Key Concept

İkincil Pay İhracında (SEO) Rüçhan Hakkı Değerlemesi ve Temsil Maliyeti
Estimated Time:1m 30s
Question 35Question

Bir lojistik firması, yeni antrepo inşası projesini finanse etmek amacıyla ticari bir bankadan 77 yıl vadeli orta ve uzun vadeli yatırım kredisi talep etmiştir. Banka yetkilileri, piyasadaki enflasyonist beklentileri ve faiz riskini yönetmek adına firmaya iki farklı itfa (geri ödeme) yöntemi önermiştir:

I. Yöntem: Eşit taksitli (anüite) ödeme planı
II. Yöntem: Eşit anaparalı (azalan taksitli) ödeme planı

Firmanın finansal yönetim ekibi, bu iki uzun vadeli finansman alternatifini nakit çıkışları, toplam finansman maliyeti ve enflasyonist etkiler açısından analiz etmektedir.

Buna göre, kredinin geri ödeme sürecine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Eşit anaparalı ödeme planında, kredinin ilk yıllarındaki toplam nakit çıkışı, eşit taksitli plana kıyasla daha yüksek seviyededir.

Answer

Eşit anaparalı (azalan taksitli) ödeme planında, kredinin ilk yıllarındaki toplam nakit çıkışının eşit taksitli (anüite) plana göre daha yüksek olması.
Eşit anaparalı ödeme yönteminde ilk taksitler, toplam kredi bakiyesi üzerinden hesaplanan en yüksek faiz tutarı ile sabit anapara tutarının toplamından oluşur. Anüite (eşit taksitli) yönteminde ise ilk yıllardaki anapara ödemesi düşük tutularak toplam taksit miktarı aşağı çekilir ve vade boyunca sabitlenir. Bu sebeple eşit anaparalı planda ilk yıllardaki toplam nakit çıkışı, eşit taksitli plana göre her zaman daha fazladır.

Step-by-Step Solution

1
Eşit Anaparalı Planın nakit akışını analiz et.
Her dönem sabit anapara ödenir, ancak üzerine eklenen faiz kalan bakiye üzerinden hesaplanır. İlk yıllarda bakiye en yüksek seviyede olduğundan hesaplanan faiz tutarı ve dolayısıyla toplam taksit maksimum seviyededir.
Bu yöntemde amaç anaparayı eşit dilimlerle hızlıca eritmektir.
2
Eşit Taksitli (Anüite) Planın nakit akışını analiz et.
Taksit tutarı vade boyunca sabittir. İlk yıllarda taksitin büyük kısmı faiz ödemesinden oluşurken, anapara geri ödemesi çok daha düşük tutulur.
Bu yöntemde amaç işletmenin dönemsel nakit çıkışını standart ve öngörülebilir bir seviyede sabitlemektir.
3
İlk yıllardaki nakit çıkışlarını karşılaştır.
Eşit anaparalı planda ilk taksitler en yüksek seviyede başlarken, anüite planında ortalama bir değerde sabittir. Matematiksel olarak eşit anaparalı planın ilk yıl taksitleri her zaman anüite taksitlerinden büyüktür.
Kredinin başlangıcında aynı anapara bakiyesi üzerinden aynı faiz işler, ancak eşit anaparalı planda buna eklenen anapara ödeme payı anüiteye göre çok daha yüksektir.

Key Concept

Orta ve Uzun Vadeli Banka Kredilerinde İtfa (Geri Ödeme) Yöntemleri ve Karşılaştırmalı Analizi
Estimated Time:1m 30s
Question 36Question

Bir tekstil işletmesi, makine parkurunu yenilemek amacıyla bir ticari bankadan yatırım kredisi kullanmıştır. Kredi sözleşmesinin şartları şöyledir:

* Vade: 33 yıl
* Ödeme Sıklığı: Üçer aylık (yılda 4 taksit)
* Ödeme Yöntemi: Dönem sonu eşit taksitli (olağan anüite)
* Nominal Yıllık Faiz Oranı: %40\%40

Kredi anapara tutarı KK, taksit tutarı ise TT ile gösterilmektedir.

