Examkin

Gelir Üzerinden Alınan Vergiler

263 questions

Question 161Question →

Tam mükellef bir gerçek kişi olan Bay (B), 20252025 takvim yılında elde ettiği menkul sermaye iratlarına ilişkin aşağıdaki bilgileri sunmuştur:

Gelir TürüBrüt Tutar
Tam mükellef bir kurumdan elde edilen kâr payı600.000600.000 TL
Eurobond faiz geliri50.00050.000 TL
Kıyı bankacılığından (off-shore) elde edilen mevduat faizi25.00025.000 TL
Türkiye'de yerleşik bir bankadan elde edilen mevduat faizi120.000120.000 TL

Gelir Vergisi Kanunu'nun ilgili hükümleri ve 20252025 yılı beyan sınırları (86/186/1-c için 230.000230.000 TL, 86/186/1-d için 13.00013.000 TL) dikkate alındığında, Bay (B)'nin yıllık gelir vergisi beyannamesine dâhil etmesi gereken toplam menkul sermaye iradı matrahı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 375.000

Answer

Toplam beyan edilmesi gereken matrah 375.000 TL'dir.
Doğru hesaplamada öncelikle brüt kâr payının yarısı istisna edilir (300.000300.000 TL). Ardından, tevkifata tabi kâr payı kalanı ile Eurobond faiz geliri (50.00050.000 TL) toplanarak 20252025 yılı beyan sınırı olan 230.000230.000 TL ile karşılaştırılır; toplam sınırın üstünde kaldığı için her iki kalem de beyan edilir. Ayrıca, tevkifata tabi olmayan off-shore mevduat faizi (25.00025.000 TL) de kendi sınırı olan 13.00013.000 TL'yi aştığı için beyannameye dâhil edilmelidir. Yurt içi mevduat faizi ise Geçici 6767 kapsamında beyan dışıdır. Sonuç olarak 300.000+50.000+25.000=375.000300.000 + 50.000 + 25.000 = 375.000 TL matraha ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Kâr payı istisnasını uygula
600.000/2=300.000600.000 / 2 = 300.000 TL
GVK Madde 22 uyarınca tam mükellef kurumlardan elde edilen kâr paylarının yarısı gelir vergisinden istisnadır.
2
Tevkifata tabi menkul sermaye iratlarını gruplandır ve beyan sınırıyla karşılaştır
300.000300.000 (Kâr payı kalan) + 50.00050.000 (Eurobond) = 350.000350.000 TL. 350.000>230.000350.000 > 230.000 TL (2025 sınırı).
GVK 86/1-c maddesi uyarınca, tevkifata tabi tutulmuş menkul sermaye iratları toplamı beyan sınırını aşarsa beyan edilir.
3
Tevkifata tabi olmayan menkul sermaye iratlarını değerlendir
25.00025.000 TL (Off-shore). 25.000>13.00025.000 > 13.000 TL (2025 sınırı).
GVK 86/1-d maddesi uyarınca, tevkifata tabi olmayan MSI'lar 13.000 TL'lik sınırı aşıyorsa beyan edilmelidir.
4
GVK Geçici 67 kapsamındaki gelirleri belirle
120.000120.000 TL (Yurt içi mevduat faizi) beyan edilmez.
Yurt içi banka mevduat faizleri GVK Geçici 67 kapsamında stopaja tabi olup, tutarı ne olursa olsun yıllık beyannameye dâhil edilmez.
5
Toplam beyan matrahını hesapla
300.000+50.000+25.000=375.000300.000 + 50.000 + 25.000 = 375.000 TL
Beyan sınırı aşılan tüm unsurların safi tutarları toplanır.

Key Concept

Menkul sermaye iratlarında tevkifatlı ve tevkifatsız gelirlerin beyan sınırları ve GVK Geçici 67. madde istisnası ayrımı.

Practice More

GVK Geçici 67. madde kapsamındaki diğer gelir unsurları (repo, hazine bonosu vb.) ve bunların gerçek kişilerce beyan durumunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 162Question →

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kendisine 11 Temmuz - 3030 Haziran tarihlerini kapsayan 'özel hesap dönemi' tayin edilen tam mükellef bir anonim şirketin, söz konusu döneme ait kazançları için kurumlar vergisi beyannamesini vereceği süre ve verginin ödeme zamanı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: 1 - 31 Ekim tarihleri arası beyan / Ekim ayı sonuna kadar ödeme

Answer

Beyanname, Haziran ayını izleyen dördüncü ay olan Ekim ayının sonuna kadar verilmeli ve ödenmelidir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 14. maddesine göre; kurumlar vergisi beyannamesi, hesap döneminin kapandığı ayı izleyen dördüncü ayın birinci gününden yirminci günü akşamına kadar verilir (Güncel uygulamada tebliğlerle bu süre ayın sonuna kadar uzatılabilmektedir; KPSS formatında 4. ayın sonu esastır). Haziran'da biten dönem için Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarından sonra gelen dördüncü ay Ekim'dir. Vergi, beyannamenin verildiği ayın sonuna kadar ödenir.

Step-by-Step Solution

1
Hesap döneminin kapanış tarihini belirle.
Özel hesap dönemi 3030 Haziran tarihinde kapanmaktadır.
Kanuni sürelerin hesaplanması, hesap döneminin kapandığı tarihten itibaren başlar.
2
Kurumlar Vergisi Kanunu'nun (KVK) ilgili maddesini uygula.
Beyanname, hesap döneminin kapandığı ayı izleyen dördüncü ayın sonuna kadar verilir.
5520 sayılı KVK Madde 14 uyarınca süre dördüncü ay olarak belirlenmiştir.
3
Haziran ayından itibaren dört ay sayarak beyan ve ödeme ayını tespit et.
1. Temmuz, 2. Ağustos, 3. Eylül, 4. Ekim. Dolayısıyla süre 11-3131 Ekim'dir.
Ödeme de beyanname verme süresinin sonuna kadar (KVK Madde 21) yapılmalıdır.

Key Concept

Özel hesap dönemlerinde kurumlar vergisi beyan ve ödeme süresi, hesap döneminin kapandığı ayı izleyen dördüncü aydır.

Practice More

Geçici vergi dönemlerinin özel hesap dönemine göre nasıl kaydığını ve mahsup işlemlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 163Question →

Bir teknoloji firmasında bordrolu yazılım mühendisi olarak çalışan (A), mesai saatleri içerisinde firmanın bir projesi için yeni bir algoritma geliştirmiş ve bu başarısından dolayı kendisine maaşına ek olarak bir "teşvik primi" ödenmiştir. Aynı mühendis, mesai saatleri dışında kendi imkânlarıyla evinde geliştirdiği bir mobil uygulamanın tüm telif haklarını bir yayıncı kuruluşa devrederek karşılığında nakdi bir bedel tahsil etmiştir.

