Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler Practice Questions — KPSS Muhasebe

Question 1Question →

ABC İşletmesi'nin $31.12.2025$ tarihi itibarıyla vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerine ilişkin bazı hesap kalanları ve envanter bilgileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Bilgi / Hesap Adı	Tutar (TL)
Aralık ayı brüt ücretlerinden hesaplanan Gelir Vergisi (Net)	$42.600$
Aralık ayı brüt ücretlerinden hesaplanan Damga Vergisi (Net)	$3.400$
Aralık ayı toplam SGK işçi ve işveren primleri	$135.000$
370 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları	$50.000$
193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar	$18.000$
Vadesi Kasım ayında dolmuş ancak henüz ödenmemiş KDV borcu	$12.000$

İşletme, dönem sonu muhasebe kayıtlarını ve vadesi geçmiş borçların sınıflandırma işlemlerini Tekdüzen Hesap Planı'na uygun olarak tamamlamıştır. Buna göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabının alacak kalanı kaç TL'dir?

46.000

78.000

90.000

96.000

213.000

Show answer & explanation

Answer: $78.000$

Answer

İşletmenin 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabının alacak kalanı

78.000

TL'dir.

Doğru yanıt olan tutar, Aralık ayı ücret bordrosundan gelen

46.000

TL (

42.600 + 3.400

) vergi yükümlülüğü ile dönem sonu karından ayrılan karşılığın mahsup sonrası kalan

32.000

TL'lik (

50.000 - 18.000

) net kısmının toplamıdır. Vadesi geçmiş olan

12.000

TL'lik KDV borcu dönem sonunda 368 hesabına, SGK primleri ise 361 hesabına kaydedildiği için bu toplamda yer almaz.

Step-by-Step Solution

1

Ücret tahakkukundan doğan vergi yükümlülüklerinin hesaplanması

42.600

(Gelir Vergisi) +

3.400

(Damga Vergisi) =

46.000

TL

Ücretlerden kesilen vergiler doğrudan 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabının alacağına kaydedilir.

2

Dönem karı üzerinden hesaplanan net vergi borcunun belirlenmesi

50.000

(370) -

18.000

(193/371) =

32.000

TL

Yıl sonunda 370 Karşılık hesabı ile 371 Peşin Ödenen Vergi hesabı mahsup edilerek kalan net borç 360 hesabına aktarılır.

3

Vadesi geçmiş yükümlülüklerin ayrıştırılması

12.000

TL'lik KDV borcu 368 hesabına aktarılır.

Tekdüzen Hesap Planı gereği, vadesi geçtiği halde ödenmemiş vergi ve SGK borçları dönem sonunda 368 nolu hesaba devredilerek bilançoda gösterilmelidir.

4

Sosyal güvenlik primlerinin değerlendirilmesi

135.000

TL tutarındaki SGK primleri 361 hesabında kalır.

Sosyal güvenlik kesintileri vergi niteliğinde olmadığından 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabında izlenir, 360 hesabına dahil edilmez.

5

Toplam 360 hesabı bakiyesinin hesaplanması

46.000

(Ücret Vergileri) +

32.000

(Net Kurumlar Vergisi) =

78.000

TL

İlgili cari dönem vergi yükümlülüklerinin toplamı bilançodaki 360 hesabının alacak kalanını oluşturur.

Key Concept

Ödenecek Vergi ve Fonlar (360), Sosyal Güvenlik Kesintileri (361) ve Vadesi Geçmiş Yükümlülüklerin (368) birbirinden ayrılması ve yıl sonu mahsup işlemleri.

Question 2Question →

Zirve A.Ş., $2026$ yılı Ocak ayı sonunda çalışanlarına ait ücret tahakkuk işlemlerini tamamlamıştır. Ocak ayı bordro verilerine dayalı bilgiler aşağıda tablo halinde sunulmuştur:

Kalem	Tutar / Oran
Brüt Ücretler Toplamı	$300.000$ TL
SGK İşçi Payı Oranı	% $14$
İşsizlik Sigortası İşçi Payı Oranı	% $1$
SGK İşveren Payı Oranı	% $20,5$
İşsizlik Sigortası İşveren Payı Oranı	% $2$
SGK İşveren Primi Hazine Teşviki ( $5$ Puanlık İndirim)	% $5$
Ödenecek Gelir Vergisi (İstisnalar sonrası)	$32.000$ TL
Ödenecek Damga Vergisi (İstisnalar sonrası)	$2.277$ TL

Şirket, Ocak ayına ait tüm vergi ve sosyal güvenlik prim borçlarını Şubat ayında banka hesabı üzerinden tek seferde ödemiştir. Buna göre, Şubat ayında gerçekleştirilen ödeme işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

"361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabı

97.500

TL tutarında borçlandırılır.

"360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabı

34.277

TL tutarında alacaklandırılır.

"361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabı

112.500

TL tutarında borçlandırılır.

"361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabı

45.000

TL tutarında borçlandırılır.

"360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabı

97.500

TL tutarında borçlandırılır.

Show answer & explanation

Answer: "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabı $97.500$ TL tutarında borçlandırılır.

Answer

"361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabının

97.500

TL tutarında borçlandırılması ifadesi doğrudur.

Doğru yanıt olan seçenek, 361 numaralı hesabın hem işçi paylarını (%15) hem de teşvik sonrası net işveren paylarını (%22,5 - %5 = %17,5) kapsayan toplam

97.500

TL tutarında borçlandırılacağını belirtmektedir. Ödeme kaydında yükümlülük hesapları borç tarafında yer alarak kapatılır.

Step-by-Step Solution

1

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabının toplam tutarını hesaplayınız.

32.000

(GV) +

2.277

(DV) =

34.277

TL

Bu hesap, işletmenin vergi dairesine ödemesi gereken vergi ve fon yükümlülüklerini kapsar.

2

361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabı için brüt primleri hesaplayınız.

İşçi Payları:

300.000 \times (0,14 + 0,01) = 45.000

TL; İşveren Payları:

300.000 \times (0,205 + 0,02) = 67.500

TL; Toplam:

112.500

TL

361 hesabı, hem işçiden kesilen hem de işverenin üstlendiği tüm sosyal güvenlik yükümlülüklerini kapsar.

3

SGK İşveren Primi teşvik tutarını hesaplayıp toplam yükümlülükten düşürünüz.

Teşvik:

300.000 \times 0,05 = 15.000

TL; Net 361:

112.500 - 15.000 = 97.500

TL

5 puanlık indirim işverenin ödeyeceği primi doğrudan azaltan bir hazine desteğidir.

4

Ödeme yevmiye kaydını analiz ediniz.

360 Hesabı (B)

34.277

TL, 361 Hesabı (B)

97.500

TL ve 102 Bankalar Hesabı (A)

131.777

TL

Yükümlülüklerin ödenmesi durumunda pasif karakterli hesaplar borçlandırılarak azaltılır.

Key Concept

Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri ve Vergi Yükümlülüklerinin Netleştirilmesi ve Ödenmesi

Question 3Question →

Bir işletmenin Ocak ayı ücret bordrosuna göre, çalışanlardan kesilen sosyal güvenlik primi (işçi payı) $4.500$ TL, işletmenin üstlendiği sosyal güvenlik primi (işveren payı) ise $5.500$ TL olarak hesaplanmıştır. Bu bilgilere göre, ücret tahakkuk kaydında "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabına yapılacak kayıtla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

10.000

TL alacaklandırılır.

