Examkin

Question

Difficulty: MediumYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

Demokratik hukuk devletinin en temel gereklerinden biri, yargı yetkisinin bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılmasıdır. Yargı organlarının dış müdahalelerden korunması ve yargı mensuplarının statüsünün güvence altına alınması amacıyla anayasal düzeyde çeşitli kurallar öngörülmüştür.

Bu güvencelerin uygulanması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken geçerlidir?

  1. A
    Türkiye Büyük Millet Meclisi, kamuoyunda infial yaratan ve görülmekte olan önemli ceza davalarının esası hakkında meclis araştırması komisyonu kurarak yargı sürecine müdahil olmadan bilgi toplayabilir.
  2. B
    Hâkim ve savcıların meslekte kalmalarının uygun olmadığına dair ihraç kararları, Adalet Bakanının teklifi üzerine doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından idari bir tasarrufla verilir.
  3. Bir mahkemenin veya kadronun hukuki bir düzenleme ile tamamen kaldırılması durumunda dahi, o mahkemede görev yapan hâkim ve savcılar aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun bırakılamazlar.Answer
  4. D
    Yargıtay ve Danıştay başkanlıkları, içtihat tutarlılığını sağlamak ve hukuki öngörülebilirliği artırmak amacıyla ilk derece mahkemesi hâkimlerine davaların esasıyla ilgili bağlayıcı genelge gönderebilir.
  5. E
    Hâkimler ve savcılar, kendi rızaları bulunmasa dahi, Adalet Bakanlığının idari bir kararıyla altmış yaşını doldurduklarında resen emekliye sevk edilebilirler.

Answer

Bir mahkemenin veya kadronun hukuki bir düzenleme ile tamamen kaldırılması durumunda dahi, o mahkemede görev yapan hâkim ve savcılar aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun bırakılamazlar.
Anayasa'nın hâkimlik ve savcılık teminatını düzenleyen kuralına göre; hâkimler ve savcılar azlolunamaz, kendileri istemedikçe Anayasa'da gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz ve bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamazlar. Kadronun kaldırılması durumunda bile özlük haklarının korunması, yargı bağımsızlığını idarenin olası gizli yaptırımlarına karşı koruyan en önemli anayasal zırhtır.

Step-by-Step Solution

1
Hâkimlik ve savcılık teminatının Anayasa'daki istisnasız koruma alanlarını incelemek.
Hâkimler ve savcıların azlolunamayacağı, 65 yaşından önce zorla emekli edilemeyeceği ve kadroları kaldırılsa dahi özlük haklarından mahrum bırakılamayacakları tespit edilir.
Soruda anayasal güvencelerin doğrudan bir uygulamasının sorulması.
2
Kuvvetler ayrılığı bağlamında yasama ve yürütmenin yargı üzerindeki sınırlarını değerlendirmek.
Görülmekte olan davalara ilişkin TBMM'nin görüşme yapamayacağı ve yürütme organının (veya yüksek yargının) alt derece mahkemelerine davaların esasıyla ilgili genelge/emir gönderemeyeceği doğrulanır.
Çeldirici seçeneklerde yer alan meclis araştırması ve genelge gönderme iddialarının elenmesi.
3
Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) görev ve yetkilerini hatırlamak.
İhraç veya meslekte kalmanın uygun olmaması gibi kararların Cumhurbaşkanı veya Adalet Bakanı tarafından değil, doğrudan HSK tarafından verildiği sonucuna varılır.
Yürütme organına yargısal özlük hakları konusunda atfedilen yanlış yetkilerin tespit edilmesi.

Key Concept

Hâkimlik ve Savcılık Teminatı ile Mahkemelerin Bağımsızlığı İlkesi
Rate this question

Topics

Yargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

More questions from this topic