Bir büyükşehir belediyesine bağlı halk ekmek fabrikasında, üretilen standart ekmeklerin gramajları ve kontrol grafikleri kullanılarak periyodik olarak izlenmektedir. Kalite kontrol birimi tarafından yapılan son haftalık incelemede; alınan örneklemlere ait tüm ölçüm değerlerinin ilgili gıda mevzuatında belirlenen yasal tolerans (spesifikasyon) sınırları içerisinde kaldığı tespit edilmiştir. Ancak kontrol grafiğinde, ardışık dokuz noktanın merkez çizgisinin aynı tarafında (üst kısmında) yer aldığı görülmüştür.
Bu sürecin mevcut durumu ve istatistiksel kalite kontrol prensipleri göz önüne alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- AÖlçüm değerleri spesifikasyon sınırları içerisinde kaldığından süreç istatistiksel olarak kontrol altındadır ve gözlemlenen bu durum tamamen şansa bağlı (genel) nedenlerden kaynaklanmaktadır.
- BSürecin istatistiksel olarak kontrol dışında olması, üretilen ekmeklerin bir kısmının kesinlikle yasal spesifikasyon sınırlarını aştığını ve reddedilmesi gerektiğini kanıtlar.
- CKontrol grafiğinde gözlemlenen bu ardışık yığılma, sürecin doğal yapısından kaynaklanan şansa bağlı (genel) bir değişkendir ve herhangi bir düzeltici işlem gerektirmez.
- Ürünler yasal spesifikasyon sınırları içerisinde kalarak standartları karşılamaktadır; ancak süreçte özel (atanabilir) bir nedenin varlığını gösteren sistematik bir eğilim bulunduğu için süreç istatistiksel olarak kontrol altında değildir.Answer
- EÜrünler mevzuat sınırları içinde olduğu halde sürece müdahale etmek, Tip 1 (sürece gereksiz müdahale etme) hatasına yol açacağı için sistemin kendi haline bırakılması uygun olur.
Answer
Süreç yasal gereklilikleri (spesifikasyon sınırlarını) karşılamaya devam etse de, kontrol grafiğindeki sistematik sapma (merkez çizgisinin tek tarafında 9 ardışık nokta) özel bir nedenin varlığını gösterir ve bu nedenle sürecin istatistiksel olarak kontrol altında olmadığı sonucuna varılır.
İstatistiksel kalite kontrolde spesifikasyon (tolerans) sınırları yasal veya müşteri kaynaklı uygunluk sınırlarını ifade ederken, kontrol sınırları sürecin doğal (şansa bağlı) değişkenliğini temel alan istatistiksel sınırlardır. Bir süreçte kontrol grafiği merkez çizgisinin aynı tarafında ardışık olarak belirli sayıda (genellikle 7 ve üzeri) noktanın yığılması, sürecin ortalamasında sistematik bir kayma olduğunu ve sisteme özel (atanabilir) bir nedenin etki ettiğini matematiksel olarak gösterir. Dolayısıyla süreç istatistiksel olarak kontrol dışındadır. Ancak spesifikasyon sınırları, kontrol sınırlarından yeterince genişse (süreç yeterlilik indeksi yüksekse), süreç kontrol dışına çıkmış olmasına rağmen üretilen ürünler hala istenen yasal sınırlar içinde kalabilir. Bu durum erken uyarı niteliğindedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İstatistiksel Kalite Kontrol Temel Kavramları (Spesifikasyon ve Kontrol Sınırları Farkı)