Gelir Vergisi Kanunu (GVK) düzenlemeleri çerçevesinde, bu iki farklı kaynaktan elde edilen gelirlerin vergilendirilme mahiyeti ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Şirketten alınan teşvik primi "ücret" geliri, bağımsız geliştirilen mobil uygulamanın telif haklarının devrinden elde edilen bedel ise "serbest meslek kazancı" olarak nitelendirilir.

Answer

Şirketten alınan teşvik primi "ücret" geliri, mobil uygulamanın telif haklarının devrinden elde edilen bedel ise "serbest meslek kazancı"dır.
Gelir Vergisi Kanunu'na göre bir kazancın mahiyetini belirleyen en kritik kriterlerden biri faaliyetin bir işverene tabi olarak yapılıp yapılmadığıdır. Şirket bünyesinde, hizmet akdiyle çalışan mühendisin işverenden aldığı teşvik primi, hizmet karşılığı sağlanan bir menfaat olduğu için 'ücret' niteliğindedir. Öte yandan, aynı kişinin mesai dışı, tamamen bağımsız olarak kendi adına gerçekleştirdiği yazılım geliştirme faaliyeti, bilgisayar programcılığı kapsamında bir 'serbest meslek faaliyeti'dir ve bu eserin devrinden sağlanan kazanç 'serbest meslek kazancı' olarak vergilendirilir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci gelir kaynağını (teşvik primi) analiz etme
Ücret
GVK Madde 61 uyarınca, bir işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ücret kapsamındadır.
2
İkinci gelir kaynağını (mobil uygulama devri) analiz etme
Serbest Meslek Kazancı
GVK Madde 65 ve 66 uyarınca, sermayeden ziyade şahsi mesaiye ve mesleki bilgiye dayanan, bağımsız olarak yapılan işlerden sağlanan kazançlar serbest meslek kazancıdır.
3
Eserin niteliğini ve GVK Madde 18 ilişkisini kontrol etme
Serbest Meslek Kazancı (İstisna Kapsamında)
Bilgisayar programcıları ve yazılımcılar GVK 18. maddede sayılan müellifler arasındadır; eserin haklarının devri serbest meslek kazancı sayılır ve belirli limitler dâhilinde istisnadan yararlanabilir.

Key Concept

Serbest Meslek Kazancı ile Ücret Ayrımı (Bağımlılık Unsuru)

Practice More

GVK 18. maddede yer alan telif kazançları istisnasının üst sınırı ve bu sınırı aşan kazançların beyan usulünü inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 164Question →

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, sermaye ve emeğin bir ticari organizasyona bağlı olarak sürekli bir şekilde kâr gayesiyle işletilmesiyle elde edilen ticari kazançlarda, 'basit usul' ve 'gerçek usul' ayrımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Basit usulde vergilendirilen mükellefler, yanlarında çalışan işçilere ödedikleri ücretler üzerinden gelir vergisi tevkifatı (stopaj) yapmak ve muhtasar beyanname vermekle yükümlüdürler.

Answer

Basit usulde vergilendirilen mükelleflerin yanlarında çalışan işçilere ödedikleri ücretler üzerinden stopaj yapma yükümlülüğü bulunduğu ifadesi yanlıştır.
Basit usulde vergilendirilen mükellefler, 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 9494. maddesinde sayılan vergi tevkifatı yapmakla yükümlü olanlar arasında yer almazlar. Bu nedenle, yanlarında çalışan işçilere ödedikleri ücretlerden gelir vergisi kesintisi yapmazlar ve muhtasar beyanname vermezler. Bu işçiler 'diğer ücret' kapsamında vergi dairesince doğrudan vergilendirilirler.

Step-by-Step Solution

1
Basit usul mükelleflerinin tevkifat yükümlülüğünü incelemek
GVK Madde 9494 kapsamında tevkifat yapmak zorunda olanlar arasında basit usul mükellefleri sayılmamıştır.
Basit usul mükelleflerinin idari yüklerini hafifletmek amacıyla muhtasar beyanname verme zorunluluğu kaldırılmıştır.
2
Yanlarında çalışanların vergilendirilmesini kontrol etmek
Basit usul mükellefi yanında çalışanlar 'diğer ücretli' statüsünde vergilendirilir.
GVK Madde 6464 uyarınca bu kişilerin vergileri işveren tarafından kesilmez, çalışanlar tarafından tarh ve tahsil edilir.
3
Diğer şıkların doğruluğunu teyit etmek
A, C, D ve E seçeneklerindeki ifadeler GVK 4646 ve 5151. maddelere tam uyum sağlamaktadır.
Bu maddeler basit usulün sınırlarını ve kapsam dışı bırakılan halleri kesin olarak belirlemiştir.

Key Concept

Basit Usulde Vergi Sorumluluğu ve Kapsam Dışı Haller
Question 165Question →

Tam mükellef Erguvan Teknoloji ve Yatırım A.Ş.'nin 20252025 yılı hesap dönemine ilişkin beyan ettiği bazı mali veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Mali Veri TürüTutar (TL)
Ticari Bilanço Karı15.000.00015.000.000
Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler (KKEG)2.500.0002.500.000
İştirak Kazançları İstisnası3.000.0003.000.000
Geçmiş Yıl Zararları (20232023 Yılına Ait)4.500.0004.500.000
Kamuya Yararlı Bir Derneğe Yapılan Nakdi Bağış1.200.0001.200.000

Buna göre, şirketin Kurumlar Vergisi beyannamesinde beyan etmesi gereken kurumlar vergisi matrahı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 9.500.0009.500.000

