Dış Çevre Analizi Teknikleri

Akıllı ev aletleri sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin stratejik planlama ekibi tarafından yapılan analiz sonucunda aşağıdaki bulgular elde edilmiştir:

I. Devletin enerji verimliliği yüksek cihazlara yönelik yeni vergi indirimleri ve teşvik yasaları çıkarması
II. İşletmenin sahip olduğu patentli üretim teknolojisi sayesinde rakiplerine göre maliyet avantajı elde etmesi
III. Sektöre özel mikroçip sağlayan küresel tedarikçi sayısının yalnızca birkaç büyük firmadan ibaret olması
IV. İşletmenin dağıtım kanallarındaki personelinin sektör ortalamasının altında bir verimlilikle çalışması

Bu bulguların stratejik analiz teknikleri (PESTEL, Porter'ın Beş Güç Modeli ve SWOT) bağlamında sınıflandırılmasına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir mobilya üreticisi, geleceğe yönelik stratejilerini belirlemek amacıyla kapsamlı bir durum analizi gerçekleştirmiş ve yönetim kurulu raporuna şu notları düşmüştür:

• Ahşap ham maddesi sağlayan işletmelerin sayısındaki azalma ve birleşmeler
• Gümrük mevzuatında yapılan değişiklikle ihracatta sağlanan yeni vergi avantajları
• Çalışan personelin teknolojik tasarım programlarını kullanma konusundaki yetersizliği
• Genç nüfusun minimalist ev eşyalarına olan ilgisindeki belirgin artış

Bu rapora göre, yapılan analiz ve sınıflandırmalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hızlı tüketim malları sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin strateji birimi, pazar analiz raporunda şu iki önemli bulguya yer vermiştir:

I. Üretim sürecinde kullanılan kritik bir hammaddeyi sağlayan sınırlı sayıdaki firmanın, kendi aralarında anlaşarak fiyatları pazar ortalamasının çok üzerine çıkarması.
II. Hedef kitlenin, firmanın ürettiği geleneksel atıştırmalıklar yerine, son yıllarda piyasaya sürülen ve farklı bir fayda sunan meyve barlarına yönelik tüketim eğilimini artırması.

Michael Porter'ın 'Beş Güç Modeli' dikkate alındığında, raporda vurgulanan bu bulgular sırasıyla aşağıdaki rekabet güçlerinden hangilerini ifade etmektedir?

Uluslararası taşımacılık sektöründe faaliyet gösteren bir lojistik işletmesinin stratejik planlama ekibi, gelecek dönem stratejilerini belirlemek üzere bir ön rapor hazırlamıştır. Bu raporda aşağıdaki bulgulara yer verilmiştir:

I. Uluslararası ticarette karbon emisyonlarını sınırlandıran yeni hukuki düzenlemelerin yürürlüğe girmesi
II. İşletmenin sahip olduğu filo yönetim yazılımının rakiplerin sistemlerine göre yavaş ve verimsiz kalması
III. Dağıtım ağlarında alternatif çözümler sunan yeni teknoloji tabanlı girişimlerin sektöre giriş yapması
IV. İşletmenin kısa vadeli borç ödeme gücünü gösteren likidite oranlarının sektör ortalamasının altına düşmesi

Stratejik yönetim süreci ve analiz teknikleri göz önüne alındığında, yukarıdaki bulgulardan hangileri işletmenin dış çevre analizi kapsamında değerlendirmesi gereken unsurlardır?

Organik tarım ürünleri pazarında faaliyet gösteren bir işletmenin strateji geliştirme ekibi, firmanın rekabet gücünü değerlendirmek üzere durum analizi raporu hazırlamıştır. Raporlama aşamasında tespit edilen çeşitli faktörler şirket yönetimine sunulmuştur.

Stratejik yönetim süreci dikkate alındığında, raporda yer alan aşağıdaki bulgulardan hangisi işletmenin dış çevre analizi (özellikle endüstri/sektör çevresi) kapsamında değerlendirmesi gereken bir unsurdur?

Büyüme stratejilerini yeniden yapılandırmak isteyen bir teknoloji firmasının üst yönetimi, kapsamlı bir durum değerlendirme toplantısı düzenlemiştir. Toplantı sonucunda hazırlanan raporda şu iki tespite yer verilmiştir:

I. Kişisel verilerin korunmasına yönelik ulusal ve uluslararası yeni yasal düzenlemelerin yürürlüğe girmesi, şirketimizin veri depolama maliyetlerini ve hukuki uyum yükünü ciddi oranda artırmıştır.
II. Son yıllarda uyguladığımız etkili insan kaynakları politikaları sayesinde, şirketimiz sektördeki en nitelikli yapay zeka mühendislerini bünyesinde barındıran ve yenilikçi çözümler üreten bir yapıya kavuşmuştur.

