Uluslararası hukukta bireylerin uluslararası suçlardan kaynaklanan cezai sorumluluğu ile devlet görevlilerinin sahip olduğu dokunulmazlıklar (immunities) arasındaki ilişki dikkate alındığında; Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) 'Yakalama Emri' (Kongo v. Belçika, 2002) davasındaki tespiti ve Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Roma Statüsü hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Görevdeki bir Dışişleri Bakanı, yabancı bir devletin ulusal mahkemeleri önünde uluslararası suçlar için dahi mutlak dokunulmazlığa (ratione personae) sahip olsa da; bu durum yetkili bir uluslararası ceza mahkemesi önünde yargılanmasına engel teşkil etmez.Answer
- Bİnsanlığa karşı suçlar gibi 'jus cogens' niteliğindeki normların ihlali durumunda, evrensel yetki ilkesi uyarınca yabancı bir devletin ulusal mahkemeleri, görevdeki üst düzey devlet yetkililerinin 'ratione personae' dokunulmazlığını dikkate almaksızın yargılama yapabilir.
- CDevlet görevlilerinin sahip olduğu görevsel dokunulmazlık (ratione materiae), kişinin resmi görevi sırasında işlediği tüm fiilleri kapsadığından; görev süresi sona erdikten sonra da soykırım veya savaş suçları bakımından yabancı ulusal mahkemelerde yargılanması hukuken mümkün değildir.
- DBireyin uluslararası cezai sorumluluğunun tesis edilmesi, ilgili fiilin devlete isnat edilebilirliğini ortadan kaldırdığından; aynı eylem nedeniyle hem bireyin hem de devletin uluslararası sorumluluğu eş zamanlı olarak ileri sürülemez.
- EUluslararası hukukta bireylerin doğrudan süje ehliyeti bulunmadığı ilkesi gereği; bir devlet yetkilisi ancak vatandaşı olduğu devletin dokunulmazlıktan açıkça feragat etmesi şartıyla Uluslararası Ceza Mahkemesi önünde yargılanabilir.
Answer
Görevdeki üst düzey devlet yetkililerinin yabancı ulusal mahkemeler önünde mutlak dokunulmazlığa sahip olması, yetkili uluslararası mahkemeler önündeki sorumluluklarını ve yargılanmalarını engellemez.
Doğru seçenek, uluslararası hukuktaki en temel ayrımlardan birini vurgulamaktadır: Görevdeki üst düzey yetkililer (Dışişleri Bakanı gibi) yabancı devletlerin ulusal yargısından muaftır, ancak bu muaflık 'cezasızlık' anlamına gelmez. Kişi, Uluslararası Ceza Mahkemesi gibi uluslararası organlar önünde resmi sıfatına bakılmaksızın doğrudan bireysel olarak sorumlu tutulabilir ve yargılanabilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Dokunulmazlık (Immunity) vs. Cezasızlık (Impunity) Ayrımı
Hints
1
Dokunulmazlığın usuli bir engel (procedural bar) olup olmadığını ve sorumluluğu (liability) yok edip etmediğini düşünün.
2
UAD'nin Kongo v. Belçika (2002) davasında Dışişleri Bakanı'nın dokunulmazlığı hakkında verdiği kararı hatırlayın: Ulusal mahkemeler vs. Uluslararası mahkemeler ayrımı kritiktir.
3
Roma Statüsü'nün 27. maddesi 'resmi sıfatın önemsizliği' ilkesini düzenler. Bu ilke sadece uluslararası mahkemeler için mi yoksa ulusal mahkemeler için mi geçerlidir?
Practice More
Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) Al-Bashir davasında Sudan'ın taraf olmamasına rağmen dokunulmazlıkların nasıl aşıldığına dair Güvenlik Konseyi sevk mekanizmasını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s