Ters (Hiperbolik) Modeller
12 questions
Bir ekonometrik çalışmada, üretim miktarı () ile birim maliyet () arasındaki ilişkiyi modellemek amacıyla aşağıdaki ters (hiperbolik) regresyon modeli tahmin edilmiştir:
Buna göre, üretim miktarı () sınırsız şekilde arttığında (sonsuza yaklaştığında), birim maliyetin () yaklaşacağı asimptotik limit değer aşağıdakilerden hangisidir?
Bir ekonomi araştırmasında, işsizlik oranı () ile enflasyon oranı () arasındaki ilişkiyi temsil eden Phillips eğrisi için aşağıdaki ters (hiperbolik) regresyon modeli tahmin edilmiştir:
Buna göre, işsizlik oranı () sınırsız bir şekilde arttığında, enflasyon oranının () yakınsayacağı asimptotik limit değeri kaçtır?
Bir eğitim uzmanı, bir öğrencinin belirli bir problem türünü çözme süresi (, saniye) ile bu türdeki pratik sayısı () arasındaki ilişkiyi aşağıdaki ters (hiperbolik) regresyon modeli ile tahmin etmiştir:
Buna göre, öğrencinin pratik sayısı () sınırsız şekilde arttığında, problemi çözme süresinin yaklaşacağı asimptotik limit değeri kaçtır?
Bir ulaştırma planlama uzmanı, bir otoyol kesimindeki ortalama seyir hızı (, km/saat) ile trafik yoğunluğu (, araç/km) arasındaki ilişkiyi modellemek istemektedir. Uzman, yoğunluk arttıkça hızın belirli bir minimum değere (tam sıkışıklık anındaki sürünme hızı) asimptotik olarak yaklaşacağını teorik olarak öngörmüş ve aşağıdaki modeli kurmuştur:
Model, dönüşümü yapılarak sıradan EKK (En Küçük Kareler) yöntemiyle tahmin edilmiş ve tahmini regresyon denklemi elde edilmiştir. Ayrıca katsayıların istatistiksel anlamlılıkları da sınanmıştır.
Bu araştırmanın sonuçları ve kullanılan ters (hiperbolik) modelin matematiksel özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Bir çevre mühendisi, bir sanayi tesisinden uzaklaştıkça (, kilometre), havadaki partikül madde konsantrasyonunun (, ) azaldığını, ancak belli bir mesafeden sonra doğadaki arka plan seviyesine sabitlendiğini varsaymaktadır.
Araştırmacı bu ilişkiyi biçimindeki ters (hiperbolik) regresyon modeli ile En Küçük Kareler (EKK) yöntemini kullanarak tahmin etmek üzere gözlem derlemiş ve modele dönüşümü uygulayarak aşağıdaki istatistikleri hesaplamıştır:
Buna göre, tahmin edilen modelin sonuçlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bir kalkınma iktisatçısı, gelişmekte olan ülkelerde kişi başına düşen milli gelir (, bin dolar) ile tarım sektörünün Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı (, yüzde) arasındaki ilişkiyi analiz etmek için bir ters (hiperbolik) regresyon modeli kurmuştur. En Küçük Kareler (EKK) yöntemiyle elde edilen tahmin denklemi aşağıda verilmiştir:
Buna göre, kişi başına düşen milli gelir () süresiz olarak arttığında (sonsuza yaklaştığında) tarım sektörünün payının () yaklaşacağı asimptotik sınır değeri ve 'teki artışın üzerindeki etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bir üretim işletmesinde maliyet analisti olarak çalışan bir uzman, birim üretim maliyeti (, TL) ile üretim hacmi (, bin adet) arasındaki ilişkiyi analiz etmektedir. Uzman, maliyetlerin belirli bir üretim hacminden sonra sabit bir minimum seviyeye yaklaşacağını varsaydığı için formundaki ters (hiperbolik) regresyon modelini tercih etmiştir.
