Uluslararası Hukukun Kaynakları

Uluslararası teâmül (yapılageliş) hukukunda, bir kuralın oluşum sürecinden itibaren bu kuralın kendisine karşı bağlayıcı olmasını istemeyen devletlerin başvurduğu "sürekli itirazcı" (persistent objector) ilkesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukukta devletlerin tek taraflı işlemleri, bir devletin başka bir uluslararası hukuk süjesinin rızasına veya katılımına ihtiyaç duymaksızın hukuki sonuç doğurmaya yönelik irade beyanlarıdır. Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) 1974 tarihli Nükleer Denemeler Davası'nda ortaya koyduğu kriterler ve Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (ILC) 2006 tarihli Rehber İlkeleri ışığında, bu işlemlerin bağlayıcılığı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi’nin 45. maddesi, bir devletin belirli sakatlık hallerinde antlaşmanın geçersizliğini ileri sürme hakkını hangi durumlarda kaybedeceğini düzenlemektedir. Bu maddeye göre, devletin sakatlığa neden olan olguyu öğrenmesinden sonraki açık rızası veya zımni kabulü ($acquiescence$) yoluyla söz konusu sakatlığı gideremeyeceği ve geçersizlik iddiasında bulunma hakkını hiçbir şekilde kaybetmeyeceği durum aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası hukukta yargısal içtihatların, bir hukuk kuralının varlığını saptamadaki rolü ve bu kaynakların asli kaynaklarla olan ilişkisi düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi yargı kararlarının hukuki statüsünü doğru yansıtır?

Uluslararası hukukta bir uyuşmazlığın çözümünde başvurulan yargısal içtihatların, "yeni bir hukuk kuralı yaratma" (norm-creation) yetkisinden ziyade "mevcut kuralın içeriğini saptama" (norm-determination) işlevine sahip olduğu kabul edilir.

Bu işlevsel özellik dikkate alındığında, uluslararası yargı kararlarının hukuki niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Uluslararası hukukta antlaşmalara uyulması ilkesi ($pacta$ $sunt$ $servanda$) çerçevesinde, bir tarafın antlaşma hükümlerini yerine getirmemesi (icra etmemesi) durumunda kendi iç hukukuna dayanmasıyla ilgili hukuki kural aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası bir uyuşmazlığın çözümünde, olaya uygulanacak bir antlaşma hükmü veya teamül kuralının bulunmadığı durumlarda; uluslararası yargıcın 'hukuk yokluğu' (non-liquet) gerekçesiyle davayı reddetmesini engellemek amacıyla başvurabileceği asli hukuk kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası hukuk doktrininde hakkaniyet (equity) kavramı; mevcut hukuk kurallarının yorumlanması (infra legem), hukuk boşluklarının doldurulması (praeter legem) veya mevcut hukukun bütünüyle bir kenara bırakılması (contra legem) işlevlerini görebilir. Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenen "hakkaniyet ve nisfet" (ex aequo et bono) yetkisinin kullanımıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$1969$ Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin $21$. maddesinin $3$. fıkrası uyarınca; bir devlet, diğer bir devletin çok taraflı bir antlaşmaya koyduğu çekinceye (reservation) karşı antlaşmanın kendi aralarında yürürlüğe girmesine engel olmayan bir itirazda (yalın itiraz) bulunmuşsa, bu durumun taraflar arasındaki antlaşma ilişkisine etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

$1969$ Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi’nin $46$. maddesi uyarınca, bir devletin antlaşma yapma yetkisine ilişkin iç hukuk hükümlerinin ihlal edildiği gerekçesiyle bir antlaşmayla bağlanma rızasının geçersizliğini ($invalidity$) ileri sürebilmesi için gereken temel koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Bir devletin yetkili organları aracılığıyla, diğer uluslararası hukuk süjelerinin katılımı veya onayı olmaksızın gerçekleştirdiği irade beyanlarının (tek taraflı işlemler) hukuki sonuç doğurabilmesi mümkündür. Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) Nükleer Denemeler Davası'nda ($1974$) vurguladığı üzere, bu tür bir işlemin bağımsız bir yükümlülük kaynağı olarak kabul edilebilmesi için gereken en temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (VAHS), uluslararası hukukta normlar hiyerarşisinin en üstünde yer alan emredici kurallar ($jus$ $cogens$) ile antlaşmalar arasındaki ilişkiyi titizlikle düzenlemiştir. Sözleşme, antlaşmanın yapıldığı sırada mevcut olan bir emredici kural ile antlaşmanın yapımından sonra ortaya çıkan bir emredici kuralın ($jus$ $cogens$ $superveniens$) hukuki etkilerini birbirinden ayırmaktadır.

Buna göre, VAHS'nin 53. maddesi uyarınca, akdedildiği sırada yürürlükte bulunan bir emredici kural ile çatışan bir antlaşmanın hukuki durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 38. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi, yargı kararlarını "hukuk kurallarının belirlenmesinde yardımcı bir araç" (subsidiary means) olarak tanımlarken, bu tanımı Statü’nün 59. maddesi hükmüne saklı tutmuştur. 59. madde ise kararların sadece davanın tarafları ve o dava konusu için bağlayıcı olduğunu (relative effect) belirtmektedir.

Bu iki hükmün birlikte değerlendirilmesi ve uluslararası hukuk pratiği ışığında, yargı kararlarının hukuki karakterine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi bu kaynakların "yardımcı" niteliğini ve sistemdeki normatif etkisini en isabetli şekilde yansıtır?

Uluslararası uyuşmazlıkların yargısal çözümünde, olaya uygulanacak doğrudan bir antlaşma hükmü veya teamül kuralının bulunmadığı boşluk durumlarında (lacunae) "hukukun genel ilkeleri"ne başvurulmasının temel gerekçesi ve bu kaynağın hukuki niteliği hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğrudur?

Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) Nükleer Denemeler Davası (1974) kararında vurguladığı üzere, devletlerin tek taraflı irade beyanları belirli şartlar altında o devlet için bağlayıcı hukuki yükümlülükler doğurabilir. Bu doğrultuda, bir devletin sahip olduğu bir haktan veya hukuki bir talepten kendi isteğiyle ve kesin olarak vazgeçtiğini bildirmesiyle ortaya çıkan tek taraflı işlem aşağıdakilerden hangisidir?

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesi uyarınca, bir antlaşmanın akdedildiği sırada mevcut olan genel uluslararası hukukun emredici bir kuralına ($jus$ $cogens$) aykırı olması durumunda, söz konusu antlaşmanın hukuki akıbeti aşağıdakilerden hangisidir?

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (VAHS) hükümleri uyarınca, uluslararası hukukun emredici kuralları ($jus$ $cogens$) ile antlaşmalar arasındaki hiyerarşik ilişki ve bu ilişkinin doğurduğu hukuki sonuçlar hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38/1-c maddesinde 'medeni milletlerce kabul edilmiş hukukun genel ilkeleri' olarak ifade edilen kaynak, uluslararası hukukun asli kaynakları arasında sayılmaktadır. Bu kaynağın tespiti ve uyuşmazlıklara uygulanmasına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin "üçüncü devletler" ile ilgili hükümleri dikkate alındığında, bir antlaşmanın üçüncü bir devlet için hak veya yükümlülük doğurması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi uyarınca, metninde fesih, çekilme veya sona ermeye ilişkin açık bir hüküm içermeyen bir antlaşmadan taraflardan birinin tek taraflı olarak çekilebilmesi veya antlaşmayı feshedebilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?