Kamu Görevlileri

168 questions

Türk idari teşkilatında istihdam rejiminin temel çerçevesini çizen 1982 Anayasası'nın 128'inci maddesi ile kamu görevlilerini tasnif eden 657 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesi güncel mevzuat kapsamında birlikte incelendiğinde, kamu çalışanlarının hukuki statüleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Özel bir meslek bilgisine ve ihtisasa ihtiyaç gösteren işlerde sözleşme karşılığı çalıştırılan 4/B statüsündeki çalışanlar, idare ile aralarında kurulan iş akdi nedeniyle doğrudan doğruya İş Kanunu kurallarına tabi tutulur.

Anayasal düzenlemelere göre devletin asli ve sürekli tüm görevleri istisnasız olarak yalnızca memur kadrolarındaki bireyler eliyle yürütülmek zorunda olup, farklı statülerdeki bireylerin bu görevleri ifa etmesi yasaklanmıştır.

Kamu idarelerinde sürekli işçi kadrolarında görev alacak olanların işe başlatılmasında, idarenin tek taraflı ve üstün kamu gücüne dayanan atama işlemi tesis edilir.

Genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli görevler kural olarak memurlar eliyle yürütülür; öte yandan idare bünyesinde görev yapan işçi statüsündeki çalışanlar ise idare hukuku kurallarına değil, özel hukuk hükümlerine tabidir.

İdarenin bir yıldan kısa süreli veya mevsimlik hizmet ihtiyaçları, Kanun'da güncel olarak yer almaya devam eden geçici statüde istihdam şekli kullanılarak idari bir kararla karşılanmaktadır.

Show answer & explanation

Answer: Genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli görevler kural olarak memurlar eliyle yürütülür; öte yandan idare bünyesinde görev yapan işçi statüsündeki çalışanlar ise idare hukuku kurallarına değil, özel hukuk hükümlerine tabidir.

Answer

Doğru ifade, asli ve sürekli görevlerin memurlar eliyle yürütüldüğünü ve kamu işçilerinin idare hukukuna değil özel hukuk hükümlerine tabi olduğunu belirten seçenektir.

1982 Anayasası'nın 128. maddesi uyarınca devletin asli ve sürekli görevleri kural olarak memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütülür. Ayrıca 657 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca, kamu kurumlarında işçi statüsünde istihdam edilen personel idare hukuku rejimine (tek taraflı idari işlemle atama) değil, özel hukuk rejimine ve İş Kanunu hükümlerine tabidir. Seçenekteki bu sınıflandırma bütünüyle doğrudur.

Step-by-Step Solution

Seçeneklerde yer alan istihdam türlerinin Anayasa ve yasalardaki güncel tanımlarını analiz et.

Memur, işçi, 4/B'li çalışan ve mülga edilmiş istihdam kavramlarının hukuki nitelikleri belirlenir.

Kamu görevlileri rejimindeki temel statü ayrımlarını ve hatalı sınıflandırmaları tespit etmek için.

Doğru ifadeyi tespit etmek için seçenekleri anayasal ve yasal mevzuatla karşılaştır.

İşçilerin atama işlemiyle alınmadığı, sözleşme ile çalışanların İş Kanununa tabi olmadığı, geçici çalışan statüsünün kaldırıldığı ve asli görevlerin 'diğer kamu görevlilerince' de yapılabileceği tespit edilerek yanlışlar elenir.

Hukuken hatasız ve anayasal düzenlemeyle tam uyumlu olan yargıyı bulmak için.

Key Concept

Kamu Görevlileri İstihdam Türleri ve Hukuki Statüleri

Question 62Question →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda düzenlenen “Devlet memurluğuna alınacaklarda aranan genel ve özel şartlar” dikkate alındığında, aşağıdaki adaylardan hangisinin memuriyete atanmasının önünde yasal bir engel bulunduğu söylenebilir?

Taksirli bir suçtan dolayı kesinleşmiş

2

yıl hapis cezası bulunan aday

Kasten işlediği “güveni kötüye kullanma” suçundan dolayı

10

ay hapis cezası alan ve bu cezası affa uğramış olan aday

Bir meslek okulunu bitiren,

15

yaşını tamamlayan ve mahkemeden kazai rüşt kararı alan aday

Askerlik çağına gelmiş olmasına rağmen, askerlik yükümlülüğü kanuni sebeplerle tecil (erteleme) edilmiş olan aday

Herhangi bir akıl hastalığı bulunmayan ancak görevini yapmasına engel olmayacak derecede bedensel (ortopedik) bir engeli olan aday

Show answer & explanation

Answer: Kasten işlediği “güveni kötüye kullanma” suçundan dolayı $10$ ay hapis cezası alan ve bu cezası affa uğramış olan aday

Answer

Güveni kötüye kullanma suçundan mahkûm olan adayın memuriyete atanmasının önünde yasal bir engel bulunmaktadır.

Doğru cevap olan seçenekteki aday, “güveni kötüye kullanma” suçundan mahkûm olmuştur.

657

sayılı Kanun'un

48/A-5

maddesine göre; zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma gibi suçlardan mahkûm olanlar, aldıkları ceza süresi ne olursa olsun (örneğin

10

ay) ve bu cezalar affa uğramış olsa dahi devlet memuru olamazlar.

Step-by-Step Solution

Adayların adli sicil durumlarını katalog ve genel suç ayrımına göre incelemek.

Taksirli suçların engel olmadığı, kasten işlenen suçlarda ise

1

yıl sınırının olduğu ancak katalog suçlarda sürenin önemsiz olduğu belirlendi.

657

sayılı Kanun'un

48/A-5

maddesi, belirli suçlar (hırsızlık, güveni kötüye kullanma vb.) için affı ve süreyi engel olmaktan çıkarmaz.

Yaş ve askerlik durumu istisnalarını kontrol etmek.

15

yaş ve kazai rüştün meslek okulu mezunları için geçerli bir istisna olduğu, askerlik tecilinin ise engel teşkil etmediği saptandı.

Kanun'un

40

. ve

48/A-6

maddeleri bu durumları açıkça memuriyete uygun bulmaktadır.

Sağlık şartının kapsamını değerlendirmek.

Yalnızca akıl hastalığının genel bir engel olduğu, bedensel engellerin ise (madde

53

hükümleri saklı kalmak kaydıyla) engel olmadığı anlaşıldı.

48/A-7

maddesi sağlık kriterini akıl hastalığı ile sınırlandırmıştır.

Key Concept

Memuriyete girişte mahkûmiyet engeli; kasten işlenen suçlarda

1

yıl sınırı varken, yüz kızartıcı (katalog) suçlarda süre ve af gözetilmeksizin engel oluşmasıdır.

Question 63Question →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, bir amirin verdiği emrin mevzuat hükümlerine aykırı olduğunu düşünen bir memur, bu aykırılığı amirine bildirmiş ancak amir emrinde ısrar ederek bu emri yazılı olarak yenilemiştir. Bu durumda, söz konusu emrin yerine getirilmesiyle ilgili hukuki sorumluluk aşağıdakilerden hangisine aittir?

