Examkin

Question

Difficulty: HardYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

1982 Anayasası’nda düzenlenen “mahkemelerin bağımsızlığı” ve “hâkimlik ve savcılık teminatı” ilkeleri, yargı organlarının herhangi bir dış etki altında kalmadan adalet dağıtmasını amaçlar. Bu çerçevede, hâkim ve savcıların özlük hakları ve mesleki statüleri anayasal güvence altına alınmıştır. Buna göre, hâkim ve savcıların anayasal statüsüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Hâkimler ve savcılar, kural olarak 6565 yaşını dolduruncaya kadar görev yaparlar; ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda, Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından kendileri istemedikçe de emekliye sevk edilebilirler.Answer
  2. B
    Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması, o mahkemede görev yapan hâkim ve savcıların aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun bırakılmasına hiçbir şekilde gerekçe teşkil edemez.
  3. C
    Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.
  4. D
    Hâkimler ve savcılar, idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlıdırlar; ancak bu durum onların yargısal faaliyetlerine müdahale edilebileceği anlamına gelmez.
  5. E
    Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri, kuvvetler ayrılığı ve mahkemelerin bağımsızlığı ilkelerine uygun olarak ancak kanunla düzenlenir.

Answer

Hâkimlerin ve savcıların hizmet gerekleri doğrultusunda rızaları dışında emekliye sevk edilebileceği ifadesi yanlıştır.
Doğru cevap, hâkim ve savcıların rızaları dışında emekliye sevk edilebileceğini iddia eden ifadedir. 1982 Anayasası'nın 139. maddesine göre hâkimler ve savcılar azledilemez ve kendileri istemedikçe Anayasa'da gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamazlar. 'Hizmet gerekleri' veya 'kamu yararı' gibi idari esneklik sağlayan kavramlar, yargı mensuplarının mesleki teminatını ortadan kaldırmak için kullanılamaz. Emekliliğin tek istisnası sağlık kurulu raporuyla görev yapamayacağının kesinleşmesidir; diğer ayrılma biçimleri ise ancak ağır disiplin veya ceza hukuku yaptırımlarıyla mümkündür.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 139. maddesindeki 'Hâkimlik ve savcılık teminatı' hükmünü analiz etme
Hâkim ve savcıların azledilemeyeceği ve kendileri istemedikçe 6565 yaşından önce emekliye ayrılamayacağı kuralı tespit edilir.
Anayasal güvencenin sınırlarını ve kapsamını belirlemek için temel kuralın bilinmesi gerekir.
2
Emeklilik ve görevden uzaklaştırma kurallarının istisnalarını inceleme
İstisnaların sadece; sağlık durumu, meslekten çıkarmayı gerektiren mahkumiyet veya disiplin cezası (meslekten çıkarma) olduğu görülür.
Kuralın hangi durumlarda esnetilebileceğini belirleyerek hatalı gerekçeleri ayıklamak gerekir.
3
İdari mülahazaların (hizmet gerekleri, kamu yararı vb.) yargı teminatı üzerindeki etkisini değerlendirme
Hizmet gerekleri veya idari tasarrufların, hâkimlerin rızası dışında emekli edilmesine yasal veya anayasal dayanak oluşturmadığı saptanır.
Yürütme organına ait 'hizmet gereği' kavramının yargı bağımsızlığına sızmasını engellemek için bu ayrım kritiktir.

Key Concept

Hâkimlik ve Savcılık Teminatı (Anayasa Madde 139)
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Yargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

More questions from this topic