Buna göre, bu kredinin yıllık efektif faiz oranı ile taksit tutarını (TT) veren hesaplama formülü aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Yıllık Efektif Faiz: %46,41\%46,41 | Taksit Formülü: T=K×0,101(1+0,10)12T = \frac{K \times 0,10}{1 - (1+0,10)^{-12}}

Answer

Doğru seçenek, yıllık efektif faizin %46,41 olduğu ve taksit formülünün T = (K × 0,10) / (1 - (1+0,10)^-12) şeklinde verildiği ifadedir.
Üçer aylık ödemelerde dönem faizi %40/4=%10\%40 / 4 = \%10 ve toplam dönem sayısı 3×4=123 \times 4 = 12'dir. Efektif faiz (1+0,10)41=%46,41(1+0,10)^4 - 1 = \%46,41 olur. Taksit tutarı, olağan anüitenin bugünkü değer formülünden (K=T×PVIFAK = T \times PVIFA) TT'nin yalnız bırakılmasıyla T=K×0,101(1+0,10)12T = \frac{K \times 0,10}{1 - (1+0,10)^{-12}} şeklinde elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Dönemlik faiz oranını (ii) ve toplam dönem sayısını (nn) hesaplamak.
i=0,404=0,10i = \frac{0,40}{4} = 0,10 ve n=3×4=12n = 3 \times 4 = 12 dönem.
Ödemeler üçer aylık (yılda 4 kez) yapıldığı için oran ve süre döneme uyarlanmalıdır.
2
Yıllık efektif faiz oranını hesaplamak.
EAR=(1+0,10)41=1,46411=%46,41EAR = (1 + 0,10)^4 - 1 = 1,4641 - 1 = \%46,41
Banka kredilerinde gerçek maliyeti bulmak için nominal faiz, yıl içindeki bileşme sayısına göre efektif faize dönüştürülmelidir.
3
Olağan anüite (eşit taksitli) kredi geri ödeme formülünü kurmak.
K=T×[1(1+0,10)120,10]K = T \times \left[ \frac{1 - (1+0,10)^{-12}}{0,10} \right]
Kredi anaparası (KK), gelecekteki dönem sonu eşit ödemelerin (TT) bugünkü değerine eşittir.
4
Taksit tutarını (TT) formülde yalnız bırakmak.
T=K×0,101(1+0,10)12T = \frac{K \times 0,10}{1 - (1+0,10)^{-12}}
İşletmenin ödeyeceği taksit miktarını veren matematiksel ifadeyi elde etmek için.

Key Concept

Kredi İtfası ve Efektif Faiz Dönüşümü
Question 37Question

Bir üretim işletmesinin yönetim kurulu, dış kaynakların (kredi veya tahvil) getireceği yüksek faiz yükünden ve anapara geri ödeme zorunluluklarından kaçınmak amacıyla yeni yatırım projelerini tamamen içsel kaynaklarla finanse etme kararı almıştır. Bu doğrultuda, duran varlıklar için normal amortisman yerine azalan bakiyeler (hızlandırılmış amortisman) yöntemine geçilmesi ve tahsili şüpheli alacaklar için yasal sınırların en üst seviyesinden karşılık ayrılması muhasebe departmanından talep edilmiştir.

Bu işletmenin uyguladığı finansman politikası ve hedeflenen sonuçlar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İşletme, giderleri yüksek göstererek vergi matrahını küçültmüş ve vergi kalkanı sayesinde fonların şirket dışına çıkmasını engelleyerek bir 'gizli otofinansman' yaratmıştır.

Answer

Doğru cevap, işletmenin giderleri yüksek göstererek vergi avantajı sağlamasını ve bu yolla fonları şirket içinde tutmasını ifade eden seçenektir. Bu işlem muhasebe ve finans literatüründe 'gizli otofinansman' olarak bilinir.
İşletmenin hızlandırılmış amortisman ve yüksek karşılık ayırma politikası, nakit çıkışı gerektirmeyen (gayrinakdi) giderleri artırır. Giderlerin bilançoda ve gelir tablosunda yüksek gösterilmesi, vergi öncesi kârı (vergi matrahını) küçültür ve ödenecek vergi tutarını düşürür. Vergi kalkanı adı verilen bu etki sayesinde, vergi olarak şirket dışına çıkacak olan fonlar işletme bünyesinde kalır. Aktiflerin değerinin düşük veya giderlerin yüksek gösterilmesiyle sağlanan bu içsel fon yaratma sürecine 'gizli otofinansman' denir. Senaryoda açıkça dış kaynakların dezavantajlarından kaçınılarak içsel bir muhasebe stratejisi geliştirildiği vurgulanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Senaryoda açıklanan muhasebe hamlelerinin (hızlandırılmış amortisman ve yüksek karşılık) finansal tablolara etkisinin analiz edilmesi.
Bu işlemlerin nakit çıkışı gerektirmeyen gider kalemlerini artırarak vergi öncesi kârı (vergi matrahını) düşürdüğü tespit edilir.
Uygulanan muhasebe politikasının vergi kalkanı etkisi yaratıp yaratmadığını belirlemek için.
2
Dış kaynak kullanımı yerine tercih edilen bu içsel fon yaratma yönteminin sınıflandırılması.
Dönem kârının tespitinden sonra dağıtılmayıp yedeklere ayrılması 'açık otofinansman' iken; değerleme esneklikleri kullanılarak kârın gizlenmesi ve vergi tasarrufu sağlanmasının 'gizli otofinansman' olduğu saptanır.
Açık ve gizli otofinansman arasındaki yapısal farkın doğru uygulanması için.