Emri yerine getiren memura aittir.

Mevzuata aykırı emri yazılı olarak yenileyen amire aittir.

Memur ve amir müteselsilen (ortaklaşa) sorumludur.

Bu durum memurlar için öngörülen hediye alma yasağı kapsamında değerlendirilir ve sorumluluk idareye aittir.

Memurun bu durumu bir üst makama bildirme hakkı bulunduğu için sorumluluk en üst amire aittir.

Show answer & explanation

Answer: Mevzuata aykırı emri yazılı olarak yenileyen amire aittir.

Answer

Mevzuata aykırı bir emrin yazılı olarak yenilenmesi durumunda hukuki sorumluluk emri veren amire aittir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 11. maddesine göre, amirin mevzuata aykırı emri memur tarafından bildirilir, ancak amir emrinde ısrar eder ve emri yazılı olarak yenilerse memur emri yerine getirmekle yükümlüdür; bu durumda sorumluluk tamamen emri veren amire ait olur.

Step-by-Step Solution

Emrin mevzuata aykırılığının tespiti

Memur emri anayasa, kanun, kararname veya yönetmeliğe aykırı bulur.

Yasal süreç bu tespit ile başlar.

Amire bildirim

Memur emri yerine getirmez ve durumu emri verene bildirir.

Amirin emrini gözden geçirmesine imkan tanınır.

Emrin yazılı olarak yenilenmesi

Amir emrinde ısrar eder ve emri yazılı olarak tekrar verir.

Hukuki sorumluluğun yer değiştirmesi için 'yazılılık' şartı gereklidir.

Sorumluluğun belirlenmesi

Emir yerine getirilir ve tüm sorumluluk amire geçer.

657 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca memur bu durumda sorumlu tutulamaz.

Key Concept

Kanunsuz Emir ve Sorumluluk Devri

Alternative Method

Emrin konusu 'suç' teşkil ediyorsa, yazılı emir olsa bile memur emri asla yerine getiremez. Bu istisna ile mevzuata aykırılığı (yönetmelik, tüzük vb.) karıştırmamak gerekir.

Estimated Time:45s

Question 64Question →

İdarenin insan kaynağı altyapısı, anayasal normlar ve yasal düzenlemelerle sıkı bir biçimde şekillendirilmiştir. Anayasa'nın ilgili (128.) maddesi kamu hizmetlerinin karakteristik özelliklerine göre personel rejiminin genel çerçevesini çizerken, Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesi idare bünyesinde istihdam edilecek personel türlerini tahdidi (sınırlı) olarak belirlemiştir. Yürürlükteki bu anayasal ve yasal yapı dikkate alındığında, kamu kurumlarındaki personel istihdamına ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisi hukuken isabetlidir?

Memurlar, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinin asli ve sürekli kısımlarını ifa eden, statüleri yasayla düzenlenen görevlilerdir.

Zorunlu ve istisnai hallerde, bir yıldan kısa süreli veya mevsimlik hizmetleri yürütmek amacıyla kamu kurumlarında güncel olarak 'geçici personel' statüsünde istihdam yapılabilmektedir.

Sözleşmeli personel, kamu idareleriyle imzaladıkları özel hukuk hükümlerine tabi hizmet akdi (iş sözleşmesi) uyarınca istihdam edilen ve işçi sendikalarına üye olabilen görevlilerdir.

Kamu idarelerinde sürekli işçi kadrosunda çalışanlar, Anayasa'nın öngördüğü genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli nitelikteki görevleri bizzat yerine getirmekle mükelleftir.

Köy muhtarları ile belediye başkanları, statüleri anayasal güvence altında olan ve 657 sayılı Kanun'un istihdam türleri arasında açıkça sayılan 'diğer kamu görevlileri' kategorisindedir.

Show answer & explanation

Answer: Memurlar, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinin asli ve sürekli kısımlarını ifa eden, statüleri yasayla düzenlenen görevlilerdir.

Answer

Memurların, devletin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinin asli ve sürekli kısımlarını ifa eden, statüleri yasayla düzenlenen görevliler olduğunu belirten seçenektir.

Doğru yanıt, memurların genel idare esaslarına göre asli ve sürekli görevleri ifa ettiği ifadesidir. Anayasa'nın 128. maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/A maddesi, memurları tam olarak bu özelliklerle tanımlar ve statülerinin yasa ile belirleneceğini açıkça hükme bağlar.

Step-by-Step Solution

Soru metnindeki Anayasal ve Yasal referansları (Madde 128 ve Madde 4) incele.

Sorunun, kamu personelinin güncel hukuki statülerini (memur, sözleşmeli, işçi) ve bu statülerin özelliklerini ayırt etmeyi gerektirdiği tespit edilir.

Doğru yanıtı bulabilmek için idare hukukundaki istihdam biçimlerinin yürürlükteki tanımlarına hakim olmak şarttır.

Seçeneklerdeki personel türlerinin hukuki özelliklerini değerlendir.

Geçici personelin kaldırıldığı, sözleşmeli personelin idari sözleşmeye tabi olduğu, işçilerin asli/sürekli görev yapmadığı ve seçimle gelen mahalli idare organlarının DMK md. 4'te sayılmadığı belirlenir.

Yanlış seçeneklerdeki çeldiriciler genellikle mülga (kaldırılmış) hükümlerden veya farklı personel rejimlerinin (işçi vs. memur) birbirine karıştırılmasından türetilir.

Memur tanımını Anayasa'nın 128. maddesi bağlamında doğrula.

Memurların genel idare esaslarına göre asli ve sürekli görevleri yerine getirdikleri bilgisinin birebir mevzuatla örtüştüğü teyit edilir.

Anayasal güvencenin ve yasal statünün doğrudan metni bu şekildedir.

Key Concept

Kamu Görevlileri ve İstihdam Türleri (Memur, Sözleşmeli Personel, İşçi ve Diğer Kamu Görevlileri)

Question 65Question →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda memurların uyması gereken kurallar "Ödevler ve Sorumluluklar" ile "Yasaklar" şeklinde ikili bir tasnife tabi tutulmuştur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Kanun'un dördüncü bölümünde "Yasaklar" başlığı altında düzenlenen kurallardan biri değildir?

Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma

Toplu eylem ve hareketlerde bulunma

Grev yapma

Hediye alma ve menfaat sağlama

Mal bildiriminde bulunma

Show answer & explanation

Answer: Mal bildiriminde bulunma

Answer

Mal bildiriminde bulunma seçeneği doğru cevaptır çünkü bu durum bir yasak değil, memurun yerine getirmekle yükümlü olduğu bir ödevdir.

Mal bildiriminde bulunma,

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun

14

. maddesinde düzenlenen bir 'ödev ve sorumluluk'tur. Kanunun 'Yasaklar' başlıklı dördüncü bölümünde yer almaz.

Step-by-Step Solution

657

sayılı Kanun'un sistematik yapısını incelemek.

