İngiliz Okulu

İngiliz Okulu (English School) teorisinin kurucu figürlerinden Hedley Bull, 'Anarşik Toplum' (The Anarchical Society) adlı eserinde uluslararası toplumun sürekliliğini sağlayan beş temel 'birincil kurum' (primary institutions) tanımlamıştır. Bu kurumlardan biri olan 'savaş' (war), çoğu zaman bir yıkım veya kural dışılık olarak algılansa da Bull tarafından bir 'kurum' olarak nitelendirilir. Buna göre, Hedley Bull'un savaşı uluslararası toplumun bir 'kurumu' olarak tanımlamasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Barry Buzan’ın İngiliz Okulu teorisine getirdiği yapısalcı yorumda, klasik dönem düşünürlerinin (Wight ve Bull gibi) "çoğulculuk" (pluralism) ve "dayanışmacılık" (solidarism) arasında kurduğu ikili karşıtlığa yönelik temel yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Hedley Bull'un *Anarşik Toplum* (1977) adlı eserinde yaptığı kavramsallaştırma çerçevesinde; iki veya daha fazla devletin birbirleriyle yeterli temasta bulunması ve birbirlerinin kararları üzerinde etkili olması "uluslararası sistem" olarak tanımlanırken, bu yapının bir "uluslararası toplum" (international society) niteliği kazanması için gereken temel belirleyici aşağıdakilerden hangisidir?

İngiliz Okulu (Uluslararası Toplum Yaklaşımı) düşünürleri, uluslararası ilişkilerin incelenmesinde "Klasik Yaklaşım" (Classical Approach) olarak adlandırılan bir metodolojiyi benimsemişlerdir. Özellikle Hedley Bull tarafından savunulan bu yaklaşım, disiplinin 1960'lı yıllarda ivme kazanan "bilimsel" bir kimlik kazanma ve katı pozitivist yöntemler kullanma çabalarına karşı eleştirel bir duruş sergiler. Buna göre, İngiliz Okulu’nun metodolojik tercihlerini yansıtan Klasik Yaklaşım ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hedley Bull, "Anarşik Toplum" (1977) adlı çalışmasında düzeni, "toplumsal yaşamın birincil, elementer veya evrensel hedeflerini sürdüren bir faaliyet örüntüsü" olarak tanımlar. Bull'a göre her toplum, hangi amaçla kurulmuş olursa olsun, bu üç temel hedefi gerçekleştirmek zorundadır. Bu kuramsal çerçeveye göre; uluslararası toplumda devletler arasında yapılan antlaşmaların bağlayıcılığının (pacta sunt servanda) kabul edilmesi, toplumsal yaşamın hangi elementer hedefini gerçekleştirmeye yöneliktir?

İngiliz Okulu (English School) kuramsal tartışmalarında; uluslararası toplumun asli amacının devletler arasındaki istikrar ve 'düzeni' (order) korumak olduğunu, bireysel haklar temelindeki 'adalet' (justice) taleplerinin mevcut düzeni istikrarsızlaştırabileceği gerekçesiyle devlet egemenliğinin gerisinde tutulması gerektiğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

İngiliz Okulu'nun geleneksel metodolojik belirsizliklerini aşarak teoriye daha sistematik bir yapı kazandırmayı hedefleyen "Yeni İngiliz Okulu"nun en önemli temsilcilerinden biri Barry Buzan'dır. Buzan, *Uluslararası Toplumdan Dünya Toplumuna* adlı eserinde ve teorik yaklaşımında, okulun miras aldığı kavramları yeniden ele almıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Barry Buzan'ın Yeni İngiliz Okulu yaklaşımının temel teorik özelliklerinden biridir?

İngiliz Okulu teorisi kapsamında, uluslararası düzende devletlerin egemenlik hakları ile evrensel insan hakları arasındaki gerilim, disiplin içindeki en önemli teorik tartışmalardan birine zemin hazırlamıştır. Kendi sınırları içerisinde ağır insan hakları ihlallerine imza atan bir devlete karşı uluslararası bir gücün müdahale edip edemeyeceği sorunu bu tartışmanın merkezinde yer alır. Birinci görüş, egemenlik ve içişlerine karışmama ilkelerinin uluslararası düzenin asgari şartı olduğunu belirterek insani gerekçelerle dahi olsa müdahaleye karşı çıkarken; ikinci görüş, uluslararası toplumun evrensel insani değerleri koruma sorumluluğu bulunduğunu ve ağır ihlaller durumunda insani müdahalenin meşru olduğunu savunur.

Buna göre, İngiliz Okulu yaklaşımına ait olan bu tartışmada birinci ve ikinci görüşü savunan kanatlar aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

İngiliz Okulu'nun temel eserlerinden biri olan Hedley Bull'un "Anarşik Toplum" (The Anarchical Society) çalışması, devletlerin merkezi bir otoritenin yokluğunda dahi salt mekanik bir "sistem" oluşturmakla kalmayıp, ortak çıkar ve kurallar etrafında bir "uluslararası toplum" inşa ettiklerini savunur. Bull'a göre bu toplumun düzeni, neoliberalizmin anladığı manada modern uluslararası örgütlerle değil; devletlerin anarşik yapıyı sürdürürken aynı zamanda istikrarı sağladıkları pratikler olan "temel kurumlar" (fundamental institutions) aracılığıyla sağlanır.

Buna göre, aşağıdaki senaryolardan hangisi Hedley Bull'un uluslararası toplumda "düzeni sağlayan temel kurumlardan biri" olarak kavramsallaştırdığı pratiklerle bağdaşmaz?

İngiliz Okulu'nun kurucu figürlerinden Hedley Bull, *Anarşik Toplum* adlı eserinde uluslararası düzenin 'temel kurumlar' (güç dengesi, uluslararası hukuk, diplomasi, savaş ve büyük güçler) aracılığıyla sürdürüldüğünü öne sürer. Bu yaklaşım, uluslararası ilişkilerdeki kurum kavramını formel örgütlere (Birleşmiş Milletler vb.) indirgeyen ana akım rasyonalist teorilerden epistemolojik ve ontolojik olarak ayrılır. Buna göre, İngiliz Okulu'nun 'temel kurumlar' ve uluslararası toplum kavramsallaştırması dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İngiliz Okulu'nun metodolojisi ve temel kavramları üzerine yapılan analizlerde, okulun pozitivist ve davranışsalcı Amerikan uluslararası ilişkiler yaklaşımını reddederek tarih, felsefe ve uluslararası hukuku merkeze alan "klasik yaklaşım"ı benimsediği görülür. Martin Wight ve Hedley Bull gibi düşünürler, uluslararası yapıyı anlamlandırmak için ontolojik ayrımlara ve tarihsel geleneklere başvurmuşlardır.

Buna göre, İngiliz Okulu'nun metodolojik yaklaşımı ve ontolojik varsayımları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İngiliz Okulu'nun tarihsel sosyolojik analizlerine göre, 19. yüzyılda Avrupa merkezli uluslararası düzenin küresel bir nitelik kazanması salt fiziki veya ekonomik bir yayılmadan ibaret değildir. Bu süreçte, Avrupalı olmayan aktörlerin (örneğin Osmanlı Devleti veya Japonya) sadece ticari ve askeri etkileşimde bulunulan bir ağın parçası olmaktan çıkıp, eşit egemen statüde diplomatik tanınma elde ettikleri ortak bir kurallar bütününe dâhil olmaları belirli kurumsal ön şartlara bağlanmıştır.

Buna göre, İngiliz Okulu yaklaşımında söz konusu aktörlerin "uluslararası sistem" düzeyinden "uluslararası toplum" üyeliğine geçişini sağlayan temel kavramsal mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

İngiliz Okulu teorisyenlerine göre, uluslararası ilişkiler ontolojik olarak farklı yapısal düzeylerden oluşur ve bu düzeyler aktörlerin niteliği ile aralarındaki bağların doğasına göre ayrışır. Günümüz küresel siyasetinde gözlemlenen iki farklı olgu şu şekildedir:

I. Olgu: Devletlerin, salt egemenliğe saygı ve bir arada yaşama (co-existence) kurallarının ötesine geçerek; evrensel insan haklarını korumak amacıyla uluslararası mahkemeler gibi ortak kurumlar ihdas etmesi ve gerektiğinde bu kurumlar aracılığıyla ihlalci devletlere yönelik ortak müdahalelerde bulunması.
II. Olgu: Küresel çevre krizlerine karşı çözüm arayışlarında, devletlerin diplomatik tekelinin aşılarak; ulusötesi sivil toplum kuruluşları, aktivist ağları ve yerel halkların doğrudan birbiriyle etkileşime girmesi ve evrensel bir insanlık kimliği etrafında sınır aşan eylemlilikler geliştirmesi.

İngiliz Okulu'nun kavramsal çerçevesi dikkate alındığında, bu iki olgunun temsil ettiği yapısal düzeyler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

İngiliz Okulu düşünürleri, uluslararası ilişkiler disiplininde özellikle 1960'larda Amerikan akademisine hâkim olan davranışsalcı ve pozitivist dalgaya sert eleştiriler getirerek 'Klasik Yaklaşım'ı savunmuşlardır. Okulun önde gelen isimlerinden Hedley Bull ve Martin Wight, uluslararası alanın salt mekanik bir etkileşim uzayı olarak formüle edilemeyeceğini ileri sürerek ontolojik bir genişlemeye gitmişlerdir.