Key Concept

Gizli ve Açık Otofinansman (İçsel Kaynaklarla Finansman)
Question 38Question

Bir işletme, hammadde tedarik ettiği ana satıcısı ile "2/102/10, net 4040" ödeme koşulu üzerinden çalışmaktadır. İşletme, elindeki nakit yetersizliği nedeniyle nakit iskontosundan yararlanmamakta ve ödemelerini her defasında net vadenin son günü olan 40.40. günde gerçekleştirmektedir.

Tedarikçi firma, kendi nakit tahsilat sürecini hızlandırmak amacıyla işletmeye aşağıdaki üç farklı yeni satış koşulu teklifini sunmuştur:

I. Teklif: 3/103/10, net 4040
II. Teklif: 2/102/10, net 3030
III. Teklif: 2/152/15, net 4545

İşletmenin mevcut ödeme alışkanlığını (iskontodan yararlanmayıp net vadenin son gününde ödeme yapmayı) sürdüreceği varsayımı altında, bu üç teklifin işletmenin maruz kaldığı yıllıklandırılmış ticari kredi fırsat maliyetine etkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: I. ve II. tekliflerde maliyet artarken, III. teklifte maliyet değişmez.

Answer

I. ve II. tekliflerde ticari kredi maliyeti artış gösterirken, III. teklifte mevcut duruma göre herhangi bir maliyet değişimi olmaz.
Ticari kredi maliyeti Maliyet=I˙skonto Oranı100I˙skonto Oranı×360Net VadeI˙skonto Su¨resi\text{Maliyet} = \frac{\text{İskonto Oranı}}{100 - \text{İskonto Oranı}} \times \frac{360}{\text{Net Vade} - \text{İskonto Süresi}} formülüyle hesaplanır. Formül iki çarpandan oluşur: İskonto yüzdesi ve yıllıklandırma katsayısı. I. teklifte iskonto oranının (pay) büyümesi ilk çarpanı büyüterek maliyeti artırır. II. teklifte net vadenin kısalması, formülün paydasındaki (Net VadeI˙skonto Su¨resi)(\text{Net Vade} - \text{İskonto Süresi}) farkını küçültür. Payda küçüldüğünde yıllıklandırma katsayısı büyüyeceği için maliyet artar. III. teklifte ise iskonto süresi 1010'dan 1515'e, net vade 4040'tan 4545'e çıkmıştır. Aradaki fark (4515=30)(45 - 15 = 30) mevcut durumdakiyle (4010=30)(40 - 10 = 30) aynıdır. Hiçbir bileşen sonucu değiştirmediği için maliyet sabit kalır.

Step-by-Step Solution

1
Mevcut durumun temel maliyet çarpanlarının belirlenmesi
Mevcut maliyet: 298×3604010=298×12\frac{2}{98} \times \frac{360}{40 - 10} = \frac{2}{98} \times 12
Ticari kredi maliyeti formülü i100i×360tnti\frac{i}{100-i} \times \frac{360}{t_n - t_i} şeklindedir. Burada finansman sağlanan süre 4010=3040-10=30 gündür.
2
I. teklifin maliyet formülüne etkisinin incelenmesi
Yeni maliyet: 397×3604010\frac{3}{97} \times \frac{360}{40 - 10}. Oran kısmı 298\frac{2}{98}'den 397\frac{3}{97}'ye çıktığı için maliyet kesin olarak artar.
İskonto oranının büyümesi, iskontodan faydalanılmadığı durumda katlanılan fırsat maliyetinin doğrudan artması anlamına gelir.
3
II. teklifin maliyet formülüne etkisinin incelenmesi
Yeni maliyet: 298×3603010=298×18\frac{2}{98} \times \frac{360}{30 - 10} = \frac{2}{98} \times 18. Yıllıklandırma çarpanı 1212'den 1818'e çıktığı için maliyet artar.
Net vadenin kısalması, vazgeçilen iskontonun daha kısa bir finansman süresi için katlanılmasına neden olur, bu da yıllık maliyeti yükseltir.
4
III. teklifin maliyet formülüne etkisinin incelenmesi
Yeni maliyet: 298×3604515=298×12\frac{2}{98} \times \frac{360}{45 - 15} = \frac{2}{98} \times 12. Mevcut durumla aynı değer elde edilir, maliyet değişmez.
Hem iskonto süresi hem de net vade eşit miktarda (55 gün) uzadığı için aralarındaki fark (3030 gün) sabit kalmıştır.