Kanun'un ikinci bölümünün "Ödevler ve Sorumluluklar", dördüncü bölümünün ise "Yasaklar" başlığını taşıdığı görülür.

Soruda sorulan ayrımı yapabilmek için kanunun sistematik başlıklarını bilmek gerekir.

Seçeneklerdeki maddelerin kanundaki yerlerini tespit etmek.

Ticaret yasağı (

28

. md), grev yasağı (

27

. md), hediye alma yasağı (

29

. md) ve toplu eylem yasağı (

26

. md) yasaklar bölümündedir. Mal bildirimi (

14

. md) ise ödevler bölümündedir.

Hangi kuralın hangi hukuki başlık altında toplandığını belirlemek doğru yanıta ulaştırır.

Key Concept

Memurların ödevleri ve yasakları arasındaki sistematik fark.

Estimated Time:45s

Question 66Question →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre; devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu görevlerde çalışan devlet memurlarını, görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre gruplandırmayı hedefleyen temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Kariyer

Sınıflandırma

Liyakat

Sadakat

Tarafsızlık

Show answer & explanation

Answer: Sınıflandırma

Answer

Sınıflandırma ilkesi, kamu görevlerinin ve memurların niteliklerine göre gruplandırılmasını ifade eder.

Sınıflandırma ilkesi, 657 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre devlet kamu hizmetleri görevlerini ve memurları nitelik ve mesleklerine göre gruplara ayırmayı ifade eden temel bir kuraldır.

Step-by-Step Solution

657 sayılı Kanun'un 3. maddesinde yer alan temel ilkeleri hatırla.

Temel ilkeler: Sınıflandırma, Kariyer ve Liyakat.

Soruda sorulan tanımın bu üç ilkeden hangisine ait olduğunu belirlemek için kapsamı daraltmak gerekir.

Soruda verilen 'görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre gruplandırma' ifadesini tanımlarla eşleştir.

Bu ifade doğrudan 'Sınıflandırma' ilkesinin kanuni tanımıdır.

Sınıflandırma, personelin unvan, yetki ve sorumluluklarının belirlenmesinde temel yapı taşını oluşturur.

Key Concept

657 Sayılı Kanun'da Memurluk Mesleğinin Temel İlkeleri (Madde 3)

Question 67Question →

Kamu idaresinde münhal bulunan kadrolar için gerçekleştirilen atama sürecinde, inceleme komisyonu bazı adayların işlemlerini yasal mevzuattaki genel şartları taşımadıkları gerekçesiyle reddetmiştir.

Buna göre, komisyonun aşağıdaki adaylardan hangisinin atamasını reddetmesi hukuka aykırıdır?

"İhaleye fesat karıştırma" suçundan

6

ay hapis cezası alan ve cezası ertelenen aday

Trafik kazası neticesinde "taksirle ölüme neden olma" suçundan

2

yıl hapis cezasına mahkûm olan aday

Kesinleşmiş bir yargı kararıyla "kamu haklarından yasaklanmasına" hükmedilen aday

Görevini devamlı yapmasına mani olabilecek nitelikte akıl hastalığı bulunduğuna dair yetkili kurul raporu olan aday

"Kasten yaralama" suçundan dolayı

1

yıl

6

ay hapis cezası alan ve cezası infaz edilen aday

Show answer & explanation

Answer: Trafik kazası neticesinde "taksirle ölüme neden olma" suçundan $2$ yıl hapis cezasına mahkûm olan aday

Answer

Trafik kazası neticesinde taksirle ölüme neden olma suçundan 2 yıl hapis cezasına mahkûm olan adayın reddedilmesi hukuka aykırıdır.

Devlet memurluğuna giriş şartlarını düzenleyen mevzuata göre, hapis cezasına ilişkin kısıtlamalar kasten işlenen suçlar ve yüz kızartıcı katalog suçlar için geçerlidir. Kasten işlenen suçlarda

1

yıl veya daha fazla hapis cezası almak memuriyete engel teşkil eder. Ancak Kanun 'taksirli suçlar hariç olmak üzere' ifadesini kullanarak, taksirli suçları (örneğin trafik kazası sonucu taksirle ölüme veya yaralamaya neden olma) bu kısıtlamanın dışında tutmuştur. Dolayısıyla taksirli bir suçtan alınan hapis cezasının süresi

1

yıldan uzun olsa bile (örneğin

2

yıl), bu durum devlet memuru olmaya yasal bir engel oluşturmaz ve adayın bu sebeple reddedilmesi idare hukuku açısından açıkça hukuka aykırıdır.

Step-by-Step Solution

Soru kökündeki hukuki durumu ve istenen sonucu analiz et.

Bizden komisyonun işlem tesis ederken yasal sınırları aştığı, yani aslında memuriyete girmeye kanunen hakkı olan adayın tespit edilmesi istenmektedir.

Sorunun 'hukuka aykırıdır' şeklindeki olumsuz kökünü doğru yorumlamak, çeldiricilere düşmeyi engeller.

Devlet Memurları Kanunu'ndaki mahkûmiyet şartı istisnalarını hatırla.

Kasten işlenen suçlarda

1

yıl ve üzeri ceza almak veya katalog suçlardan hüküm giymek memuriyete engeldir. Ancak 'taksirli suçlar' bu kuralın istisnasıdır ve süre sınırı aranmaz.

Seçeneklerdeki farklı suç türleri ve ceza süreleri arasındaki hukuki ayrımı yapabilmek için temel kuralın bilinmesi zorunludur.

Seçeneklerdeki vakaları mevzuata göre tek tek değerlendir.

İhaleye fesat karıştırma (katalog suç), kasten yaralamadan alınan

1

yıl

6

ay ceza, kamu haklarından yasaklılık ve devamlı göreve engel akıl hastalığı memuriyete mutlak yasal engeldir. Fakat taksirli suçlardan alınan cezanın yasal bir engel oluşturmadığı görülür.

Her bir adayın durumunun istisnalar kapsamında incelenmesi doğru tespitin yapılmasını sağlar.

Key Concept

Devlet Memurluğuna Giriş Şartları (Mahkûmiyet Hükümlerindeki İstisnalar)

Estimated Time:1m 30s

Question 68Question →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, aşağıdakilerden hangisi devlet memurları için getirilen "yasaklar" başlığı altında düzenlenmiştir?

Mal bildiriminde bulunmak

Sadakat ve tarafsızlık

Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak

Davranış ve işbirliği içinde olmak

Resmi belge, araç ve gereçleri iade etmek

Show answer & explanation

Answer: Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak

Answer

Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak

Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak ifadesi,

657

sayılı Kanun'un

28

. maddesinde düzenlenen ve memurların tacir veya esnaf sayılmalarını gerektirecek işlerle uğraşmalarını engelleyen temel bir yasaktır.

Step-by-Step Solution

657

sayılı Kanun'un "Ödev ve Sorumluluklar" ile "Yasaklar" bölümlerini karşılaştırın.

