Examkin

Question

Difficulty: HardÖnceden İzin (Yasallık) İlkesi

1982 Anayasası'nın 161. maddesi ile güvence altına alınan ve bütçe hakkının en temel yansıması kabul edilen "Önceden İzin (Yasallık) İlkesi"nin, yürütme organının mali yetkileri üzerindeki hukuki etkisi ve gelir/gider kalemleri açısından arz ettiği asimetrik özellik dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Yürütme organının kamu harcaması yapabilmesi için yasama organından aldığı ödenek bir "kurucu yetki" (sıhhat şartı) niteliğindeyken; vergi ve benzeri gelirlerin tahsili için bütçe kanunu, kalıcı vergi kanunlarının o yıl uygulanmasına yönelik yıllık bir "yürütme izni" niteliğindedir.Answer
  2. B
    Bütçe kanununda yer alan tüm gelirlerin hiçbir ayrım yapılmaksızın belirli giderlere tahsis edilmesi ve devletin tüm mali işlemlerinin tek bir havuzda toplanması zorunluluğunu ifade eder.
  3. C
    Harcamalar yapıldıktan sonra ortaya çıkan hukuki ve mali uygunluğun Sayıştay tarafından denetlenerek TBMM adına onaylanması sürecini kapsayan bir denetim mekanizmasıdır.
  4. D
    Anayasa uyarınca bütçe kanunlarına, mevcut vergi kanunlarında değişiklik yapan veya yeni vergi koyan hükümler eklenerek yürütme organına hızlı hareket etme kabiliyeti tanınmasıdır.
  5. E
    Mali yıl içinde ortaya çıkan öngörülemeyen ihtiyaçlar için yürütme organına, yasama organından onay almaksızın sınırsız ödenek aktarma ve ek bütçe yapma yetkisi veren esneklik kuralıdır.

Answer

Yürütme organının harcama yapması için bütçe ödeneğinin bir 'sıhhat şartı' (kurucu yetki) olması, buna karşılık vergi gelirlerinin tahsilinde bütçenin mevcut kanunların uygulanması için verilen yıllık bir 'yürütme izni' mahiyetinde olması doğru ifadedir.
Doğru olan seçenek, bütçenin giderler için bir 'ödenek' (yetki) oluşturduğunu, gelirler için ise kalıcı yasaların uygulanmasına izin veren yıllık bir 'vize' olduğunu belirten ifadedir. Bu durum, bütçe kanununun kurucu ve izin verici nitelikleri arasındaki temel farkı ortaya koyar.

Step-by-Step Solution

1
Bütçe hakkı ve önceden izin kavramlarını analiz et.
Bütçe hakkı, halkın temsilcilerinin yürütmeye mali yetki vermesidir. Bu yetki mali yıl başlamadan önce verilmelidir.
İlkenin temel amacı yürütme organını zaman ve miktar bakımından sınırlandırmaktır.
2
Gelir ve gider unsurları arasındaki hukuki ayrımı değerlendir.
Giderler bütçe kanunuyla 'yaratılır' (ödenek), gelirler ise kalıcı vergi kanunlarına dayanır.
Vergi kanunları süreklidir, ancak demokratik denetim gereği bütçe kanunu her yıl bu vergilerin toplanması için 'vize' verir.
3
Anayasal çerçeveyi (Madde 161) seçeneklere uygula.
Bütçe kanununa bütçe dışı hüküm konulamayacağı ve iznin önceliği vurgulanır.
Yasal çerçeve, yürütmenin keyfi harcama yapmasını engellerken gelir toplamasını bir izne bağlar.

Key Concept

Bütçenin Önceden İzin (Yasallık) İlkesi

Practice More

Geçici bütçe uygulamasının önceden izin ilkesi ile ilişkisini ve 1982 Anayasası'ndaki yeni düzenlemeleri inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Önceden İzin (Yasallık) İlkesi

More questions from this topic