1982 Anayasası'nın 161. maddesi ve modern bütçe teorisi ışığında, bütçe hakkının temelini oluşturan 'önceden izin (yasallık) ilkesi'ne dair aşağıdaki teknik değerlendirmelerden hangisi, yürütme organının mali faaliyetleri üzerindeki yasama denetiminin hukuki kapsamını en eksiksiz ve doğru şekilde açıklar?
- Kamu giderleri için bütçe kanunuyla 'ödenek' adı altında hukuki bir harcama yetkisi yaratılırken; kamu gelirleri için mevcut vergi kanunlarının uygulanmasına yıllık bazda 'tahsilat izni' verilmesi, bütçe hakkının gelir ve gider üzerindeki farklılaşan hukuki doğasını yansıtır.Answer
- BYürütme organına verilen harcama yetkisinin, devletin tüm gelir ve giderlerini tek bir belge içerisinde toplaması ve hiçbir gelirin belirli bir gidere tahsis edilmemesi, önceden izin ilkesinin idari işleyişteki temel şartıdır.
- CYasama organının bütçeyi mali yıl başlamadan önce onaylamaması durumunda, Sayıştay'ın geçici onayı ile kamu hizmetlerinin sürdürülmesi, önceden izin ilkesinin anayasal bir istisnası olarak kabul edilir.
- DBütçe hakkı uyarınca, yasama organı sadece kamu harcamaları üzerinde önceden izin verme yetkisine sahip olup; vergi ve benzeri mali yükümlülükler bütçe kanunundan bağımsız olan vergi kanunlarına dayanarak toplanır.
- EAnayasa'nın 161. maddesi gereği bütçe kanununa bütçe dışı hüküm konulamaması, önceden izin ilkesinin sadece mali rakamların doğruluğunu ve samimiyetini korumaya yönelik teknik bir kısıtlamasıdır.
Answer
Kamu giderleri için ödenek tahsis edilmesi ve kamu gelirleri için yıllık tahsilat izni verilmesi arasındaki farkı vurgulayan seçenek doğrudur.
Doğru değerlendirme, önceden izin ilkesinin bütçenin hem gelir hem de gider kalemleri üzerindeki farklı hukuki etkilerini ayırt eden ifadedir. Bütçe kanunu, yürütme organına kamu giderlerini yapabilmesi için miktar ve amaç sınırları dahilinde 'ödenek' (harcama yetkisi) sağlayan bir tasarruf belgesi niteliğindeyken; kamu gelirleri (özellikle vergiler) zaten mevcut yasalarla belirlendiği için bütçe kanunu sadece bu yasaların o mali yıl içinde uygulanmasına ve tahsilatın yapılmasına yönelik yıllık bir 'vize' veya 'izin' niteliği taşır. Bu ikili yapı, 1982 Anayasası Madde 161 çerçevesinde bütçe hakkının operasyonel sınırlarını belirler.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Önceden İzin (Yasallık) İlkesi'nin Asimetrik Yapısı
Practice More
Bütçe hakkının bir diğer yansıması olan 'Yıllık Olma İlkesi' ve bu ilkenin 'Yatırım Bütçeleri' ile 'Çok Yıllı Bütçeleme' (5018 m.13) karşısındaki durumunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s