Mal bildirimi, sadakat, tarafsızlık, davranış ve işbirliği gibi kavramların pozitif birer yükümlülük (ödev) olduğu görülür.

Soruda istenen 'yasak' kavramı, memurun yapmaması gereken eylemleri ifade eder.

Seçeneklerdeki eylemlerin niteliğini analiz edin.

Ticaret yapma yasağı, memurun statüsünün tarafsızlığını korumak amacıyla getirilmiş negatif bir sınırlamadır.

Memurların ticari faaliyetlerde bulunması kanunun 28. maddesinde açıkça yasaklanmıştır.

Key Concept

Memurlara Konulan Yasaklar (Negatif Yükümlülükler)

Estimated Time:45s

Question 69Question →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda 'Haklar' başlığı altında düzenlenen aylıksız izinlere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlara, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren

24

aya kadar aylıksız izin verilir.

Memura, refakat izni süresinin bitiminden itibaren, sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla

18

aya kadar aylıksız izin verilir.

Yıllık izinde esas alınan süreler itibarıyla

10

hizmet yılını tamamlamış olan memura, isteği üzerine memuriyeti boyunca en fazla iki kısımdan oluşmak üzere toplam bir yıla kadar aylıksız izin verilebilir.

Eşi, yabancı memleketlerin resmî kurumlarında veya uluslararası kuruluşlarda görev yapan memurlara, eşlerinin görev süresi boyunca aylıksız izin verilir.

Doğum yapan memura, doğum sonrası analık izni süresinin bitiminden itibaren istekleri üzerine

24

aya kadar aylıksız izin verilir.

Show answer & explanation

Answer: Yıllık izinde esas alınan süreler itibarıyla $10$ hizmet yılını tamamlamış olan memura, isteği üzerine memuriyeti boyunca en fazla iki kısımdan oluşmak üzere toplam bir yıla kadar aylıksız izin verilebilir.

Answer

Yıllık izinde esas alınan süreler itibarıyla on hizmet yılını tamamlamış olan memura toplam bir yıla kadar aylıksız izin verilebileceğini belirten seçenek yanlıştır; çünkü bu hak için gereken hizmet süresi beş yıldır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun

108

. maddesinin (E) fıkrasına göre; yıllık izinde esas alınan süreler itibarıyla beş (

5

) hizmet yılını tamamlamış olan memura, memuriyeti boyunca en fazla iki kısımdan oluşmak üzere toplam bir yıla kadar aylıksız izin verilebilir. On (

10

) hizmet yılı ifadesi kanuni metne aykırıdır.

Step-by-Step Solution

657 sayılı DMK Madde

108

kapsamında düzenlenen aylıksız izin türlerini ve sürelerini analiz et.

Doğum, evlat edinme, refakat ve eşin yurt dışı görevi gibi durumlarda tanınan izinlerin süreleri ve 'verilir/verilebilir' ayrımı belirlenmiştir.

Soruda yer alan ifadelerin doğruluğunu kanun metniyle karşılaştırmak için bu temel veriler gereklidir.

Hizmet yılına bağlı olarak verilen genel aylıksız izin hakkının (Madde

108/E

) şartlarını incele.

Bu hak için memurun

5

hizmet yılını tamamlamış olması gerektiği, iznin en fazla iki kısımdan oluşabileceği ve toplam süresinin bir yıl olduğu tespit edilir.

Seçeneklerdeki sayısal verilerin (yıl ve kısım sayısı) doğruluğunu denetlemek için bu inceleme kritiktir.

Hizmet yılı şartını yanlış belirten seçeneği tespit et.

10

yıl şartını öngören ifadenin kanundaki

5

yıl şartıyla çeliştiği sonucuna varılır.

Yanlış olan önermenin bulunması sorunun çözümünü tamamlar.

Key Concept

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda Aylıksız İzin Hakları ve Kullanım Şartları

Practice More

657 sayılı Kanun'da 'verilir' (zorunlu) ve 'verilebilir' (takdiri) ifadelerinin geçtiği aylıksız izin türlerini tablo halinde karşılaştırınız.

Estimated Time:1m 40s

Question 70Question →

Türkiye'de kamu hizmetlerinin yürütülmesinde görev alan personelin hukuki statüsü ve istihdam biçimleri, 1982 Anayasası ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile düzenlenmiştir.

Buna göre, kamu görevlileri kavramı ve türlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde doğrudur?

Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütülürken; 657 sayılı Kanun istihdam türlerini memur, sözleşmeli personel ve işçi olarak belirlemiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesine göre kamu kesiminde istihdam edilen personel; memur, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçi olmak üzere dört ana kategoride toplanmıştır.

Kamu hizmetlerinin yürütülmesinde görev alan işçiler, Anayasa'da belirtilen 'genel idare esaslarına göre asli ve sürekli görevleri yerine getiren kamu görevlisi' tanımı içerisinde yer alırlar.

1982 Anayasası'nda kamu hizmetlerinin yürütülmesi konusunda sadece 'memur' statüsüne yer verilmiş olup 'diğer kamu görevlileri' kavramı sadece 657 sayılı Kanun'da düzenlenmiştir.

Sözleşmeli personel, 657 sayılı Kanun kapsamında memurlarla tamamen aynı hak ve yükümlülüklere sahip olup asli ve sürekli görevlerin yürütülmesinde asıl personel grubunu oluşturur.

Show answer & explanation

Answer: Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütülürken; 657 sayılı Kanun istihdam türlerini memur, sözleşmeli personel ve işçi olarak belirlemiştir.

Answer

Anayasa'nın 128. maddesine göre kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütülür; 657 sayılı Kanun ise güncel haliyle istihdamı memur, sözleşmeli personel ve işçi olarak üç grupta düzenler.

Doğru olan ifade, 1982 Anayasası'nın 128. maddesindeki 'memur ve diğer kamu görevlisi' ikilisini ve 657 sayılı Kanun'un 4. maddesindeki güncel 'memur, sözleşmeli personel ve işçi' üçlüsünü bir arada sunan ifadedir. Bu yapı, Türkiye'deki kamu personel rejiminin hem anayasal hem de yasal temelini eksiksiz yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

Anayasal çerçeveyi analiz etme

1982 Anayasası m. 128: Kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevleri memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütülür.

Kamu görevlisi kavramının anayasal dayanağını belirlemek için.

Yasal (DMK) istihdam türlerini inceleme

657 sayılı Kanun m. 4: İstihdam türleri memur, sözleşmeli personel (4/B) ve işçi (4/D) olarak belirlenmiştir.

Yürürlükteki personel rejiminin kapsamını teyit etmek için.

Güncel değişiklikleri kontrol etme

Geçici personel (4/C) kategorisinin artık mevcut olmadığı sonucuna ulaşılır.

Hatalı kategorileri elemek ve güncel hukuki durumu saptamak için.