10.000

TL borçlandırılır.

4.500

TL alacaklandırılır.

5.500

TL alacaklandırılır.

10.000

TL tutarında "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabı alacaklandırılır.

Show answer & explanation

Answer: $10.000$ TL alacaklandırılır.

Answer

Ücret tahakkuk kaydında "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabı, işçi ve işveren paylarının toplamı olan

10.000

TL tutarında alacaklandırılmalıdır.

Ücret bordrosu işlemlerinde işletme, hem çalışanın brüt ücretinden kestiği payı hem de kendi üzerine düşen işveren payını Sosyal Güvenlik Kurumu'na ödemekle yükümlüdür. Bu iki unsurun toplamı (

4.500 + 5.500 = 10.000

TL), işletme için bir kısa vadeli yabancı kaynaktır ve pasif karakterli "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabının alacak tarafına kaydedilerek tahakkuk ettirilir.

Step-by-Step Solution

1

İlgili hesaba kaydedilecek toplam tutarı hesaplayın.

4.500

TL (İşçi Payı) +

5.500

TL (İşveren Payı) =

10.000

TL.

Sosyal güvenlik kurumuna olan toplam borç, hem çalışanın ücretinden kesilen payı hem de işletmenin maliyetine eklenen payı kapsar.

2

Hesabın türünü ve işleyiş kuralını belirleyin.

361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri bir pasif (kaynak) hesabıdır.

İşletmenin üçüncü kişilere (SGK) olan kısa vadeli borçları pasif hesaplarda izlenir ve artışlar alacak tarafına kaydedilir.

3

Yevmiye kaydındaki yönü belirleyin.

Hesap

10.000

TL tutarında alacaklandırılır.

Tahakkuk aşamasında borç henüz ödenmediği ve bir yükümlülük doğduğu için ilgili hesap alacaklandırılır.

Key Concept

Sosyal güvenlik kesintilerinin (işçi ve işveren payı) toplamının 361 nolu hesapta yükümlülük olarak izlenmesi.

Estimated Time:45s

Question 4Question →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında yer alan "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabının alacak kalanı $65.000$ TL, "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabının alacak kalanı ise $42.000$ TL'dir. Dönem sonu envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

- 360 hesabındaki tutarın $25.000$ TL'si önceki dönemden sarkan ve vadesi geçmiş vergi borçlarıdır. Bu borçlar için mizan tarihi itibarıyla $3.000$ TL gecikme zammı hesaplanmış ancak henüz muhasebe kaydı yapılmamıştır.
- 360 hesabındaki tutarın $12.000$ TL'si Aralık ayına ait Ödenecek KDV'dir.
- 361 hesabındaki tutarın $15.000$ TL'lik kısmı yapılandırılmış (taksitlendirilmiş) olup, ödeme vadesi $2026$ yılı içerisindeki aylara yayılmıştır.
- Kalan tüm bakiyeler yasal süresi içerisinde ödenecek olan cari yükümlülükleri temsil etmektedir.

Bu bilgilere göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda "368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler" hesabının raporlanacak tutarı kaç TL'dir?

25.000

28.000

40.000

43.000

107.000

Show answer & explanation

Answer: $43.000$

Answer

İşletmenin bilançosunda raporlanacak tutar

43.000

TL'dir.

368 nolu hesap; vadesi geçtiği halde ödenmemiş olan vergi ve sosyal güvenlik yükümlülükleri ile ertelenen veya taksitlendirilen yükümlülüklerin izlendiği hesaptır. Soru verilerine göre vadesi geçmiş olan

25.000

TL vergi borcu, tahakkuk eden

3.000

TL gecikme zammı ve taksitlendirilen

15.000

TL SGK borcu birleşerek toplamda

43.000

TL tutarında bir yükümlülük oluşturur. Bu tutarın tamamı 368 nolu hesapta raporlanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1

Vadesi geçmiş vergi yükümlülüğünün hesaplanması

25.000

TL (Ana para) +

3.000

TL (Gecikme zammı) =

28.000

TL

Vadesi geçen vergi borçları 368 nolu hesapta izlenir ve tahakkuk eden ancak ödenmemiş gecikme zamları da bu borca dahil edilmelidir.

2

Taksitlendirilen sosyal güvenlik yükümlülüğünün belirlenmesi

15.000

TL

Yasal süresinde ödenemeyip yapılandırılan veya taksitlendirilen SGK primleri 361 nolu hesaptan 368 nolu hesaba aktarılır.

3

368 nolu hesabın toplam bakiyesinin belirlenmesi

28.000

TL +

15.000

TL =

43.000

TL

368 nolu hesap; vadesi geçmiş vergi ve SGK borçları ile ertelenen/taksitlendirilen yükümlülüklerin toplamından oluşur.

Key Concept

368 No'lu Hesabın Kapsamı ve Tahakkuk Esası

Hints

1

368 nolu hesabın adındaki kavramlara (vadesi geçmiş, ertelenmiş, taksitlendirilmiş) odaklanın.

2

Gecikme zammı henüz kaydedilmemiş olsa da, tahakkuk esası gereği 31.12 itibarıyla bir borç doğmuştur.

3

25.000

TL vergi +

3.000

TL zam +

15.000

TL yapılandırılmış SGK borcunu toplamayı deneyin.

Practice More

Vadesi geçen bu borçların bir sonraki dönemde ödenmesi durumunda yapılacak muhasebe kaydını ve gecikme zammının kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) niteliğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 5Question →

İşletmenin vadesi geçtiği halde ödeyemediği $35.000$ TL tutarındaki Katma Değer Vergisi borcu için vergi dairesine başvurulmuş ve yapılan incelemeler sonucunda borcun $12$ ay süreyle taksitlendirilmesi konusunda onay alınmıştır.

Buna göre, söz konusu taksitlendirme işleminin muhasebeleştirilmesinde alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar

361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri

438 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler

369 Ödenecek Diğer Yükümlülükler

Show answer & explanation

Answer: 368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler

Answer

Taksitlendirme işlemi sonucunda vergi borcu '368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler' hesabının alacağına kaydedilir.

İşletmenin vadesi geldiği halde ödeyemediği ve sonrasında taksitlendirilen vergi borçları, '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabından borç kaydıyla çıkarılarak, '368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler' hesabına alacak kaydedilir. Bu hesap, vadesinde ödenemeyen ancak bir ödeme planına bağlanan yükümlülüklerin takibi için kullanılır.

Step-by-Step Solution

1

Borcun niteliğini belirle

Vadesi geçmiş ve taksitlendirilmiş Katma Değer Vergisi borcu.

Vadesinde ödenmeyen vergiler normal 'Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabından çıkarılmalıdır.

2

Vadeyi kontrol et

12

ay (kısa vadeli).

1 yıla kadar olan yükümlülükler 3'lü hesap grubunda izlenir.

3

Muhasebe kaydını oluştur

360 numaralı hesap borçlandırılır, 368 numaralı hesap alacaklandırılır.

Borç taksitlendirildiği için vadesi geçen borçlar hesabına aktarılmalıdır.

Key Concept

Vadesi geçen vergi borçlarının taksitlendirilmesi durumunda kısa vadeli yabancı kaynaklar grubundaki 368 numaralı hesaba aktarımı yapılır.

Hints

1

Borcun vadesinde ödenmediğini ve taksitlendirildiğini göz önünde bulundurun.