Answer

Şirketin Kurumlar Vergisi matrahı 9.500.0009.500.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan 9.500.0009.500.000 TL; ticari kâra KKEG ilave edilip (17,517,5 milyon TL), iştirak kazancı istisnası (33 milyon TL) ve geçmiş yıl zararları (4,54,5 milyon TL) düşüldükten sonra kalan 1010 milyon TL'lik kurum kazancına %5\%5 bağış sınırının (500.000500.000 TL) uygulanmasıyla hesaplanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
KKEG'nin ticari kâra eklenmesi
15.000.000+2.500.000=17.500.00015.000.000 + 2.500.000 = 17.500.000 TL
Kurumlar vergisi matrahına ulaşmak için kanunen kabul edilmeyen giderlerin ticari kâra ilave edilmesi zorunludur.
2
İştirak kazançları istisnasının düşülmesi
17.500.000−3.000.000=14.500.00017.500.000 - 3.000.000 = 14.500.000 TL
Başka bir kurumun sermayesine katılmaktan elde edilen kazançlar çifte vergilendirmeyi önlemek amacıyla istisna kapsamındadır.
3
Geçmiş yıl zararlarının mahsup edilmesi
14.500.000−4.500.000=10.000.00014.500.000 - 4.500.000 = 10.000.000 TL
Kurumlar Vergisi Kanunu'na göre son 5 yıla ait zararlar, kazanç bulunması halinde mahsup edilebilir.
4
Bağış indirim sınırının hesaplanması
10.000.000×%5=500.00010.000.000 \times \%5 = 500.000 TL
Kamuya yararlı derneklere yapılan nakdi bağışlar, kurum kazancının (Ticari Kar + KKEG - İstisnalar - Geçmiş Yıl Zararları) %5\%5'i ile sınırlıdır.
5
İndirilecek bağış tutarının belirlenmesi ve matrahın tespiti
10.000.000−500.000=9.500.00010.000.000 - 500.000 = 9.500.000 TL
Yapılan fiili bağış (1.200.0001.200.000 TL) yasal sınırdan (500.000500.000 TL) yüksek olduğu için sadece yasal sınır kadar indirim yapılabilir.

Key Concept

Kurumlar Vergisi Matrahının Tespiti ve Bağış İndirim Sınırı
Question 166Question →

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre menkul sermaye iratlarında gelirin elde edilmesi 'hukuken ve tekemmül' ilkesine bağlanmıştır. Ayrıca, tam mükellef gerçek kişiler tarafından elde edilen bazı menkul sermaye iratları Türkiye'de vergi tevkifatına (stopaj) tabi tutulmadığı için belirli bir maktu sınırı aşması halinde beyan edilmektedir.

Buna göre, tam mükellef bir gerçek kişinin elde ettiği aşağıdaki gelirlerden hangisi, Türkiye'de vergi tevkifatına tabi olmadığı için tutarı kanuni sınırı (20252025 yılı için 19.00019.000 TL) aşması durumunda yıllık beyanname ile beyan edilmek zorundadır?

Show answer & explanation

Answer: Yurt dışındaki bankalardan (off-shore bankacılık dahil) elde edilen faiz gelirleri

Answer

Yurt dışındaki bankalardan (off-shore bankacılık dahil) elde edilen faiz gelirleri, Türkiye'de vergi tevkifatına tabi olmadığı için belirlenen maktu sınırı aşması halinde beyan edilmelidir.
Doğru yanıt olan yurt dışındaki bankalardan (off-shore dahil) elde edilen faiz gelirleri, Türkiye'de herhangi bir vergi kesintisine tabi tutulmazlar. Gelir Vergisi Kanunu'nun 86/1-d maddesi uyarınca, Türkiye'de tevkifata tabi tutulmayan bu tür menkul sermaye iratları, her yıl yeniden belirlenen maktu sınırı (20252025 yılı için 19.00019.000 TL) aşmaları durumunda yıllık gelir vergisi beyannamesi ile bildirilmek zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
Elde etme ilkesinin kontrol edilmesi
Menkul sermaye iratlarında gelirin elde edilmesi 'hukuken ve tekemmül' etmiş olmaya bağlıdır; yani tahsilat şart değildir, irat üzerinde hukuki tasarruf hakkının doğması yeterlidir.
MSİ unsurlarının vergilendirilme zamanını belirlemek için temel ilkedir.
2
Gelirin stopaja tabi olup olmadığının belirlenmesi
Türkiye'deki mevduat faizi, repo ve katılım bankası payları kaynakta tevkifata tabidir. Ancak yurt dışı banka faizlerinde (off-shore gibi) Türkiye'de stopaj yapılamaz.
Beyanname verme sınırının hangisinin (GVK 86/1-c veya 86/1-d) uygulanacağını belirlemek gerekir.
3
Beyan sınırının uygulanması
Tevkifata tabi olmayan MSİ unsurları (GVK 86/1-d), 20252025 yılı için 19.00019.000 TL olan maktu sınırı aşarsa beyan edilir. Off-shore faizleri bu kapsama girer.
Mükellefin yıllık beyanname verme yükümlülüğünü sayısal olarak teyit etmek için.

Key Concept

Menkul sermaye iratlarında (MSİ) vergilendirme rejimi, iradın Türkiye'de tevkifata (stopaj) tabi olup olmamasına göre değişir. Tevkifata tabi olmayan iratlar için düşük olan maktu beyan sınırı (GVK 86/1-d) uygulanırken, tevkifata tabi olan ve beyan edilmesi gerekenler (kâr payları gibi) için yüksek olan toplama sınırı (GVK 86/1-c) uygulanır.
Estimated Time:1m 30s
Question 167Question →

Ana sözleşmesinde belirtilen kanuni merkezi Almanya'nın Berlin şehri olan yabancı bir sermaye şirketinin, tüm yönetimsel kararlarını aldığı ve ticari faaliyetlerini fiilen yürüttüğü iş merkezinin İstanbul'da olduğu tespit edilmiştir.

55205520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (KVKKVK) hükümleri uyarınca, bu kurumun mükellefiyet statüsü ve vergilendirilme kapsamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İş merkezi Türkiye'de bulunduğu için tam mükellef sayılır ve hem Türkiye hem de yurt dışında elde ettiği tüm kazançları üzerinden vergilendirilir.

Answer

İş merkezi Türkiye'de bulunduğu için kurum tam mükellef sayılır ve dünya çapındaki kazançları üzerinden vergilendirilir.
Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 33. maddesine göre; kanuni veya iş merkezlerinden herhangi biri Türkiye'de bulunan kurumlar, tam mükellef sayılarak Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazançların tamamı üzerinden vergilendirilirler. Senaryoda iş merkezi İstanbul'da olduğu için kurum tam mükelleftir.

Step-by-Step Solution

1
Kanuni merkez ve iş merkezi kavramlarını vakaya göre analiz etmek.
Kanuni merkez Berlin (yurt dışı), iş merkezi ise İstanbul (Türkiye) olarak tespit edilmiştir.
Mükellefiyet statüsünün belirlenmesi için her iki merkezin konumunun netleştirilmesi gerekir.
2
55205520 sayılı KVK Madde 33 hükmünü uygulamak.
İş merkezinin Türkiye'de bulunması, kurumu 'tam mükellef' statüsüne sokar.
Kanun koyucu, tam mükellefiyet için kanuni merkez veya iş merkezinden herhangi birinin Türkiye'de bulunmasını yeterli görmüştür.
3
Tam mükellefiyetin vergilendirme alanını belirlemek.
Kurumun hem Türkiye içinde hem de yurt dışında elde ettiği tüm kazançlar (dünya çapındaki kazançlar) vergilendirilmelidir.
Tam mükellefiyette şahsilik ilkesi gereği mükellefin tüm dünya kazançları vergi kapsamına alınır.