Key Concept

Ticari Kredilerde Zımni Fırsat Maliyeti ve Yıllıklandırma Katsayısı
Question 39Question

Karanfil A.Ş., yurt içi piyasadaki risklerini minimize etmek ve nakit döngüsünü hızlandırmak amacıyla, 9090 gün vadeli 1.000.000 TL1.000.000 \text{ TL} nominal değerli faturaya dayalı ticari alacaklarını devretmek için iki farklı teklif almıştır:

* Teklif I: Alacakların ödenmeme (kredi) riskinin finansal kuruluşa devredildiği anlaşmadır. Kurum, alacak tutarı üzerinden %1\%1 faktoring komisyonu ve yıllık %36\%36 iskonto (finansman faizi) kesintisi uygulayacak, ayrıca %10\%10 bloke (marj) tutarı ayırdıktan sonra kalan tutarı işletmeye peşin olarak ödeyecektir.
* Teklif II: Alacakların tahsil edilememe riskinin Karanfil A.Ş.'de kaldığı, daha düşük faiz oranları içeren ancak daha yüksek bloke tutarı talep eden bir anlaşmadır.

İşletme yönetimi, alacakların tahsil edilememe riskinden tamamen kurtulmayı stratejik bir öncelik olarak belirlemiş ve bu doğrultuda Teklif I'i kabul etmiştir.

Buna göre, işletmenin kabul ettiği bu finansman yönteminin türü ve Teklif I için hesaplanan yıllıklandırılmış basit efektif maliyet oranı aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir? (Bir yıl 360360 gün olarak alınacaktır. Tüm kesintiler nominal değer üzerinden peşin olarak yapılmaktadır.)

Show answer & explanation

Answer: Rücusuz Faktoring / %50\%50

Answer

İşletmenin riskten tamamen kurtulduğu bu finansman yöntemi 'Rücusuz Faktoring'dir ve sözleşmenin yıllıklandırılmış efektif maliyet oranı %50\%50'dir.
İşlem faturaya dayalı, kısa vadeli ve yurt içidir; bu nedenle faktoringdir. Kredi riski kuruma geçtiği için türü rücusuzdur. Efektif yıllık maliyet bulunurken: (1) Masraflar hesaplanır: Komisyon (1.000.000×0,01=10.000 TL1.000.000 \times 0,01 = 10.000 \text{ TL}) + Faiz (1.000.000×0,36×90/360=90.000 TL1.000.000 \times 0,36 \times 90/360 = 90.000 \text{ TL}) = 100.000 TL100.000 \text{ TL}. (2) Net fon hesaplanır: Nominal - Masraflar - Bloke = 1.000.000100.000100.000=800.000 TL1.000.000 - 100.000 - 100.000 = 800.000 \text{ TL}. (3) Dönemlik oran bulunup yıllıklandırılır: (100.000/800.000100.000 / 800.000) ×(360/90)=0,125×4=%50\times (360/90) = 0,125 \times 4 = \%50.