Buna göre, İngiliz Okulu'nun benimsediği metodolojik tercih ile temel ontolojik varsayımları (özellikle sistem, toplum ve anarşi kavramlarına bakışı) arasındaki ilişkiyi en doğru şekilde açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası ilişkiler teorisinde yapısalcılık ile İngiliz Okulu'nun sosyal ontolojisini sentezleme çabası, Barry Buzan'ın çalışmalarında belirgin bir şekilde ortaya çıkar. Buzan, klasik düşünürler olan Martin Wight ve Hedley Bull'un triadında (sistem, uluslararası toplum, dünya toplumu) yer alan ancak teorik alt yapısı yeterince doldurulamamış olan bir kavramı merkeze alarak yeniden formüle etmiştir. Bu yeniden formülasyon, "Yeni İngiliz Okulu"nun en önemli teorik sıçramalarından biri kabul edilir.

Buna göre, Barry Buzan'ın "Dünya Toplumu" (World Society) kavramına getirdiği temel teorik müdahale aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Küresel bir krizin çözümüne yönelik oluşturulan uluslararası bir zirvede iki farklı yaklaşım öne çıkmıştır:

I. Yaklaşım: 'Uluslararası düzenin bekası, devletlerin egemenlik haklarına ve içişlerine karışmama prensibine mutlak saygı gösterilmesine bağlıdır. İnsan hakları ihlalleri endişe verici olsa da, diplomasi ve uluslararası hukuk gibi ortak kurumlarımızın temel amacı devletler arası asgari bir bir arada yaşama zeminini korumaktır.'
II. Yaklaşım: 'Devlet merkezli sınırlar ve ulusal çıkarlar, bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin gerisinde kalmalıdır. Asıl olan; devlet dışı aktörlerin, sivil toplum örgütlerinin ve bireylerin oluşturduğu evrensel aidiyet ağıdır.'

İngiliz Okulu'nun kavramsal çerçevesi dikkate alındığında, bu iki yaklaşım sırasıyla aşağıdaki kavramlardan hangilerine karşılık gelmektedir?

Devletlerin uluslararası alanda yalnızca birbirlerinin davranışlarını ve kapasitelerini dikkate alarak stratejik etkileşimde bulunmaları, aralarında salt mekanik bir temasın varlığına işaret eder. Ancak merkezi bir otoritenin yokluğuna (anarşiye) rağmen devletler; diplomasi, uluslararası hukuk, savaşın sınırlandırılması ve büyük güçlerin özel sorumlulukları gibi ortak kurumları ve kuralları paylaştıklarının bilincine varıp bu çerçevede hareket ettiklerinde, salt etkileşim alanının ötesine geçerek bir düzen inşa ederler.

Hedley Bull'un 'Anarşik Toplum' eserindeki temel kavramsallaştırmasına göre, metinde ifade edilen bu iki aşama veya durum sırasıyla aşağıdaki kavramlardan hangileriyle tanımlanmaktadır?

Uluslararası ilişkiler disiplinindeki bir sempozyumda iki akademisyen arasında şu diyalog geçmektedir:

I. Akademisyen: 'Devletler, aralarında hiyerarşik bir üst otorite bulunmamasına rağmen, salt bir hayatta kalma mücadelesi içinde değillerdir. Ortak çıkarlar ve değerler etrafında birleşerek diplomasi, uluslararası hukuk ve güç dengesi gibi kurumlar aracılığıyla bir düzen oluştururlar. Odak noktamız bu kurumsal yapı olmalıdır.'

II. Akademisyen: 'Devlet merkezli bu bakış açısı, asıl ahlaki gerçekliği gözden kaçırmaktadır. Nihai referans noktamız devletler değil, insanlığın kendisidir. Mevcut eşitsiz sistemin aşılarak evrensel insan haklarına dayalı, sınırların önemini yitirdiği bir dünya topluluğunun inşa edilmesi temel hedefimiz olmalıdır.'

Martin Wight'ın İngiliz Okulu bağlamında geliştirdiği üç gelenek tasnifi dikkate alındığında, bu akademisyenlerin yaklaşımları sırasıyla aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilebilir?

Birleşmiş Milletler Şartı gibi antlaşmaların devletler tarafından bağlayıcı kabul edilmesi ve diplomatik temsilciliklerin dokunulmazlığının kriz durumlarında dahi gözetilmeye çalışılması, uluslararası politikanın salt bir güç mücadelesinden ibaret olmadığını gösterir. Bu durum, merkezi bir otoritenin yokluğuna rağmen egemen aktörlerin belirli ortak çıkarlar ve değerler etrafında bilinçli bir düzen inşa ettiklerinin kanıtıdır.

Hedley Bull'un kuramsal yaklaşımına göre, egemen devletlerin salt mekanik bir etkileşim ağının ötesine geçerek oluşturdukları bu kural temelli yapısal durum aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?

Barry Buzan, "Uluslararası Toplumdan Dünya Toplumuna" (2004) adlı eserinde klasik İngiliz Okulu'nun kavramsal çerçevesini yeniden yapılandırırken; toplumsal dünyayı üç farklı etkileşim alanına (domain) ayırmıştır. Buzan'ın bu analitik ayrımına göre, "Dünya Toplumu" (World Society) kavramı aşağıdaki etkileşim alanlarından hangilerinin birleşimini ifade etmektedir?