Kamu Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar
189 questions
Kamu yönetiminde 1980'li yıllarda yükselen Yeni Kamu İşletmeciliği (NPM) piyasa temelli mekanizmalara ve verimliliğe odaklanırken, 1990'lı yıllardan itibaren tartışılmaya başlanan Yönetişim (Governance) yaklaşımı daha çok aktörler arası etkileşimi ve ağ yapılarını vurgulamıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi yönetişim yaklaşımını Yeni Kamu İşletmeciliği'nden ayıran temel özelliklerden biridir?
Modern kamu yönetimi anlayışında önemli bir yere sahip olan iyi yönetişim (good governance); devlet, özel sektör ve sivil toplum arasındaki etkileşimi, iş birliğini ve demokratik değerleri merkeze alan bir yaklaşımı ifade etmektedir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi iyi yönetişimin temel ilkeleri arasında yer almaz?
Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ) paradigmasında, geleneksel bürokratik yönetim modelinden farklı olarak savunulan "profesyonel yönetim" (professional management) ilkesinin, yöneticinin rolü ve hesap verebilirlik mekanizmaları üzerindeki temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ) düşüncesinin entelektüel kökenleri, geleneksel kamu yönetimi anlayışının verimlilik ve etkililik konusundaki yetersizliklerine yönelik iktisadi temelli eleştirilere dayanmaktadır. Bu çerçevede; kamu bürokrasisinin bütçeyi maksimize etme eğiliminde olduğunu ve siyasal aktörler ile bürokratlar arasındaki bilgi asimetrisinin denetim sorunlarına yol açtığını ileri sürerek, kamu hizmetlerinde rekabetin ve performansa dayalı sözleşmelerin gerekliliğini vurgulayan temel teorik yaklaşımlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Toplam Kalite Yönetimi (TKY) felsefesine göre bir organizasyondaki aksaklıkların yaklaşık 'i sistemin tasarımındaki kusurlardan, sadece 'i ise çalışanların kişisel hatalarından kaynaklanmaktadır. Kamu yönetiminde bu anlayışın benimsenmesi; denetimin 'hata bulma ve cezalandırma' odağından, 'hatayı üreten süreci iyileştirme' odağına kaymasını gerektirir. PUKÖ (Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al) döngüsü bu sürekli iyileştirme (Kaizen) sürecinin temel mekanizmasıdır.
Bir kamu hizmetinde yaşanan gecikmelerin 'sistem hatası' olduğu 'Kontrol Et' aşamasında verilerle kanıtlandığında; PUKÖ döngüsünün 'Önlem Al' (Act) aşamasında gerçekleştirilmesi gereken ve TKY’yi geleneksel bürokratik denetimden ayıran en kritik eylem aşağıdakilerden hangisidir?
Yeni Kamu Hizmeti (New Public Service) yaklaşımına göre kamu yöneticileri, toplumsal sorunların çözümünde 'dümen kırma' (steering) rolü üstlenmek yerine hangi temel sorumluluğu yerine getirmelidir?
Mark Moore tarafından geliştirilen 'Kamu Değeri Yaklaşımı', kamu yöneticilerini sadece kuralları uygulayan teknokratlar veya verimlilik odaklı işletmeciler olarak değil; 'kamu değeri' yaratan 'stratejik yöneticiler' olarak tanımlar. Bu yaklaşımın temelinde yer alan 'Stratejik Üçgen' modeli; kamu değeri, meşruiyet/destek ve operasyonel kapasite unsurlarının eş anlı yönetimini gerektirir.
Bir kamu kurumu, sunduğu hizmetlerde yüksek düzeyde teknik verimlilik sağlamasına ve maliyetleri minimize etmesine rağmen, toplumun geniş kesimleri tarafından hizmetin adaletsiz olduğu gerekçesiyle eleştiriliyor ve siyasi karar alıcılar (meclis, bakanlık vb.) bu projenin arkasından desteğini çekmeye başlıyorsa; bu durum Moore’un 'Stratejik Üçgen' modeline göre aşağıdakilerden hangisiyle en iyi şekilde açıklanabilir?
Yeni Kamu İşletmeciliği (NPM) anlayışıyla birlikte kamu yönetiminde performansın ölçülmesinde '3E' (Ekonomiklik, Verimlilik, Etkililik) kriterleri temel alınmaya başlanmıştır. Bu kapsamda, bir kamu kurumunun belirlediği stratejik amaç ve hedeflere ne derece ulaştığının, yani sunulan hizmetin planlanan sonucu ne ölçüde gerçekleştirdiğinin ölçülmesi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Modern kamu yönetiminde e-devlet stratejileri kapsamında hedeflenen 'bütünleşik devlet' (whole-of-government) yaklaşımı; farklı kamu kurumlarının veri tabanlarını ve iş süreçlerini teknik ve idari açıdan uyumlu hale getirerek vatandaşlara kesintisiz hizmet sunulmasını amaçlar. Bu yaklaşımın tam anlamıyla hayata geçirilmesiyle birlikte, kamu örgütlenmesinde ortaya çıkan en temel yapısal değişim aşağıdakilerden hangisidir?
İyi yönetişim (good governance) ilkeleri arasında yer alan 'uzlaşma arayışı' (consensus orientation), toplumun farklı ve bazen çatışan çıkarlarının, sürdürülebilir bir toplumsal mutabakat zemininde birleştirilmesini hedefler. Bu ilkeye göre, kamu politikalarının belirlenmesinde sadece çoğunluğun kararı değil, farklı paydaşların duyarlılıkları da gözetilir. Buna göre, bir kamu kurumunun stratejik planlama sürecinde sergilediği aşağıdaki tutumlardan hangisi, iyi yönetişimin 'uzlaşma arayışı' ilkesinin ruhuna en uygun yaklaşımdır?
Günümüz kamu yönetimi literatüründe, yetki ve karar alma süreçlerinin sadece ulusal hükümetlerin tekelinde olmadığı; bu yetkinin yukarı doğru ulusüstü örgütlere, aşağı doğru yerel yönetimlere ve yatay olarak sivil toplum kuruluşları ile özel sektöre dağıldığını ifade eden yönetişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca kamu idareleri tarafından hazırlanan stratejik planlarda yer alan GZFT (SWOT) analizinde; kurumun sahip olduğu 'nitelikli uzman personel', 'güçlü teknolojik altyapı' ve 'kurumsal bilgi birikimi' gibi içsel ve olumlu özellikler aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?
Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ) düşüncesi; Kamu Tercihi, Asil-Vekil ve İşlem Maliyeti gibi iktisadi temelli teoriler üzerine bina edilmiştir. Bu kuramsal temellerden biri olan İşlem Maliyeti Teorisi (Transaction Cost Theory), bir hizmetin kamu hiyerarşisi içerisinde üretilmesi ile piyasadan satın alınması (dış kaynak kullanımı) durumundaki maliyetlerin karşılaştırılmasına odaklanır.
Buna göre, İşlem Maliyeti Teorisi perspektifinden bakıldığında, kamu yönetiminde dış kaynak kullanımına (contracting out) gidilmesinin temel rasyoneli aşağıdakilerden hangisidir?
Postmodern kamu yönetimi yaklaşımına göre; yönetimsel metinler, raporlar ve mevzuatlar sadece teknik bilgileri aktaran tarafsız araçlar değildir. Aksine bu metinler, belirli gerçekliklerin kurgulandığı ve iktidar ilişkilerinin dil aracılığıyla yeniden üretildiği birer "söylem" (discourse) alanıdır. Bu perspektife dayanarak, postmodern yaklaşımın kamu yönetimini inceleme yöntemi ve temel önermeleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Yeni Kamu Hizmeti (New Public Service) yaklaşımı, kamu yönetiminde vatandaşlık bilincini ve demokratik değerleri merkeze alarak kamu yararını temel bir ilke olarak kabul eder. Bu model, Yeni Kamu İşletmeciliği'nin piyasa odaklı ve ekonomik rasyonaliteyi esas alan bakış açısına bir eleştiri niteliğindedir. Buna göre, Yeni Kamu Hizmeti yaklaşımını benimseyen bir yönetim anlayışında 'kamu yararı' kavramının ele alınış biçimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Yönetişim (Governance) yaklaşımı, toplumsal sorunların çözümünde hiyerarşi ve piyasa modellerinden farklı olarak; kamu, özel sektör ve sivil toplum aktörlerinin karşılıklı bağımlılık ilkesine dayalı 'ağ' (network) yapıları içinde etkileşimini savunur. Bu yaklaşımda, karar alma yetkisinin seçilmemiş aktörlerle paylaşılmasının yarattığı 'meşruiyet açığı' (legitimacy gap) riskine karşı devletin 'metayönetişimci' (metagovernor) olarak üstlendiği rolü aşağıdakilerden hangisi en doğru ifade eder?
Bir belediyenin, kentin ulaşım planını hazırlarken ilgili sivil toplum kuruluşları, üniversiteler ve özel taşımacılık firmalarıyla iş birliği yaparak ortak bir karar alma süreci yürütmesi, aşağıdaki çağdaş yönetim yaklaşımlarından hangisinin doğrudan bir uygulamasıdır?
Mark Moore tarafından geliştirilen 'Kamu Değeri Yaklaşımı'nda kamu yöneticisi; sadece kuralları uygulayan bir teknokrat değil, aynı zamanda toplumsal faydayı maksimize eden bir 'stratejik yönetici' olarak tanımlanır. Bu modelde yöneticinin başarısı; üretilen somut fayda (Kamu Değeri), bu faydayı sağlayacak kaynak ve yetkinlik (Operasyonel Kapasite) ve projenin hayata geçmesi için gereken siyasi/toplumsal onay mekanizması arasındaki uyuma bağlıdır.
Buna göre; bir kamu yöneticisinin teknik hazırlıklarını tamamladığı bir proje için siyasi karar alıcılar, medya ve sivil toplum kuruluşları gibi dışsal aktörlerden gerekli onayı ve kaynağı alma sürecini ifade eden 'Stratejik Üçgen' unsuru aşağıdakilerden hangisidir?
Mark Moore tarafından geliştirilen "Kamu Değeri Yaklaşımı", kamu yöneticilerinin stratejik bir girişim başlatmadan önce dikkate alması gereken üç temel unsuru "Stratejik Üçgen" (Strategic Triangle) modeli ile açıklar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Mark Moore'un Stratejik Üçgen modelini oluşturan temel unsurlardan biridir?
Birleşmiş Milletler ve Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşlar tarafından savunulan iyi yönetişim (good governance) anlayışında; kamu kurumlarının karar alma süreçlerinin ve uygulamalarının halka açık olması, vatandaşların bilgi ve belgelere kolayca erişebilmesi ve yönetim süreçlerinin izlenebilirliğini ifade eden temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?