Examkin

Question

Difficulty: Very hardİstatistiksel Kalite Kontrol Temel Kavramları

Bir üretim işletmesinde kalite kontrol mühendisi, kritik bir parça için oluşturulan Xˉ\bar{X} ve RR kontrol grafiklerini incelediğinde, tüm noktaların istatistiksel kontrol sınırları (±3σ\pm 3\sigma) içinde kaldığını ve grafiklerde herhangi bir sistematik (tesadüfi olmayan) desen bulunmadığını tespit etmiştir. Ancak müşteri spesifikasyon sınırları (LSL ve USL), sürecin ortalamasından ±2σ\pm 2\sigma uzaklıkta yer almaktadır. Bu durum karşısında yüksek oranda fire verildiğini gören fabrika müdürü, üretim hattındaki operatörlere şu talimatı vermiştir: *"Süreç çok fazla hatalı ürün üretiyor. Derhal bu dalgalanmalara yol açan özel nedenleri bulun, ortadan kaldırın ve her bir parça spesifikasyon sınırına yaklaştığında makine ayarlarına müdahale ederek ölçüleri merkeze çekin."*

İstatistiksel kalite kontrol temel ilkeleri dikkate alındığında, müdürün bu değerlendirmesi ve talimatının yol açacağı sonuç ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Müdür, sürecin doğal değişkenliğini gösteren kontrol sınırları ile müşteri taleplerini yansıtan spesifikasyon sınırlarını birbirine karıştırmaktadır; sürece yapılacak bu tür sürekli anlık müdahaleler (aşırı ayar), sürecin toplam varyansını daha da artıracaktır.Answer
  2. B
    Süreç yüksek oranda spesifikasyon dışı ürün verdiği için istatistiksel olarak kontrolden çıkmış kabul edilir; bu nedenle müdürün özel nedenleri araştırma talimatı doğru, ancak sürekli makine ayarı yapma kararı yanlıştır.
  3. C
    Kontrol grafiklerinin hiçbir noktayı ±3σ\pm 3\sigma dışında göstermemesine rağmen sürecin hatalı parça üretmesi, grafiklerin özel nedenleri yakalamada yetersiz kaldığını (Tip 2 hatası) kanıtlar; bu yüzden müdahale şarttır.
  4. D
    Gözlenen hatalar tamamen şansa bağlı (genel) nedenlerden kaynaklandığı için, operatörlerin parçalar sınırlara yaklaştıkça yapacağı anlık makine ayarları genel nedenlerin etkisini sıfırlayarak süreci iyileştirecektir.
  5. E
    Spesifikasyon sınırları (±2σ\pm 2\sigma), kontrol sınırlarından (±3σ\pm 3\sigma) daha dar olduğu için süreç baştan hatalı kurgulanmıştır; makineye yapılacak her müdahale Tip 1 (üretici) riskini düşürerek süreci kontrol altına alacaktır.

Answer

Müdürün sürecin doğal değişkenliği ile müşteri spesifikasyonlarını birbirine karıştırdığını ve sürekli müdahalenin (aşırı ayar/tampering) varyansı daha da artıracağını ifade eden seçenektir.
Kontrol grafikleri sürecin ±3σ\pm 3\sigma içinde dengede olduğunu, yani sadece genel (şansa bağlı) nedenlerin etkisinde olduğunu göstermektedir. Bu durumda süreç istatistiksel olarak 'kontrol altında'dır. Hatalı ürün çıkmasının sebebi, müşteri beklentisi olan spesifikasyon sınırlarının (±2σ\pm 2\sigma), sürecin doğal yayılımından (±3σ\pm 3\sigma) daha dar olması, yani sürecin 'yetersiz' olmasıdır. Fabrika müdürü, spesifikasyonları kontrol sınırları gibi algılayıp özel neden arayışına girmekte ve Tip 1 hatası yapmaktadır. Ayrıca, sadece şansa bağlı nedenlerin devrede olduğu istikrarlı bir sürece yapılacak her bir ince ayar (aşırı ayar/tampering), W. E. Deming'in de huni deneyi ile kanıtladığı gibi, sürecin doğal dengesini bozarak toplam varyansı daha da artıracaktır.

Step-by-Step Solution

1
Kontrol sınırları ile spesifikasyon sınırları arasındaki ilişkiyi analiz etme
Süreç ±3σ\pm 3\sigma içinde dengededir (kontrol altındadır) ancak spesifikasyon sınırları ±2σ\pm 2\sigma olduğu için süreç yetersizdir (hatalı ürün üretmektedir).
Sürecin kontrol altında olması, ürünlerin müşteri spesifikasyonlarına uygun olacağını garanti etmez. İkisi farklı kavramlardır.
2
Genel ve özel nedenlerin teşhisini yapma
Kontrol grafiğinde dışarı taşan veya desen oluşturan bir nokta olmadığı için süreçte sadece şansa bağlı (genel) nedenler aktiftir.
Sistematik (özel) nedenler aranmamalıdır, aksi takdirde Tip 1 hatası (yanlış alarm) yapılmış olur.
3
Müdürün 'sürekli anlık ayar yapma' talimatının istatistiksel etkisini değerlendirme
Sadece genel nedenlerin etki ettiği istikrarlı bir sürece anlık müdahaleler yapmak (tampering), Deming'in huni deneyinde gösterdiği gibi sürecin toplam varyansını artırır.
Sistemin doğal yayılımına anlık tepkiler vermek hataları düzeltmez, sisteme ek bir değişkenlik kaynağı olarak yansır.

Key Concept

Süreç Yeterliliği, Kontrol Durumu ve Aşırı Ayar (Tampering)
Rate this question

Topics

İstatistiksel Kalite Kontrol Temel Kavramları

More questions from this topic