Stratejik yönetim süreci göz önüne alındığında, bu işletmenin yapacağı durum (SWOT) analizinde numaralanmış bu tespitler sırasıyla hangi boyutlar altında sınıflandırılmalıdır?

Geleneksel matbaacılık ve basılı yayıncılık sektöründe faaliyet gösteren köklü bir işletme, sektörel rekabet yapısını değerlendirmek üzere Michael Porter’ın "Beş Güç Modeli"ni kullanmaktadır. Yapılan analizde, tüketicilerin okuma ve bilgi edinme ihtiyacını karşılayan ancak farklı bir teknoloji altyapısı sunan elektronik kitap (e-kitap) okuyucularının ve sesli kitap platformlarının pazar paylarını hızla artırdığı tespit edilmiştir.

Buna göre, e-kitap ve sesli kitap platformlarının yükselişi, işletmenin sektörel çevresinde yer alan aşağıdaki rekabet güçlerinden hangisi kapsamında değerlendirilmelidir?

Giyim perakendesi sektöründe faaliyet gösteren bir işletme, stratejik planlama süreci kapsamında kapsamlı bir durum analizi yapmaktadır. Yöneticilerin yaptığı değerlendirme toplantısında aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

I. İşletmenin sahip olduğu patentli akıllı depo yönetim sistemi sayesinde sektörde maliyet avantajı sağlaması
II. Ülkedeki genç nüfus oranının artmasıyla birlikte spor giyim ürünlerine olan genel talebin yükseliş trendine girmesi
III. Kumaş tedariki sağlayan ana firmaların sayısının azalması sonucunda bu firmaların pazarlık gücünün artması
IV. İşletmenin mağaza çalışanları arasındaki yüksek iş gücü devir oranının, sunulan hizmet kalitesinde düşüşe yol açması

Buna göre, yukarıdaki tespitlerden hangileri işletmenin "dış çevre analizi" kapsamında değerlendirmesi gereken faktörlerdir?

Elektrikli ve otonom ticari araçlar için lityum-iyon batarya modülleri üreten bir işletme, stratejik planlama çalışmaları kapsamında mevcut pazar dinamiklerini incelemektedir. İlgili bakanlık tarafından yakın zamanda yayımlanan yeni bir çevre yönetmeliği ile, batarya üretiminde "yüzde yüz geri dönüştürülebilirlik" standardı getirilmiş ve bu standardı sağlayamayan tesislere ağır idari para cezaları ile üretim durdurma yaptırımları öngörülmüştür. Bu durum, sektörde üretim yapabilmek için yüksek teknoloji gerektiren, son derece maliyetli ve karmaşık yeni nesil ayrıştırma tesislerinin kurulmasını zorunlu kılmıştır.

Buna göre, yayımlanan bu yasal düzenlemenin işletmenin stratejik analizi bağlamında sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Profesyonel zemin temizlik makineleri üreten köklü bir işletme, son yıllarda pazar payında yaşanan daralmayı incelemektedir. Araştırmalar sonucunda, nanoteknoloji alanındaki gelişmelerle üretilen ve yasal onayları tamamlanan "kendi kendini temizleyebilen akıllı yüzey kaplamalarının" büyük ticari binalarda hızla yaygınlaştığı tespit edilmiştir. Bu yeni teknoloji, işletmenin ürettiği temizlik makinelerine olan ihtiyacı yapısal olarak azaltmaktadır.

Buna göre işletme yönetiminin, akıllı yüzey kaplamalarındaki bu teknolojik gelişmeyi Michael Porter'ın endüstri analizi (Beş Güç Modeli) ve genel çevre analizi yaklaşımları çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi olarak sınıflandırması en uygundur?

Akıllı tarım uygulamaları kapsamında insansız hava araçları (İHA) için yüksek teknolojili kamera sistemleri üreten bir işletme, pazar dinamiklerini değerlendirmektedir. Yapılan dış çevre analizinde aşağıdaki iki önemli gelişme tespit edilmiştir:

I. Üretimde kullanılan özel optik lensleri sağlayan küresel üreticilerin, şirket birleşmeleri (merger) sonucunda sayılarının giderek azalması ve piyasada sadece iki büyük tedarikçinin kalması.
II. Hedef kitledeki büyük tarım işletmelerinin, donanım yatırımı yaparak İHA kamerası satın almak yerine, aynı ihtiyacı doğrudan abonelik tabanlı uydu görüntüleme hizmetleriyle (farklı bir teknoloji) karşılamaya başlaması.

Michael Porter’ın Beş Güç Modeli dikkate alındığında, bu numaralandırılmış gelişmeler işletme için sırasıyla hangi rekabet güçlerinin tehdit düzeyini artırmaktadır?

