Question

Difficulty: Medium2017 Referandumu ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine Geçiş

1982 Anayasası’nda 2017 yılında yapılan kapsamlı değişikliklerle Türk siyasal hayatında "Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi"ne geçilmiştir. Bu geçişle birlikte, devletin en üst makamı olan Cumhurbaşkanlığı makamının hem hukuki statüsü hem de siyasi niteliği köklü bir dönüşüme uğramıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 2017 Anayasa değişikliği ile getirilen ve Türk siyasal hayatındaki geleneksel "partiler üstü ve tarafsız cumhurbaşkanı" anlayışını yapısal olarak sona erdiren temel düzenlemedir?

  1. A
    Cumhurbaşkanının halk tarafından iki turlu seçimle doğrudan seçilmesi usulüne geçilmesi
  2. Seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiğinin kesilmesine dair anayasal hükmün yürürlükten kaldırılmasıAnswer
  3. C
    Bakanlar Kurulunun kolektif sorumluluğunun kaldırılarak yürütme yetkisinin tek bir kişide toplanması
  4. D
    Cumhurbaşkanının TBMM seçimlerini yenileme yetkisinin "seçimlerin birlikte yapılması" şartına bağlanması
  5. E
    Cumhurbaşkanına olağanüstü hal ilan etme yetkisinin doğrudan ve tek başına tanınması

Answer

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiğinin kesilmesi zorunluluğunun kaldırılması
Seçilen kişinin partisi ile ilişiğinin kesilmesi zorunluluğunun kaldırılması, Türk siyasal hayatında 'tarafsızlık' ilkesinin anayasal metindeki en somut karşılığının silinmesi anlamına gelir. Bu değişiklik, cumhurbaşkanının hem devletin başı hem de bir siyasi partinin genel başkanı veya üyesi olabilmesine imkan tanıyarak sistemi parlamenter modelin tarafsızlık anlayışından uzaklaştırmıştır.

Step-by-Step Solution

1
1982 Anayasası'nın 2017 öncesi hükümlerini analiz etme
Anayasa'nın 101. maddesinin eski halinde 'Cumhurbaşkanı seçilenin, varsa partisi ile ilişiği kesilir' ifadesi yer almaktaydı.
Bu hüküm, cumhurbaşkanının tüm siyasi partilere karşı eşit mesafede olmasını sağlayan anayasal bir güvenceydi.
2
2017 Referandumu ile yapılan değişikliği belirleme
2017 yılında yapılan değişiklik ile bu zorunluluk anayasadan çıkarılmıştır.
Hükümet sistemindeki dönüşümle birlikte cumhurbaşkanının yürütmenin doğrudan siyasi sorumlusu ve lideri olması amaçlanmıştır.
3
Değişikliğin siyasal etkisini yorumlama
Partili Cumhurbaşkanlığı modeline geçiş sağlanmıştır.
Parti ilişiğinin devam edebilmesi, geleneksel 'tarafsız ve sembolik cumhurbaşkanı' modelini fiilen ve hukuken sona erdirmiştir.

Key Concept

Partili Cumhurbaşkanlığı ve Siyasal Tarafsızlık

Hints

1
Geleneksel parlamenter sistemde cumhurbaşkanının bir partiye üye olup olamayacağını düşünün.
2
2017 öncesinde bir kişi cumhurbaşkanı seçildiğinde partisinden istifa etmek zorundaydı; bu zorunluluğun akıbetini sorgulayın.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile kanunlar arasındaki hiyerarşik ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question