Key Concept

Kurumlar Vergisinde Tam ve Dar Mükellefiyet Ayrımı

Hints

1
KVKKVK Madde 33'te tam mükellefiyet için iki farklı merkezin durumuna bakıldığını hatırlayın.
2
Kanuni merkez veya iş merkezinden sadece birinin Türkiye'de olması tam mükellefiyet için yeterli midir?

Practice More

İş ortaklıklarında tam mükellefiyet tayini için ortakların statüsünün bir önemi olup olmadığını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 168Question →

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, gerçek kişilerin Türkiye'de yerleşmiş sayılması ve buna bağlı olarak ortaya çıkan mükellefiyet türlerinin belirlenmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Belli ve geçici bir görevle Türkiye'ye gelen yabancı bir basın muhabiri, bir takvim yılı içinde Türkiye'de 6 aydan fazla kalsa dahi, bu durum onun Türkiye'de yerleşmiş sayılmasına yol açmaz ve mükellefiyeti dar mükellefiyet olarak kalır.

Answer

Belli ve geçici bir görevle Türkiye'ye gelen yabancı basın muhabirleri, Türkiye'de 6 aydan fazla kalsalar dahi dar mükellef olarak vergilendirilmeye devam ederler.
Doğru yanıt olan basın muhabiri ile ilgili ifade, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 5. maddesine tam uyumludur. Bu maddeye göre; belli ve geçici bir görev veya iş için Türkiye'ye gelen uzmanlar, memurlar ve basın muhabirleri ile tahsil, tedavi veya seyahat amacıyla gelen yabancılar, Türkiye'de bir takvim yılı içinde 6 aydan fazla kalsalar dahi Türkiye'de yerleşmiş sayılmazlar ve yalnızca Türkiye'de elde ettikleri gelirler üzerinden dar mükellef olarak vergilendirilirler.

Step-by-Step Solution

1
Mükellefiyet türlerini belirleyen temel kanun maddelerini hatırla.
GVK Madde 3, 4 ve 5.
Türkiye'de kimlerin tam, kimlerin dar mükellef olduğunu belirleyen yasal çerçeveyi kurmak gerekir.
2
Yerleşme sayılan halleri (Madde 4) ve yerleşme sayılmayan istisnai halleri (Madde 5) karşılaştır.
Normalde 6 aydan fazla kalmak yerleşme sayılırken; uzmanlar, muhabirler ve öğrenciler için bu durum bir istisnadır.
Soruda verilen yabancı muhabir senaryosunun istisna kapsamında olup olmadığını teyit etmek gerekir.
3
Türk vatandaşlarının yurt dışındaki durumunu (Madde 3/2) analiz et.
Sadece resmi daire veya merkezi Türkiye'de bulunan kurumlarca gönderilenler tam mükellef kalır.
Yabancı bir kurumda çalışan Türk vatandaşının (Seçenek B) durumunu netleştirmek için bu ayrım kritiktir.
4
Doğru yasal gerekçeyi belirle.
GVK Madde 5 uyarınca muhabirlerin durumu dar mükellefiyet sınırları içindedir.
Yasada açıkça belirtilen istisnai durum, genel 6 ay kuralının önüne geçer.

Key Concept

Gelir Vergisinde Tam ve Dar Mükellefiyet Ayrımı ile Yerleşme Sayılmayan İstisnai Haller
Estimated Time:3m 0s
Question 169Question →

Bay (A)(A), 1515 Mart 20192019 tarihinde bedelini tam olarak ödeyerek satın aldığı bir apartman dairesini, 1010 Şubat 20262026 tarihinde bir başkasına satmıştır. 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre, bu satıştan elde edilen kazancın vergilendirilmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Gayrimenkulün iktisap tarihinden itibaren beş tam yıl geçtikten sonra elden çıkarılması nedeniyle, elde edilen kazanç değer artış kazancı olarak vergilendirilmez.

Answer

Gayrimenkulün iktisap tarihinden itibaren beş tam yıl geçtikten sonra elden çıkarılması nedeniyle, elde edilen kazanç değer artış kazancı olarak vergilendirilmez.
Gelir Vergisi Kanunu'nun Mükerrer 8080. maddesine göre, ivaz karşılığında iktisap edilen gayrimenkullerin (arsa, arazi, bina vb.) iktisap tarihinden başlayarak beş yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artış kazancı olarak vergilendirilir. Senaryoda gayrimenkul 20192019 yılında alınmış ve yaklaşık 77 yıl sonra (20262026) satılmıştır. 55 yıllık süre dolduğu için bu satıştan elde edilen kazanç vergiye tabi olmayacaktır.

Step-by-Step Solution

1
İktisap şeklini ve tarihini belirleme
İktisap şekli 'satın alma' (bedelli), tarih ise 1515 Mart 20192019 olarak belirlenmiştir.
GVK Mükerrer Madde 80/6'ya göre vergilendirme rejimi iktisap şekline bağlıdır.
2
Elde tutma süresini hesaplama
15.03.201915.03.2019 ile 10.02.202610.02.2026 arasındaki süre yaklaşık 66 yıl 1111 aydır.
Vergileme sınırı olan 55 yıllık sürenin aşılıp aşılmadığını tespit etmek gerekir.
3
Kanuni muafiyet sınırını uygulama
Süre 55 tam yılı geçtiği için kazanç vergi dışıdır.
Kanun gereği, bedelle alınan gayrimenkullerin 55 yıldan fazla elde tutulup satılması değer artış kazancı oluşturmaz.

Key Concept

Gayrimenkul Elden Çıkarma Kazançlarında Beş Yıllık İstisna Süresi

Practice More

Miras yoluyla kalan bir gayrimenkulün 2 yıl sonra satılması durumunda vergilendirme rejiminin nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 170Question →

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre serbest meslek kazancının tespitinde "tahsil esası" geçerlidir. Bu bağlamda, serbest meslek faaliyetini mutat meslek hâlinde ifa eden Avukat (K)'nın 20252025 takvim yılındaki mesleki faaliyetlerine ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

İşlem Noİşlem DetayıTutar (TL)
IMüvekkillerden sunulan hizmetler karşılığında yapılan nakit tahsilat120.000120.000
IIAralık 20252025 tarihinde alınan, vadesi Mart 20262026 olan müşteri çeki60.00060.000
IIIAvukatın şahsi kira borcunun, bir müvekkili tarafından doğrudan mülk sahibine ödenmesi15.00015.000
IVMüvekkil adına yapılan mahkeme harcamalarının müvekkilden aynen tahsil edilmesi (reimbursement)8.0008.000

Bu bilgilere göre, Avukat (K)'nın 20252025 takvim yılı serbest meslek kazancı hesabında dikkate alması gereken toplam "hasılat" tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 195.000195.000

Answer

195.000195.000 TL tutarındaki cevap doğrudur.
Serbest meslek kazancında hasılat; tahsil edilen nakit paraları, alınan çekleri ve serbest meslek erbabı adına ödenen borçları kapsar. Bu senaryoda nakit (120.000120.000), vadesi sonraki yıla ait olsa bile çek (60.00060.000) ve şahsi kira borcunun ödenmesi (15.00015.000) toplamda 195.000195.000 TL hasılat oluşturur. Müvekkil adına yapılan masrafların iadesi ise bir kazanç artışı sağlamadığı için hasılata dahil edilmez.

Step-by-Step Solution

1
Nakit tahsilatı belirle.
120.000120.000 TL
Fiilen kasaya giren paralar hasılatın temel unsurudur.
2
Müşteri çekini değerlendir.
60.00060.000 TL
GVK Md. 67 uyarınca, çekin alınması tahsilat hükmündedir ve vadeye bakılmaksızın alındığı yılın hasılatı sayılır.
3
Müvekkilin ödediği şahsi borcu değerlendir.
15.00015.000 TL
Serbest meslek erbabı adına bir borcun ödenmesi veya bir menfaat sağlanması tahsilat hükmündedir.
4
Masraf iadelerini analiz et.
00 TL (Dahil edilmez)
Müşteri adına yapılan ve sonradan aynen tahsil edilen masraflar (harç, pul vb.) serbest meslek erbabı için bir gelir unsuru değil, emanet hesap niteliğindedir.
5
Toplam hasılatı hesapla.
120.000+60.000+15.000=195.000120.000 + 60.000 + 15.000 = 195.000 TL
Tüm tahsilat hükmündeki unsurlar toplanarak yıllık hasılat bulunur.

Key Concept

Serbest Meslek Kazancında Tahsil Esası ve Hasılatın Kapsamı

Hints

1
Serbest meslek kazancında paranın fiilen kasaya girmesi kadar, hukuken tasarruf edilebilir hale gelmesi de önemlidir.
2
Müşteri çeklerinde vadeye bakılmaz; çekin alındığı an tahsilat anıdır. Ayrıca başkasının sizin borcunuzu ödemesi de sizin için bir tahsilattır.
3
Müvekkil adına yapılan harcamaların iadesi, vergi hukukunda hasılat değil, emanet hesap olarak işlem görür; bu yüzden toplama dahil etmeyin.

Practice More

Serbest meslek kazançlarında 'giderlerin' hangi şartlarda kazançtan indirilebileceğini (ödenmiş olma şartı vb.) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 171Question →

Bay (B)(B)'ye 20242024 yılında amcası tarafından bağışlanan bir arsa, Bay (B)(B) tarafından 20262026 yılında satılmıştır. Bu satış işlemi sonucunda elde edilen kazancın Gelir Vergisi Kanunu karşısındaki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İvazsız olarak iktisap edildiği için değer artış kazancı kapsamında vergilendirilmez.

Answer

İvazsız (bağış veya miras yoluyla) elde edilen gayrimenkullerin satışından doğan kazançlar, süreye bakılmaksızın vergilendirilmez.
Gelir Vergisi Kanunu'na göre, ivazsız (bedelsiz) iktisap edilen gayrimenkullerin elden çıkarılmasından doğan kazançlar, elden çıkarma süresi ne olursa olsun değer artış kazancı olarak vergilendirilmez. Soruda arsanın bağış yoluyla edinildiği belirtildiğinden, satıştan doğan kazanç vergiye tabi olmayacaktır.

Step-by-Step Solution

1
İktisap şeklini belirle
Gayrimenkul bağış (ivazsız) yoluyla edinilmiştir.
Değer artış kazançlarında vergilendirme rejimini belirleyen temel unsur iktisabın bedelli mi yoksa bedelsiz mi olduğudur.
2
Gelir Vergisi Kanunu Madde 80/6 hükmünü uygula
İvazsız iktisap edilen gayrimenkuller vergi kapsamı dışındadır.
Kanun maddesi, ivazsız iktisap edilenlerin elden çıkarılmasını değer artış kazancı tanımının dışında bırakmıştır.

Key Concept

İvazsız iktisap edilen gayrimenkullerin elden çıkarılması

Practice More

İvazlı (satın alma yoluyla) iktisap edilen bir taşınmazın 5 yıl geçtikten sonra satılması durumundaki vergilendirme rejimini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Pratik bir kural olarak: 'Miras veya bağış geldiyse, ne zaman satarsan sat, değer artış kazancı ödemezsin' mantığıyla yaklaşılabilir.
Estimated Time:45s
Question 172Question →

Bay (B), 20252025 takvim yılında sürdürdüğü zeytin yetiştiriciliği faaliyeti sonucunda elde ettiği hasılat ve sahip olduğu ağaç sayısı ile 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 5454. maddesinde düzenlenen işletme büyüklüğü ölçülerini ilk kez aşmıştır.

Buna göre, Bay (B)’nin zirai kazancının vergilendirilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 20262026 takvim yılı başından itibaren kazancını gerçek usulde (zirai işletme hesabı veya bilanço esası) tespit ederek beyan etmek zorundadır.

Answer

Bay (B), işletme büyüklüğü ölçülerini aştığı yılı (20252025) takip eden takvim yılı başından (20262026) itibaren kazancını gerçek usulde tespit ederek beyan etmekle yükümlüdür.
193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 5353. maddesine göre; zirai kazançları gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçiler bu kazançları için beyanname vermezler ve tevkifat yoluyla vergilendirilirler. Ancak aynı kanunun 5454. maddesindeki işletme büyüklüğü ölçülerini aşanlar, ölçülerin aşıldığı yılı takip eden vergilendirme dönemi başından itibaren gerçek usule geçerler. Senaryoda Bay (B) ölçüleri 20252025 yılında aştığı için, 20262026 yılı başından itibaren beyanname usulüne (gerçek usul) tabi olacaktır.

Step-by-Step Solution

1
Mevcut vergilendirme usulünün tespiti
Tevkifat usulü (Withholding basis)
İşletme büyüklüğü ölçülerini aşmayan çiftçiler kural olarak tevkifat yoluyla vergilendirilir.
2
Ölçülerin aşılma zamanının değerlendirilmesi
20252025 takvim yılı
Kanuni ölçülerin aşıldığı yıl, geçiş sürecinin başladığı yıldır.
3
Geçiş kuralının uygulanması (GVKGVK m. 5353)
Takip eden yılın başı (11 Ocak 20262026)
Kanun, gerçek usule geçişin ölçülerin aşıldığı yılı takip eden vergilendirme dönemi başında başlayacağını emretmektedir.