Bir yazılım işletmesi, faaliyet gösterdiği pazardaki rekabet koşullarını değerlendirirken önemli bir teknolojik gelişmeyi raporlamıştır:

"Pazarda hızla yaygınlaşan ücretsiz yapay zeka asistanları, işletmemizin sunduğu ücretli kodlama eğitim yazılımlarına olan talebi daraltmaktadır. Tüketiciler, eğitim alma ihtiyaçlarını artık doğrudan bu yeni yapay zeka asistanlarını kullanarak gidermeye başlamıştır."

Michael Porter'ın Beş Güç Modeli dikkate alındığında, bu teknolojik gelişmenin işletme açısından yarattığı durum aşağıdaki kavramlardan hangisiyle sınıflandırılır?

Gıda ambalajı üreten bir işletmenin yönetim kurulu, gelecek dönem stratejilerini belirlemek amacıyla kapsamlı bir durum değerlendirmesi yapmıştır. Hazırlanan raporda şu iki temel bulguya dikkat çekilmiştir:

I. İşletmenin sahip olduğu üretim bandının teknolojik ömrünü doldurması sebebiyle enerji tüketiminin ve fire oranlarının artması
II. İlgili bakanlık tarafından yayımlanan yeni yönetmelik gereği, işletmenin ürettiği tek kullanımlık plastik ambalajların satışına yönelik kısıtlamalar ve ek vergiler getirilmesi

SWOT analizi çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu iki bulgu işletme açısından sırasıyla aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Uluslararası taşımacılık yapan bir lojistik işletmesinin yönetim kurulu, stratejik planlama sürecinde hazırlanan durum tespit raporunu incelemektedir. Raporda işletmenin faaliyetlerini etkileyecek iki önemli tespit öne çıkmaktadır:

I. Hükümetin karbon emisyonunu sınırlamaya yönelik yeni kotaları yasalaştırması, filodaki geleneksel araçların operasyonlarını kısıtlayacaktır.
II. İşletmenin kendi mühendisleri tarafından geliştirilen patentli rota optimizasyon yazılımı, teslimat sürelerinde rakiplere kıyasla ciddi bir verimlilik avantajı sağlamaktadır.

Stratejik yönetim kavramları dikkate alındığında, bu iki tespitin ait olduğu çevre analizi boyutu ve temel unsuru aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Endüstriyel mutfak ekipmanları üreten bir işletmenin yönetim kurulu, stratejik planlama sürecinde aşağıdaki üç temel gelişmeyi raporlamıştır:

I. İlgili bakanlık tarafından yayımlanan yeni yönetmelik gereği, gelecek yıldan itibaren tüm endüstriyel cihazlarda "A+++ enerji verimliliği" sertifikasyonunun zorunlu hale getirilmesi
II. İşletmenin Ar-Ge departmanı tarafından geliştirilen ve rakiplerde bulunmayan patentli hızlı soğutma teknolojisine sahip olunması
III. Akıllı bileşenlerin ithalat maliyetlerindeki ani düşüşün, sektöre giriş engellerini azaltarak küçük ölçekli teknoloji girişimlerinin pazara kolayca dahil olmasına zemin hazırlaması

İşletmenin yapacağı iç ve dış çevre analizleri (SWOT, PESTEL ve Porter'ın Beş Güç Modeli) dikkate alındığında, bu gelişmelerin stratejik sınıflandırmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Biyoteknoloji ve medikal cihazlar alanında faaliyet gösteren bir işletmenin stratejik planlama toplantısında şu durum değerlendirmesi yapılmıştır:

"Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan yeni yönetmelik ile uzaktan sağlık hizmeti sunumunda veri güvenliği standartları uluslararası düzeye çıkarılmış ve sektördeki tüm firmalar için bu standartlara uyum zorunlu hale getirilmiştir. Öte yandan işletmemiz, geçen yıl kurduğu yüksek donanımlı veri tabanı altyapısı sayesinde bu standartları rakiplerinden daha hızlı karşılayabilecek kapasiteye sahiptir."

Stratejik yönetimde kullanılan dış çevre analizi ve durum belirleme teknikleri dikkate alındığında, bu değerlendirmedeki unsurların sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İleri endüstriyel su arıtma sistemleri tasarlayan bir işletmenin stratejik denetim raporunda şu bulgulara yer verilmiştir:

I. İlgili bakanlık tarafından yayımlanan yeni bir yönetmelikle, ağır sanayi tesislerine atık sularını doğaya deşarj etmeden önce "tam döngüsel geri kazanım" zorunluluğu getirilmesi.
II. İşletmenin Ar-Ge departmanında yaşanan kilit mühendis kayıpları nedeniyle, yeni nesil nano-filtreleme projelerinin planlanan sürede tamamlanamaması.
III. Kimya sektöründe faaliyet gösteren bir firmanın, suyu filtrelemek yerine kimyasal reaksiyonla kaynağında buharlaştıran alternatif bir teknolojiyi pazara sunmaya hazırlanması.
IV. Arıtma sistemlerinin üretiminde kritik öneme sahip özel alaşımlı valfleri üreten az sayıdaki ana tedarikçinin, birleşme yoluna giderek küresel bir tekel oluşturması.

