yılında II. Meşrutiyet'in ilanı ve yapılan seçimler sonrasında İttihat ve Terakki Cemiyeti mecliste çoğunluğu sağlamış; Ahrar Fırkası gibi muhalif yapıların kurulmasıyla da Osmanlı siyasal hayatında gerçek anlamda çok partili bir dönem başlamıştır. Mart Vakası’nın ardından yılında Kanun-i Esasi'de yapılan kapsamlı değişikliklerle bu demokratik yapının güçlendirilmesi ve yürütmenin yasama üzerindeki mutlak baskısının kısıtlanması amaçlanmıştır.
Buna göre, anayasa değişiklikleri ile getirilen ve parlamenter sistemin temel prensiplerinden biri olan düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
- Hükümetin (Heyet-i Vükela) padişaha karşı değil, Meclis-i Mebusan’a karşı sorumlu tutulmasıAnswer
- BMeclis-i Mebusan’ın kanun teklif etmek için padişahtan önceden izin alma zorunluluğunun devam etmesi
- CPadişahın, kamu güvenliğini gerekçe göstererek istediği kişiyi sürgüne gönderme yetkisinin (113. madde) korunması
- DPadişahın, Meclis-i Mebusan’ı hiçbir gerekçe göstermeden ve süre sınırı olmaksızın feshedebilmesi
- ESiyasi parti ve cemiyet kurma hürriyetinin anayasal metinden tamamen çıkarılması
Answer
Hükümetin Meclis-i Mebusan'a karşı sorumlu tutulması, 1909 değişikliklerinin getirdiği en temel parlamenter özelliktir.
1909 anayasa değişiklikleri ile padişahın yetkileri sembolik düzeye çekilirken, Meclis-i Mebusan gerçek bir denetim organı haline gelmiştir. Bu süreçteki en önemli değişim, hükümetin (Heyet-i Vükela) artık padişaha değil, halkın temsilcilerinden oluşan meclise karşı sorumlu tutulması ve meclis tarafından güvensizlik oyu ile düşürülebilmesinin önünün açılmasıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
1909 Anayasa Değişiklikleri ve Parlamenter Sistem