Question

Difficulty: HardÖnceden İzin (Yasallık) İlkesi

Demokratik devletlerde bütçe hakkının en somut yansıması olan 'Önceden İzin (Yasallık) İlkesi', yürütme organının mali faaliyetlerine ilişkin yetki sınırlarını belirler. Buna göre, 1982 Anayasası ve Türk bütçe sistemi uygulamaları göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi önceden izin ilkesinin kapsamı veya doğrudan bir sonucu değildir?

  1. A
    Bütçede öngörülen ödeneklerin, yasama organı tarafından yeni bir kanuni düzenleme yapılmadığı sürece harcama yetkililerince aşılamaması
  2. B
    Maddi anlamda yürürlükte olan vergi kanunlarına dayanılarak tahsilat yapılabilmesi için bütçe kanunu ile her yıl yeniden icra izni alınması
  3. C
    Bütçe kanununun süresinde kabul edilememesi durumunda, mali sürekliliği sağlamak amacıyla geçici bütçe uygulamasına gidilmesi
  4. Kamu gelirlerinin herhangi bir gider türüne tahsis edilmeden genel bütçede toplanması ve giderlerin bütçede gayrisafi olarak gösterilmesiAnswer
  5. E
    Bütçenin bir tahmin belgesi olmanın ötesinde, yürütme organına mali işlemler için verilen hukuki bir yetki belgesi niteliği taşıması

Answer

Kamu gelirlerinin tahsis edilmemesi ve gayrisafi gösterilmesi ifadesi 'Genellik' ilkesine aittir.
Doğru cevap olan ifade, bütçenin 'Genellik' ilkesini tanımlamaktadır. Genellik ilkesi; tüm gelir ve giderlerin bütçede açıkça (gayrisafi) gösterilmesini ve gelirlerin belirli harcamalara ayrılmamasını (adem-i tahsis) öngörür. Oysa 'Önceden İzin (Yasallık) İlkesi', bütçenin yürürlüğe girmesiyle yürütmeye verilen 'para toplama' ve 'harcama yapma' yetkisinin hukuki ön koşulunu ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Önceden İzin (Yasallık) ilkesinin temel mantığını çözümle.
Yürütmenin harcama yapabilmesi ve vergi toplayabilmesi için mali yıl başlamadan önce parlamentodan (TBMM) izin alması zorunluluğudur.
İlkenin kapsamını belirlemek için tanım gereklidir.
2
Seçeneklerdeki mali uygulamaların hangi ilkeyle ilişkili olduğunu değerlendir.
Ödenek tavanı, vergi tahsilat izni ve geçici bütçe gibi unsurlar 'zamanında izin' ve 'yasallık' ile doğrudan ilgilidir.
Yanlış olan seçeneği ayırt etmek için diğerlerinin doğruluğunu teyit etmek gerekir.
3
Gelir ve giderlerin bütçeye kaydedilme ve kullanım usulünü incele.
Gelirlerin giderlere mahsup edilmemesi (gayrisafi usul) ve belirli bir yere özgülenmemesi (adem-i tahsis) 'Genellik' ilkesinin unsurlarıdır.
Soruda istenen 'doğrudan sonuç olmayan' ifadeyi saptamak için alternatif ilkelerle karşılaştırma yapılır.

Key Concept

Önceden İzin (Yasallık) İlkesi

Practice More

Bütçe hakkının tarihsel gelişiminde Magna Carta ve Bill of Rights gibi belgelerin 'vergi toplama izni' üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question