Uzman, EKK yöntemini kullanarak eğim katsayısını olarak tahmin etmiştir. Analize konu olan örneklemdeki değişkenlere ait bazı özet istatistikler aşağıdaki gibidir:
-
-
-
-
Buna göre, tahmin edilen modelin asimptotik sınırı ve üretim hacmi () arttıkça birim maliyetin () değişim seyri aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?
Bir kamu kurumunda performans analisti, bir evrakın elektronik sistemde onaylanma süresi (, saat) ile o evrakla ilgilenen personel sayısı () arasındaki ilişkiyi modellemek istemektedir. Analist, ilişkinin doğrusal olmadığını fark ederek aşağıdaki ters (hiperbolik) regresyon modelini tahmin etmiştir:
Bu modele göre, evrakla ilgilenen personel sayısı () sürekli artırıldığında evrak onaylanma süresinin () yakınsayacağı teorik sınır (asimptotik değer) ve modelin ifade ettiği marjinal etki hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bir tarım ekonomisti, bir bölgedeki gübre kullanım miktarı (, kg/dekar) ile dekar başına elde edilen buğday verimi (, ton) arasındaki ilişkiyi modellemek istemektedir. Araştırmacı başlangıçta bağımlı değişkenin doğal logaritmasını alarak şeklinde yarı-logaritmik (log-lin) bir regresyon modeli tahmin etmiştir. Ancak bu fonksiyonda gübre miktarı arttıkça verimin sonsuza kadar üstel büyüyeceği varsayımının biyolojik gerçeklere aykırı olduğunu fark etmiştir.
Araştırmacı, hiperbolik modelin belirtme katsayısının (), ilk kurduğu log-lin modelinkinden () daha yüksek olduğunu raporlayarak yeni modelin daha başarılı olduğunu savunmuştur.
Bu araştırma süreci ve nihai hiperbolik model dikkate alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi istatistiksel ve ekonometrik olarak doğrudur?
Bir halk sağlığı uzmanı, ilçeler bazında kişi başına düşen koruyucu sağlık harcaması (, bin TL) ile belirli bir bulaşıcı hastalığın görülme sıklığı (, on binde) arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Uzman, harcamalar arttıkça hastalığın görülme sıklığının azalacağını ancak biyolojik ve çevresel faktörlerden dolayı sıfıra inemeyeceğini varsayarak verileri ters (hiperbolik) regresyon modeli ile modellemeye karar vermiştir.
Yapılan dönüşümü sonrasında En Küçük Kareler (EKK) yöntemiyle tahmin edilen regresyon denklemi olarak elde edilmiştir.
Bu tahmin sonuçlarına göre, modelin teorik asimptotik sınırı ve kişi başına düşen sağlık harcamalarındaki artışın hastalığın görülme sıklığı üzerindeki marjinal etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bir Hazine ve Maliye Bakanlığı uzmanı, belirli bir sektörde yapılan vergi denetim sayısı (, bin adet) ile tespit edilen ortalama vergi kaçakçılığı oranı (, yüzde) arasındaki ilişkiyi modellemek için aşağıdaki ters (hiperbolik) regresyon denklemini En Küçük Kareler (EKK) yöntemiyle tahmin etmiştir:
Bu modele ve ters regresyon fonksiyonlarının özelliklerine göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Bir endüstri mühendisi, bir fabrikada çalışan işçilerin aldıkları uygulamalı eğitim süresi (, saat) ile ürettikleri parçalardaki kusur oranı (, \%) arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Mühendis, eğitim süresi arttıkça kusur oranının belirli bir minimum seviyenin altına inemeyeceğini teorik olarak öngördüğü için aşağıdaki ters (hiperbolik) regresyon modelini tahmin etmiştir:
Buna göre, işçilerin eğitim süresi () sınırsız bir şekilde artırıldığında kusur oranının () yakınsayacağı asimptotik sınır değeri ve eğitim süresindeki artışın kusur oranı üzerindeki marjinal etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?