Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin anayasal altyapısını oluşturan 2017 referandumu, yürütme erkinin kural koyma işlemlerinde köklü bir paradigma değişimine yol açmıştır. Parlamenter sistem döneminde uygulanan ve yasama organının devrettiği yetkiye dayanan Kanun Hükmünde Kararname (KHK) kurumu kaldırılarak, yerine yürütmeye anayasadan doğrudan kaynaklanan asli bir düzenleme yetkisi sunan olağan dönem "Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi" (CBK) kurumu getirilmiştir.
Yasama ve yürütme organları arasındaki yeni kuvvetler ayrılığı dengesi göz önüne alındığında, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile ilgili aşağıdaki hukuki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda kararname hükümsüz hale gelir.Answer
- BCumhurbaşkanının yürütme yetkisine ilişkin konularda kararname çıkarabilmesi için, öncelikle Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kendisine bir yetki kanunu ile çerçevesi çizilmiş bir devir yapılması zorunludur.
- COlağan dönemde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Anayasada yer alan kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevler de dâhil olmak üzere tüm temel hakları düzenleme kapasitesine sahiptir.
- DCumhurbaşkanlığı kararnameleri, normlar hiyerarşisinde kanunlara eşdeğer konumda kabul edildiğinden, yürürlüğe girdikleri tarihten itibaren aynı konudaki önceki kanunları zımnen ilga etmiş sayılır.
- EBir alanda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenleme yapıldığında, Türkiye Büyük Millet Meclisinin artık o alanda kanun çıkarma yetkisi ortadan kalkar ve düzenleme tekeli bütünüyle yürütmeye geçer.
Answer
Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile kanunlar arasında çatışma olması durumunda kanunların üstün tutulması ve meclisin aynı konuda kanun çıkarmasıyla kararnamenin hükümsüz hale gelmesidir.
2017 Anayasa değişikliği ile getirilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde, yasama yetkisinin devredilmezliği ve kanunların üstünlüğü ilkesi korunmuştur. Anayasa'nın 104. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde açıkça kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca, Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnamesi kendiliğinden hükümsüz hale gelir. Bu durum, yürütmenin doğrudan anayasadan kaynaklanan bir kural koyma yetkisine sahip olmasına rağmen, yasamanın (TBMM) her zaman üstün konumda olduğunu net biçimde gösterir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ve Normlar Hiyerarşisi