Key Concept

Kamu Personeli İstihdam Rejimi

Estimated Time:1m 15s

Question 71Question →

Bir ilçede görev yapan devlet memuru hakkında, görevine ilişkin bir konuda garaz amacıyla asılsız bir suç isnadında bulunulmuş ve yürütülen adli tahkikat neticesinde memurun suçsuzluğu kesinleşmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "İsnad ve İftiralara Karşı Koruma" hakkı uyarınca, bu asılsız isnadı yapan kişi hakkında kamu davası açılmasını Cumhuriyet Savcılığından talep etme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

İlgili ilçenin en büyük mülki idare amiri olan Kaymakam

İlgili memurun görev yaptığı ilin Valisi

Memurun bağlı olduğu bakanlığın merkez teşkilatındaki en üst amiri

Memurun disiplin işlemlerini yürütmekle görevli olan Disiplin Amiri

İlçe İdare Kurulunun talebi üzerine ilgili kurumun İl Müdürü

Show answer & explanation

Answer: İlgili memurun görev yaptığı ilin Valisi

Answer

İlgili memurun görev yaptığı ilin Valisi

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 25. maddesine göre, devlet memurları hakkındaki isnatların asılsız çıkması durumunda idarenin koruma yükümlülüğü doğar. Kanun metni açıkça 'merkezde bu memurun en üst amiri, illerde valiler' ifadesini kullanarak yetkiyi sınırlandırmıştır. İlçede görev yapan bir memur taşra teşkilatına dahil olduğu için, isnatta bulunanlar hakkında kamu davası açılmasını isteme yetkisi valiye aittir.

Step-by-Step Solution

Memurun statüsünü ve hakkın kapsamını belirle

Devlet memuru 657 sayılı Kanun kapsamında 'İsnad ve İftiralara Karşı Koruma' hakkına sahiptir.

Hakkın yasal dayanağı olan DMK Madde 25'in uygulanma şartlarını tespit etmek gerekir.

İsnadın gerçekleştiği yer ve görev yapılan birimi analiz et

Memur bir ilçede (taşra teşkilatında) görev yapmaktadır.

Kanun, merkez ve taşra teşkilatları için farklı yetkili makamlar öngörmüştür.

Kanun metnindeki yetkili makamlar arasındaki ayrımı yap

657 DMK Madde 25'e göre yetki: Merkezde en üst amir, illerde valilerdir.

Kaymakamların bu maddede açıkça belirtilmemiş olması, yetkinin il düzeyinde toplandığını gösterir.

Key Concept

İsnad ve İftiralara Karşı Koruma Yetkisi

Practice More

4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun'da soruşturma izni vermeye yetkili makamlar ile bu maddede belirtilen makamlar arasındaki farkları karşılaştırınız.

Estimated Time:2m 0s

Question 72Question →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre; devlet memurlarının, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanına sahip kılınması olarak tanımlanan temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Sınıflandırma

Kariyer

Liyakat

Sadakat

Tarafsızlık

Show answer & explanation

Answer: Kariyer

Answer

Memurların sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanına sahip olması Kariyer ilkesi ile ifade edilir.

Kariyer ilkesi, devlet memurlarına yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlanmasını ifade eder. Tanım doğrudan 657 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki kariyer tanımıyla örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

657 sayılı Kanun'un 3. maddesinin incelenmesi

Kanunda temel ilkelerin Sınıflandırma, Kariyer ve Liyakat olarak üç adet olduğu belirlenir.

Soruda sorulan tanımın bu üç temel ilkeden hangisine ait olduğunu bulmak için yasal dayanak tespit edilir.

Kariyer ve Liyakat kavramları arasındaki farkın ayırt edilmesi

Kariyer ilkesinin 'derecelerde ilerleme imkanı'na, Liyakat ilkesinin ise 'yetenek ve başarı'ya odaklandığı saptanır.

Adayların en çok karıştırdığı bu iki kavram arasındaki ince ayrım yapılarak doğru sonuca ulaşılır.

Seçeneklerin tasnif edilmesi

Sadakat ve Tarafsızlık gibi ödevlerin, 'temel ilkeler' kategorisinden elenmesi sağlanır.

Kanun sistematiğine göre ödevler ile mesleğin temel ilkeleri arasındaki fark netleştirilir.

Key Concept

Memurluk Mesleğinin Temel İlkeleri (Sınıflandırma, Kariyer, Liyakat)

Practice More

657 sayılı Kanun'da liyakat ilkesinin sağladığı 'güvence' unsurları ile ilgili sorulara bakılabilir.

Estimated Time:50s

Question 73Question →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda kamu görevlilerinin uyması gereken kurallar; "Ödev ve Sorumluluklar" (Madde $6-16$ ) ile "Yasaklar" (Madde $26-31$ ) başlıkları altında sistematik bir ayrıma tabi tutulmuştur. Bu ayrım, memurların disiplin sorumluluklarının belirlenmesinde ve hukuki güvenliğin sağlanmasında temel teşkil eder.

Buna göre, aşağıda belirtilen fiillerden hangisi mezkûr kanunun "Yasaklar" başlığı altında düzenlenen ve bu bölüme doğrudan aykırılık teşkil eden bir eylemdir?

Bir memurun, yetkili amirinin izni olmaksızın yürüttüğü bir proje hakkında yerel bir radyo kanalına teknik açıklamalarda bulunması.

Memurun, kendisi, eşi ve velayeti altındaki çocuklarına ait mal varlığındaki önemli artışları, artışın gerçekleştiği tarihten itibaren bir ay içinde kurumuna bildirmemesi.

Memurun, iş arkadaşlarıyla olan münasebetlerinde nezaket kurallarına aykırı davranması ve grup çalışmalarında işbirliği yapmaktan kaçınması.

Eski bir devlet memurunun, görevden ayrılmış olmasına rağmen, eski kurumunun yürüttüğü bir kamu hizmetine dair gizli nitelikteki bilgileri yetkili bakanın izni olmadan ifşa etmesi.

Bir memurun, amiri tarafından verilen ve mevzuata aykırı olduğu açık olan bir talimatı, yazılı bir tebliğ almadan ve amirin sözlü ısrarı üzerine yerine getirmesi.

Show answer & explanation

Answer: Eski bir devlet memurunun, görevden ayrılmış olmasına rağmen, eski kurumunun yürüttüğü bir kamu hizmetine dair gizli nitelikteki bilgileri yetkili bakanın izni olmadan ifşa etmesi.

Answer

Eski bir devlet memurunun, görevden ayrılmış olsa dahi, kamu hizmetine dair gizli bilgileri yetkili bakanın izni olmadan açıklaması, kanunun "Yasaklar" bölümünde düzenlenen gizli bilgileri açıklama yasağına aykırıdır.

Gizli bilgileri açıklama yasağı,

657

sayılı Kanun'un

31

. maddesinde "Yasaklar" başlığı altında düzenlenmiştir. Bu maddeye göre devlet memurlarının, kamu hizmetleri ile ilgili gizli bilgileri görevlerinden ayrılmış olsalar bile, yetkili bakanın yazılı izni olmadıkça açıklamaları kesinlikle yasaktır. Bu, memuriyet statüsünün sona ermesinden sonra da devam eden nadir yasaklardan biridir.

