İdarenin Malları

187 questions

Kamu yararının gerektirdiği hallerde, mülkiyeti Devlete ait olan bir orman alanı içerisinde enerji nakil hattı geçirilmesi veya baz istasyonu gibi haberleşme tesislerinin kurulmak istenmesi durumunda; $1982$ Anayasası'nın $169$ . maddesinde yer alan "ormanların korunması ve geliştirilmesi" ilkesi çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi hukuken mümkündür?

Devlet ormanlarının mülkiyeti devredilemez; ancak kamu yararı bulunan hallerde bu alanlar üzerinde irtifak hakkı veya kullanma izni tesis edilebilir.

Orman arazisi, kamu yararı kararı alındığı için mülkiyeti ilgili kuruluşa devredilmek suretiyle tapuya tescil edilebilir.

Devlet ormanları üzerinde hiçbir surette sınırlı ayni hak veya kullanma izni verilemez; tüm faaliyetlerin münhasıran Devlet tarafından yürütülmesi zorunludur.

Orman sınırları içerisindeki alanlar, bedeli ödendiği takdirde zilyetlik ve zamanaşımı hükümleri uygulanarak özel mülkiyete konu edilebilir.

Bu tür taleplerde yetki mahalli idarelere ait olup belediye encümeni kararıyla orman arazisi süresiz olarak tahsis edilebilir.

Show answer & explanation

Answer: Devlet ormanlarının mülkiyeti devredilemez; ancak kamu yararı bulunan hallerde bu alanlar üzerinde irtifak hakkı veya kullanma izni tesis edilebilir.

Answer

Devlet ormanlarının mülkiyeti devredilemez ancak kamu yararı bulunan hallerde bu alanlar üzerinde irtifak hakkı veya kullanma izni tesis edilebilir.

Doğru seçenek, Anayasa'nın

169

. maddesindeki temel kuralı yansıtmaktadır. Devlet ormanlarının mülkiyeti hiçbir şekilde özel kişilere veya kurumlara devredilemez. Ancak toplumun ihtiyaç duyduğu enerji nakil hatları, haberleşme tesisleri veya savunma gibi kamu yararı içeren durumlarda, mülkiyet devri yapılmaksızın bu alanların kullanımına dair irtifak hakkı veya izin verilmesi hukuken mümkündür.

Step-by-Step Solution

1982

Anayasası Madde

169

hükmünün incelenmesi.

Devlet ormanlarının mülkiyetinin devrolunamayacağı ve zamanaşımı ile mülkiyet kazanılamayacağı tespiti.

Ormanların özel korunma rejimi altında olması.

Kamu yararı istisnasının değerlendirilmesi.

Mülkiyet devri yasak olsa da, kamu yararı gerektiren hallerde (enerji hattı, haberleşme vb.) irtifak hakkı veya izin sisteminin mevcut olduğunun saptanması.

Anayasal mülkiyet yasağı ile kamu hizmeti gerekliliklerinin dengelenmesi.

Key Concept

Devlet Ormanlarının Mülkiyet Devri Yasağı ve İrtifak Hakları İstisnası

Hints

Anayasa'nın ormanlarla ilgili maddesi olan

169

. maddeyi ve mülkiyet devri yasağını hatırlayın.

Bir malın 'mülkiyetinin devredilmesi' ile 'kullanım hakkının verilmesi' (irtifak) arasındaki farkı düşünün.

Anayasa mülkiyeti korurken, kamu yararı bulunan durumlarda (enerji, haberleşme) devletin bu alanı kullandırma yetkisini saklı tutar.

Practice More

Orman suçlarının affedilemeyeceğine dair anayasal yasağın hangi suçları kapsadığını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 162Question →

Türk idare hukukunda, 'Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler' (sahipsiz mallar) kategorisinde yer alan kamu mallarının mülkiyet, tescil ve koruma rejimi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bu mallar kural olarak tapu siciline tescil edilmezler; ancak üzerlerinde tapuya tescili gereken bir özel hak tesis edildiğinde tescil edilebilirler ve hiçbir şekilde kazandırıcı zamanaşımı ile iktisap edilemezler.

Sahipsiz mallar, 'kamu tüzel kişiliği özel malı' statüsünde değerlendirildikleri için özel hukuk hükümlerine tabidirler ve bu sebeple kazandırıcı zamanaşımı ile özel mülkiyete geçmeleri mümkündür.

Bu malların mülkiyeti, bulundukları bölgedeki yerinden yönetim kuruluşlarına aittir ve ilgili bir 'kamu hizmet birimi' tarafından doğrudan yönetilerek tapuda bu kurumlar adına tescil edilmeleri zorunludur.

Sahipsiz mallar, 'orta malları' gibi belirli bir halk kesiminin doğrudan yararlanmasına tahsis edildikleri için mülkiyeti devredilebilir ve haciz işlemlerine konu edilebilir.

Bir taşınmazın sahipsiz mal sayılabilmesi için 'idarenin özel malı' olarak tescil edilmiş olması ve idare tarafından 20 yıl boyunca herhangi bir tasarrufta bulunulmamış olması gerekir.

Show answer & explanation

Answer: Bu mallar kural olarak tapu siciline tescil edilmezler; ancak üzerlerinde tapuya tescili gereken bir özel hak tesis edildiğinde tescil edilebilirler ve hiçbir şekilde kazandırıcı zamanaşımı ile iktisap edilemezler.

Answer

Sahipsiz mallar kural olarak tapu siciline tescil edilmezler; ancak üzerlerinde tapuya tescili gereken bir özel hak tesis edildiğinde tescil edilebilirler ve hiçbir şekilde kazandırıcı zamanaşımı ile iktisap edilemezler.

Doğru ifade, sahipsiz malların genel tescil rejimini ve istisnasını tam olarak yansıtmaktadır. Türk Hukuku'nda sahipsiz mallar (dağlar, kayalıklar vb.) kural olarak tapu kütüğüne yazılmazlar. Ancak üzerlerinde tapuya tescili gereken bir ayni hak (üst hakkı, irtifak vb.) kurulacaksa tescil edilmeleri mümkündür. Ayrıca kamu malı niteliğinde olduklarından, zilyetlik yoluyla kazandırıcı zamanaşımına konu olamazlar.

Step-by-Step Solution

Malın niteliğinin belirlenmesi

Sahipsiz mallar (dağlar, tepeler, kayalıklar, akarsular, denizler vb.) mülkiyete konu olmaya elverişli olmayan veya bir hizmete/orta malına tahsis edilmemiş yerlerdir.

Bu mallar 'Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler' olarak adlandırılır.

Tescil durumunun analizi

Kadastro Kanunu madde

16/C

uyarınca bu yerler tescile tabi değildir.

Ancak bu yerler üzerinde tescili gereken bir özel hak (örneğin bir irtifak hakkı veya ruhsat) bulunursa, o kısım tapu siciline tescil olunur.

Zamanaşımı ve koruma kuralının uygulanması

Kamu mallarının temel özelliği olan 'zamanaşımı ile kazanılamama' kuralı sahipsiz mallar için de geçerlidir.

Sahipsiz mallar mülkiyeti Devlete ait kamu mallarıdır, bu nedenle özel kişilerce zilyetlik yoluyla kazanılamazlar.

Key Concept

Sahipsiz malların (Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler) tescil istisnası ve kamu hukuku rejimi.

Practice More

İdarenin kamu malları ile özel malları arasındaki farkları (haciz, tescil, zamanaşımı, uyuşmazlık çözümü) karşılaştıran bir tabloyu inceleyiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 163Question →

Bir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü hizmet binası olarak kullanılan ve doğrudan doğruya bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmiş olan taşınmaz, idare hukukundaki mal sınıflandırması bakımından "hizmet malı" niteliğindedir. Bu taşınmazın tabi olduğu hukuki rejim dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bu malın mülkiyeti münhasıran Devlet tüzel kişiliğine ait olup kamu tüzel kişiliği olan kurumların hizmet malı edinmesi mümkün değildir.

İdarenin bir borcu nedeniyle bu taşınmaz üzerinde haciz işlemi uygulanması ve cebri icra yoluyla satılması hukuken mümkündür.

Söz konusu taşınmaz, kamu hizmetine tahsisli olduğu sürece kazandırıcı zamanaşımı yoluyla özel kişilerce iktisap edilemez.

İdare, bu hizmet binasını dilediği takdirde özel hukuk hükümlerine dayanarak rehnedebilir veya üzerinde ipotek tesis edebilir.

Bu mal, idarenin özel malları ile aynı hukuki statüde kabul edildiğinden, mülkiyeti her türlü özel hukuk sözleşmesine konu edilebilir.

Show answer & explanation

Answer: Söz konusu taşınmaz, kamu hizmetine tahsisli olduğu sürece kazandırıcı zamanaşımı yoluyla özel kişilerce iktisap edilemez.

Answer

Söz konusu taşınmazın kamu hizmetine tahsisli olduğu sürece kazandırıcı zamanaşımı yoluyla özel kişilerce iktisap edilemeyeceği ifadesi doğrudur.

Doğru yanıt olan seçenek, hizmet mallarının kamu malı olma niteliğinden kaynaklanan temel bir kuralı ifade etmektedir. Kamu malları, kamu hizmetine tahsisli kaldıkları sürece özel hukuk kişilerince zilyetlik ve kazandırıcı zamanaşımı yoluyla elde edilemezler. Bu kural, kamu hizmetinin kesintisiz sürdürülmesini ve kamu yararının korunmasını amaçlar.

Step-by-Step Solution

Malın niteliğini belirle

Hizmet binası olarak kullanılan taşınmaz bir 'hizmet malı'dır.

Bir kamu hizmetinin yürütülmesine doğrudan tahsis edilen mallar hizmet malı olarak sınıflandırılır.

Hizmet mallarının hukuki rejimini hatırla

Hizmet malları kamu malı statüsündedir; haczedilemez, devredilemez ve zamanaşımı ile kazanılamazlar.

Kamu malları kamu yararı ve hizmetin sürekliliği ilkesi gereği özel hukuk rejiminin dışındaki koruyucu kurallara tabidir.

Seçenekleri analiz et

Zamanaşımı ile kazanılamama kuralı doğru bir hukuki tespittir.

Türk hukukunda kamu mallarının (sahipsiz mallar, orta malları ve hizmet malları) zilyetlik yoluyla özel mülkiyete geçmesi yasaktır.

Key Concept

Hizmet Mallarının Hukuki Özellikleri

Estimated Time:1m 15s

Question 164Question →

Türk İdare Hukuku'nda 'sahipsiz mallar' (Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler) kategorisinde yer alan taşınmazların hukuki rejimi, tescil durumu ve korunmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bu mallar, birer 'kamu hizmet birimi' niteliğinde olduklarından, kamu yararının gerektirdiği durumlarda zilyetlik süresine bakılmaksızın tapu siciline tescil edilmek zorundadır.

Sahipsiz mallar, 'kamu tüzel kişiliği özel malı' statüsünde kabul edildikleri için idarenin borçlarından dolayı haczedilebilir ve özel hukuk hükümlerine göre devredilebilirler.

Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan bu yerler, kural olarak tapu siciline tescil edilmezler ve üzerlerinde kazandırıcı zamanaşımı yoluyla ayni hak iktisap edilmesi mümkün değildir.

Bu taşınmazlar üzerinde zilyetlik tesis eden kişiler, taşınmazın 20 yıl boyunca kamu yararına kullanılmadığını ispat etmeleri halinde tapu iptal ve tescil davası açarak mülkiyeti kazanabilirler.

Sahipsiz mallar, herhangi bir 'kamu tüzel kişiliği' adına tescil edilmedikleri sürece idarenin mülkiyet hakkı kapsamında değildir ve sadece özel hukuk yollarıyla korunurlar.

Show answer & explanation

Answer: Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan bu yerler, kural olarak tapu siciline tescil edilmezler ve üzerlerinde kazandırıcı zamanaşımı yoluyla ayni hak iktisap edilmesi mümkün değildir.

Answer

Sahipsiz mallar, devletin hüküm ve tasarrufu altında olmaları nedeniyle kural olarak tapu siciline tescil edilmezler ve üzerlerinde kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülkiyet veya diğer ayni hakların kazanılması hukuken mümkün değildir.

Türk hukuk sisteminde sahipsiz mallar (dağlar, tepeler, kayalıklar, buzullar vb.), nitelikleri gereği kimsenin mülkiyetinde değildir ve Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bu mallar, kamu malı olmalarının doğal sonucu olarak tapu siciline tescil edilmezler (tescil dışı yerler) ve üzerlerinde zilyetliğe dayalı kazandırıcı zamanaşımı kuralları işlemez. Dolayısıyla, taşınmazın tapu siciline tescil edilmemesi ve zamanaşımı ile kazanılamaması sahipsiz malların en temel özelliğidir.

Step-by-Step Solution

Malın hukuki kategorisini belirleyin.

Taşınmaz 'sahipsiz mal' (Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yer) kategorisindedir.

Sahipsiz mallar; dağlar, tepeler, kayalıklar gibi kimsenin mülkiyetinde olmayan yerlerdir.

Tescil ve mülkiyet kurallarını uygulayın.

Bu mallar kural olarak tapu siciline tescil edilmezler.

Türk Medeni Kanunu ve Kadastro Kanunu uyarınca, tarıma elverişli olmayan sahipsiz yerler tescil dışı bırakılır.

Koruma ve iktisap rejimini değerlendirin.

Kazandırıcı zamanaşımı ile iktisap edilemezler.

Kamu mallarının ortak özelliği olan 'zamanaşımı ile kazanılamama' kuralı sahipsiz mallar için de mutlak olarak geçerlidir.

Key Concept

Sahipsiz Malların (Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki Yerlerin) Hukuki Rejimi

Practice More

Kamu mallarının diğer türleri olan 'hizmet malları' ve 'orta malları' ile sahipsiz mallar arasındaki tescil ve yararlanma farklarını inceleyiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 165Question →

İdare hukukunda, mülkiyeti bir kamu tüzel kişisine ait olan bir taşınmazın "kamu malı" statüsünü kazanması (tahsis) veya bu statünün sona ermesi (terkin) süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan doğrudur?

Bir kamu malının fiilen kamu hizmetinde kullanılmıyor olması, o malın kamu malı statüsünü kendiliğinden sona erdirmez; bu statünün kalkması için kural olarak yetkili mercice 'tahsisin kaldırılması' (terkin) işleminin tesis edilmesi gerekir.

Belediyeye ait bir taşınmazın 'hizmet malı' olarak bir kamu hizmetine özgülenmesi (tahsis edilmesi) konusunda nihai karar verme yetkisi, belediyenin yürütme ve danışma organı olan Belediye Encümenine aittir.

Kamu malı statüsündeki bir taşınmazın bir doğal afet neticesinde fiziki olarak tamamen yok olması durumunda, statünün hukuken sona erebilmesi için mutlaka idari bir 'terkin' işleminin yapılması zorunludur.

Bir taşınmazın 'tahsis' işlemiyle kamu malı statüsü kazanabilmesi için mülkiyetinin devlet tüzel kişiliğine (Hazineye) ait olması şarttır; mahalli idarelerin kendi malları üzerinde tahsis yetkisi bulunmamaktadır.

İdarenin özel malı niteliğindeki bir taşınmaz, idare tarafından bir kamu hizmetine fiilen özgülenmiş olsa dahi, yetkili organ tarafından yazılı bir tahsis kararı alınmadığı sürece haczedilebilirlik özelliğini korur.

Show answer & explanation

Answer: Bir kamu malının fiilen kamu hizmetinde kullanılmıyor olması, o malın kamu malı statüsünü kendiliğinden sona erdirmez; bu statünün kalkması için kural olarak yetkili mercice 'tahsisin kaldırılması' (terkin) işleminin tesis edilmesi gerekir.

Answer

Bir kamu malının fiilen kamu hizmetinde kullanılmaması statüyü kendiliğinden bitirmez, kural olarak yetkili mercice terkin işlemi yapılması gerekir.

İdare hukukunda tahsis, mülkiyeti idareye ait bir malı kamu yararına özgüleyen ve ona özel bir hukuki rejim (kamu malı rejimi) kazandıran tek yanlı bir idari işlemdir. Bu statü bir kez kazanıldıktan sonra, malın fiilen kullanılmaması (örneğin bir kütüphanenin kapalı tutulması) o malın dokunulmazlığını ve haczedilemezliğini sona erdirmez. Statünün sona ermesi için yetkili idari makamın (meclis, bakanlık vb.) bu tahsisi kaldırdığına dair bir karar (terkin) alması kuraldır.

Step-by-Step Solution

Tahsis ve terkin kavramlarını idari işlem teorisi açısından analiz et.

Tahsis, bir malı kamu malı rejimine sokan kurucu bir idari işlemdir. Terkin ise bu statüyü sona erdiren 'karşıt işlem' (actus contrarius) niteliğindedir.

İdari işlemlerde paralellik ilkesi gereği, bir hukuki statüyü başlatan yetkili makam ve usul, aksi belirtilmedikçe o statüyü sona erdirmek için de gereklidir.

Fiili durumun (kullanmama) hukuki statü üzerindeki etkisini değerlendir.

Hukukta 'fiili durum' ile 'hukuki statü' farklıdır. Bir okul binasının boş durması, onun hukuken hâlâ bir 'hizmet malı' (kamu malı) olduğu gerçeğini değiştirmez.

Kamu malı statüsü, kamu hukukunun sağladığı özel korumalar (haczedilemezlik, zamanaşımı ile kazanılamama vb.) içerdiği için statünün sona ermesi ancak sarih bir irade beyanı veya malın fiziki yokluğu ile mümkündür.

Key Concept

Tahsisin (Özgülemenin) Hukuki Niteliği ve Paralellik İlkesi

Practice More

Tahsisin kaldırılması (terkin) işleminin yargısal denetiminde yetki ve usulde paralellik ilkelerini tekrar ediniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 166Question →

Bir belediyeden ihale yoluyla aldığı işin bedelini tahsil edemeyen bir yüklenici, belediyeye ait çeşitli taşınmazlar üzerinde icra takibi başlatmak istemektedir. Takibe konu edilmek istenen taşınmazlar arasında; belediye hizmet binası, halkın kullanımına açık bir çocuk parkı ve belediyenin mülkiyetinde olan ancak herhangi bir kamu hizmetine tahsis edilmemiş boş bir arazi bulunmaktadır. İdare hukukunda kamu mallarının hukuki özellikleri ve tabi oldukları rejim dikkate alındığında, bu taşınmazların korunmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Belediye hizmet binası ve çocuk parkı 'kamu malı' statüsünde kabul edildiği için bu taşınmazlar haczedilemez, devredilemez ve zamanaşımı ile kazanılamazlar.

Belediye mülkiyetindeki tüm taşınmazlar 'kamu yararı' taşıdığı varsayıldığından, boş arazi de dahil olmak üzere idarenin hiçbir malı haczedilemez.

Boş arazi idarenin özel malı statüsünde olduğu için üzerinde özel hukuk hükümleri uygulanır; ancak bu taşınmazın da zamanaşımı ile mülkiyetinin kazanılması anayasal olarak mümkün değildir.

Kamu mallarının haczedilemezliği ilkesi sadece 'hizmet malları' için geçerli olup, çocuk parkı gibi 'orta malları' özel hukuk hükümlerine göre haczedilebilir ve devredilebilir.

Belediye hizmet binasının haczedilebilmesi için öncelikle 'idari vesayet' makamı olan valilikten icra işlemi için izin alınması zorunludur.

Show answer & explanation

Answer: Belediye hizmet binası ve çocuk parkı 'kamu malı' statüsünde kabul edildiği için bu taşınmazlar haczedilemez, devredilemez ve zamanaşımı ile kazanılamazlar.

Answer

Belediye hizmet binası ve çocuk parkı kamu malı niteliğinde oldukları için haczedilemez, devredilemez ve zamanaşımı ile mülkiyeti kazanılamaz.

İdare hukukunda kamu malları (hizmet, orta ve sahipsiz mallar), kamu yararına tahsis edilmiş olmaları nedeniyle özel bir hukuki rejime tabidirler. Bu rejim uyarınca kamu malları kural olarak haczedilemez (İcra İflas Kanunu ve Belediye Kanunu uyarınca), devredilemez ve zamanaşımı ile mülkiyetleri kazanılamaz. Belediye hizmet binası kamu hizmetine tahsisli bir 'hizmet malı', çocuk parkı ise kamunun ortak kullanımına tahsisli bir 'orta malı' olduğundan bu korumalardan yararlanır.

Step-by-Step Solution

Taşınmazların niteliklerini tespit etme.

Belediye hizmet binası 'hizmet malı', çocuk parkı 'orta malı', boş arazi ise 'idarenin özel malı'dır.

Bir kamu hizmetine tahsis edilen mallar hizmet malı, kamunun doğrudan kullanımına sunulan mallar orta malıdır; tahsis edilmemiş mallar ise özel maldır.

Kamu mallarının hukuki rejimini uygulama.

Hizmet ve orta malları kamu hukuku rejimine tabi olup haczedilemez, devredilemez ve zamanaşımı ile kazanılamaz.

Kamu malları, kamu yararına tahsisleri nedeniyle özel mülkiyet hukukunun dışına çıkarılmış ve korunmuştur.

İdarenin özel mallarının durumunu değerlendirme.

Boş arazi idarenin özel malı olduğu için kural olarak özel hukuk hükümlerine ve hacze tabidir.

Tahsis edilmemiş mallar üzerinde idare, tıpkı bir özel hukuk kişisi gibi mülkiyet hakkına sahiptir.

Key Concept

Kamu malları ve idarenin özel mallarının ayrımı ve kamu mallarının tabi olduğu özel hukuk korumaları.

Question 167Question →

Bir kamu kurumu tarafından halkın dinlenme ve eğlenme ihtiyacını karşılamak amacıyla işletilen ve "mesire alanı" olarak tahsis edilmiş bir bölgede bulunan yürüyüş yolları, kamelyalar ve sosyal donatılar idare hukukunda kamu malı statüsündedir. Bu taşınmazların hukuki rejimi dikkate alındığında, söz konusu mallar hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Bu malların mülkiyeti, özel kişiler tarafından kazandırıcı zamanaşımı yoluyla edinilebilir.

Bu taşınmazlar, idarenin bir borcu nedeniyle İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre haczedilemez.

İdare, bu taşınmazları kamu yararı tahsisini kaldırmadan özel hukuk sözleşmesi ile üçüncü kişilere serbestçe devredebilir.

Bu alanların kamu malı niteliği kazanabilmesi için tapu siciline mutlaka tescil edilmiş olması kurucu bir şarttır.

Söz konusu taşınmazlar, idarenin özel malları ile aynı hukuki rejime tabi olup tamamen özel hukuk hükümlerine göre yönetilir.

Show answer & explanation

Answer: Bu taşınmazlar, idarenin bir borcu nedeniyle İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre haczedilemez.

Answer

İdarenin kamu malları, kamu yararına tahsis edilmiş olmaları nedeniyle haczedilemezler.

İdare hukukunda kamu malları, kamu yararına tahsis edildikleri ve kamu hizmetlerinin yürütülmesinde kullanıldıkları için devlet mallarının sahip olduğu dokunulmazlıklara sahiptir. Bu kapsamda, kamu mallarının idarenin borçları nedeniyle haczedilmesi mümkün değildir. Bu kural, kamu hizmetinin kesintisiz bir şekilde sunulabilmesini amaçlayan 'kamu hizmetinin sürekliliği' ilkesinin doğal bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

Taşınmazın niteliğinin tespit edilmesi

Mesire alanı, halkın doğrudan kullanımına sunulduğu için bir 'kamu malı' (orta malı/hizmet malı) niteliğindedir.

Soruda taşınmazın kamu malı statüsünde olduğu açıkça belirtilmiştir.

Kamu mallarına uygulanan hukuki rejimin belirlenmesi

Kamu malları, idarenin özel mallarından farklı olarak 'Kamu Hukuku Rejimi'ne tabidir.

Bu mallar kamu hizmetinin sürekliliği ve kamu yararı ilkeleri uyarınca özel koruma altındadır.

Koruma ilkelerinin uygulanması

Haczedilemezlik, devredilemezlik ve zamanaşımı ile kazanılamama ilkeleri gereği malın korunması sağlanır.

Devlet mallarının ve özellikle kamu mallarının haczedilmesi, kamu hizmetinin aksamasına neden olacağı için yasaklanmıştır.

Key Concept

Kamu Mallarının Haczedilemezliği ve Hukuki Korunması

Hints

Kamu malları, idarenin borçlarından dolayı el konulamayan mallar sınıfındadır.

Practice More

İdarenin özel malları ile kamu malları arasındaki farkları (haciz, zamanaşımı, vergi muafiyeti) bir tablo halinde inceleyiniz.

Estimated Time:50s

Question 168Question →

Bir belediyenin vadesi geçmiş borçları nedeniyle başlatılan bir icra takibinde, belediyenin mülkiyetinde bulunan ve halkın kullanımına açık olan "belediye meydanı" ile "çocuk parkı" niteliğindeki taşınmazların haczedilmesi ve satılması talep edilmiştir.

İdare hukukunda "orta mallarının" tabi olduğu hukuki rejim dikkate alındığında, bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Söz konusu taşınmazlar kamu yararına tahsis edilmiş orta malları oldukları için haczedilmeleri ve satılmaları hukuken mümkün değildir.

Bu taşınmazlar idarenin özel malı statüsünde değerlendirildiği için, borç karşılığında haczedilmelerinde herhangi bir engel bulunmamaktadır.

Meydan ve parklar "hizmet malı" kategorisinde yer aldığından, ancak belediye encümeninin onayıyla haczedilebilirler.

Bu yerler "sahipsiz mal" statüsünde olduklarından, üzerlerinde mülkiyet hakkı tesis edilemez ve bu nedenle haciz işlemi yapılamaz.

Orta malları kural olarak haczedilemez; ancak borcun miktarı taşınmazın değerinden yüksekse cebri satışa konu edilebilirler.

Show answer & explanation

Answer: Söz konusu taşınmazlar kamu yararına tahsis edilmiş orta malları oldukları için haczedilmeleri ve satılmaları hukuken mümkün değildir.

Answer

Söz konusu taşınmazlar kamu yararına tahsis edilmiş orta malları oldukları için haczedilmeleri ve satılmaları hukuken mümkün değildir.

İdare hukukunda belediye meydanları ve çocuk parkları, 'umumun yararlandığı orta malları' statüsündedir. Kamu malları (hizmet malları, orta malları ve sahipsiz mallar) kamu yararına tahsis edildikleri için özel hukuk hükümlerine tabi değildirler. Bu çerçevede orta malları; satılamaz, bağışlanamaz, haczedilemez ve zamanaşımı yoluyla iktisap edilemez. Bu nedenle belediyenin borcu ne kadar olursa olsun, bu nitelikteki taşınmazların icra yoluyla satılması hukuken mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

Taşınmazların hukuki statüsünü belirle.

Belediye meydanı ve çocuk parkı, kamunun yararlanmasına tahsis edilmiş olan 'orta malları' (umumun istifadesine ayrılan mallar) kategorisindedir.

Orta malları, mülkiyeti bir kamu tüzel kişisine ait olup kamunun veya belirli bir topluluğun yararlanmasına bırakılan mallardır.

Orta mallarının tabi olduğu koruma rejimini hatırla.

Tüm kamu malları gibi orta malları da devredilemez, haczedilemez ve zamanaşımı ile kazanılamaz.

Bu koruma, kamu yararının sürekliliğini sağlamak amacıyla getirilmiştir.

İcra takibi ile hukuki statüyü ilişkilendir.

Haciz yasağı nedeniyle belediye meydanı ve çocuk parkı üzerine haciz konulamaz ve satışı yapılamaz.

Haczedilemezlik kuralı, kamu malının tahsis amacını korumayı amaçlar.

Key Concept

Orta mallarının (meydan, park, yol vb.) haczedilemezlik ve devredilemezlik özellikleri.

Estimated Time:1m 5s

Question 169Question →

Türk İdare Hukuku doktrini ve mevzuatı çerçevesinde, bir taşınmazın "kamu malı" statüsünde kabul edilerek kamu hukuku rejimine tabi tutulabilmesi için gerekli olan temel kriterler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir malın kamu malı sayılması için mülkiyetinin bir kamu tüzel kişisine ait olması ve o malın kamunun doğrudan kullanımına veya bir kamu hizmetine tahsis edilmiş olması gerekir.

İdareye ait her türlü taşınmaz, mülkiyet ilişkisi nedeniyle başka bir şarta gerek kalmaksızın kendiliğinden kamu malı statüsündedir.

Kamu tüzel kişiliği bulunan kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT) tüm taşınmazları, mülkiyet kriteri uyarınca doğrudan kamu malı rejimine tabidir.

Gerçek veya tüzel kişilerin mülkiyetinde olan ancak fiilen bir kamu hizmetinde kullanılan mallar, tahsis kriteri gereği kamu malı sayılır.

Tapu kütüğüne 'kamu malı' şerhi düşülmemiş olan bir taşınmaz, kamu tüzel kişisine ait olsa ve kamu hizmetine tahsis edilse dahi kamu malı niteliği kazanamaz.

Show answer & explanation

Answer: Bir malın kamu malı sayılması için mülkiyetinin bir kamu tüzel kişisine ait olması ve o malın kamunun doğrudan kullanımına veya bir kamu hizmetine tahsis edilmiş olması gerekir.

Answer

Bir malın kamu malı sayılması için mülkiyetinin bir kamu tüzel kişisine ait olması ve o malın kamunun doğrudan kullanımına veya bir kamu hizmetine tahsis edilmiş olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

İdare hukukunda bir malın kamu malı sayılabilmesi için kümülatif olarak iki ana kriter aranır: Birincisi, malın mülkiyetinin bir kamu tüzel kişisine ait olması (mülkiyet kriteri); ikincisi ise malın bir kamu yararına, yani ya halkın doğrudan kullanımına ya da bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmiş olmasıdır (tahsis kriteri).

Step-by-Step Solution

Mülkiyet (Aidiyet) kriterini incele.

Malın mülkiyeti bir kamu tüzel kişisine (Devlet, belediye, köy vb.) ait olmalıdır.

Özel hukuk kişilerine ait mallar kamu hukuku rejimine tabi kamu malı olamazlar.

Tahsis kriterini incele.

Mal; kamunun doğrudan kullanımına (orta malı), bir kamu hizmetinin görülmesine (hizmet malı) veya doğası gereği kamunun olmasına (sahipsiz mal) özgülenmiş olmalıdır.

İdarenin mülkiyetinde olup da kamu yararına tahsis edilmemiş mallar 'idarenin özel malı' sayılır ve özel hukuk hükümlerine tabi olur.

Key Concept

Kamu Malı Olma Kriterleri (Mülkiyet + Tahsis)

Practice More

İdarenin özel malları ile kamu malları arasındaki haczedilebilirlik ve zamanaşımı ile iktisap farklarını gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 170Question →

Kamu tüzel kişilerinin mülkiyetinde bulunan, doğrudan halkın ortak kullanımına ayrılan veya bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilen mallar, idarenin özel mallarından farklı bir koruma rejimine tabidir. Bu hukuki rejim çerçevesinde kamu mallarının özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu malları, kamu yararına özgülenmiş olmaları sebebiyle kural olarak haczedilemez, devredilemez ve bu mallar üzerinde zamanaşımı ile mülkiyet kazanılamaz.

Kamu mallarından kaynaklanan mülkiyet uyuşmazlıkları, idarenin özel mallarında olduğu gibi kural olarak adli yargı mercilerinde ve özel hukuk hükümlerine göre çözümlenir.

İdare, mülkiyetinde bulunan bir hizmet malını, kamu yararı tahsis kararı henüz kaldırılmamış olsa dahi serbestçe satabilir veya özel hukuk sözleşmesiyle devredebilir.

Kamu malları, idarenin bir özel hukuk kişisine olan borçları için teminat gösterilebilir ve borcun ödenmemesi durumunda cebri icra yoluyla paraya çevrilebilir.

Sahipsiz mallar grubunda yer alan taşınmazlar, tapuya tescil edilmemiş olmaları nedeniyle zilyetlik yoluyla kazandırıcı zamanaşımı hükümlerine tabidir.

Show answer & explanation

Answer: Kamu malları, kamu yararına özgülenmiş olmaları sebebiyle kural olarak haczedilemez, devredilemez ve bu mallar üzerinde zamanaşımı ile mülkiyet kazanılamaz.

Answer

Kamu malları, kamu yararına özgülenmiş olmaları sebebiyle kural olarak haczedilemez, devredilemez ve bu mallar üzerinde zamanaşımı ile mülkiyet kazanılamaz.

Kamu malları, kamu yararı amacına hizmet ettikleri için özel bir koruma rejimi altındadırlar. Bu rejim uyarınca kamu malları; borçlar sebebiyle haczedilemez, tahsis amacı kaldırılmadıkça başkalarına devredilemez/satılamaz ve üzerlerinde ne kadar süre geçirse geçsin zamanaşımı yoluyla mülkiyet kazanılamaz.

Step-by-Step Solution

Kamu mallarının idarenin özel mallarından ayrılan temel hukuki rejimini belirle.

Kamu mallarının kamu hukukuna, özel malların ise özel hukuka tabi olduğu saptandı.

Her iki mal grubunun korunma ve devir usulleri farklı hukuki kurallara dayanır.

Kamu mallarına özgü temel dokunulmazlık ilkelerini (haczedilemezlik, devredilemezlik, zamanaşımı yasağı) değerlendir.

Bu özelliklerin kamu yararını korumak ve hizmetin aksamasını önlemek amacıyla mutlak olarak uygulandığı anlaşıldı.

Kamu hizmetinin yürütüldüğü veya halkın kullanımındaki bir malın haczi veya devri kamu düzenini bozar.

Seçeneklerdeki ifadeleri bu ilkelerle karşılaştırarak doğru yargıyı tespit et.

Haciz, devir ve zamanaşımı yasaklarını bir arada sunan ifadenin doğru olduğu onaylandı.

Bu üç özellik kamu mallarının hukuki statüsünün çekirdeğini oluşturur.

Key Concept

Kamu Mallarının Hukuki Rejimi ve Korunması

Estimated Time:50s

Question 171Question →

İdare hukukunda, mülkiyeti kamuya ait olan ve bir veya birkaç köy ya da belediye halkının yararlanmasına doğrudan doğruya tahsis edilmiş olan "orta mallarının" (mera, yaylak, kışlak, harman yeri vb.) hukuki rejimi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Fiilen ortak kullanımın sona ermesiyle birlikte bu mallar, herhangi bir idari işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden özel hukuk rejimine tabi hale gelir.

Orta malları üzerinde kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülkiyet kazanılamasa da, kamu borçlarının ödenmesi amacıyla icra yoluyla satışı ve haczi mümkündür.

Belirli bir topluluğun yararlanmasına tahsis edilen bu taşınmazların statüsü 'kazanılmış hak' niteliğinde olduğundan, yetkili idari makamlarca dahi tahsis amacı hiçbir suretle değiştirilemez.

Tahsis amaçları yetkili makamlarca usulüne uygun olarak değiştirilmedikçe bu mallar özel mülkiyete konu edilemez, tapuda özel mülkiyet olarak tescil edilemez ve zamanaşımı ile kazanılamazlar.

Orta malları 'hizmet malı' kategorisinde yer aldığı için, idare tarafından kamu yararı gözetilerek özel hukuk sözleşmeleriyle üçüncü kişilere devredilebilir veya kiralanabilir.

Show answer & explanation

Answer: Tahsis amaçları yetkili makamlarca usulüne uygun olarak değiştirilmedikçe bu mallar özel mülkiyete konu edilemez, tapuda özel mülkiyet olarak tescil edilemez ve zamanaşımı ile kazanılamazlar.

Answer

Orta malları, tahsis amaçları yetkili makamlarca usulüne uygun olarak değiştirilmedikçe özel mülkiyete konu edilemez, tapuda özel mülkiyet olarak tescil edilemez ve zamanaşımı ile kazanılamazlar.

Doğru yanıt olan seçenek, orta mallarının sahip olduğu 'kamu malı zırhını' tam olarak ifade etmektedir. Bu mallar tahsis edildikleri kamu yararı amacı (ortak kullanım) devam ettiği sürece özel hukuk işlemlerine konu olamazlar, zamanaşımı ile kazanılamazlar ve haczedilemezler. Bu hukuki durum ancak yetkili makamlarca (örneğin Mera Kanunu kapsamında Valilik bünyesindeki komisyonlarca) gerçekleştirilecek bir 'tahsis değişikliği' işlemi ile sona erebilir.

Step-by-Step Solution

Taşınmazın hukuki kategorisinin belirlenmesi

Mera, yaylak ve kışlak gibi taşınmazların 'orta malı' statüsünde olduğu tespit edilir.

Orta malları, kamu mallarının (sahipsiz mallar ve hizmet malları ile birlikte) üç ana türünden biridir.

Kamu malı koruma rejiminin (kamu malı zırhı) analizi

Bu malların haczedilemeyeceği, zamanaşımı ile kazanılamayacağı ve devredilemeyeceği ilkeleri hatırlanır.

Kamu malları, özel hukuk rejiminin dışındaki bir hukuki statüye sahiptir.

Tahsis ve tahsisin kaldırılması usulünün değerlendirilmesi

Kamu malı niteliğinin ancak yetkili bir idari işlemle sona erebileceği sonucuna ulaşılır.

Factual (fiili) durum, hukuki statüyü (tahsisi) kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Key Concept

Orta Mallarının Hukuki Rejimi

Question 172Question →

İdare hukukunda, mülkiyeti bir kamu tüzel kişisine ait olmasına rağmen bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmeyen ve kamunun doğrudan kullanımına sunulmayan mallar "idarenin özel malları" olarak tanımlanmaktadır.

Buna göre, idarenin özel mallarının hukuki rejimi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bu mallar, kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olmakla birlikte Devlet tüzel kişiliğine ait olanlar kazandırıcı zamanaşımı ile kazanılamazlar.

Bu malların kiralanması veya satılması amacıyla yapılan sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar idari yargı yerlerinde çözümlenir.

İdarenin özel malları, nitelikleri gereği hiçbir şekilde haczedilemez ve kamu malları gibi mutlak bir korumadan yararlanırlar.

Bir taşınmazın idarenin özel malı sayılabilmesi için idari bir işlemle kamu hizmetinden çıkarılmış (tahsisin kaldırılması) olması zorunludur.

Bu malların yönetimi ve korunması süreçlerinde idarenin kamu gücü ayrıcalıklarını (örneğin fuzuli işgale karşı koruma) kullanması mümkün değildir.

Show answer & explanation

Answer: Bu mallar, kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olmakla birlikte Devlet tüzel kişiliğine ait olanlar kazandırıcı zamanaşımı ile kazanılamazlar.

Answer

İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk hükümlerine tabi olmasına rağmen, Devlet tüzel kişiliğine ait olanlar kazandırıcı zamanaşımı yoluyla edinilemezler.

İdarenin özel malları kural olarak özel hukuk rejimine tabidir. Ancak kamu yararı ve idarenin malvarlığının korunması amacıyla bazı kamu hukuku korumaları devreye girer. Özellikle Devlet tüzel kişiliğine (merkezi idareye) ait taşınmazların, Kadastro Kanunu ve yerleşik yargı içtihatları uyarınca kazandırıcı zamanaşımı yoluyla özel kişilerce iktisap edilmesi mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

Malın statüsünü belirle

İdarenin özel malı (kamu hizmetine tahsis edilmemiş, mülkiyeti idarede olan mal).

Soruda tanımlanan özellikler özel mal kategorisine girer.

Uygulanacak temel hukuk rejimini tespit et

Kural: Özel Hukuk.

Kamu mallarından farklı olarak, özel mallar mülkiyet hukuku bakımından genel olarak özel hukuk kurallarına tabidir.

Kamu hukukundan kaynaklanan istisnaları değerlendir

Devlet malı koruması (Zamanaşımı yasağı).

Türk hukukunda Devlet tüzel kişiliğine ait malların (özel mal olsa dahi) zamanaşımı ile kazanılması kamu düzeni düşüncesiyle yasaklanmıştır.

Key Concept

İdarenin Özel Mallarında Karma Rejim

Practice More

İdarenin özel malları ile kamu malları arasındaki 'ayrılabilir işlem kuramı' uygulamasını inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 173Question →

İdare hukukunda kamu malları; kamu yararına sunulmuş olmaları ve bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilmeleri nedeniyle, idarenin özel mallarından farklı olarak kamu hukukuna tabi özel bir koruma rejimine sahiptir. Kamu mallarının tabi olduğu bu hukuki rejim ve özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kamu mallarının haczedilemezliği ilkesi kamu düzeninden olup, borçlu idarenin rızası olsa dahi bu mallar üzerinde icra yoluyla takip yapılamaz.

Kamu malları üzerinde özel kişiler lehine, tahsis amacını engellememek kaydıyla kullanma izni veya irtifak hakkı gibi sınırlı ayni haklar tesis edilebilir.

Bir taşınmazın kamu malı statüsünde sayılabilmesi için her durumda yetkili bir idari merci tarafından yapılmış açık bir tahsis (özgüleme) işleminin bulunması zorunludur.

Kamu malları zamanaşımı ile kazanılamaz; bu koruma taşınmazın tapu siciline tescil edilmiş olup olmamasından bağımsız olarak uygulanır.

Kamu malları, fuzuli şagillere karşı 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 3091 sayılı Kanun gibi idari koruma ve tahliye usullerinden yararlanır.

Show answer & explanation

Answer: Bir taşınmazın kamu malı statüsünde sayılabilmesi için her durumda yetkili bir idari merci tarafından yapılmış açık bir tahsis (özgüleme) işleminin bulunması zorunludur.

Answer

Bir taşınmazın kamu malı sayılması için mutlaka idari bir tahsis işleminin şart olduğunu belirten ifade yanlıştır; çünkü sahipsiz mallar gibi bazı mallar doğal nitelikleri gereği tahsis işlemi olmadan da kamu malıdır.

Kamu mallarının bir kısmı (hizmet malları gibi) idari bir 'tahsis' işlemiyle bu statüyü kazanırken; sahipsiz mallar (dağlar, tepeler, akarsular, kıyılar) doğal nitelikleri gereği, herhangi bir özgüleme işlemine gerek kalmaksızın doğrudan kamu malı statüsündedir. Bu nedenle 'her durumda tahsis zorunludur' ifadesi hukuki bir yanılgıdır.

Step-by-Step Solution

Kamu mallarının hukuki statüsünü ve özelliklerini hatırla.

Kamu malları haczedilemez, devredilemez, zamanaşımı ile kazanılamaz ve idari koruma yollarına tabidir.

Bu özellikler kamu hizmetinin sürekliliğini ve kamu yararını korumak için öngörülmüştür.

Bir malın kamu malı niteliğini kazanma yollarını analiz et.

Mallar 'tahsis' (idari işlem) yoluyla veya 'doğal nitelikleri/kanun' yoluyla kamu malı olabilir.

Her kamu malı için ayrı bir idari tahsis işlemi gerekmez; kıyılar ve sahipsiz mallar doğrudan bu statüdedir.

Seçeneklerdeki mutlaklık içeren ifadeleri değerlendir.

Tahsisin 'her durumda' zorunlu olduğunu iddia eden ifade, sahipsiz mallar istisnasını göz ardı ettiği için hatalıdır.

Hukukta 'her durumda' veya 'mutlaka' gibi kesinlik bildiren ifadeler genellikle istisnaların varlığı nedeniyle yanlıştır.

Key Concept

Kamu Mallarının Kazanılması (Tahsis vs. Doğal Nitelik)

Estimated Time:2m 0s

Question 174Question →

Bir belediyenin mülkiyetinde bulunan taşınmazlardan biri "halkın ücretsiz kullanımına sunulan bir şehir parkı", diğeri ise "belediyeye gelir getirmesi amacıyla bir şahsa kiralanmış olan tarım arazisi"dir. İdare hukuku ilkeleri çerçevesinde parkın "kamu malı" sayılmasını sağlayan, ancak tarım arazisini "idarenin özel malı" statüsünde bırakan temel kriter aşağıdakilerden hangisidir?

Malın mülkiyetinin bir kamu tüzel kişisine ait olması ve kamu yararı amacıyla bir kamu hizmetine veya doğrudan halkın kullanımına tahsis edilmiş olması.

Taşınmazın sadece bir kamu tüzel kişisinin mülkiyetinde bulunması ve tapu kütüğünde belediye adına tescilli olması.

Malın edinilme usulünün kamulaştırma olması ve bu işlem sırasında kamu yararı kararının alınmış olması.

Taşınmazın üzerinde herhangi bir sınırlı ayni hak tesis edilmemiş olması ve her türlü haciz işleminden muaf tutulması.

Malın işletilmesinin ve kiralanmasının belediye encümeni tarafından karara bağlanması ve idari vesayet denetimine tabi tutulması.

Show answer & explanation

Answer: Malın mülkiyetinin bir kamu tüzel kişisine ait olması ve kamu yararı amacıyla bir kamu hizmetine veya doğrudan halkın kullanımına tahsis edilmiş olması.

Answer

Şehir parkının kamu malı sayılmasını sağlayan temel kriter, mülkiyetinin bir kamu tüzel kişisine ait olması ve kamu yararı amacıyla bir kamu hizmetine veya doğrudan halkın kullanımına tahsis edilmiş olmasıdır.

Türk İdare Hukuku doktrininde bir malın kamu malı sayılabilmesi için kümülatif olarak iki şart aranır: Malın mülkiyeti bir kamu tüzel kişisine (Devlet, belediye, köy vb.) ait olmalı ve bu mal kamu yararına yönelik bir kamu hizmetine veya doğrudan kamunun (halkın) ortak kullanımına tahsis edilmiş olmalıdır. Örnekteki şehir parkı halkın kullanımına sunulduğu için bu kriterleri karşılar. Tarım arazisi ise sadece gelir (fiskal) amaçlı kullanıldığından idarenin özel malı niteliğindedir.

Step-by-Step Solution

Mülkiyet durumunu analiz et.

Hem şehir parkı hem de tarım arazisi belediyeye (bir kamu tüzel kişisine) aittir.

Kamu malı olmanın ilk şartı mülkiyetin bir kamu tüzel kişisinde olmasıdır.

Kullanım amacını ve tahsis durumunu incele.

Şehir parkı halkın kullanımına sunulmuştur (tahsis var); tarım arazisi ise gelir getirmesi amacıyla kiralanmıştır (tahsis yok, fiskal mal).

Tahsis, bir malı kamu hukuku rejimine sokan ayırt edici kriterdir.

Hukuki statüyü belirle.

Tahsis edilmiş olan park 'kamu malı', gelir amacıyla kullanılan arazi ise 'idarenin özel malı'dır.

İdarenin özel malları (fiskal mallar) özel hukuk hükümlerine tabidir ve tahsis edilmemişlerdir.

Key Concept

Tahsis Kriteri (Allocation)

Question 175Question →

İdare hukukunda, mülkiyeti bir kamu tüzel kişisine ait olan bir taşınmazın "kamu malı" statüsünü kazanması (tahsis) ve bu statünün sona ermesi süreçlerine ilişkin hukuksal rejim göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kamu malı statüsünün sona ermesi, yetkili makamın tahsisi kaldıran irade beyanıyla (hukuki terkin) gerçekleşebileceği gibi, malın deprem veya denizin istilası gibi nedenlerle fiziken yok olmasıyla (maddi terkin) herhangi bir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden de gerçekleşebilir.

Bir taşınmazın kamu malı statüsünü kazanabilmesi için idarenin mülkiyetine sahip olması ve yetkili organın "sarih bir tahsis işlemi" tesis etmesi zorunludur; taşınmazın fiilen kamu hizmetine özgülenmiş olması bu statüyü kazandırmaz.

Mülkiyeti Hazineye ait bir taşınmazın bir kamu hizmetine tahsis edilmesi yetkisi, o taşınmazı kullanacak olan ilgili teknik bakanlığın (örneğin Milli Eğitim Bakanlığı) münhasır yetkisindedir.

Tahsisi kaldırılan bir kamu malı, bu işlemin tesis edildiği andan itibaren kamu malı korumasından çıkarak doğrudan özel kişilerin mülkiyetine geçer ve bu mallar üzerinde kazandırıcı zamanaşımı süresi işlemeye başlar.

Kamu malı statüsü kazanmış bir taşınmaz üzerinde, özel hukuk kişileri tarafından

20

yıl boyunca davasız ve aralıksız zilyetlik sürdürülmesi durumunda, mülkiyet kendiliğinden idareden ilgili kişiye geçer.

Show answer & explanation

Answer: Kamu malı statüsünün sona ermesi, yetkili makamın tahsisi kaldıran irade beyanıyla (hukuki terkin) gerçekleşebileceği gibi, malın deprem veya denizin istilası gibi nedenlerle fiziken yok olmasıyla (maddi terkin) herhangi bir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden de gerçekleşebilir.

Answer

Kamu malı statüsünün sona ermesinin hem yetkili makamın iradesiyle (hukuki terkin) hem de malın fiziksel olarak yok olmasıyla (maddi terkin) gerçekleşebileceğini belirten seçenek doğrudur.

İdare hukukunda kamu malı statüsü, yetkili idari makamın bu yöndeki tahsisi kaldırma işlemiyle (hukuki terkin) sona erebileceği gibi; malın denizin istilası, deprem veya tamamen harap olması gibi nedenlerle fiziksel varlığını yitirmesi durumunda (maddi terkin) herhangi bir yeni işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer. Bu durum, malın kamu yararına özgülenme imkanının fiziksel olarak ortadan kalkmasının doğal bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

Kamu malı statüsünün kazanılması yollarını analiz et.

Statü, ya yetkili makamın sarih (açık) bir tahsis işlemiyle ya da malın fiilen (zımnen) kamu hizmetine veya kullanımına özgülenmesiyle kazanılır.

Hukukumuzda fiili tahsis kavramı kabul edilmektedir.

Statünün kaybedilmesi (tahsisin sona ermesi) türlerini incele.

İki temel yol vardır: Hukuki terkin (idari işlemle tahsisin kaldırılması) ve Maddi terkin (malın fiziksel varlığını yitirmesi).

Varlığı sona eren bir eşya üzerinde kamu malı rejimi devam edemez.

Tahsis yetkisini ve statü değişikliğinin sonucunu değerlendir.

Hazine mallarında yetki merkezi idarededir (Bakanlık). Tahsis kalkınca mal idarenin özel malı olur, özel kişiye geçmez.

Kamu malı olma özelliği mülkiyeti değil, malın tabi olduğu rejimi belirler.

Key Concept

Tahsis ve Tahsisin Kaldırılması (Hukuki ve Maddi Terkin)

Practice More

İdarenin özel malları ile kamu malları arasındaki haczedilebilirlik ve yargı yolu farklarını incelemek bu konuyu tamamlayacaktır.

Estimated Time:2m 0s

Question 176Question →

Türk İdare Hukuku'nda "sahipsiz mallar" (Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler) kategorisinde yer alan kamu mallarının mülkiyet yapısı, tescil rejimi ve statü değişikliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mülkiyeti Devlete ait olan bu mallar, kural olarak tapu kütüğüne tescil edilmezler; ancak bir kamu hizmetine tahsis edildiklerinde tescil edilerek idarenin "hizmet malı" statüsüne dönüşürler.

Bu mallar idarenin "özel malları" kapsamında değerlendirildiğinden, üzerlerinde zilyetliğe dayalı kazandırıcı zamanaşımı hükümleri uygulanarak özel mülkiyete konu edilebilirler.

Sahipsiz malların mülkiyeti bulundukları bölgedeki belediye veya il özel idaresine aittir ve bu mallar üzerinde ilgili mahalli idarenin hiyerarşik denetim yetkisi bulunur.

Dağlar, tepeler ve kayalıklar gibi yerler doğal nitelikleri gereği hiçbir şekilde tapu kütüğüne tescil edilemez ve bu malların hukuki statüsü idari bir işlemle değiştirilemez.

Bu mallar doğrudan halkın kullanımına ayrıldıkları için "orta malı" sayılırlar ve bu nedenle Medeni Kanun hükümleri uyarınca haczedilmeleri mümkündür.

Show answer & explanation

Answer: Mülkiyeti Devlete ait olan bu mallar, kural olarak tapu kütüğüne tescil edilmezler; ancak bir kamu hizmetine tahsis edildiklerinde tescil edilerek idarenin "hizmet malı" statüsüne dönüşürler.

Answer

Mülkiyeti Devlete ait olan sahipsiz mallar, kural olarak tapu kütüğüne tescil edilmezler; ancak bir kamu hizmetine tahsis edildiklerinde tescil edilerek idarenin "hizmet malı" statüsüne dönüşürler.

Sahipsiz mallar, mülkiyeti Devlete ait olan ve kural olarak tapu siciline tescil edilmeyen kamu mallarıdır. Ancak bu mallar üzerinde bir ayni hak tesisi gerekmesi veya bu malların bir kamu hizmetine tahsis edilmesi durumunda tescil işlemleri gerçekleştirilir. Tescil edildikleri andan itibaren, kullanım amaçlarına göre 'hizmet malı' veya 'orta malı' statüsüne geçerler.

Step-by-Step Solution

Sahipsiz malın mülkiyet aidiyetini belirleme

Sahipsiz malların mülkiyeti Devlet tüzel kişiliğine aittir.

Türk hukuk sisteminde sahipsiz yerler (dağlar, kayalıklar, tepeler, göller vb.) Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.

Tescil rejimini analiz etme

Tapu Kanunu uyarınca, sahipsiz mallar kural olarak tapu siciline tescil edilmezler.

Ekonomik değeri olmayan veya doğrudan kamu kullanımında olan bu yerlerin tescili zorunlu tutulmamıştır.

Statü değişikliği imkanını değerlendirme

Bir sahipsiz mal, tahsis (allokasyon) işlemiyle hizmet malı veya orta malı haline gelebilir.

Örneğin, sahipsiz bir arazinin üzerine okul yapılması (hizmet malı) veya meraya dönüştürülmesi (orta malı) mümkündür; bu durumda tescil zorunlu hale gelir.

Key Concept

Sahipsiz malların mülkiyetinin Devlete ait olması ve tescil edilmeme kuralının tahsis ile bozulması.

Estimated Time:2m 0s

Question 177Question →

İdare hukukunda, mülkiyeti bir kamu tüzel kişisine ait olmasına rağmen bir kamu hizmetinin yürütülmesine veya kamunun doğrudan kullanımına tahsis edilmemiş olan mallar 'idarenin özel malları' kategorisinde yer alır.

İdarenin özel mallarının tabi olduğu hukuki rejim ve bu mallardan kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde geçerli olan 'ayrılabilir işlem kuramı' ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdarenin bir özel malını satma veya kiralamaya yönelik aldığı ihale kararı idari yargı denetimine tabi iken, ihale kesinleştikten sonra imzalanan sözleşmenin uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar adli yargıda çözümlenir.

Belediyelerin mülkiyetinde bulunan özel mallar, Belediye Kanunu uyarınca kamu hizmetinde fiilen kullanılmasa dahi 'kamu tüzel kişisi mülkiyeti' nedeniyle hiçbir şekilde haczedilemezler.

İdarenin özel malları üzerindeki mülkiyet hakkı, Anayasa uyarınca kamu yararına dayandığı için bu mallar üzerinde hiçbir durumda kazandırıcı zamanaşımı hükümleri uygulanamaz.

Bir malın özel mal statüsünden kamu malı statüsüne geçebilmesi (tahsis) için mutlaka ilgili malın tapu siciline 'hizmet malı' olarak tescil edilmesi şarttır; fiili kullanım veya idari karar yeterli değildir.

İdarenin özel mallarının kiralanması veya işletilmesi amacıyla akdedilen sözleşmeler, idarenin taraf olması sebebiyle nitelik olarak 'idari sözleşme' sayılır ve doğrudan Danıştay'ın denetimine tabidir.

Show answer & explanation

Answer: İdarenin bir özel malını satma veya kiralamaya yönelik aldığı ihale kararı idari yargı denetimine tabi iken, ihale kesinleştikten sonra imzalanan sözleşmenin uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar adli yargıda çözümlenir.

Answer

İdarenin özel malını satma veya kiralamaya yönelik aldığı ihale kararı idari yargı denetimine tabi iken, ihale kesinleştikten sonra imzalanan sözleşmenin uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar adli yargıda çözümlenir.

Doğru seçenek, 'Ayrılabilir İşlem Kuramı'nı isabetli şekilde tanımlamaktadır. İdarenin özel mallarının satışı veya kiralanması sürecinde, ihalenin yapılmasına ilişkin idari kararlar (hazırlık işlemleri) idarenin kamu gücü kullanarak tesis ettiği işlemler olduğundan idari yargıda; ancak ihale sonrası imzalanan sözleşmenin uygulanması (örneğin kira bedelinin ödenmemesi) özel hukuk ilişkisi olduğundan adli yargıda dava konusu edilir.

Step-by-Step Solution

İdarenin özel malı kavramını tanımlama

Bu mallar idarenin mülkiyetinde olan ancak kamu hizmetine tahsis edilmemiş, özel hukuk hükümlerine tabi mallardır.

Uyuşmazlığın hangi yargı yoluna gideceğini belirlemek için malın hukuki statüsü netleştirilmelidir.

Ayrılabilir işlem kuramını uygulama

İhalenin yapılması (irade oluşumu) aşaması idari yargıya, sözleşmenin icrası aşaması ise adli yargıya aittir.

İdarenin tek taraflı iradesiyle yaptığı hazırlık işlemleri ile tarafların eşit olduğu sözleşme aşaması birbirinden ayrılır.

Özel malların korunma rejimini analiz etme

Haczedilebilirlik ve zamanaşımı gibi konularda özel hukuk kuralları, ilgili kurumun özel kanunundaki istisnalar saklı kalmak kaydıyla geçerlidir.

Kamu malları ile özel mallar arasındaki en temel fark, özel malların kural olarak özel hukuk rejimine tabi olmasıdır.

Key Concept

Ayrılabilir İşlem Kuramı ve İdarenin Özel Mallarında Yargı Yolu Ayrımı

Practice More

İdarenin kamu malları (hizmet, orta ve sahipsiz mallar) ile özel malları arasındaki farkları bir tablo üzerinden tekrar ediniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 178Question →

Bir belediye sınırları içerisinde yer alan ve kadastro çalışmaları sonucunda "tarıma elverişli olmayan, fundalık ve kayalık alan" olarak nitelendirilen bir taşınmazın hukuki statüsü, tescili ve korunmasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi Türk İdare Hukuku ilkelerine uygundur?

Bu taşınmazlar kural olarak tapu siciline tescil edilmezler ve üzerlerinde zilyetliğe dayalı kazandırıcı zamanaşımı hükümleri uygulanmaz.

Bu tür yerler bir "kamu hizmet birimi"ne tahsis edilmedikleri sürece idarenin özel malı statüsündedir ve genel hükümlere göre haczedilebilirler.

Söz konusu alanın mülkiyeti, o bölgedeki en büyük "kamu tüzel kişiliği" olan belediyeye aittir ve belediye encümeni kararıyla özel mülkiyete konu edilebilir.

Bu taşınmazlar "orta malları" rejimine tabi olduklarından, tapu kütüğünün özel bir sütununa tescil edilmeleri ve herkesin kullanımına açık tutulmaları zorunludur.

Taşınmazın tapuda tescilinin bulunmaması idarenin bu alan üzerindeki mülkiyet hakkını zayıflatır ve taşınmazın haksız işgali durumunda idari koruma yolları işletilemez.

Show answer & explanation

Answer: Bu taşınmazlar kural olarak tapu siciline tescil edilmezler ve üzerlerinde zilyetliğe dayalı kazandırıcı zamanaşımı hükümleri uygulanmaz.

Answer

Bu taşınmazlar kural olarak tapu siciline tescil edilmezler ve üzerlerinde zilyetliğe dayalı kazandırıcı zamanaşımı hükümleri uygulanmaz.

Türk İdare Hukuku'nda sahipsiz mallar (devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler), doğal nitelikleri gereği kamu malı sayılan ve kural olarak tapu siciline tescil edilmeyen taşınmazlardır. Bu mallar üzerinde özel hukuk hükümlerine dayalı kazandırıcı zamanaşımı ile mülkiyet edinilmesi mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

Taşınmazın niteliğini belirle

Tarıma elverişli olmayan kayalık ve fundalık alanlar "sahipsiz mallar" (devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler) kategorisine girer.

Türk Medeni Kanunu ve Kadastro Kanunu uyarınca tarıma elverişli olmayan yerler sahipsiz mal sayılır.

Tescil kuralını uygula

Bu mallar kamu malı oldukları için kural olarak tapu siciline tescil edilmezler.

Kadastro Kanunu'nun 16/C maddesi gereği bu yerler tescile tabi değildir.

Zamanaşımı kuralını kontrol et

Kamu malları üzerinde kazandırıcı zamanaşımı işlemez.

Kamu mallarının korunması ilkesi gereği, zilyetlik yoluyla mülkiyet edinilmesi mümkün değildir.

Key Concept

Sahipsiz Malların Hukuki Rejimi

Practice More

Kamu mallarının tescili ve haczedilemezliği ile ilgili diğer istisnai durumları gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 179Question →

İdare hukukunda "Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler" olarak adlandırılan sahipsiz malların hukuki statüsüne ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Sahipsiz mallar kural olarak tapu siciline tescil edilmezler; ancak bir kamu hizmetine tahsis edilerek "hizmet malı" niteliği kazandıklarında tescil edilebilirler.

Bu mallar idarenin "özel malı" niteliğinde olduğundan, Medeni Kanun'un kazandırıcı zamanaşımı hükümleri uyarınca özel mülkiyete konu olabilirler.

Sahipsiz malların mülkiyeti, idari vesayet denetimi çerçevesinde o bölgedeki en büyük mülki idare amiri olan valiye aittir.

Bu nitelikteki taşınmazlar, tapu siciline tescil edilmedikleri sürece devletin sorumluluğu dışında kalır ve özel kişilerce haczedilebilirler.

Bir yerin sahipsiz mal sayılabilmesi için mutlaka tarıma elverişli olması ve belediye sınırları dışında bulunması gerekir.

Show answer & explanation

Answer: Sahipsiz mallar kural olarak tapu siciline tescil edilmezler; ancak bir kamu hizmetine tahsis edilerek "hizmet malı" niteliği kazandıklarında tescil edilebilirler.

Answer

Sahipsiz mallar kural olarak tapu siciline tescil edilmezler; ancak bir kamu hizmetine tahsis edildiklerinde tescil edilebilir hale gelirler.

Türk İdare Hukuku ve Medeni Kanun doktrinine göre, sahipsiz mallar (Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler) doğal yapıları gereği tescile ihtiyaç duymazlar. Ancak bu mallar üzerinde bir kamu hizmeti binası yapılması veya belirli bir kamu hizmetine tahsis edilmeleri durumunda, o mal artık "hizmet malı" niteliği kazanır ve bu yeni statüsü gereği tapu siciline tescil edilmesi mümkün hale gelir.

Step-by-Step Solution

Sahipsiz malların tanımını ve kapsamını belirle.

Sahipsiz mallar, kimsenin mülkiyetinde olmayan ve doğrudan kamu yararına (nehirler, kayalıklar, dağlar gibi) olan yerlerdir.

Sorunun temeli olan "Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler" kavramını netleştirmek gerekir.

Tescil ve mülkiyet kurallarını analiz et.

Medeni Kanun m. 715 uyarınca bu mallar tescile tabi değildir ve Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.

Sahipsiz malların kamu malı rejimine tabi olmasının en belirgin özelliği tescil zorunluluğunun olmamasıdır.

Tahsis durumundaki statü değişikliğini değerlendir.

Eğer bu sahipsiz yer bir kamu hizmeti için kullanılırsa (örneğin üzerine okul yapılırsa), "hizmet malı" olur ve tescil edilir.

Sahipsiz malların tescil edilebilmesi için sahipsiz mal statüsünden çıkıp başka bir kamu malı türüne (hizmet veya orta malı) dönüşmesi gerekir.

Key Concept

Sahipsiz malların (Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler) tescil muafiyeti ve statü dönüşümü.

Practice More

Kamu mallarının tescili, haczedilemezliği ve zamanaşımı ile kazanılamaması arasındaki ilişkileri içeren diğer soruları inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 180Question →

Bir özel hastane işletmesi, Sağlık Bakanlığı ile yaptığı bir sözleşme kapsamında binasını tamamen kamuya ücretsiz sağlık hizmeti sunmak üzere özgülemiş ve bu kamu hizmetini yürütmeye başlamıştır. Bu taşınmazın Türk İdare Hukuku'ndaki statüsü ve kamu malı kriterleri açısından değerlendirilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bina tamamen bir kamu hizmetine özgülendiği için 'tahsis' kriteri uyarınca doğrudan bir 'hizmet malı' (kamu malı) haline gelmiştir.

Mülkiyeti özel bir işletmeye ait olduğu için 'aidiyet' kriteri gerçekleşmemiştir ve bu bina teknik anlamda bir 'kamu malı' olarak nitelendirilemez.

Resmi bir idari karar olmasa dahi, binanın fiilen kamu hizmetine sunulmuş olması (fiili tahsis) onu kamu hukuku rejimine tabi bir kamu malı yapar.

Bina tüm vatandaşların kullanımına açık hale getirildiği için 'orta malı' statüsünde bir kamu malı kabul edilir.

Kamu hizmetinin yürütüldüğü bu tür binaların mülkiyeti, hizmetin devamı süresince idare hukuku ilkeleri uyarınca kendiliğinden ilgili kamu kurumuna geçmiş sayılır.

Show answer & explanation

Answer: Mülkiyeti özel bir işletmeye ait olduğu için 'aidiyet' kriteri gerçekleşmemiştir ve bu bina teknik anlamda bir 'kamu malı' olarak nitelendirilemez.

Answer

Mülkiyeti özel bir işletmeye ait olan bina, kamu hizmetine sunulmuş olsa dahi 'aidiyet' kriteri gerçekleşmediği için teknik anlamda kamu malı sayılmaz.

İdare hukukunda bir malın kamu malı sayılabilmesi için mülkiyetinin bir kamu tüzel kişisine ait olması (aidiyet kriteri) ve kamu yararına (kamu hizmetine veya kamunun kullanımına) özgülenmiş olması (tahsis kriteri) şartları birlikte aranır. Senaryoda hastane binasının mülkiyeti özel bir işletmeye ait olduğu için aidiyet kriteri gerçekleşmemiştir. Dolayısıyla bina, kamu hizmetine sunulmuş olsa dahi teknik anlamda bir kamu malı statüsü kazanmaz ve özel mülkiyet rejimine tabi olmaya devam eder.

Step-by-Step Solution

Adım 1: İdare hukukunda bir malın 'kamu malı' statüsü kazanabilmesi için gerekli kümülatif kriterleri belirleyin.

Sonuç: 'Aidiyet' (mülkiyetin bir kamu tüzel kişisine ait olması) ve 'Tahsis' (kamu yararına özgülenme) kriterleri.

Neden: Bir malın kamu malı sayılması için bu iki temel ölçütün aynı anda bulunması zorunludur.

Adım 2: Senaryodaki hastane binasını bu kriterler açısından analiz edin.

Sonuç: Bina kamu hizmetine sunulmuş (tahsis benzeri durum) olsa da mülkiyeti özel bir işletmeye (şirkete) aittir.

Neden: Aidiyet kriteri gerçekleşmediği sürece, malın kullanım amacı ne olursa olsun o mal teknik anlamda kamu malı statüsü kazanamaz.

Adım 3: Ulaşılan veriler doğrultusunda doğru hukuki tespiti yapın.

Sonuç: Taşınmaz özel mülkiyette kalmaya devam eder ve özel hukuk hükümlerine tabi olur.

Neden: Özel mülkiyet altındaki mallar, kamu hizmeti imtiyazı veya sözleşmesi kapsamında kullanılsa dahi kamu malı rejimine girmezler.

Key Concept

Kamu Malı Kriterleri (Aidiyet ve Tahsis)

Practice More

İdarenin özel malları (fiskal mallar) ile kamu malları arasındaki haczedilemezlik ve zamanaşımı farklarını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

PreviousPage 9 / 10Next

İdarenin Malları

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More