2

Taksitlendirme süresi

12

ay olduğu için kısa vadeli bir yabancı kaynak hesabı seçmelisiniz.

3

Normal vergi borçları 360'ta izlenirken, vadesi geçen ve taksitlendirilenler 368 numaralı hesaba aktarılır.

Practice More

Borcun vadesi 24 ay olsaydı hangi hesabın kullanılacağını düşünerek uzun vadeli yabancı kaynaklar konusunu tekrar edebilirsiniz.

Estimated Time:1m 0s

Question 6Question →

İşletme, Mart 2026 döneminde işyeri olarak kullandığı bina için brüt $25.000$ TL tutarında kira bedeli üzerinden %20 oranında gelir vergisi tevkifatı (stopaj) yapmış ve kalan tutarı banka hesabından havale ederek ödemiştir.

Buna göre, söz konusu kira ödemesine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında alacaklandırılacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı

5.000

TL ve 102 Bankalar hesabı

20.000

TL

361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabı

5.000

TL ve 102 Bankalar hesabı

20.000

TL

102 Bankalar hesabı

25.000

TL

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı

5.000

TL (borç tarafı) ve 102 Bankalar hesabı

20.000

TL

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı

25.000

TL

Show answer & explanation

Answer: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı $5.000$ TL ve 102 Bankalar hesabı $20.000$ TL

Answer

Kira ödemesi işleminde, brüt tutar üzerinden hesaplanan

5.000

TL vergi kesintisi '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabının alacağına, net ödenen

20.000

TL ise '102 Bankalar' hesabının alacağına kaydedilir.

Doğru seçenek, vergi mevzuatına uygun olarak brüt kira üzerinden hesaplanan tevkifat tutarının işletme için bir yükümlülük (360) olduğunu ve mülk sahibine yapılan net ödemenin banka hesabından çıktığını (102) doğru hesap ve tutarlarla göstermektedir.

Step-by-Step Solution

1

Brüt kira tutarını belirleyin.

Brüt Kira =

25.000

TL

Giderin tamamı brüt tutar üzerinden kaydedilir.

2

Gelir vergisi tevkifatını (stopaj) hesaplayın.

25.000 \times 0,20 = 5.000

TL

Yasal mevzuat gereği kira ödemelerinde brüt tutar üzerinden tevkifat yapılır.

3

Net ödenecek tutarı hesaplayın.

25.000 - 5.000 = 20.000

TL

Brüt tutardan vergi kesintisi düşüldükten sonra kalan tutar mülk sahibine ödenir.

4

Hesapları yevmiye kaydına yerleştirin.

Borç: 770 Genel Yönetim Giderleri

25.000

TL; Alacak: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar

5.000

TL, 102 Bankalar

20.000

TL

Gider artışı borçta, yükümlülük artışı ve varlık azalışı alacakta izlenir.

Key Concept

Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı, işletmenin kendisinin veya üçüncü kişilerin vergi sorumlusu sıfatıyla ödemekle yükümlü olduğu vergi ve benzeri borçları kapsar.

Hints

1

Kira ödemelerinde gider tutarı brüt rakamdır ancak bankadan çıkan tutar nettir.

2

İşletmenin mülk sahibi adına devlete ödemek üzere kestiği vergi, bir kısa vadeli yabancı kaynaktır.

3

Stopaj tutarını 360 nolu hesabın alacağına, bankadan ödenen tutarı ise 102 nolu hesabın alacağına kaydediniz.

Practice More

Ücret bordrosu tahakkuklarında hem vergi (360) hem de SGK kesintilerinin (361) bir arada bulunduğu örnekleri inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 7Question →

Bir işletmenin Ocak 2026 dönemi ücret bordrosuna ilişkin veriler aşağıdaki gibidir:

Kalem	Tutar / Oran
Brüt Ücret Toplamı	$50.000$ TL
SGK İşçi Payı	$\%14$
İşsizlik Sigortası İşçi Payı	$\%1$
SGK İşveren Payı	$\%15,5$
İşsizlik Sigortası İşveren Payı	$\%2$
Gelir Vergisi Kesintisi	$6.000$ TL
Damga Vergisi Kesintisi	$500$ TL

Buna göre, işletmenin yapacağı ücret tahakkuk kaydında "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Hesabın alacağına

16.250

TL kayıt yapılır.

Hesabın borcuna

16.250

TL kayıt yapılır.

Hesabın alacağına

7.500

TL kayıt yapılır.

Hesabın alacağına

6.500

TL kayıt yapılır.

Hesabın alacağına

22.750

TL kayıt yapılır.

Show answer & explanation

Answer: Hesabın alacağına $16.250$ TL kayıt yapılır.

Answer

Ücret tahakkuk kaydında, hem işçi payları hem de işveren paylarının toplamı olan

16.250

TL tutarı "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabının alacağına kaydedilmelidir.

Ücret bordrosu tahakkuk ettirildiğinde, personelin brüt ücretinden kesilen paylar (

7.500

TL) ile işletmenin üzerine düşen ek maliyet niteliğindeki işveren payları (

8.750

TL) toplanarak toplam sosyal güvenlik borcu bulunur. Bu toplam tutar olan

16.250

TL, işletmenin kuruma olan borcunun arttığını gösterdiği için "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabının alacağına kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1

İşçi paylarının hesaplanması

50.000 \times (0,14 + 0,01) = 7.500

TL

Brüt ücret üzerinden kesilen SGK ve İşsizlik sigortası payları personelden tahsil edilip kuruma ödenmek üzere yükümlülük olarak kaydedilir.

2

İşveren paylarının hesaplanması

50.000 \times (0,155 + 0,02) = 8.750

TL

İşletmenin kendi payı olan sosyal güvenlik primleri, işletme için bir maliyet/gider unsurudur ve kuruma olan borca eklenir.

3

Toplam yükümlülüğün belirlenmesi

7.500 + 8.750 = 16.250

TL

361 no'lu hesapta hem işçi payları hem de işveren payları birleştirilerek toplam borç gösterilir.

4

Muhasebe kaydı yönünün belirlenmesi

361 Hesabın Alacağına kayıt

Pasif karakterli hesaplarda (Yabancı Kaynaklar) meydana gelen artışlar hesabın alacak tarafına kaydedilir.

Key Concept

Ücret tahakkuku sırasında ortaya çıkan sosyal güvenlik primleri hem işçi kesintilerini hem de işveren katkılarını kapsar ve 361 no'lu pasif hesapta alacak kaydı ile izlenir.

Question 8Question →

İşletme, pazarlama faaliyetlerini geliştirmek amacıyla dışarıdan bir danışmandan brüt $20.000$ TL tutarında hizmet almıştır. Bu hizmete ilişkin düzenlenen serbest meslek makbuzunda %20 gelir vergisi tevkifatı (stopaj) ve %20 Katma Değer Vergisi (KDV) hesaplanmıştır. İşletme, KDV dâhil net tutarı banka aracılığıyla ödemiştir.

Buna göre, söz konusu hizmet alımına ilişkin yapılacak yevmiye kaydında "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabının alacağına kaydedilmesi gereken tutar aşağıdakilerden hangisidir?

4.000

TL

8.000

TL

16.000

TL

20.000

TL

24.000

TL

Show answer & explanation

Answer: $4.000$ TL

Answer

Serbest meslek makbuzundaki %20 gelir vergisi tevkifatı tutarı olan

4.000

TL, "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabının alacağına kaydedilmelidir.