Bu bulguların stratejik yönetimdeki iç ve dış çevre analizi teknikleri (PESTEL, Porter'ın Beş Güç Modeli ve SWOT) kapsamında değerlendirilmesine ilişkin aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) üreten bir rafinerinin üst yönetimi, stratejik planlama sürecinde rekabet dinamiklerini ve çevresel unsurları analiz etmek üzere hazırlanan raporda şu üç temel tespite odaklanmıştır:

1. Uluslararası havacılık otoritelerinin karbon emisyonlarını sert şekilde vergilendiren yeni regülasyonları yürürlüğe koymasıyla birlikte, havayolu şirketlerinin geleneksel fosil yakıtlara olan bağımlılığı kırılmış ve bu durum SAF ürünlerine yönelik yapısal bir talep artışı yaratmıştır.
2. SAF sektöründe faaliyet gösterebilmek için gereken milyar dolarlık altyapı yatırımları, uluslararası standardizasyon sertifikaları ve karmaşık üretim lisansları, endüstriyel rekabetin sınırlarını keskin bir biçimde belirlemektedir.
3. Rafinerinin kendi Ar-Ge merkezinde geliştirdiği ve fikri mülkiyet haklarını elinde bulundurduğu biyokimyasal ayrıştırma teknolojisi, hammadde işleme maliyetlerini sektör ortalamasının %30 altına çekmiştir.

Buna göre, raporda yer alan tespitlerin stratejik dış çevre (PESTEL, Porter'ın Beş Gücü) ve iç çevre (SWOT) analizleri bağlamında sınıflandırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Elektrikli araç batarya geri dönüşümü sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin yönetim kurulu, stratejik planlama dönemi öncesinde hazırlanan dış ve iç çevre denetim raporunu incelemektedir. Raporda stratejik öneme sahip şu dört bulgu öne çıkmaktadır:

I. Yeni yürürlüğe giren "Sıfır Atık ve Tehlikeli Madde Yönetmeliği" uyarınca, tesisin atık su arıtma altyapısının yüksek bir yatırım maliyetiyle revize edilmesinin zorunlu hale gelmesi.
II. Sektördeki geri dönüştürülmüş materyallerin en büyük alıcısı konumundaki uluslararası bir otomotiv devinin, kendi bünyesinde entegre bir batarya geri dönüşüm tesisi kurma kararı alması.
III. Katı hal (solid-state) batarya teknolojisinin ticarileşme sürecinin hızlanmasıyla birlikte, mevcut lityum-iyon batarya geri dönüşüm pazarının uzun vadeli karlılık potansiyelinin risk altına girmesi.
IV. İşletmenin kendi Ar-Ge departmanınca geliştirilen tescilli ayrıştırma teknolojisinin, rakiplerin kullandığı standart yöntemlere kıyasla %15 daha yüksek lityum elde etme verimliliği sağlaması.

Stratejik yönetim araçları (PESTEL, Porter'ın Beş Güç Modeli ve SWOT) çerçevesinde, bu bulguların analitik sınıflandırmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

İleri teknoloji tıbbi görüntüleme sistemleri tasarlayan ve üreten bir işletmenin stratejik planlama birimi, rekabetçi konumu değerlendirmek amacıyla kapsamlı bir sektörel analiz raporu hazırlamıştır. Raporda öne çıkan dört temel tespit şunlardır:

• Cihaz üretiminde kritik öneme sahip optik sensörlerin küresel pazarda sadece üç büyük firma tarafından üretilmesi ve işletmenin farklı bir tedarikçiye geçiş maliyetlerinin oldukça yüksek olması.
• Gelişen giyilebilir biyosensör teknolojileri sayesinde, hastaların hastaneye gitmeden temel ritim ve analiz verilerini ev ortamında izleyebilme olanaklarının yaygınlaşması.
• İşletmenin sahip olduğu esnek örgüt yapısı ve donanımlı Ar-Ge personelinin, rakipler tarafından kolayca taklit edilemeyen benzersiz bir inovasyon kapasitesi oluşturması.
• Sektördeki yüksek sabit maliyetler ve pazarın doygunluğa ulaşması nedeniyle, mevcut firmaların kapasite fazlalarını eritebilmek için sıklıkla agresif fiyat indirimlerine başvurmaları.

Bu tespitlerin stratejik yönetim süreci ve çevre analizi araçları (özellikle Porter'ın Beş Güç Modeli ve SWOT analizi) kapsamında değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?