Question

Difficulty: Medium2017 Referandumu ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine Geçiş

Türkiye'de 16 Nisan 2017 tarihinde gerçekleştirilen referandum ile kabul edilen anayasa değişiklikleri, 1982 Anayasası'nın kurumsal mimarisinde ve kuvvetler ayrılığı prensibinin uygulanışında köklü dönüşümlere yol açmıştır. 'Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi' olarak adlandırılan bu yeni yapı, yasama ve yürütme organlarının yetki ve görevlerini yeniden düzenlemiştir.

Buna göre, 2017 Anayasa değişikliğinin getirdiği düzenlemelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu kaldırılarak, yürütme yetkisi ve görevi bütünüyle Cumhurbaşkanına verilmiştir.Answer
  2. B
    TBMM'nin yürütme organı üzerindeki siyasi denetim araçlarından olan gensoru kurumu, Cumhurbaşkanı yardımcılarını da kapsayacak şekilde genişletilmiştir.
  3. C
    Cumhurbaşkanının anayasal tarafsızlığını güçlendirmek amacıyla, seçilen kişinin siyasi partisi ile ilişiğinin kesilmesi kuralı getirilmiştir.
  4. D
    Yasama sürecini hızlandırmak amacıyla, bütçe dışındaki genel kanun tasarılarını TBMM'ye sunma yetkisi doğrudan Cumhurbaşkanına tanınmıştır.
  5. E
    Kuvvetler ayrılığını kesinleştirmek için yasama ve yürütme organlarının görev süreleri birbirinden ayrılarak seçimlerin farklı yıllarda yapılması öngörülmüştür.

Answer

Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu kaldırılarak, yürütme yetkisi ve görevi bütünüyle Cumhurbaşkanına verilmiştir.
2017 referandumu ile kabul edilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin en belirgin anayasal sonucu, yürütme organının yapısındaki köklü değişimdir. 1982 Anayasası'nın ilk halinde yürütme organı Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu'ndan oluşurken, yapılan değişiklikle Bakanlar Kurulu ve Başbakanlık makamı tamamen kaldırılmıştır. Anayasa'nın 8. maddesinde yapılan güncellemeyle yürütme yetkisi ve görevi münhasıran Cumhurbaşkanına verilerek 'tek başlı (monist)' yürütme yapısına geçilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
2017 Anayasa değişikliğinin yürütme organı üzerindeki yapısal etkisini analiz etmek.
Yürütmenin düalist (iki başlı) yapısı sona erdirilerek Başbakanlık makamı ve Bakanlar Kurulu sistemden çıkarılmıştır.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin temel mantığı, yürütme yetki ve görevinin doğrudan halk tarafından seçilen tek bir makamda (Cumhurbaşkanı) toplanmasıdır.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin yeni sistemdeki durumlarını değerlendirmek.
Gensoru kaldırılmış, partili cumhurbaşkanlığına imkan tanınmış, kanun tasarısı uygulaması sona ermiş ve seçimlerin birlikte yapılması kuralı getirilmiştir.
Diğer seçenekler 1982 Anayasası'nın ilk halindeki kuralları veya eski parlamenter sisteme ait özellikleri yanlış bir şekilde yeni sisteme atfetmektedir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Yürütme Organının Yapısı ve Yasama-Yürütme İlişkileri
Rate this question