İşletme, serbest meslek erbaplarından aldığı hizmetler karşılığında yaptığı ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapmak zorundadır. Yapılan bu tevkifat, işletme için bir varlık değil, devlete ödenmesi gereken bir borç niteliği taşır. Bu nedenle, brüt tutar (

20.000

TL) üzerinden hesaplanan %20 oranındaki tevkifat tutarı (

4.000

TL), Tekdüzen Hesap Planı'na göre "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabının alacak tarafında izlenir.

Step-by-Step Solution

1

Brüt hizmet bedeli üzerinden gelir vergisi tevkifatını (stopaj) hesaplayınız.

20.000 \times 0,20 = 4.000

TL

Yasal mevzuat gereği serbest meslek ödemelerinde vergi sorumlusu sıfatıyla kesinti yapılması zorunludur.

2

Hesaplanan stopaj tutarının muhasebe karakterini belirleyiniz.

Pasif karakterli yükümlülük (360 nolu hesap)

İşletme bu tutarı daha sonra vergi dairesine ödemekle yükümlü olduğu için yabancı kaynak (borç) olarak izlemelidir.

3

Yevmiye kaydında ilgili hesabı alacaklandırınız.

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabının alacağına

4.000

TL kaydedilir.

Yabancı kaynak hesaplarındaki artışlar hesabın alacak tarafına kaydedilir.

Key Concept

Vergi Tevkifatı Muhasebesi

Hints

1

Stopaj, işletmenin kendi cebinden çıkan bir gider değil, hizmeti verenin hakkından kesip devlete ödeyeceği bir borçtur.

2

360 nolu hesap bir yükümlülük hesabıdır. Soruda brüt tutar üzerinden hesaplanacak olan kesinti miktarını bulmanız istenmektedir.

Practice More

İşlemin tam yevmiye kaydını yaparak 191 İndirilecek KDV ve 102 Bankalar hesaplarının tutarlarını karşılaştırınız.

Estimated Time:1m 15s

Question 9Question →

İşletmenin Şubat 2026 dönemi ücret bordrosuna ilişkin veriler aşağıdaki gibidir:

Kalem	Tutar / Oran
Toplam Brüt Ücret	$80.000$ TL
SGK İşçi Payı	$\%14$
İşsizlik Sigortası İşçi Payı	$\%1$
SGK İşveren Payı	$\%15,5$
İşsizlik Sigortası İşveren Payı	$\%2$
Ödenecek Gelir Vergisi (İstisna Sonrası)	$9.200$ TL
Ödenecek Damga Vergisi (İstisna Sonrası)	$550$ TL

Buna göre, yapılacak ücret tahakkuk kaydında "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabının alacağına kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

12.000

14.000

21.750

26.000

35.750

Show answer & explanation

Answer: $26.000$

Answer

Yapılacak ücret tahakkuk kaydında "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabının alacağına kaydedilmesi gereken toplam tutar

26.000

TL'dir.

Ücret tahakkuku sırasında işletme, hem işçinin brüt ücretinden kestiği payları (

12.000

TL) hem de kendi üzerine düşen işveren paylarını (

14.000

TL) Sosyal Güvenlik Kurumu'na ödemekle yükümlüdür. Bu iki tutarın toplamı olan

26.000

TL, pasif karakterli bir hesap olan '361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri' hesabının alacağına kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1

SGK işçi payı ve işsizlik sigortası işçi payı toplamını hesaplayınız.

80.000 \times (\%14 + \%1) = 12.000

TL

Brüt ücretten personelin sorumluluğunda olan kesintileri belirlemek için.

2

SGK işveren payı ve işsizlik sigortası işveren payı toplamını hesaplayınız.

80.000 \times (\%15,5 + \%2) = 14.000

TL

İşletmenin yasal olarak karşılamak zorunda olduğu işveren paylarını belirlemek için.

3

İşçi ve işveren paylarını toplayarak 361 numaralı hesaba kaydedilecek tutarı bulunuz.

12.000 + 14.000 = 26.000

TL

Sosyal güvenlik kurumuna ödenecek toplam yükümlülüğün 361 numaralı hesapta takip edilmesi gerektiği için.

Key Concept

Ücret tahakkukunda sosyal güvenlik kesintileri hem işçi hem de işveren paylarını kapsar ve 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabında izlenir.

Alternative Method

Toplam SGK prim oranını kullanarak tek seferde hesaplama yapılabilir:

(\%14 + \%1 + \%15,5 + \%2) = \%32,5

.

80.000 \times 0,325 = 26.000

TL.

Estimated Time:1m 30s

Question 10Question →

Bir işletmenin Mart 2026 ayı sonu itibarıyla Katma Değer Vergisi (KDV) hesaplarının bakiyeleri aşağıdaki gibidir:

Hesap Adı	Bakiye Tutarı
191 İndirilecek KDV	$140.000$ TL
391 Hesaplanan KDV	$185.000$ TL
190 Devreden KDV (Şubat ayından devreden)	$20.000$ TL

Bu bilgilere göre, Mart ayı sonu KDV mahsup kaydı yapıldığında "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabına yapılacak kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Hesabın alacağına

25.000

TL kayıt yapılır.

Hesabın borcuna

25.000

TL kayıt yapılır.

Hesabın alacağına

45.000

TL kayıt yapılır.

Hesabın alacağına

65.000

TL kayıt yapılır.

Hesabın borcuna

45.000

TL kayıt yapılır.

Show answer & explanation

Answer: Hesabın alacağına $25.000$ TL kayıt yapılır.

Answer

Mart ayı sonu itibarıyla "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabının alacağına

25.000

TL kayıt yapılmalıdır.

KDV mahsup kaydında, işletmenin tahsil ettiği KDV (391), indirim hakkı olan KDV (191 + 190) ile karşılaştırılır. Bu soruda toplam indirim hakkı

160.000

TL iken hesaplanan KDV

185.000

TL'dir. Aradaki

25.000

TL fark, işletmenin devlete olan borcunu temsil eder ve "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabının alacağına kaydedilerek tahakkuk ettirilir.

Step-by-Step Solution

1

Toplam indirilebilir KDV tutarının hesaplanması

140.000

(Mart) +

20.000

(Şubat) =

160.000

TL

Ay sonu mahsup işleminde hem cari dönemin indirilecek KDV'si hem de önceki aydan devreden KDV tutarı toplam indirim hakkını oluşturur.

2

Hesaplanan KDV ile toplam indirimin karşılaştırılması

185.000

(391) >

160.000

(Toplam İndirim)

Hesaplanan KDV tutarı toplam indirim hakkından fazla olduğu için aradaki farkın vergi dairesine ödenmesi gerekir.

3

Ödenecek vergi tutarının belirlenmesi

185.000 - 160.000 = 25.000

TL

Fark tutarı, işletmenin o ay için devlete olan vergi borcunu ifade eder.

4

Muhasebe kaydının yapılması

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı

25.000

TL alacaklandırılır.

Ödenecek vergiler bir yabancı kaynaktır ve pasif hesaplarda artışlar alacak tarafına kaydedilir.

Key Concept

KDV Mahsup İşlemi ve Ödenecek Vergi Tahakkuku

Hints

1

KDV mahsup işlemini yaparken önce toplam indirilebilecek tutarı (191+190) bulun.