Key Concept

Zirai Kazançlarda Gerçek Usule Geçiş Rejimi

Practice More

Gerçek usule geçen çiftçilerin bu usulden tekrar tevkifat usulüne (küçük çiftçi muaflığı benzeri rejime) dönebilmeleri için gereken 'arka arkaya iki dönem sınırın altında kalma' kuralını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 173Question →

Bayan (S), 20252025 takvim yılında mülkiyetindeki bir konuttan 200.000200.000 TL mesken kira geliri, tamamı tevkifata tabi tutulmuş bir işyerinden ise brüt 150.000150.000 TL kira geliri elde etmiştir. Ayrıca aynı vergilendirme döneminde 80.00080.000 TL tutarında serbest meslek kazancı bulunmaktadır. Mükellef, gayrimenkul sermaye iratlarının vergilendirilmesinde götürü gider yöntemini seçmiştir.

20252025 yılı için mesken istisnası tutarı 29.00029.000 TL ve Gelir Vergisi Kanunu'nun 103103. maddesindeki üçüncü gelir dilimi tutarı (beyan sınırı) 230.000230.000 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre, Bayan (S)'nin 20262026 yılında vereceği yıllık gelir vergisi beyannamesinde gayrimenkul sermaye iradı kalemi için beyan edeceği safi irat (vergi matrahı) kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 297.500297.500

Answer

Gayrimenkul sermaye iradı beyannamesinde bildirilecek safi irat tutarı 297.500297.500 TL'dir.
Doğru hesaplamada öncelikle mükellefin mesken istisnasından yararlanıp yararlanamayacağı kontrol edilir; Bayan (S) hem serbest meslek kazancına sahip olduğu hem de toplam gelirleri (430.000430.000 TL) sınırı (230.000230.000 TL) aştığı için 29.00029.000 TL'lik istisnayı kullanamaz. İkinci aşamada, işyeri ve mesken kira gelirlerinin toplamı (350.000350.000 TL) beyan sınırını (230.000230.000 TL) geçtiği için her iki kalem de beyannameye girer. Götürü gider yöntemi seçildiği için istisna düşülmemiş brüt tutar olan 350.000350.000 TL'den %15 oranında (52.50052.500 TL) indirim yapıldığında 297.500297.500 TL safi irada ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Mesken istisnası kontrolü (GVK Madde 21)
İstisna uygulanamaz.
Serbest meslek kazancı olanlar ile yıllık toplam geliri (200.000+150.000+80.000=430.000200.000 + 150.000 + 80.000 = 430.000 TL) 103103. maddenin 33. dilimini (230.000230.000 TL) aşanlar mesken istisnasından yararlanamaz.
2
İşyeri kira gelirinin beyan zorunluluğu kontrolü (GVK Madde 86/1-c)
Hem mesken hem işyeri geliri beyan edilmelidir.
Tevkifata tabi işyeri kira geliri ile mesken kira gelirinin toplamı (200.000+150.000=350.000200.000 + 150.000 = 350.000 TL), beyan sınırını (230.000230.000 TL) aştığı için her iki gelir de beyannameye dahil edilir.
3
Safi irat (Matrah) hesaplaması
297.500297.500 TL
Toplam gayrisafi irat üzerinden istisna düşülmeden %15 götürü gider indirimi uygulanır: 350.000×(1−0,15)=297.500350.000 \times (1 - 0,15) = 297.500 TL.

Key Concept

Gayrimenkul sermaye iratlarında mesken istisnası disqualification şartları ve tevkifata tabi işyeri gelirlerinin toplama dahil edilerek beyan sınırı kontrolü.

Practice More

İstisna haddinin altında kalan mesken kira gelirlerinin diğer gelirlerle birleştiğinde istisna hakkını kaybedip kaybetmediğini test eden senaryoları inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 174Question →

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 11. maddesinde gelir; gerçek kişilerin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların "safi" tutarı olarak tanımlanmıştır. Buna göre, gelir vergisinin "safi" olma özelliği aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Show answer & explanation

Answer: Gelirin elde edilmesi ve idamesi için yapılan giderlerin gayrisafi hasılattan indirilmesini

Answer

Gelir vergisinin "safi" olması, hasılattan kazancın elde edilmesi ve korunması için yapılan giderlerin düşülmesini ifade eder.
Gelir vergisinde "safi olma" özelliği, vergilendirilecek matrahın tespitinde "kazancın elde edilmesi ve idamesi (sürdürülmesi) için yapılan giderlerin" gayrisafi hasılattan indirilmesini ifade eder. Bu ilke uyarınca, mükellef sadece eline geçen net kazanç üzerinden vergi öder, bu da mali güç ilkesine hizmet eder.

Step-by-Step Solution

1
Gelir Vergisi Kanunu'nun 1. maddesindeki tanımı analiz et.
Gelirin bir takvim yılı içinde elde edilen kazanç ve iratların "safi" tutarı olduğu saptandı.
Yasal tanımın temel bileşenlerini ayırmak için.
2
Vergi hukukunda "safi" kavramının teknik anlamını hatırla.
"Safi", brüt (gayrisafi) tutardan yasal olarak kabul edilen giderlerin düşülmesinden sonra kalan net miktarı ifade eder.
Kavramsal tanımı finansal mantıkla birleştirmek için.
3
Seçenekler arasından gider indirimiyle ilgili olanı belirle.
Hasılattan giderlerin indirilmesini belirten seçenek doğru olarak seçildi.
Tanım ile seçenek eşleşmesini sağlamak için.

Key Concept

Gelir Vergisinin Safi Olma Özelliği
Estimated Time:45s
Question 175Question →

55205520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca, tam mükellef bir sermaye şirketinin tüm aktif ve pasifinin kayıtlı değerleri üzerinden başka bir kuruma devredilmesi (devir) durumunda; münfesih (dağılan) kurumun devir tarihine kadar olan kazançlarının beyanıyla ilgili beyanname verme süresi ve yeri aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Devir tarihinden itibaren 3030 gün içinde, münfesih kurumun bağlı olduğu vergi dairesine verilir.

Answer

Devir tarihinden itibaren 3030 gün içinde, münfesih kurumun bağlı olduğu vergi dairesine verilir.
Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 2020. maddesine göre; devir durumunda beyanname, devir tarihinden itibaren 3030 gün içinde münfesih kurumun bağlı bulunduğu vergi dairesine verilir. Bu beyanname, münfesih kurum ile devralan kurum tarafından birlikte imzalanır.

