Question

Difficulty: MediumÖnceden İzin (Yasallık) İlkesi

Bütçe hukukunun temel taşlarından biri olan 'Önceden İzin (Yasallık) İlkesi'nin, bütçe kanunundaki gelir ve gider kalemleri üzerindeki hukuki etkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu ilkenin işleyişini en doğru şekilde açıklar?

  1. Bütçe kanunu, giderlerin yapılması için hem bir yetki hem de aşılamayacak bir tavan (üst sınır) niteliği taşırken; gelirlerin toplanması için ilgili vergi kanunlarının o mali yıl içinde uygulanmasına yönelik bir vize (yıllık izin) işlevi görür.Answer
  2. B
    İlke gereği bütçe kanunu sadece harcamalar üzerinde bağlayıcıdır; gelirlerin tahsili ise vergi kanunları kalıcı olduğu için bütçe kanunundan bağımsız olarak kesintisiz bir şekilde yürütülür.
  3. C
    Önceden izin ilkesi, harcamalar yapıldıktan sonra yasama organının bu işlemleri uygun bulup aklaması sürecini ifade eden ve mali yıl sonunda kesinleşen bir denetim mekanizmasıdır.
  4. D
    Bu ilke uyarınca, bütçe kanununda öngörülen gelir tahminlerinin üzerinde bir gelir toplanması yasaktır ve bu durum yasallık ilkesine aykırılık teşkil eder.
  5. E
    Yasallık ilkesi gereği bütçedeki tüm rakamların mali yıl sonunda hiçbir sapma olmaksızın kuruşu kuruşuna gerçekleşmesi zorunludur.

Answer

Bütçe kanunu giderler için aşılamaz bir üst sınır (tavan) oluştururken, gelirler için vergi kanunlarının o yıl uygulanmasına yönelik yıllık vize (izin) verir.
Bütçe kanunu, yürütme organına harcama yapabilmesi için hem hukuki dayanak (yetki) sağlar hem de harcamaların aşamayacağı bir tavan puanı belirler. Gelirler kısmında ise vergi ve benzeri kamu gelirlerinin dayanağı vergi kanunlarıdır; ancak bu kanunların o mali yıl içinde uygulanıp gelirlerin tahsil edilebilmesi için yasama organının bütçe kanunu aracılığıyla yıllık bir 'vize' veya 'izin' vermesi gerekmektedir. Bu durum ilkenin asimetrik işleyişini yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
Bütçenin iki yönlü yapısını analiz etme
Bütçenin hem gelir hem de gider kalemlerini içeren asimetrik bir yetki belgesi olduğu saptanır.
Önceden izin ilkesi, bütçe hakkının bir gereği olarak yasama organının yürütme organına verdiği yetkinin niteliğini belirler.
2
Giderler bakımından yasallığı değerlendirme
Giderler için bütçenin bir 'tahsisat' ve 'limit' olduğu, izin alınmadan harcama yapılamayacağı belirlenir.
Yasama organı, yürütme organına sadece bütçede gösterilen miktar kadar ve bütçede gösterilen amaçlar doğrultusunda harcama yetkisi verir.
3
Gelirler bakımından yasallığı değerlendirme
Gelirlerin asıl kaynağının vergi kanunları olduğu, bütçenin ise bu kanunların yıllık olarak uygulanmasına izin verdiği belirlenir.
Gelirlerin yasallığı asimetriktir; vergiler kalıcı yasalarla konur ancak tahsilatları için her yıl bütçe kanunu ile izin (vize) verilmesi gerekir.

Key Concept

Önceden İzin İlkesinin Asimetrik Yapısı

Practice More

Geçici bütçe ve tamamlayıcı ödenek kavramlarının önceden izin ilkesi ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question