Step-by-Step Solution

1
Kullanılan finansman yönteminin türünün teorik olarak tanımlanması.
Yöntem: Rücusuz Faktoring.
Yurt içi ve kısa vadeli (90 gün) faturalı alacakların finansal kuruluşa satılması işlemine faktoring denir. Alacakların ödenmeme riskinin kuruluşa devredilmesi (işletmenin bu riskten kurtulması) ise işlemin 'rücusuz' karakterini belirtir.
2
Faktoring şirketinin uygulayacağı toplam kesinti (masraf) tutarının hesaplanması.
Komisyon: 10.000 TL10.000 \text{ TL}, Faiz: 90.000 TL90.000 \text{ TL}. Toplam Masraf: 100.000 TL100.000 \text{ TL}.
Faktoring kesintileri nominal tutar üzerinden peşin alınır. Komisyon = 1.000.000×%1=10.000 TL1.000.000 \times \%1 = 10.000 \text{ TL}. Finansman Faizi = 1.000.000×%36×(90/360)=90.000 TL1.000.000 \times \%36 \times (90/360) = 90.000 \text{ TL}.
3
İşletmenin eline geçecek net nakit (kullanılabilir fon) tutarının hesaplanması.
Net Nakit: 800.000 TL800.000 \text{ TL}.
Kurum %10\%10 oranında bloke kesecektir (1.000.000×%10=100.000 TL1.000.000 \times \%10 = 100.000 \text{ TL}). Net Nakit = Nominal Tutar - (Komisyon + Faiz + Bloke Tutarı) = 1.000.000(10.000+90.000+100.000)=800.000 TL1.000.000 - (10.000 + 90.000 + 100.000) = 800.000 \text{ TL}.
4
Dönemlik finansman maliyetinin hesaplanması.
Dönemlik Maliyet: %12,5\%12,5.
Maliyet oranı, katlanılan masrafın işletmenin gerçekte kullandığı fona bölünmesiyle bulunur. Dönemlik Maliyet = 100.000 TL/800.000 TL=0,125100.000 \text{ TL} / 800.000 \text{ TL} = 0,125.
5
Maliyetin yıllıklandırılarak efektif yıllık maliyetin bulunması.
Efektif Yıllık Maliyet: %50\%50.
Sözleşme süresi 9090 gün olduğundan, bir yılda (360360 gün) 44 dönem vardır (360/90=4360/90 = 4). Basit yıllıklandırılmış efektif oran = %12,5×4=%50\%12,5 \times 4 = \%50 olarak gerçekleşir.

Key Concept

Faktoring İşlemlerinde Rücu Hakkı ve Efektif Maliyet Hesaplaması
Estimated Time:2m 30s
Question 40Question

Bir perakende zinciri, yeni açılacak mağazalarının raflarını doldurmak için gereken stok alımlarını finanse etmek üzere ticari bir banka ile anlaşmıştır. Sözleşmeye göre işletmeye 11 yıl vadeli, yıllık %28\%28 nominal faizli ve faizi kullandırıldığı anda peşin kesilen (iskontolu) bir kredi limiti tahsis edilmiştir. Ayrıca banka, toplam kredi tutarının %16\%16'lık kısmının vadesiz ticari hesapta dokunulmaz (telafi edici) bakiye olarak bulundurulmasını talep etmiştir.

(Vergi, fon ve komisyon kesintileri ihmal edilecektir.)

Buna göre, işletmenin katlanacağı yıllık efektif (etkin) finansman maliyeti yüzde kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 50,0

Answer

Efektif (etkin) finansman maliyeti %50,0 olarak hesaplanır.
İskontolu kredilerde faiz peşin tahsil edildiği ve telafi edici bakiye uygulamasında belirli bir tutar bloke edildiği için işletmenin fiilen kullanabileceği fon miktarı azalır. Kredinin efektif maliyeti, ödenen faiz tutarının (veya oranının) net kullanılabilir fon tutarına (veya oranına) bölünmesiyle bulunur. Nominal faiz oranı %28\%28 ve telafi edici bakiye %16\%16 olduğunda, net kullanılabilir fon oranı 10,280,16=0,561 - 0,28 - 0,16 = 0,56 olur. Gerçek maliyet ise 0,28/0,56=%500,28 / 0,56 = \%50 olarak gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Kredi kullanımında ortaya çıkan kesinti oranlarını belirle.
Nominal faiz peşin ödendiği için %28, telafi edici bakiye ise %16 oranında fonu bloke eder.
İskontolu kredilerde faiz baştan kesilir ve telafi edici bakiye hesaptan çekilemez.
2
İşletmenin fiilen kullanabileceği net fon oranını hesapla.
Kullanılabilir Fon = 1 - 0,28 (Faiz) - 0,16 (Bloke) = 0,56 (Brüt kredinin %56'sı).
Gerçek maliyet, sadece işletmenin cebine giren ve gerçekten kullanabildiği net tutar üzerinden hesaplanmalıdır.
3
Yıllık efektif maliyet oranını hesapla.
Efektif Maliyet = (Kesilen Faiz Oranı) / (Net Kullanılabilir Fon Oranı) = 0,28 / 0,56 = 0,50 yani %50,0.
İşletme fiilen kullanabildiği 56 birimlik fon için 28 birimlik faiz maliyetine katlanmaktadır.

Key Concept

İskontolu Kredilerde ve Telafi Edici Bakiye Uygulamalarında Efektif Maliyet Analizi
PreviousPage 2 / 4Next
Finansman Kaynakları Practice Questions — KPSS İşletme — Page 2 | Examkin