2

391 nolu hesabın bakiyesi, indirim toplamından büyükse işletme vergi ödeyecektir.

3

Ödenecek vergi tutarı 360 nolu hesabın alacağına yazılır çünkü bu bir borç artışıdır.

Practice More

Eğer toplam indirilebilir KDV, Hesaplanan KDV'den büyük olsaydı hangi hesabın borçlanacağını düşününüz.

Estimated Time:1m 30s

Question 11Question →

ABC İşletmesi, Nisan 2026 dönemine ait çalışan ücret bordrosunu hazırlamış ve ilgili tahakkuk kayıtlarını tamamlamıştır. Bu döneme ait veriler şu şekildedir:

- Brüt Ücretler Toplamı: $200.000$ TL
- Sosyal Güvenlik Primi İşçi Payı (İşsizlik Sigortası dahil): $\%15$
- Sosyal Güvenlik Primi İşveren Payı (İşsizlik Sigortası dahil): $\%17,5$
- Ödenecek Gelir ve Damga Vergisi Toplamı: $31.000$ TL

İşletme, söz konusu tüm yasal yükümlülüklerini Mayıs 2026 tarihinde banka hesabı üzerinden ödemiştir. Buna göre, Mayıs ayında yapılacak ödeme kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabı

65.000

TL borçlandırılır.

361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabı

65.000

TL alacaklandırılır.

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı

65.000

TL borçlandırılır.

361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabı

30.000

TL borçlandırılır.

102 Bankalar hesabı

96.000

TL borçlandırılır.

Show answer & explanation

Answer: 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabı $65.000$ TL borçlandırılır.

Answer

Mayıs ayında yapılacak ödeme kaydında '361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri' hesabı

65.000

TL tutarında borçlandırılmalıdır.

İşletmeler, çalışanları için hesapladıkları sosyal güvenlik primlerinin hem işçi payını hem de işveren payını '361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri' hesabında takip ederler. Soruda verilen verilere göre toplam kesinti tutarı brüt ücretin

\%32,5

'ine (

15 + 17,5

) denk gelen

65.000

TL'dir. Bu borçlar ödendiğinde, pasif karakterli olan 361 nolu hesap borçlandırılarak kapatılır.

Step-by-Step Solution

1

361 nolu hesapta takip edilecek toplam tutarı hesaplayınız.

200.000 \times (0,15 + 0,175) = 65.000

TL

361 nolu hesap hem işçi hem de işveren sosyal güvenlik primlerini kapsar.

2

Ödeme işleminin muhasebe mantığını belirleyiniz.

Pasif hesaplar (360, 361) borçlu, aktif hesap (102) alacaklı.

Yükümlülükler ödendiğinde pasif hesaplar borçlandırılarak kapatılır.

3

Verilen seçenekler arasından doğru hesap ve tutar eşleşmesini bulunuz.

361 nolu hesap

65.000

TL borç kaydı.

Hesaplanan tutar ve borç-alacak yönü bu seçenekte doğru verilmiştir.

Key Concept

Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintilerinin (361) hem işçi hem işveren paylarını içermesi ve ödeme anında borç taraflı kapanması.

Question 12Question →

Bir işletmenin Ocak 2026 dönemi sonu itibarıyla Katma Değer Vergisi (KDV) hesapları; '191 İndirilecek KDV' hesabı $125.000$ TL ve '391 Hesaplanan KDV' hesabı $178.000$ TL bakiye vermektedir. İşletme, Şubat 2026 tarihinde bu döneme ilişkin KDV beyannamesini vermiş ve tahakkuk eden vergi borcunu banka hesabı üzerinden ödemiştir. Buna göre, Şubat ayında yapılan vergi ödeme kaydında yapılacak işlem aşağıdakilerden hangisidir?

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı

53.000

TL borçlandırılır.

391 Hesaplanan KDV hesabı

53.000

TL borçlandırılır.

191 İndirilecek KDV hesabı

53.000

TL alacaklandırılır.

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı

178.000

TL borçlandırılır.

190 Devreden KDV hesabı

53.000

TL borçlandırılır.

Show answer & explanation

Answer: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı $53.000$ TL borçlandırılır.

Answer

Şubat ayındaki ödeme kaydında '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabı

53.000

TL tutarında borçlandırılarak borç kapatılmalıdır.

İşletmenin Ocak ayı sonu KDV mahsup işlemleri sonucunda, ödenecek KDV tutarı

178.000 - 125.000 = 53.000

TL olarak hesaplanır ve bu tutar '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabına alacak kaydedilir. Şubat ayında vergi ödemesi gerçekleştiğinde, bu pasif karakterli hesap (360) borçlandırılarak kapatılırken, ödemenin yapıldığı banka hesabı (102) alacaklandırılır. Bu nedenle doğru işlem, 360 numaralı hesabın

53.000

TL borçlandırılmasıdır.

Step-by-Step Solution

1

Ocak ayı sonu itibarıyla KDV mahsup işlemini gerçekleştirin.

391 Hesaplanan KDV (

178.000

) - 191 İndirilecek KDV (

125.000

) =

53.000

TL vergi borcu oluşur.

Dönem sonlarında KDV hesapları karşılaştırılarak net durum belirlenir.

2

Tahakkuk eden borcun ilgili hesaba kaydını (Ocak sonu) belirleyin.

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı

53.000

TL alacaklandırılır.

İşletmenin ödeyeceği vergi borçları 360 numaralı hesapta izlenir.

3

Şubat ayındaki ödeme işlemini muhasebeleştirin.

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı

53.000

TL (Borç) ve 102 Bankalar hesabı

53.000

TL (Alacak) kaydı yapılır.

Borcun ödenmesi, pasif bir hesabın borçlandırılarak azaltılması ve aktif bir hesabın alacaklandırılarak azaltılmasıdır.

Key Concept

KDV Mahsup ve Ödeme Süreci

Hints

1

Önce Ocak ayı sonunda oluşan ödenecek vergi tutarını hesaplayın.

2

Ödenecek KDV'nin mahsup kaydıyla hangi hesaba aktarıldığını hatırlayın.

3

Tahakkuk eden bir borcun ödenmesi sırasında pasif karakterli borç hesabının hangi yönde çalışacağını (borç/alacak) değerlendirin.

Practice More

KDV mahsubunda İndirilecek KDV'nin Hesaplanan KDV'den büyük olması durumunda hangi hesabın kullanılacağını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 13Question →

İşletme, idari faaliyetlerini yürüttüğü ofis binası için brüt $15.000$ TL tutarında aylık kira bedeli tahakkuk ettirmiştir. Gelir Vergisi Kanunu uyarınca kira ödemeleri üzerinden yapılacak vergi kesintisi (stopaj) oranı $\%20$ olduğuna göre, bu tahakkuk işlemine ilişkin yapılacak muhasebe kaydında "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabına yapılacak kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

3.000

TL tutarında alacak kaydı yapılır.

3.000

TL tutarında borç kaydı yapılır.

12.000

TL tutarında alacak kaydı yapılır.

15.000

TL tutarında alacak kaydı yapılır.

3.000

TL tutarında "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabına alacak kaydı yapılır.

Show answer & explanation

Answer: $3.000$ TL tutarında alacak kaydı yapılır.

Answer

Vergi kesintisi (stopaj) tutarı olan

3.000

TL'nin "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabının alacağına kaydedilmesi gerekir.

