İdari Yargı

Bir kamu görevlisi, hakkında tesis edilen disiplin cezasının haksız olduğunu ve fiili işlemediğini ileri sürerek idare mahkemesinde iptal davası açmıştır. Ancak davacı, dava dilekçesinde iddiasını ispatlayacak nitelikte herhangi bir delil veya belge sunmamıştır.

İdari yargılama usulüne hakim olan ilkeler, ispat yükü ve delillerin toplanması kuralları dikkate alındığında, mahkemenin izleyeceği yöntemle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından işletilen bir barajın kapaklarında meydana gelen teknik arıza ve bakım eksikliği nedeniyle $5$ Kasım $2025$ tarihinde çevredeki tarım arazileri sular altında kalmıştır. Arazisi zarar gören çiftçi Ahmet Bey, bu durumu aynı gün fark etmiştir.

Buna göre, Ahmet Bey'in uğradığı zararın tazmini amacıyla açacağı tam yargı davasında izlemesi gereken kanuni yol ve sürelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir vatandaş, maruz kaldığı bir idari eylemden doğan zararının tazmini istemiyle asliye hukuk mahkemesinde dava açmıştır. Asliye hukuk mahkemesi, uyuşmazlığın çözümünde idari yargının görevli olduğunu belirterek 'görevsizlik kararı' vermiş ve bu karar kesinleşmiştir. Bunun üzerine vatandaş, aynı iddiayla idare mahkemesinde dava açmış; ancak idare mahkemesi de uyuşmazlığın adli yargının görev alanına girdiği gerekçesiyle 'görevsizlik kararı' vermiş ve bu karar da kesinleşmiştir.

Buna göre, adli ve idari yargı mercileri arasında ortaya çıkan bu uyuşmazlığın türü ve başvurulacak çözüm mercii ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

X Bakanlığında görev yapan bir Devlet memuru, Bakanlık tarafından çıkarılarak Resmî Gazete'de yayımlanan ve ülke çapında uygulanacak olan bir yönetmeliğin bazı hükümlerinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmektedir. Memur, hem söz konusu yönetmeliğin ilgili maddelerinin iptalini hem de bu yönetmelik hükümlerine dayanılarak tesis edilen bireysel atama işleminin iptalini tek bir dilekçe ile yargıya taşımak istemektedir.

İdari Yargılama Usulü Kanunu ve idari yargı örgütü kuralları dikkate alındığında, bu davanın açılacağı ilk derece mahkemesi ve sonrasındaki kanun yolu süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi hukuken doğrudur?

Bir uyuşmazlığın çözümü noktasında hem adli yargı koluna dahil bir mahkemenin hem de idari yargı koluna dahil bir mahkemenin karşılıklı olarak görevsizlik kararı vermesi ve bu kararların kesinleşmesi hali söz konusudur.

Buna göre, davacının yargısız kalmasını önlemek amacıyla ortaya çıkan bu uyuşmazlık türü ve söz konusu uyuşmazlığı kesin olarak karara bağlamakla görevli merci aşağıdakilerden hangisidir?

İdari yargı teşkilatı içerisinde, bölge idare mahkemesi dairelerinin kesin nitelikteki kararları arasındaki aykırılık veya uyuşmazlıkların giderilmesi amacıyla, ilgili bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun istemi üzerine bu hususta kesin karar verme yetkisine sahip yargı mercii aşağıdakilerden hangisidir?

İdari yargılama hukukunda ispat ve delillerin sunulması süreci, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki (HMK) genel kurallardan önemli ölçüde ayrılmaktadır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri ve yerleşik yargısal içtihatlar dikkate alındığında, idari yargı mercilerindeki ispat usulüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir kamu kurumuna bağlı yüksek basınçlı doğal gaz ana hattında meydana gelen teknik bir arıza sonucu $14$ Nisan $2025$ tarihinde gerçekleşen patlamada, bölgede bulunan bir dükkan ağır hasar görmüştür. Zararı aynı gün öğrenen dükkan sahibi, $20$ Mart $2026$ tarihinde zararın tazmini talebiyle ilgili idareye yazılı başvuruda bulunmuştur. İdare, bu başvuruya herhangi bir cevap vermemiştir.

İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri ve idare hukukunun genel ilkeleri dikkate alındığında, söz konusu uyuşmazlıkla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir ilçe belediye encümeni, trafik akışını rahatlatmak gerekçesiyle ilçenin en işlek caddelerinden birini araç trafiğine kapatma kararı almıştır. Bu caddede mağazası bulunan esnaf Bay (A), alınan kararın aslında kamu yararına hizmet etmediğini ve ticari faaliyetlerini olumsuz etkileyeceğini belirterek işlemin iptali için idari yargıya başvurmak istemektedir. Buna göre, iptal davasının niteliği ve idari işlemin unsurları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na ($İYUK$) hâkim olan yazılı yargılama usulünün bir gereği olarak, idari yargı mercilerinde uyuşmazlıkların çözümünde kural olarak başvurulamayan delil türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir belediye tarafından, mülkiyetindeki arazinin imar planında 'yeşil alan' olarak ayrılması işlemine karşı, arazinin yapılaşmaya uygun olduğu ve civar parsellerle eşitsizlik yaratıldığı iddiasıyla bir inşaat şirketi tarafından iptal davası açılmıştır. Dava dilekçesinde iddiaları destekleyici herhangi bir teknik rapor sunulmamış, yalnızca genel ifadelere yer verilmiştir. İdare ise savunmasında idari işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlandığını ve ispat yükünün davacıda olduğunu ileri sürmüştür.

İdari yargılama usulünde geçerli olan delillerin toplanması, ispat yükü ve re'sen araştırma ilkesi dikkate alındığında, bu uyuşmazlık kapsamında aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

Kamu idaresinin eylem ve işlemlerinin hukuka uygunluk denetimini gerçekleştiren idari yargı kolu, kendi içerisinde belirli bir hiyerarşik yapıya ve diğer yargı mercileriyle (adli yargı, hesap yargısı) kesin sınırlarla çizilmiş görev ilişkilerine sahiptir.

Türkiye'deki idari yargı örgütlenmesi ve bu örgüt içindeki yargısal mercilerin yetki sınırları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından bir enerji projesi için verilen "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu" kararına karşı, menfaati ihlal edilen bir sivil toplum kuruluşu tarafından iptal davası açılmıştır. Davaya ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakan idare mahkemesi, yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar vermiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre, idare mahkemesinin bu esasa ilişkin nihai kararına karşı başvurulabilecek kanun yolu ve süresi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, idari yargı mercileri tarafından verilen "yürütmenin durdurulması" kararları ve bu kararlara karşı öngörülen itiraz yolu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir İl Tarım ve Orman Müdürlüğünde şube müdürü olarak görev yapan (P), kurumdaki bir ihaleye fesat karıştırıldığına dair hazırladığı raporu Valiliğe sunduktan kısa bir süre sonra, İl Müdürü tarafından imzalanan bir idari işlemle ilçedeki pasif bir göreve atanmıştır. İşlemin gerekçesinde "hizmetin daha etkin yürütülmesi" gösterilmesine rağmen, asıl amacın ihale soruşturmasını engellemek olduğu açıktır. Ayrıca ilgili mevzuata göre şube müdürlerinin atama işlemini yapma yetkisi İl Müdürüne değil, bizzat Valiye aittir. Bu atama sonucunda (P)'nin maddi haklarında kayıp yaşanmıştır.

Bu olay bağlamında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ve idare hukuku ilkeleri uyarınca aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na (İYUK) göre, özel kanunlarda ayrı bir süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde genel dava açma süresi kaç gündür?

İdare mahkemesi tarafından verilen bir iptal veya yürütmenin durdurulması kararının idareye tebliğ edilmesinin ardından, idarenin bu kararın gereklerine göre işlem tesis etme yükümlülüğü ve bu yükümlülüğe aykırılığın sonuçları ile ilgili 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdari yargılama sisteminde kesinleşmiş bir mahkeme kararının, kanunda sayılan sınırlı ve istisnai hallerin varlığı durumunda tekrar incelenmesini sağlayan olağanüstü kanun yolu olan 'yargılamanın yenilenmesi'ne dair aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bir kamu kurumunda mühendis olarak görev yapan (T), mevzuat gereği "Daire Başkanı" tarafından kurulması gereken teknik bir komisyonun doğrudan üst makam olan "Genel Müdür" tarafından oluşturulduğunu, komisyon kurulmasına gerekçe gösterilen ihtiyacın fiilen mevcut olmadığını ve kendisinin bu komisyonda sırf kurum merkezinden uzaklaştırılmak amacıyla görevlendirildiğini iddia etmektedir. (T), bu görevlendirme işlemi nedeniyle katlandığı fazladan seyahat masraflarının da karşılanmasını isteyerek yargı yoluna başvuracaktır.

Buna göre, açılacak dava ve iptal davasının nitelikleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi idari yargılama usulü kurallarına uygundur?

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) sisteminde kanun yollarına başvuruda kural olarak 'istinaf' incelemesinden geçilmesi gerekse de bazı özel uyuşmazlık türleri için doğrudan üst derece mahkemesine gidilmesi öngörülmüştür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi hakkında verilen nihai karara karşı istinaf yoluna başvurulması mümkün olmayıp, kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde doğrudan Danıştayda temyiz yoluna başvurulması zorunludur?