yılında II. Meşrutiyet’in ilanıyla başlayan süreçte İttihat ve Terakki Cemiyeti ile Osmanlı Ahrar Fırkası arasındaki siyasal rekabet, Mart Vakası sonrası yapılan anayasa değişiklikleriyle yeni bir hukuki zemine oturmuştur. Bu kapsamda gerçekleştirilen Kanun-i Esasi değişiklikleri ile "hükümetin meclise karşı sorumluluğu" ve "padişahın meclisi feshetme yetkisinin zorlaştırılması" gibi düzenlemeler getirilmiştir.
Buna göre, değişikliklerinin Türk siyasal hayatındaki temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- Yürütmenin (Heyet-i Vükela) yasamaya karşı sorumlu hale gelmesiyle padişah merkezli mutlakiyetçi yapıdan parlamenter sisteme geçişin sağlanmasıAnswer
- BPadişahın, kamu güvenliğini gerekçe göstererek mebusları sürgüne gönderme yetkisinin (. madde) anayasal güvence altına alınması
- CMeclis-i Mebusan üyelerinin kanun teklif edebilmesi için padişahtan ön izin alma zorunluluğunun getirilmesi
- DSiyasal partilerin kurulmasına ilişkin bir düzenleme yapılmayarak cemiyetleşme hakkının sadece İttihat ve Terakki ile sınırlandırılması
- EPadişahın Meclis-i Mebusan’ı feshetme yetkisinin, hiçbir şart ve süre sınırı olmaksızın mutlak bir hakka dönüştürülmesi
Answer
Yürütmenin (Heyet-i Vükela) yasamaya karşı sorumlu hale gelmesiyle padişah merkezli mutlakiyetçi yapıdan parlamenter sisteme geçişin sağlanması
Doğru yanıt olan seçenek, anayasa değişikliklerinin özünü ifade etmektedir. Bu tarihte yapılan değişiklikler ile yürütme organı (hükümet) meclise karşı sorumlu kılınmış, padişahın anayasaya sadakat yemini etmesi zorunlu tutulmuş ve padişahın meclisi feshetme yetkisi çok sıkı şartlara bağlanmıştır. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin yönetim şeklini monarşik ağırlıklı bir yapıdan gerçek anlamda parlamenter bir sisteme dönüştürmüştür.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Hükümetin Meclise Sorumluluğu ve Parlamenter Demokrasiye Geçiş