Vergi kesintisi tutarı, brüt kira bedeli olan

15.000

TL'nin

\%20

'si hesaplanarak

3.000

TL olarak bulunur. Bu tutar devlete ödenecek bir vergi borcu niteliğinde olduğundan, pasif karakterli "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabının alacağına kaydedilerek yükümlülük artışı gösterilir.

Step-by-Step Solution

1

Vergi kesintisi (stopaj) tutarının hesaplanması

15.000 \text{ TL} \times \%20 = 3.000 \text{ TL}

Vergi kesintisi, brüt kira bedeli üzerinden yasal oran uygulanarak hesaplanır.

2

İlgili hesabın ve kayıt yönünün belirlenmesi

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar (Alacak)

İşletmenin devlete ödemek üzere yaptığı kesintiler bir yükümlülüktür ve pasif karakterli hesapların artışları alacak tarafına kaydedilir.

Key Concept

Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabının (360) işleyişi ve stopaj hesaplaması

Hints

1

Brüt tutar üzerinden stopaj oranını hesaplayarak işe başlayın.

2

3xx grubu hesaplar pasif karakterlidir; bu hesaplarda artış olduğunda hangi tarafa kayıt yapıldığını hatırlayın.

3

Tutar

3.000

TL'dir ve bir yükümlülük artışı söz konusu olduğu için 360 numaralı hesabın alacak tarafına yazılmalıdır.

Practice More

Vergi kesintisi yapılmış bir serbest meslek makbuzu kaydında KDV ve stopajın birlikte nasıl muhasebeleştirildiğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Muhasebe kaydının tamamını düşünerek de sonuca ulaşabilirsiniz: Gider borçlandırılırken (

15.000

TL), karşılığında vergi dairesine olan borç (

3.000

TL) ve mülk sahibine olan borç (

12.000

TL) alacaklandırılır.

Estimated Time:45s

Question 14Question →

Bir işletmenin $2025$ yılı dönem sonu işlemleri sırasında tespit edilen vergi matrahına esas verileri aşağıdaki gibidir:

Kalem Adı	Tutar
Ticari Bilanço Kârı	$600.000$ TL
Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler	$80.000$ TL
Vergiye Tabi Olmayan Gelirler (İstisnalar)	$40.000$ TL
$193$ Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabı (Bakiye)	$110.000$ TL

Kurumlar vergisi oranının $\%25$ olduğu ve işletmenin dönem sonunda gerekli karşılık ayırma işlemlerini usulüne uygun tamamladığı varsayıldığında; kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesiyle birlikte yapılacak mahsup işlemleri sonucunda '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabına aktarılacak olan net tutar kaç TL olur?

50.000

160.000

30.000

40.000

110.000

Show answer & explanation

Answer: $50.000$

Answer

İşletmenin mahsup işlemleri sonrasında ödenecek vergi borcu

50.000

TL'dir.

Vergi matrahına ulaşıldıktan (

640.000

TL) sonra hesaplanan kurumlar vergisi karşılığı (

160.000

TL), işletmenin toplam vergi borcunu temsil eder. Ancak dönem içinde '193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar' hesabında biriken

110.000

TL, bu borcun zaten önceden ödenmiş kısmıdır. Bu nedenle net ödenecek tutar olan

50.000

TL, '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabında izlenir.

Step-by-Step Solution

1

Mali kârın (vergi matrahının) hesaplanması

Mali Kâr =

600.000 + 80.000 - 40.000 = 640.000

TL

Vergiye tabi kârı bulmak için ticari kâra kanunen kabul edilmeyen giderler eklenmeli ve vergiden istisna edilen gelirler düşülmelidir.

2

Kurumlar vergisi karşılığının (370) hesaplanması

640.000 \times \%25 = 160.000

TL

Mali kâr üzerinden yasal vergi oranı uygulanarak işletmenin toplam vergi yükümlülüğü belirlenir.

3

Peşin ödenen vergilerin (371) mahsup edilmesi ve ödenecek net tutarın (360) belirlenmesi

160.000 - 110.000 = 50.000

TL

Daha önce geçici vergi olarak ödenen tutarlar, kesinleşen vergi borcundan düşülerek kalan net borç ödenecek vergi hesabına aktarılır.

Key Concept

Kurumlar Vergisi Karşılığı ve Mahsup İşlemleri

Hints

1

Öncelikle verginin üzerinden hesaplanacağı 'Mali Kâr' tutarını bulmalısınız.

2

Mali Kâr'ı bulurken Ticari Kâr rakamına KKEG'leri eklemeyi, istisnaları ise çıkarmayı unutmayın.

3

Bulduğunuz toplam vergi borcundan (

370

nolu hesap), yıl içinde önceden ödediğiniz vergileri (

193

nolu hesaptan

371

'e aktarılan tutar) düşerek net borcu (360) bulun.

Practice More

Dönem net kârının hesaplanması ve 690 nolu hesaptan 691 ve 692 nolu hesaplara yapılacak aktarım kayıtlarını tekrar gözden geçirin.

Estimated Time:2m 30s

Question 15Question →

İşletme, Ocak ayı içerisinde personeline yaptığı ücret ödemeleri üzerinden kestiği $8.400$ TL tutarındaki Gelir Vergisi ile $600$ TL tutarındaki Damga Vergisi borcunu Şubat ayında vergi dairesine nakden ödemiştir. Bu ödeme işleminin muhasebeleştirilmesinde borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı

361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı

100 Kasa Hesabı

770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı

191 İndirilecek KDV Hesabı

Show answer & explanation

Answer: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı

Answer

Vergi dairesine olan borçların ödenmesi durumunda borçlandırılması gereken hesap 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabıdır.

Vergi, resim ve harçların ödenmesi, işletmenin devlete olan kısa vadeli yabancı kaynaklarını azaltır. Pasif karakterli hesaplarda azalışlar borç tarafına kaydedildiği için Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı borçlandırılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1

İşlemin niteliğini analiz et.

İşlem, daha önce tahakkuk etmiş bir vergi borcunun (Gelir Vergisi ve Damga Vergisi) ödenmesidir.

Borcun ödenmesi, işletmenin yabancı kaynaklarında (borçlarında) bir azalış yaratır.

2

İlgili hesabı ve kayıt yönünü belirle.

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı pasif karakterli bir hesaptır ve azalışlar hesabın borç tarafına kaydedilir.

Tekdüzen hesap planına göre devlete ödenecek her türlü vergi, resim ve harç bu hesapta izlenir.

3

Yevmiye kaydını oluştur.

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı

9.000

TL borçlu, 100 Kasa hesabı

9.000

TL alacaklı.

Hem borç hem de nakit (varlık) aynı anda azaldığı için bu kayıt yapılır.

Key Concept

Pasif karakterli hesaplarda azalışların borç tarafına kaydedilmesi

Hints

1

İşletme bir borcunu ödediğinde, o borcun izlendiği hesapta bir azalış olur.

2

36 grubundaki hesaplar pasif karakterlidir; yani alacak kalanı verirler ve azaldıklarında borç taraflarına kayıt yapılır.

Practice More

Vergi borçlarının ödenmesi ile sosyal güvenlik primlerinin ödenmesi arasındaki hesap farklarını inceleyiniz.

Estimated Time:45s

Question 16Question →

Bir işletmenin 2025 yılı dönem sonu faaliyetleri neticesinde elde ettiği verilere ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Kalem Adı	Tutar (TL)
Ticari Bilanço Kârı	$800.000$
Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler (KKEG)	$50.000$
İştirak Kazançları İstisnası	$30.000$
193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabı Bakiyesi	$120.000$

Kurumlar vergisi oranının $\%25$ olduğu varsayımıyla, dönem sonu mahsup ve tahakkuk kayıtları tamamlandıktan sonra, işletmenin bilançosunda "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabında görülecek net tutar kaç TL'dir?

85.000

205.000

80.000

100.000

120.000

Show answer & explanation

Answer: $85.000$

Answer

85.000

TL tutarı doğrudur; mali kâr üzerinden hesaplanan toplam vergi borcundan, peşin ödenen vergilerin düşülmesiyle bu rakama ulaşılır.

Doğru cevap olan

85.000

TL tutarına ulaşmak için öncelikle Ticari Bilanço Kârına (

800.000

TL) Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler (

50.000

TL) eklenmiş ve İştirak Kazançları İstisnası (

30.000

TL) çıkarılarak mali kâr

820.000

TL olarak hesaplanmıştır. Bu tutar üzerinden

\%25

oranında kurumlar vergisi karşılığı (

205.000

TL) ayrılmıştır. Son aşamada, yıl içinde peşin ödenen

120.000

TL bu tutardan mahsup edilerek, işletmenin devlete olan net borcu olan

85.000

TL belirlenmiştir.

Step-by-Step Solution

1

Mali Kârın (Vergi Matrahı) hesaplanması

800.000 + 50.000 - 30.000 = 820.000

TL

Vergi hesaplanırken ticari kâra kanunen kabul edilmeyen giderler eklenir, vergiden muaf/istisna kazançlar ise düşülür.

2

Dönem Kurumlar Vergisi tutarının hesaplanması

820.000 \times 0,25 = 205.000

TL

Hesaplanan mali kâr (matrah) üzerinden yürürlükteki vergi oranı uygulanır.

3

Ödenecek Net Verginin (360 nolu hesap) tespiti

205.000 - 120.000 = 85.000

TL

Dönem içinde ödenen geçici vergiler (193/371), toplam vergi yükümlülüğünden mahsup edilerek kalan borç 360 nolu hesaba aktarılır.

Key Concept

Kurumlar Vergisi Tahakkuku ve Mahsup İşlemleri

Hints

1

Ticari kâr ile vergi matrahı (mali kâr) aynı şey değildir; KKEG ve istisnalara dikkat edin.

2

Vergi karşılığı ayrılırken 691 ve 370 nolu hesaplar kullanılır, ancak ödeme aşamasında 193 nolu hesap mahsup edilir.

3

Ödenecek vergi, toplam vergi karşılığı ile peşin ödenen vergi arasındaki farktır:

205.000 - 120.000 = ?

Practice More

Kurumlar vergisinin zarar durumunda mahsup edilememesi veya peşin ödenen verginin toplam vergiden fazla olması durumunda 196 nolu hesabın kullanımı konusuna çalışabilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 17Question →

Bir işletme, $2026$ yılı Şubat ayı dönemine ait pazarlama departmanı çalışanlarının ücret tahakkuk işlemleriyle ilgili aşağıdaki verileri tespit etmiştir:

Kalem	Tutar / Oran
Brüt Ücret Toplamı	$60.000$ TL
SGK İşçi Payı Oranı	$\%14$
İşsizlik Sigortası İşçi Payı Oranı	$\%1$
SGK İşveren Payı Oranı	$\%15,5$
İşsizlik Sigortası İşveren Payı Oranı	$\%2$

İşletme, ilgili dönemde Gelir Vergisi ve Damga Vergisi tutarlarını toplam $8.105$ TL olarak hesaplamıştır.

Buna göre, yapılacak ücret tahakkuk kaydında "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabına kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

9.000

10.500

19.500

27.605

60.000

Show answer & explanation

Answer: $19.500$

Answer

Ücret tahakkuk kaydında 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabının alacağına kaydedilmesi gereken toplam tutar

19.500

TL'dir.

Ücret tahakkuk kaydı yapılırken, işçiden kesilen SGK işçi payı (

\%14

) ve işsizlik sigortası işçi payı (

\%1

) ile işverenin üstlendiği SGK işveren payı (

\%15,5

) ve işsizlik sigortası işveren payı (

\%2

) toplamı "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabının alacağına kaydedilir. Toplam oran olan

\%32,5

(

14+1+15,5+2

) üzerinden yapılan hesaplama (

60.000 \times 0,325

) bizi doğru sonuç olan

19.500

TL'ye ulaştırır.

Step-by-Step Solution

1

İşçi paylarının hesaplanması

60.000 \times (\%14 + \%1) = 9.000

TL

İşçi payları, brüt ücretten kesilen ve işletmenin SGK'ya ödemekle yükümlü olduğu ilk parçadır.

2

İşveren paylarının hesaplanması

60.000 \times (\%15,5 + \%2) = 10.500

TL

İşveren payları, işletmenin ek maliyet olarak katlandığı ve SGK'ya ödemesi gereken ikinci parçadır.

3

Toplam yükümlülüğün belirlenmesi

9.000 + 10.500 = 19.500

TL

361 nolu hesap, işçi ve işveren paylarının tamamını kapsayan toplam sosyal güvenlik borcunu gösterir.

Key Concept

Ücret tahakkuklarında 361 nolu hesap, hem işçiden kesilen payları hem de işverenin katkı paylarını içeren toplam yükümlülüğü ifade eder.

Alternative Method

Toplam yükümlülük oranını baştan belirleyerek tek seferde çarpmak:

14 + 1 + 15,5 + 2 = \%32,5

.

60.000 \times 0,325 = 19.500

TL.

Estimated Time:1m 30s

Question 18Question →

Bir işletme, pazarlama bölümünde çalışan personeli için Mart $2026$ dönemine ait şu bilgileri tespit etmiștir:

Kalem	Oran / Tutar
Brüt Ücret	$40.000$ TL
SGK İşçi Payı	$\%14$
İşsizlik Sigortası İşçi Payı	$\%1$
SGK İşveren Payı	$\%20,5$
İşsizlik Sigortası İşveren Payı	$\%2$

Bu verilere göre, yapılacak ücret tahakkuk kaydında "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabına alacak kaydedilecek toplam tutar kaç TL'dir?

6.000

9.000

14.200

15.000

20.100

Show answer & explanation

Answer: $15.000$

Answer

Yapılacak ücret tahakkuk kaydında 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabına alacak kaydedilecek tutar

15.000

TL'dir.

Doğru seçenek olan tutar, brüt ücret üzerinden hesaplanan

\%15

oranındaki işçi payları (

6.000

TL) ile

\%22,5

oranındaki işveren paylarının (

9.000

TL) toplamından oluşmaktadır. Muhasebe standartları gereği, personelin brüt ücretinden kesilen paylar ile işletmenin bu personel için katlandığı ek sosyal güvenlik maliyetleri, Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmek üzere 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabının alacağında takip edilir.

Step-by-Step Solution

1

İşçi paylarının hesaplanması

40.000 \times (0,14 + 0,01) = 6.000

TL

Brüt ücret üzerinden kesilen SGK ve işsizlik sigortası işçi payları hesaplanır.

2

İşveren paylarının hesaplanması

40.000 \times (0,205 + 0,02) = 9.000

TL

Brüt ücret üzerinden işletmenin üstlendiği SGK ve işsizlik sigortası işveren payları hesaplanır.

3

Toplam yükümlülüğün bulunması

6.000 + 9.000 = 15.000

TL

361 numaralı hesap hem işçi hem de işveren paylarının toplamını gösteren pasif karakterli bir hesaptır.

Key Concept

361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabı, hem işçiden kesilen payları hem de işveren katkılarını topluca gösteren bir kaynaktır.

Hints

1

361 nolu hesap, sosyal güvenlik kurumuna yapılacak tüm ödemeleri (işçi ve işveren toplamı) kapsar.

2

Hesaplama yaparken önce işçi payları toplam oranını (

\%15

), sonra işveren payları toplam oranını (

\%22,5

) brüt ücretle çarparak toplayın.

Practice More

Aynı verilerle personelin eline geçecek net ücreti ve işletmeye olan toplam maliyeti hesaplayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 19Question →

Bir işletmenin $2025$ yılı dönem sonu verilerine ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Kalem	Tutar (TL)
Dönem Ticari Kârı	$1.800.000$
Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler (KKEG)	$240.000$
Vergi Dışı Gelirler (İstisnalar)	$140.000$
Yıl İçinde Ödenen Geçici Vergi	$260.000$
Kesinti Yoluyla Ödenen Vergiler (Stopaj)	$35.000$

Kurumlar vergisi oranının $\%25$ olduğu varsayıldığında, işletmenin dönem sonu kapanış ve mahsup işlemleri neticesinde "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabına aktaracağı net tutar kaç TL'dir?

180.000

215.000

155.000

475.000

130.000

Show answer & explanation

Answer: $180.000$

Answer

180.000

TL tutarındaki seçenek doğrudur.

İşletmenin ödenecek net vergi yükümlülüğünü bulmak için öncelikle ticari kâra kanunen kabul edilmeyen giderler eklenip istisnalar düşülerek

1.900.000

TL mali kâra ulaşılır. Bu matrah üzerinden hesaplanan

\%25

oranındaki kurumlar vergisi

475.000

TL'dir. İşletmenin yıl içinde ödediği geçici vergi (

260.000

TL) ve stopaj (

35.000

TL) toplamı olan

295.000

TL bu borçtan mahsup edildiğinde, net ödenecek tutar

180.000

TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Vergi matrahı olan mali kârın hesaplanması

1.800.000 + 240.000 - 140.000 = 1.900.000

TL

Ticari kâra kanunen kabul edilmeyen giderler eklenmeli ve vergi dışı gelirler çıkarılmalıdır.

2

Toplam Kurumlar Vergisi tutarının hesaplanması

1.900.000 \times \%25 = 475.000

TL

Vergi matrahı (mali kâr) üzerinden ilgili dönem vergi oranı uygulanır.

3

Mahsup edilecek (yıl içinde ödenmiş) vergilerin toplamının bulunması

260.000 + 35.000 = 295.000

TL

Yıl içinde peşin ödenen geçici vergiler ile kesinti yoluyla ödenen vergilerin tamamı borçtan mahsup edilebilir.

4

Net ödenecek verginin (360 hesabı) hesaplanması

475.000 - 295.000 = 180.000

TL

Dönem vergi borcu ile peşin ödenen vergiler arasındaki fark işletmenin devlete olan net yükümlülüğünü gösterir.

Key Concept

Kurumlar Vergisi Tahakkuk ve Mahsup İşlemleri

Hints

1

Verginin matrahı ticari kâr değil, mali kârdır.

2

Mali kârı bulmak için KKEG'leri ticari kâra ekleyip istisnaları çıkarmayı unutmayın.

3

360 hesabı net borcu gösterir; bu yüzden toplam vergiden hem geçici vergiyi hem de stopajı düşmelisiniz.

Practice More

Dönem sonu işlemlerinde 370, 371 ve 360 hesapları arasındaki virman kayıtlarını tekrar inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 20Question →

İşletme, Şubat $2026$ dönemine ait $18.500$ TL tutarındaki ödenecek vergi borcu ile $12.400$ TL tutarındaki sosyal güvenlik prim borcunu Mart ayında ödemiştir. Ödeme sırasında vergi borcunun $3.500$ TL'lik kısmı işletmenin daha önceki dönemlerden doğan vergi iadesi alacağına mahsup edilmiş, kalan tutarın tamamı banka hesabından havale yoluyla gönderilmiştir.

Bu bilgilere göre, söz konusu ödeme ve mahsup işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı

18.500

TL borçlandırılır.

102 Bankalar hesabı

30.900

TL alacaklandırılır.

136 Diğer Çeşitli Alacaklar hesabı

3.500

TL borçlandırılır.

361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabı

12.400

TL alacaklandırılır.

102 Bankalar hesabı

18.500

TL alacaklandırılır.

Show answer & explanation

Answer: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı $18.500$ TL borçlandırılır.

Answer

İşletmenin vergi borcu olan

18.500

TL tutarının tamamı (ister nakit, ister mahsup yoluyla olsun) ödenmiş/kapatılmış olduğu için 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı

18.500

TL borçlandırılır.

İşletmenin ödediği veya mahsup ettiği vergi borcu bir kısa vadeli yabancı kaynaktır. Tekdüzen Hesap Planı'na göre '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabı pasif karakterli bir hesaptır ve bu borcun ödenmesi/kapatılması durumunda hesap borçlandırılarak bakiyesi azaltılır.

Step-by-Step Solution

1

Kapatılacak yükümlülükleri ve tutarlarını belirleyin.

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar:

18.500

TL; 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri:

12.400

TL. Her iki hesap da pasif karakterli olduğu için azalış durumunda borç tarafına yazılır.

Yükümlülüklerin ödenmesi pasif hesaplarda azalış meydana getirir.

2

Ödeme araçlarını ve tutarlarını hesaplayın.

Mahsup (136 Diğer Çeşitli Alacaklar):

3.500

TL; Banka ödemesi (102 Bankalar):

(18.500 + 12.400) - 3.500 = 27.400

TL.

Varlıkların (alacak ve banka) ödeme amacıyla kullanılması aktif hesaplarda azalış meydana getirir ve alacak tarafına yazılır.

3

Yevmiye kaydını oluşturun.

Borç tarafına 360 (

18.500

) ve 361 (

12.400

); alacak tarafına 136 (

3.500

) ve 102 (

27.400

) hesapları yazılır.

Çift taraflı kayıt sistemi gereği borç ve alacak toplamları (

30.900

TL) birbirine eşit olmalıdır.

Key Concept

Pasif hesaplar (yükümlülükler) ödendiğinde veya mahsup edildiğinde borçlandırılarak kapatılır; aktif hesaplar (varlıklar) ödeme amacıyla kullanıldığında alacaklandırılarak azaltılır.

Hints

1

Ödenen borçlar pasif karakterli hesaplardır; bu hesapların azalışları hangi tarafa kaydedilir?

2

Bankadan ödenen tutarı bulmak için toplam borçtan mahsup edilen alacağı düşmelisiniz.

3

Yevmiye kaydının borç tarafında 360 ve 361 hesapları, alacak tarafında ise 102 ve 136 hesapları yer almalıdır.

Practice More

Vergi borçlarının ödenmemesi durumunda ortaya çıkan gecikme zamlarının hangi hesaba (örneğin 689) kaydedileceğini inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints