Yönetim Kuramları

Postmodern yönetim anlayışı; modernizmin katı, dikey bütünleşmiş ve hiyerarşik yapılarını eleştirerek daha esnek ve geçişken 'şebeke (network) örgüt' modellerini ön plana çıkarmıştır. Bu modeller içerisinde yer alan 'dinamik şebeke' yapısı, değişken çevre koşullarına uyum sağlamada en esnek model olarak kabul edilir.

Buna göre, dinamik şebeke örgüt yapılarının temel işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Frederick W. Taylor, bilimsel yönetim ilkeleri çerçevesinde yaptığı çalışmalarda; işçilerin kullandığı küreklerin büyüklüğünden, tezgahların yüksekliğine ve hammadde akışına kadar tüm fiziksel unsurların en verimli sonucu verecek şekilde düzenlenmesi gerektiğini savunmuştur. Taylor'ın araç, gereç ve çalışma yöntemlerinde bu tür bir düzenlemeye gitmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Hawthorne Araştırmaları bünyesinde gerçekleştirilen "Mülakat Programı" (Interviewing Program) evresinde, araştırmacıların başlangıçta uyguladıkları doğrudan soru-cevap yöntemini terk ederek işçilerin kendi belirledikleri konularda serbestçe konuşmalarına olanak tanıyan "yönlendirmesiz mülakat" (non-directive interviewing) tekniğine geçmelerinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışsal yönetim kuramcılarından Chris Argyris, "Olgunlaşma Kuramı" (Maturity Theory) çerçevesinde bireylerin psikolojik gelişim süreçleri ile klasik yönetim anlayışının dayattığı yapılar arasındaki çelişkiyi incelemiştir. Argyris'e göre; iş bölümü, hiyerarşi ve merkezi denetim gibi klasik yönetim ilkelerinin hakim olduğu bir örgüt yapısı, çalışanlar üzerinde aşağıdaki sonuçlardan hangisine neden olur?

Henri Fayol tarafından geliştirilen Yönetim Süreci Yaklaşımı'na (Fayolizm) göre, bir örgütteki farklı birimlerin ve çalışanların yürüttüğü faaliyetleri birbiriyle uyumlu hale getirmeyi, çabaları birleştirmeyi ve ortak amaca yönelik bir senkronizasyon sağlamayı amaçlayan yönetim fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Hawthorne Araştırmaları kapsamında gerçekleştirilen 'Seri Bağlama Gözlem Odası' (Bank Wiring Observation Room) deneyinde, çalışanların bireysel ekonomik çıkarlarını maksimize etmek yerine grup tarafından belirlenen gizli üretim standartlarına uymaları ve bu standartların dışına çıkanları dışlamaları, yönetim biliminde aşağıdakilerden hangisiyle açıklanmaktadır?

Yönetim kuramları içerisinde yer alan Sistem Yaklaşımı'na göre, bir örgütün dış çevreden enerji ve bilgi alarak kendini yenilemesi ve zamanla yok olmaya (kaosa) gidiş eğilimini durdurma süreci aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Modern yönetim kuramları, örgüt yapılarını ve süreçlerini rasyonel, evrensel ve öngörülebilir prensipler çerçevesinde açıklayan "büyük anlatılar" (grand narratives) üzerine inşa edilmiştir. Buna karşın postmodern yaklaşım; bu evrenselci bakış açısını reddederek bilginin yerel, parçalı ve özneye bağımlı (dil oyunları) olduğunu savunmaktadır. Bu doğrultuda, postmodern yönetimin nesnel ve evrensel bir "hakikat zemini" arayışına kökten karşı çıkan temel felsefi tutumu aşağıdakilerden hangisidir?

Sistem Yaklaşımı'na göre, bir organizasyonu oluşturan alt sistemlerin eş güdümlü bir etkileşim içine girerek, bu parçaların bireysel katkılarının toplamından daha yüksek bir performans veya değer ortaya çıkarması durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Woodward, Burns ve Stalker ile Lawrence ve Lorsch gibi araştırmacıların çalışmalarına dayanan; yönetimde "en iyi tek bir yol" olmadığını (no one best way), en uygun yönetim ve örgüt yapısının teknoloji ve çevresel değişkenlere bağlı olarak şekillenmesi gerektiğini savunan yönetim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Frederick W. Taylor tarafından geliştirilen Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'na göre, örgütlerde verimliliği artırmak amacıyla "planlama" ve "uygulama" (yapma) faaliyetlerinin birbirinden kesin hatlarla ayrılması gerekmektedir. Taylor'un bu ilkesine göre, işin en iyi şekilde nasıl yapılacağını belirleme ve iş süreçlerini bilimsel yöntemlerle tasarlama sorumluluğu aşağıdakilerden hangisine aittir?

Burns ve Stalker'ın yaptığı araştırmalar sonucunda ortaya koydukları; belirsizliğin az olduğu durağan çevrelerde "mekanik", belirsizliğin yüksek olduğu dinamik çevrelerde ise "organik" yapıların daha etkin olduğunu savunan yönetim anlayışının temel önermesi aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışsal yönetim yaklaşımı, klasik kuramların (Taylorizm, Fayolizm ve Weberci Bürokrasi) rasyonellik ve verimlilik odaklı katı yapılarını, hem bireyin psikolojik gelişimi hem de örgütsel etkinliğin sürdürülebilirliği açısından eleştiriye tabi tutmuştur. Bu eleştirel süzgeçten geçen kuramcılar, klasik yönetim anlayışının insan doğasına ilişkin varsayımlarının (Teori X) örgütsel disfonksiyonlara yol açtığını savunmuşlardır.

Buna göre; Chris Argyris'in 'Olgunlaşma Kuramı' ve Douglas McGregor'un 'Teori Y' yaklaşımları sentezlendiğinde, davranışsal ekolün klasik yönetim yapılarına yönelttiği temel eleştiri ve önerdiği alternatif yönetim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?

Modern kamu yönetiminin gelişiminde Max Weber'in bürokrasi yaklaşımı, otoritenin kişisellikten uzaklaşarak kurumsal bir kimlik kazanmasını sağlamıştır. Weber’in "İdeal Tip" olarak kavramsallaştırdığı bu yapı içerisinde otoritenin meşruiyet zemini ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Modern yönetim düşüncesi, örgütleri rasyonel bir otorite ve sabit hiyerarşiler üzerine inşa edilen istikrarlı yapılar olarak tanımlarken; postmodern yaklaşım bu yapıların nesnel bir gerçeklikten ziyade "söylemsel bir kurgu" olduğunu savunur. Postmodern paradigmanın "merkezsizleşme" (decentering) ve "sınırsızlık" (boundarylessness) ilkeleri, geleneksel bürokratik kalıpların çözülmesine yol açmıştır. Bu felsefi temeller dikkate alındığında, postmodern örgüt yapılarının temel işleyiş mantığına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Sistem Yaklaşımı'na göre kamu örgütleri, çevrelerinden bağımsız yapılar değil, sürekli girdi-çıktı alışverişi yapan açık sistemlerdir. Bir kamu örgütünün dış çevreden enerji ve bilgi alarak kendi içindeki doğal bozulma ve kaosa sürüklenme eğilimini durdurması ($I$) ve çevresel değişimlere rağmen kendi temel yapısını koruyarak dinamik bir denge durumuna ulaşması ($II$) hayati önem taşır.

Buna göre, yukarıdaki metinde $I$ ve $II$ numaralı boşluklara getirilmesi gereken kavramlar aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Frederick W. Taylor, bilimsel yönetim ilkelerini açıklarken geleneksel "askerî tip" (komuta-hat) örgüt yapısının verimsiz olduğunu savunmuş ve bunun yerine "fonksiyonel ustabaşılık" sistemini önermiştir. Taylor'ın bu sistemle yetki devri ve denetim mekanizmalarında yaptığı köklü değişikliğin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Frederick W. Taylor tarafından geliştirilen Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nın temel unsurlarından biri olan 'Değişken Parça Başı Ücret Sistemi' (Differential Piece-Rate System) uyarınca; zaman ve hareket etütleri sonucunda bilimsel olarak belirlenmiş 'standart iş miktarını' (görevini) tam olarak yerine getiren veya bu miktarın üzerine çıkan bir işçiye uygulanacak olan ücretlendirme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Sistem Yaklaşımı çerçevesinde bir kamu kurumunun, sunduğu hizmetlerden yararlanan vatandaşların memnuniyet düzeyini ölçmesi ve bu ölçüm sonuçlarına göre hizmet kalitesini artırmak için çalışma yöntemlerini güncellemesi, aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

Postmodern yönetim paradigması, modernizmin 'büyük anlatılarına' ve rasyonel hiyerarşik yapılarına karşı çıkarak esnek, parçalı ve ağ temelli yapıları ön plana çıkarır. Bu doğrultuda, postmodernizmin örgütsel yansıması olarak kabul edilen 'şebeke örgütler' (network organizations) için aşağıdakilerden hangisi en belirgin özelliktir?