Step-by-Step Solution

1
Olayın hukuki niteliğini belirle
Soru, bir kurumun başka bir kuruma 'devir' yoluyla birleşmesini konu almaktadır.
Devir, tasfiye veya normal hesap dönemi kapanışından farklı özel beyan sürelerine tabidir.
2
İlgili kanun maddesini hatırla
55205520 sayılı KVK Madde 2020 uyarınca devir beyannamesi şartları belirlenmiştir.
Kanun, bu tür yapısal değişikliklerde takvim yılı beklenmeksizin beyan yapılmasını öngörür.
3
Beyan süresini ve yerini tespit et
Süre: Devir tarihinden itibaren 3030 gün. Yer: Münfesih (dağılan) kurumun bağlı olduğu vergi dairesi.
Münfesih kurumun vergi kimliği bu beyanla sonlanacağından, işlem kendi vergi dairesinde tamamlanır.

Key Concept

Kurumlar Vergisinde Devir ve Bölünme Durumlarında Beyan Esasları

Practice More

Tasfiye sonu beyanname süresi ile devir beyanname süresi arasındaki benzerlikleri ve yetkili vergi dairelerini karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 40s
Question 176Question →

Herhangi bir ticari organizasyon veya devamlılık arz eden bir serbest meslek faaliyeti olmaksızın, bir defaya mahsus olmak üzere bir gayrimenkul satışına aracılık eden ve bu işlem karşılığında komisyon geliri elde eden bir kişinin bu geliri, 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre aşağıdaki gelir unsurlarından hangisinin kapsamında vergilendirilir?

Show answer & explanation

Answer: Diğer kazanç ve iratlar

Answer

Diğer kazanç ve iratlar
Diğer kazanç ve iratlar seçeneği doğrudur çünkü 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 8282. maddesine göre, arızi olarak yapılan müşavirlik işlerinden ve aracılıktan alınan paralar 'Arızi Kazanç' sayılır ve bu kazançlar kanunun yedinci gelir unsuru olan 'Diğer Kazanç ve İratlar' kapsamında vergilendirilir.

Step-by-Step Solution

1
Faaliyetin sürekliliğini ve organizasyon yapısını analiz edin.
İşlemin 'bir defaya mahsus' yapıldığı ve 'ticari organizasyon olmaksızın' gerçekleştiği belirlenmiştir.
Ticari ve serbest meslek kazançlarının temel ayrım noktası devamlılıktır.
2
193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun ilgili maddesini tespit edin.
Arızi olarak yapılan müşavirlik ve aracılık işlerinden sağlanan kazançların 8282. maddede 'Arızi Kazanç' olarak tanımlandığı görülür.
Arızi kazançlar, 'Diğer Kazanç ve İratlar' ana gelir unsurunun bir alt kategorisidir.

Key Concept

Arızi Kazançlar
Estimated Time:45s
Question 177Question →

Sermaye ve emeğini bir ticari organizasyon çerçevesinde birleştirerek bilanço esasına göre defter tutan Bay (C), 20252025 takvim yılı faaliyetleri sonucunda elde ettiği hasılattan bazı ödemeleri indirmek istemektedir.

Buna göre, 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun "İndirilecek Giderler" ve "Gider Kabul Edilmeyen Ödemeler" hükümleri ile ilgili diğer mevzuat birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdaki harcamalardan hangisinin safi ticari kazancın tespitinde doğrudan gider olarak indirilmesi mümkündür?

Show answer & explanation

Answer: Tedarikçi bir firma ile akdedilen mal alım sözleşmesinde yer alan "teslimat gecikmesi" şartına istinaden ödenen cezai şart ve gecikme tazminatları

Answer

İşletmeyle ilgili bir sözleşmeye (mukavelenameye) dayalı olarak ödenen cezai şart ve tazminatlar, Gelir Vergisi Kanunu'nun 40/340/3. maddesi uyarınca safi kazancın tespitinde indirilebilecek bir giderdir.
Ticari kazancın safi tutarı tespit edilirken, işletme ile ilgili bir sözleşmeye, mahkeme ilamına veya kanun emrine dayalı olarak ödenen tazminatlar GVK 40/340/3 uyarınca indirilebilir giderdir. Sözleşmede yer alan cezai şartın ödenmesi de bu kapsamdadır.

Step-by-Step Solution

1
Harcamanın niteliğini ve yasal dayanağını belirleme
Ödenen tutar, ticari bir sözleşmeye dayalı bir tazminattır.
GVK 40/340/3 maddesi, sözleşmeye bağlı tazminatların gider yazılabileceğini hüküm altına almıştır.
2
Aile üyelerine yapılan ödemeleri GVK 4141 kapsamında değerlendirme
Eşe ödenen ücret ve faizler kanunen kabul edilmeyen giderdir (KKEG).
GVK 41/241/2 ve 41/341/3 maddeleri, bireysel işletmelerde eşe ve çocuklara yapılan bu tür ödemelerin indirimini yasaklamıştır.
3
Şahsi sosyal güvenlik primlerinin hukuki statüsünü ayırt etme
Bağ-Kur primleri işletme gideri (4040. madde) değil, beyanname indirimidir (8989. madde).
Bu primler şahsi mahiyette olup, doğrudan işletme maliyetlerine dahil edilemez; ancak matrahtan beyannamede düşülebilir.
4
Özel kanunlardaki gider kısıtlamalarını kontrol etme
Binek otomobil MTV'si gider yazılamaz.
MTV Kanunu'nun 1414. maddesi bu konuda açık bir yasaklama getirmiştir.

Key Concept

Gelir Vergisi Kanunu'nda Gider ve İndirim Ayrımı

Practice More

Bireysel ticari işletmeler ile sermaye şirketleri (Kurumlar Vergisi mükellefleri) arasındaki gider kabul edilen/edilmeyen ödemeler farklarını karşılaştırmalı olarak inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 178Question →

Kanuni merkezi Fransa’da, iş merkezi ise İtalya’da bulunan bir lojistik firmasının, Türkiye’de açtığı bir şubesi aracılığıyla uluslararası taşımacılık faaliyetleri yürüttüğü ve bu faaliyetlerden kazanç elde ettiği tespit edilmiştir.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 3. maddesi hükümleri dikkate alındığında, bu kurumun mükellefiyet statüsü ve vergilendirilme kapsamı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Hem kanuni merkezi hem de iş merkezi yurt dışında olduğu için dar mükellef sayılır ve sadece Türkiye'den elde ettiği kazançlar üzerinden vergilendirilir.

Answer

Kurumun hem kanuni hem de iş merkezi Türkiye dışında olduğundan dar mükellef sayılması ve sadece Türkiye'deki kazançları üzerinden vergilendirilmesi gerekir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 3. maddesine göre, kanuni ve iş merkezlerinin her ikisi de Türkiye'de bulunmayan kurumlar dar mükellef olarak kabul edilir. Dar mükellef kurumlar, tam mükelleflerin aksine, sadece Türkiye sınırları içerisinde elde ettikleri kazançlar üzerinden vergilendirilirler. Soruda belirtilen firmanın her iki merkezi de yurt dışında olduğundan bu kural geçerlidir.

Step-by-Step Solution

1
Merkezlerin konumunu belirleyin.
Kanuni merkez Fransa, iş merkezi İtalya'dır (ikisi de Türkiye dışındadır).
Mükellefiyet türü (tam/dar) merkezlerin Türkiye'de olup olmamasına göre belirlenir.
2
KVK Madde 3/2 hükmünü uygulayın.
Her iki merkezi de yurt dışında olan kurumlar 'dar mükellef' statüsündedir.
Kanun, tam mükellefiyet için en az bir merkezin Türkiye'de bulunmasını şart koşar.
3
Vergilendirme kapsamını tespit edin.
Dar mükellefler sadece Türkiye'de elde ettikleri kurum kazançları üzerinden vergilendirilir.
Dar mükellefiyette şahsilik ilkesi değil, mülkilik (yerellik) ilkesi geçerlidir.

Key Concept

Tam ve Dar Mükellefiyet Ayrımı

Practice More

Dar mükellef kurumlarda hangi kazanç unsurlarının Türkiye'de elde edilmiş sayılacağına dair KVK Madde 3/3 hükümlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 179Question →

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye dayanan ve bir işverene bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına yapılan faaliyetler "serbest meslek faaliyeti" olarak tanımlanmıştır.

Buna göre, 20262026 takvim yılında gerçekleştirilen aşağıdaki faaliyetlerin hangisinden elde edilen gelir "serbest meslek kazancı" kapsamında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Bir market işletmecisinin perakende gıda maddesi satışı yapması

Answer

Market işletmecisinin perakende gıda maddesi satışı yapması
Market işletmeciliği faaliyeti, Gelir Vergisi Kanunu uyarınca bir ticari organizasyon çerçevesinde yürütülen ve temel amacı mal alım-satımı olan bir faaliyettir. Bu tür faaliyetlerden elde edilen gelirler 'ticari kazanç' olarak vergilendirilir. Diğer seçeneklerde yer alan avukatlık, doktorluk, mimarlık ve ressamlık ise şahsi mesaiye, mesleki uzmanlığa ve bağımsız çalışmaya dayandığı için doğrudan serbest meslek faaliyeti tanımına girmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Serbest meslek kazancının tanımını analiz edin.
Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye dayanan, bir işverene tabi olmaksızın kendi nam ve hesabına yapılan işlerdir.
Kazancın türünü belirlemek için faaliyetin temel unsurlarını (mesai, bilgi, bağımsızlık) kontrol etmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki faaliyetleri ticari organizasyon ve şahsi mesai açısından karşılaştırın.
Avukatlık, doktorluk, mimarlık ve ressamlık şahsi uzmanlığa dayanırken; market işletmeciliği mal alım-satımına dayalı bir ticari organizasyondur.
Ticari kazanç, her türlü ticari ve sınai faaliyetten doğan kazançları kapsarken, serbest meslek kazancı uzmanlık gerektiren hizmet ifalarını kapsar.

Key Concept

Serbest Meslek Kazancı ile Ticari Kazanç Ayrımı
Question 180Question →

Bay (C), 20252025 takvim yılında mülkiyetindeki bir konuttan 350.000350.000 TL mesken kira geliri, tamamı tevkifata tabi tutulmuş bir dükkandan brüt 250.000250.000 TL işyeri kira geliri ve tek işverenden tevkifata tabi tutulmuş 600.000600.000 TL ücret geliri elde etmiştir. Mükellef, gayrimenkul sermaye iradının tespitinde götürü gider yöntemini seçmiştir.

20252025 yılı gelirleri için mesken istisna tutarı 29.00029.000 TL, beyanname verme sınırı (tarifenin ikinci dilimi) 330.000330.000 TL ve istisnadan yararlanma sınırı (tarifenin üçüncü dilimi) 800.000800.000 TL olduğuna göre; Bay (C)'nin 20262026 yılında vereceği yıllık gelir vergisi beyannamesindeki toplam matrahı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 510.000

Answer

Toplam matrah 510.000510.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, mükellefin hem konut hem de işyeri kira gelirlerinin toplamını yansıtmaktadır. Mükellefin diğer gelirleri (ücret ve işyeri) toplamı 800.000800.000 TL'lik sınırı geçtiği için mesken istisnası hakkı yanmıştır. Ayrıca konut kira gelirinin safi tutarı ile işyeri brüt gelirinin toplamı 330.000330.000 TL'yi aştığı için her iki gelir de beyannameye dahil edilmiştir. %15\%15 götürü gider indirimi uygulandığında net matraha ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Mesken istisnasından yararlanma durumunun kontrolü
İstisna uygulanamaz.
GVK 21. madde uyarınca; ücret, ticari, zirai veya serbest meslek kazancı ile diğer kazanç ve iratların gayrisafi tutarları toplamı tarifenin üçüncü dilimini (800.000800.000 TL) aşanlar istisnadan yararlanamaz. Burada 600.000600.000 (Ücret) + 250.000250.000 (İşyeri) = 850.000>800.000850.000 > 800.000 TL olduğu için istisna hakkı kaybedilmiştir.
2
İşyeri kira gelirinin beyan sınırının kontrolü
İşyeri kira geliri beyan edilmelidir.
GVK 86/1-c uyarınca, tevkifata tabi işyeri kira geliri ile mesken kira gelirinin (istisna sonrası) safi tutarı toplamı tarifenin ikinci dilimini (330.000330.000 TL) aşarsa işyeri geliri de beyan edilir. (350.000×0,85350.000 \times 0,85) + 250.000=297.500+250.000=547.500>330.000250.000 = 297.500 + 250.000 = 547.500 > 330.000 TL olduğundan işyeri kira geliri beyannameye dahil edilir.
3
Toplam matrahın hesaplanması
510.000510.000 TL
Konut Brüt (350.000350.000) + İşyeri Brüt (250.000250.000) = 600.000600.000 TL toplam brüt irat. Götürü gider seçildiğinden %15\%15 gider düşülür: 600.000−(600.000×0,15)=510.000600.000 - (600.000 \times 0,15) = 510.000 TL.

Key Concept

GMSİ İstisna Şartları ve Toplama Kuralları
PreviousPage 9 / 14Next
Gelir Üzerinden Alınan Vergiler Practice Questions — KPSS Maliye — Page 9 | Examkin