32 yaşında erkek hasta, 6 aydır devam eden libidoda azalma ve son 1 aydır eklenen çift gör… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$32$ yaşında erkek hasta, $6$ aydır devam eden libidoda azalma ve son $1$ aydır eklenen çift görme şikayetiyle başvuruyor. Hipofiz MR incelemesinde suprasellar uzanım gösteren, optik kiazmaya bası yapan $4.8$ $cm$ boyutunda invaziv makroadenom saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum prolaktin düzeyi $54$ $ng/mL$ (Referans: $2-18$ $ng/mL$ ) olarak ölçülüyor. Bu hastada kitle boyutu ile prolaktin düzeyi arasındaki uyumsuzluğu açıklamak ve doğru tanıyı koymak için yapılması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Serum örneğinin dilüe edilerek prolaktin ölçümünün tekrarlanmasıAnswer
B
Primer hipotiroidi açısından TSH ve serbest T4 düzeylerinin değerlendirilmesi
C
Polietilen glikol (PEG) çöktürme yöntemi ile makroprolaktinemi araştırması
D
Mevcut durumun hipotalamik sap basısı (stalk effect) sonucu olduğunun kabul edilmesi
E
Adrenal yetmezlik açısından sabah kortizol düzeyi ve ACTH stimülasyon testi yapılması

Answer

Serum örneğinin dilüe edilerek prolaktin ölçümünün tekrarlanması

Dev hipofiz adenomları varlığında serum prolaktin düzeyinin beklenmedik şekilde düşük çıkması durumunda akla ilk gelmesi gereken 'Hook etkisi'dir. Bu laboratuvar artefaktı, aşırı miktardaki prolaktinin ölçüm kitindeki antikorları doyurması sonucu oluşur. Serumun 1:100 veya daha fazla dilüe edilerek tekrar çalışılması, antijen konsantrasyonunu düşürerek gerçek prolaktin düzeyinin ortaya çıkmasını sağlar. Bu ayrım kritiktir, çünkü dev bir prolaktinoma tanısı konulursa hasta cerrahi yerine dopamin agonisti ile medikal olarak tedavi edilebilir.

Step-by-Step Solution

Klinik, radyolojik ve laboratuvar verilerini karşılaştırın.

4.8 cm'lik dev kitle varlığına rağmen prolaktin düzeyinin sadece 54 ng/mL olduğu saptandı.

Dev prolaktinomalarda immünometrik ölçüm hataları (Hook etkisi) sık görülür.

Hook etkisi mekanizmasını değerlendirin.

Aşırı yüksek antijen (prolaktin) miktarı, ölçümde kullanılan antikorları doyurarak 'sandviç' kompleksinin oluşumunu engeller.

Bu durum laboratuvarda yalancı düşük sonuç çıkmasına neden olur.

Ayırıcı tanıları (sap basısı, makroprolaktinemi) eleyin.

Sap basısı prolaktini genelde 200 ng/mL'nin altında tutar ancak bu kadar büyük kitlelerde Hook etkisi dışlanmadan kitle non-fonksiyonel kabul edilmemelidir.

Yanlışlıkla non-fonksiyonel adenom tanısı konulmasını ve gereksiz cerrahiyi önlemek için dilüsyon şarttır.

Key Concept

Hook Etkisi (Çengel Etkisi)

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic