Question

Difficulty: HardÖnceden İzin (Yasallık) İlkesi

Demokratik devletlerde bütçe hakkının en temel yansıması olan 'Önceden İzin (Yasallık) İlkesi', yürütme organının mali faaliyetlerini yasama organının belirlediği sınırlar dahilinde yürütmesini zorunlu kılar. 1982 Anayasası'nın 161.161. maddesi ve bütçe teorisi çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu ilke ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bütçe kanununda yer alan gider ödeneklerinin, mali yılın bitiminden itibaren belirli bir süre daha (jestiyon dönemi) kullanılabilmesi, harcama yetkisinin önceden alınmış olmasının zorunlu bir uzantısıdır.
  2. B
    Vergi kanunlarının sürekliliği esası gereğince, vergilerin tahsil edilmesi için bütçe kanununda her yıl ayrıca bir izin verilmesine gerek duyulmaması bu ilkenin en belirgin istisnasıdır.
  3. Yasama organının, yürütme organına kamu gelirlerini toplama ve kamu giderlerini yapma yetkisini mali yıl başlamadan önce bir kanunla vermesi, bütçenin bir 'izin ve yetki belgesi' olma niteliğini yansıtır.Answer
  4. D
    Bütçede yer alan tüm gelir ve giderlerin birbirine mahsup edilmeden, safi tutarlarıyla gösterilmesi zorunluluğu, önceden izin ilkesinin gelir kalemleri üzerindeki denetimini somutlaştırır.
  5. E
    Sayıştay tarafından gerçekleştirilen dış denetim süreci, önceden izin ilkesinin bir parçası olarak yasama organının yürütme üzerindeki öncil (ex-ante) mali kontrolünü temsil eder.

Answer

Yasama organının yürütmeye gelir toplama ve gider yapma yetkisini yıl başlamadan önce vermesi, bütçenin 'izin ve yetki belgesi' niteliğini yansıtır.
Önceden izin (yasallık) ilkesi, bütçe hakkının doğal bir sonucudur. Yürütme organının, yasama organından her mali yıl başlamadan önce kamu gelirlerini toplamak ve kamu giderlerini yapmak için onay alması gerekir. Bu durum bütçe kanununu diğer kanunlardan ayıran 'izin ve yetki belgesi' olma özelliğini ortaya koyar. Seçeneklerde bütçenin bu niteliğini ve zamanlamasını (mali yıl başlamadan önce) doğru şekilde ifade eden açıklama bu nedenle doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Bütçe hakkı ve önceden izin ilişkisini kurmak.
Bütçe hakkı, halkın temsilcileri aracılığıyla vergi ödemeyi ve harcamalara onay vermeyi kapsar.
İlkenin demokratik temelini anlamak için bu adım gereklidir.
2
Bütçenin hukuki niteliğini analiz etmek.
Bütçe, diğer kanunlardan farklı olarak yürütmeye belirli bir süre (bir yıl) için verilen 'yetki' belgesidir.
Yasallık ilkesinin bütçeye özgü olan 'izin' karakterini belirlemek için gereklidir.
3
1982 Anayasası Madde 161 bağlamında değerlendirmek.
Anayasa, bütçe kanununun mali yıl başından önce yürürlüğe girmesini şart koşar; aksi halde geçici bütçe gibi mekanizmalarla yetki boşluğu doldurulmalıdır.
İlkenin Türkiye'deki yasal dayanağını teyit etmek için gereklidir.

Key Concept

Bütçenin İzin ve Yetki Belgesi Olma Niteliği
Rate this question