Step-by-Step Solution

Kanun sistematiğini analiz etme

657

sayılı DMK'da Ödevler (

6-16

) ve Yasaklar (

26-31

) olarak iki ayrı bölüm bulunur.

Sorunun kökü, seçeneklerdeki fiillerin hangi başlık altında yer aldığının ayırt edilmesini gerektirmektedir.

Seçeneklerdeki fiilleri tasnif etme

Basına bilgi verme, mal bildirimi, davranış/işbirliği ve kanunsuz emir süreçleri "Ödev ve Sorumluluklar" arasındadır.

Bu maddeler memurun yapması gereken pozitif yükümlülükleri veya genel davranış ilkelerini tanımlar.

Yasaklar kapsamındaki maddeyi belirleme

Gizli bilgileri açıklama (Madde

31

), açıkça "Yasaklar" başlığı altında düzenlenmiştir.

Bu madde, memurun pasif kalması (yapmaması) gereken bir eylemi ifade eder ve memuriyetten ayrıldıktan sonra da geçerliliğini korur.

Key Concept

657 Sayılı DMK'da Ödev-Yasak Ayrımı

Practice More

Disiplin cezaları ile ödev/yasak ihlalleri arasındaki korelasyonu incelemek için 125. maddedeki ceza tanımlarına bakabilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 74Question →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda memurların hakları arasında düzenlenen 'müracaat ve şikayet hakkı' ile ilgili olarak, bu hakkın kullanım usulüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Müracaat ve şikayetler, yalnızca yazılı olarak yapılmalı ve doğrudan kurumun en üst amirine iletilmelidir.

Müracaat ve şikayetler, sözlü veya yazılı olarak en yakın amirden başlayarak silsile yolu ile yapılır.

Şikayet hakkı yalnızca özlük haklarına ilişkin uyuşmazlıklarda kullanılabilir, idari eylemleri kapsamaz.

Kendisinden şikayet edilen amir, silsile kuralı gereği ilgili dilekçeyi bir üst makama iletmeme yetkisine sahiptir.

Müracaat ve şikayet hakkı, adaylık süreci tamamlanmadan kullanılamayan istisnai bir haktır.

Show answer & explanation

Answer: Müracaat ve şikayetler, sözlü veya yazılı olarak en yakın amirden başlayarak silsile yolu ile yapılır.

Answer

Müracaat ve şikayetler, sözlü veya yazılı olarak en yakın amirden başlayarak silsile yolu ile yapılır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 'Müracaat, şikayet ve dava açma' başlıklı 21. maddesine göre; memurlar kurumları ile ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat, amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari eylem ve işlemlerden dolayı şikayet hakkına sahiptir. Bu hakların kullanımında temel kural, başvurunun sözlü veya yazılı olması ve en yakın amirden başlayarak silsile (hiyerarşi) yolunun takip edilmesidir.

Step-by-Step Solution

Yasal dayanağın belirlenmesi

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 21. maddesi incelenir.

Memurların müracaat, şikayet ve dava açma haklarının sınırları ve usulü bu maddede düzenlenmiştir.

Usul ve yöntem şartlarının kontrol edilmesi

Hakkın 'sözlü' veya 'yazılı' olarak kullanılabileceği ve 'en yakın amirden başlayarak' yapılacağı tespit edilir.

İdari hiyerarşinin korunması ve sorunların öncelikle en yakın birimde çözülmesi ilkesi gereğidir.

Silsile yolu kuralının uygulanması

Silsile yoluyla (hiyerarşik takip) başvurunun zorunlu olduğu sonucuna varılır.

Hiyerarşik silsileye uyulmaması disiplin suçu teşkil edebileceği gibi müracaatın usul yönünden reddine de neden olabilir.

Key Concept

Hiyerarşik Silsile Yoluyla Müracaat ve Şikayet

Estimated Time:50s

Question 75Question →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu, kamu hizmetlerinin tarafsızlık, süreklilik ve dürüstlük ilkeleri çerçevesinde yürütülmesini sağlamak amacıyla memurlara yönelik çeşitli yasaklar öngörmüştür. Ancak bazı faaliyetler, memuriyet statüsü ile bağdaşabilir nitelikte oldukları için bu yasakların kapsamı dışında bırakılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir devlet memuru için kanunen yasaklanmış olan eylemlerden biri değildir?

Grev kararlarına katılmak veya grevi desteklemek

Bir kolektif şirkette ortak olarak yer almak

Göreviyle ilgili bir iş için menfaat karşılığı hediye kabul etmek

Bir anonim şirkette yönetim veya denetim görevi almaksızın pay sahibi (hissedar) olmak

Hizmeti aksatacak şekilde toplu eylem ve hareketlerde bulunmak

Show answer & explanation

Answer: Bir anonim şirkette yönetim veya denetim görevi almaksızın pay sahibi (hissedar) olmak

Answer

Bir anonim şirkette yönetim veya denetim görevi almaksızın pay sahibi (hissedar) olmak

Doğru yanıt olan anonim şirkette yönetim veya denetim görevi almaksızın pay sahibi (hissedar) olma durumu, memuru Türk Ticaret Kanunu'na göre 'tacir' sıfatına sokmadığı için

657

sayılı Kanun'un

28

. maddesindeki ticaret yasağı kapsamında değerlendirilmez. Bu faaliyet, memurun sermaye yatırımı yapma hakkı çerçevesinde değerlendirilir ve aktif bir yönetim rolü üstlenilmediği sürece yasak teşkil etmez.

Step-by-Step Solution

Eylemin hukuki niteliğini analiz etme

İlgili faaliyetin

657

sayılı Kanun'un

26-31

. maddeleri arasındaki yasaklar kapsamında olup olmadığının tespiti yapılır.

Yasaklar ile memuriyetle bağdaşabilen hakların sınırlarını ayırt etmek gerekir.

Ticaret yasağının kapsamını değerlendirme

Anonim şirket pay sahipliğinin memura 'tacir' sıfatı kazandırıp kazandırmadığı incelenir.

Memurun tacir veya esnaf sayılmasını gerektirecek faaliyetler yasaktır; ancak pay sahipliği bu sıfatı doğurmaz.

Key Concept

Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı (DMK Madde 28)

Estimated Time:1m 0s

Question 76Question →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda düzenlenen memurların kariyer ve liyakat ilkeleri çerçevesinde; aşağıdakilerden hangisi bir devlet memurunun derece yükselmesi yapabilmesi için mutlaka gerekli olan bir şart iken, kademe ilerlemesi yapabilmesi için bu yönde bir zorunluluk bulunmamaktadır?

Üst dereceden tahsis edilmiş boş bir kadronun bulunması

Bulunulan kademede en az iki yıl fiilen çalışmış olmak

İşlemin yapılması için memurun kuruma yazılı olarak başvurması

Derecesi içinde en az bir yıl çalışmış olmak

Memurun bulunduğu hizmet sınıfında en az beş yıl kıdeme sahip olması

Show answer & explanation

Answer: Üst dereceden tahsis edilmiş boş bir kadronun bulunması

Answer

Derece yükselmesi için üst dereceden boş bir kadronun bulunması zorunludur ancak kademe ilerlemesinde kadro şartı aranmaz.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68. maddesine göre derece yükselmesi yapılabilmesi için üst dereceden boş bir kadronun bulunması şarttır. Aynı Kanun'un 67. maddesinde ise kademe ilerlemesi için kadro şartı aranmayacağı açıkça belirtilmiştir. Bu durum derece yükselmesini idarenin takdir ve imkanlarına (kadro durumuna) daha bağımlı kılarken, kademe ilerlemesini daha otomatik bir süreç haline getirir.

Step-by-Step Solution

657 sayılı Kanun'un 67. (Kademe) ve 68. (Derece) maddelerini karşılaştırın.

Kademe ilerlemesi yatay, derece yükselmesi dikey bir ilerleme sistemidir.

İki kavramın hukuki niteliğini belirlemek için.

Kademe ilerlemesi şartlarını inceleyin.

En az 1 yıl çalışma ve olumlu performans/disiplin durumu yeterlidir; kadro şartı yoktur.

Kademe ilerlemesinin otomatik ve kadrodan bağımsız olduğunu teyit etmek için.

Derece yükselmesi şartlarını inceleyin.

Üst dereceden boş kadro bulunması, derecede 3 yıl bekleme ve nitelik şartları mevcuttur.

Derece yükselmesinin idarenin kadro imkanlarına bağlı olduğunu belirlemek için.

Key Concept

Kademe ilerlemesi kadroya bağlı değilken, derece yükselmesi boş kadro şartına bağlıdır.

Practice More

657 sayılı Kanun'da yer alan '8 yıl disiplin cezası almama' durumunda verilen ilave kademe hakkını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 77Question →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde düzenlenen "Genel Şartlar" hükümleri uyarınca, devlet memurluğuna atanmak isteyen bir aday ile ilgili aşağıdaki durumlardan hangisi atama yapılmasına hukuki bir engel teşkil etmez?

Kasten işlediği bir suçtan dolayı toplam 1 yıl hapis cezası alan ve bu cezası mahkemece ertelenen kişi

Taksirli bir suçtan dolayı 18 ay hapis cezasına mahkûm olan ve hükmü kesinleşen kişi

İhaleye fesat karıştırma suçundan mahkûm olup bu mahkûmiyeti genel affa uğrayan kişi

17 yaşında olup bir meslek lisesinden mezun olan ancak hakkında yetkili bir yargı mercii tarafından alınmış erginlik (kazai rüşt) kararı bulunmayan kişi

Türk vatandaşlığından izinle ayrılarak yabancı bir ülke vatandaşlığına geçen ve "Mavi Kart" sahibi olan kişi

Show answer & explanation

Answer: Taksirli bir suçtan dolayı 18 ay hapis cezasına mahkûm olan ve hükmü kesinleşen kişi

Answer

Taksirli bir suçtan dolayı 18 ay hapis cezası alan kişinin durumu engel teşkil etmez.

Doğru seçenekte belirtilen taksirli suç mahkûmiyeti, 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinde belirtilen kasten işlenen suçlara yönelik 1 yıllık kısıtlamaya tabi değildir. Taksirli suçlarda hapis cezası süresi ne olursa olsun genel şartlar bakımından memuriyete girişe engel oluşturmaz.

Step-by-Step Solution

Adayın adli sicil kaydındaki suçun niteliğini (kasten/taksirli) belirlemek.

Taksirli bir suçtan mahkûmiyet olduğu tespit edildi.

657 sayılı Kanun'un 48/A-5 maddesi sadece kasten işlenen suçlar için 1 yıllık sınır öngörür.

Diğer genel şartları (yaş, vatandaşlık, katalog suçlar) gözden geçirmek.

İhaleye fesat karıştırmanın affa rağmen engel olduğu, 1 yıl kasti hapis cezasının ertelemeye rağmen engel olduğu ve vatandaşlık/kazai rüşt eksikliğinin atamaya engel teşkil ettiği görüldü.

Kanun'daki genel şartlar kümülatiftir ve her birinin eksiksiz sağlanması gerekir.

Key Concept

Memurluğa Girişte Adli Sicil ve Genel Şartlar

Practice More

657 sayılı Kanun'un 48/B maddesindeki 'Özel Şartlar' ile genel şartlar arasındaki farkları inceleyerek kurumların ek yetkinlik taleplerini değerlendirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 78Question →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun sistematik yapısı içerisinde memurların uyması gereken kısıtlamalar; “Ödev ve Sorumluluklar”, “Haklar” ve “Yasaklar” gibi farklı bölümler altında düzenlenmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Kanun'un doğrudan “Yasaklar” ( $26-31$ . maddeler) başlığı altında düzenlenen kısıtlamalardan biri değildir?

Kamu hizmetlerini aksatacak şekilde memurların toplu olarak görevden çekilmeleri veya kurumlarına karşı ortak tavır alarak işi yavaşlatmaları

Devlet memurlarının, yetkili kılınmadıkları sürece yürüttükleri hizmetler hakkında basın organlarına veya haber ajanslarına bilgi veya demeç vermeleri

Memurun, Türk Ticaret Kanunu’na göre esnaf veya tacir sayılmasını gerektirecek bir faaliyette bulunması veya ticari mümessil olması

Devlet memurlarının, yürüttükleri görevle ilgili bir iş için doğrudan veya aracı eliyle herhangi bir menfaat sağlamaları veya hediye kabul etmeleri

Memurların, görevlerinden ayrılmış olsalar dahi görevleri sırasında öğrendikleri resmi gizliliği bulunan bilgileri yetkili makamın izni olmadan açıklamaları

Show answer & explanation

Answer: Devlet memurlarının, yetkili kılınmadıkları sürece yürüttükleri hizmetler hakkında basın organlarına veya haber ajanslarına bilgi veya demeç vermeleri

Answer

Basına bilgi veya demeç verme kısıtlaması, Kanun'un 'Yasaklar' bölümünde değil, 'Ödev ve Sorumluluklar' bölümünde düzenlenmiştir.

Doğru cevap olan seçenek, 'Basına bilgi veya demeç verme' kısıtlamasını içermektedir.

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun sistematiğine göre,

26

ile

31

. maddeler arası 'Yasaklar' bölümünü oluşturur. Oysa basına bilgi veya demeç verme yasağı

15

. maddede, yani 'Ödev ve Sorumluluklar' bölümünde yer almaktadır. Bu yapısal ayrım, KPSS gibi sınavlarda memuriyet hukukuna dair en üst düzey bilgi düzeyini ölçmek için kullanılır.

Step-by-Step Solution

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun (DMK) bölümlerini analiz edin.

Kanun; Ödev ve Sorumluluklar (

6-16

), Haklar (

17-25

) ve Yasaklar (

26-31

) şeklinde bölümlere ayrılmıştır.

Soruda istenen 'Yasaklar' bölümünün kapsamını (

26-31

. maddeler) belirlemek gerekir.

Seçeneklerdeki eylemlerin hangi maddelerde düzenlendiğini tespit edin.

Toplu eylem (

26

. md), Ticaret (

28

. md), Hediye alma (

29

. md) ve Gizli bilgileri açıklama (

31

. md) 'Yasaklar' bölümündedir.

Yasaklar bölümündeki maddeleri eleyerek sistematik dışı olanı bulmak hedeflenir.

Basına bilgi veya demeç verme eyleminin yerini kontrol edin.

Bu kısıtlama Kanun'un

15

. maddesinde yer almaktadır.

15

. madde 'Ödev ve Sorumluluklar' bölümüne dahil olduğu için 'Yasaklar' bölümü kapsamında değerlendirilemez.

Key Concept

657 Sayılı DMK Sistematiğinde Ödevler ve Yasaklar Ayrımı

Practice More

Memurların 'Haklar' bölümünde (

17-25

. md) yer alan 'Müracaat, şikayet ve dava açma' hakkı ile bu hakkın 'toplu' kullanımının yasaklanması arasındaki ilişkiyi inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 79Question →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 'Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları' ile 'Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları' hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; amiri tarafından verilen bir emri mevzuata aykırı bulan bir memurun, bu aykırılığı bildirmesine rağmen emrin yazılı olarak yenilenmesi üzerine yerine getirmesi halinde sorumluluk rejimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Mevzuata aykırı emrin uygulanmasından doğacak mali ve hukuki sorumluluk, emri yerine getiren memur ile emri veren amir arasında müteselsilen paylaştırılır.

Konusu suç teşkil eden bir emrin amir tarafından yazılı olarak yenilenmesi durumunda memur emri yerine getirmekle yükümlüdür ancak bu halde sorumluluk sadece amire aittir.

Mevzuata aykırı emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk tamamen emri veren amire aittir.

Memur, emrin sadece Anayasa'ya aykırı olduğunu düşündüğü hallerde itiraz edebilir; yönetmelik veya tüzük gibi düzenlemelere aykırılık durumunda itiraz etmeksizin emri yerine getirmekle yükümlüdür.

Acele hallerde kamu düzeninin korunması amacıyla verilen sözlü emirlerin yerine getirilmesi durumunda, emrin mevzuata uygunluğu aranmaz ve sorumluluk doğrudan memura geçer.

Show answer & explanation

Answer: Mevzuata aykırı emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk tamamen emri veren amire aittir.

Answer

Mevzuata aykırı bir emrin amir tarafından yazı ile yenilenmesi durumunda memurun sorumluluğu ortadan kalkar ve sorumluluk tamamen emri veren amire ait olur.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 11. maddesine göre, amirinden aldığı emri mevzuata aykırı bulan memur, durumu amirine bildirir. Eğer amir emrinde ısrar eder ve bunu yazı ile yenilerse, memur bu emri yapmaya mecburdur. Ancak bu durumda emrin uygulanmasından doğacak sorumluluk tamamen emri veren amire geçer. Bu düzenleme, memuru hiyerarşik baskı altında hukuka aykırı işlem yapmaktan korumak ve sorumluluğu yetkiyi kullanan makama yüklemek amacını taşır.

Step-by-Step Solution

Emrin niteliğinin tespit edilmesi

Emrin mevzuata (Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik) aykırı olduğunun memur tarafından fark edilmesi.

Hukuka uygunluk denetimi memurun ödevidir.

Aykırılığın amire bildirilmesi

Memurun emri yerine getirmeyerek durumu emri veren amire bildirmesi.

Kanunsuz emir prosedürünün ilk zorunlu adımıdır.

Amirin emri yazılı olarak yenilemesi

Amirin görüşünde ısrar ederek emri yazılı (resmi) olarak tekrar iletmesi.

Sorumluluğun yer değiştirmesi için şekli şarttır.

Emrin 'suç teşkil edip etmediğinin' kontrolü

Eğer emir sadece mevzuata aykırıysa yerine getirilir; ancak 'konusu suç teşkil ediyorsa' yazılı emre rağmen asla yerine getirilmez.

Suç teşkil eden emirlerin mutlak dokunulmazlığı vardır.

Sorumluluk tayini

Yazılı ısrar üzerine yerine getirilen mevzuata aykırı emrin tüm sorumluluğu amire geçer.

657 Sayılı DMK Madde 11'in açık hükmüdür.

Key Concept

Kanunsuz Emir ve Sorumluluk Paylaşımı

Question 80Question →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, adaylık süresi içerisinde temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin herhangi birinde başarısız olan veya bu süre içinde disiplin amirlerince aylıktan kesme cezası verilmesi nedeniyle görevle ilişiği kesilen bir kişinin, yeniden devlet memurluğuna atanabilmesi için geçmesi gereken asgari süre aşağıdakilerden hangisidir?

1 yıl

2 yıl

3 yıl

5 yıl

6 ay

Show answer & explanation

Answer: 3 yıl

Answer

Adaylık süresi içinde başarısızlık veya disiplin yaptırımı nedeniyle görevine son verilenlerin tekrar devlet memuru olabilmesi için geçmesi gereken süre 3 yıldır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 57. maddesine göre; adaylık devresi içinde eğitimlerde başarısız olanların veya disiplin amirlerince aylıktan kesme ya da kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilen aday memurların ilişiği kesilir. Bu şekilde ilişiği kesilenler, sağlık nedenleri hariç olmak üzere, üç yıl süreyle tekrar devlet memurluğuna kabul edilmezler.

Step-by-Step Solution

İlgili mevzuatın belirlenmesi

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (DMK)

Devlet memurlarının adaylık ve disiplin süreçleri DMK kapsamında düzenlenmiştir.

Adaylık sürecinde ilişiğin kesilmesi şartlarının analizi

Eğitimlerde (temel, hazırlayıcı, staj) başarısızlık veya aylıktan kesme/kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almak.

Kanunun 56. ve 57. maddeleri bu durumları ilişiğin kesilmesi sebebi olarak saymıştır.

Yeniden atanma engelinin (yasaklılık süresinin) tespiti

3 yıl süre ile memurluğa alınmama.

DMK Madde 57/2: 'Adaylık devresi içinde veya sonunda, ilişiği kesilenler (sağlık nedenleri hariç) 3 yıl süre ile Devlet memurluğuna alınmazlar.'

Key Concept

Aday memurlukta ilişiğin kesilmesinin hukuki sonuçları ve yeniden atanma yasağı

Hints

Aday memurların ilişiği kesildiğinde, bu durum sadece mevcut görevlerini değil, gelecek belli bir süredeki memurluk imkanlarını da etkiler.

Practice More

Sağlık nedenleriyle ilişiği kesilen aday memurların durumunun bu süre kısıtlamasından neden muaf tutulduğunu inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:50s

PreviousPage 4 / 9Next

Kamu Görevlileri

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes