Metastatik melanom tanısıyla ipilimumab (CTLA-4 inhibitörü) ve nivolumab tedavisi alan 58 yaşındaki erkek hasta, tedavinin 10. haftasında şiddetli baş ağrısı, aşırı halsizlik, iştahsızlık ve bulantı şikayetleriyle acil servise başvuruyor.
Fizik muayenede genel durum orta, bilinç açık, kan basıncı 85/55 mmHg, nabız 108/dk saptanıyor. Nörolojik muayenede görme alanı defekti saptanmıyor. Laboratuvar tetkikleri aşağıdaki gibidir:
| Parametre | Sonuç | Normal Aralık |
|---|---|---|
| Sodyum | 131 mEq/L | 135-145 |
| Potasyum | 4.1 mEq/L | 3.5-5.0 |
| Glukoz | 68 mg/dL | 70-100 |
| Kortizol (Sabah) | 1.2 µg/dL | 5-23 |
| ACTH | 8 pg/mL | 10-60 |
| sT4 | 0.6 ng/dL | 0.9-1.7 |
| TSH | 0.15 µIU/mL | 0.5-4.5 |
| Prolaktin | 18 ng/mL | < 20 |
Hipofiz MR görüntülemesinde, hipofiz bezinde diffüz global büyüme ve infundibulumda kalınlaşma izlenmiş olup kanama odağı saptanmamıştır. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?
- İmmün kontrol noktası inhibitörü ilişkili hipofizitAnswer
- BPrimer sürrenal yetmezlik (Addison hastalığı)
- CHipofiz metastazı
- DHipofiz apopleksisi
- ETSH salgılayan hipofiz adenomu (TSHoma)
Answer
İmmün kontrol noktası inhibitörü ilişkili hipofizit
Hastada metastatik melanom tedavisi için kullanılan CTLA-4 inhibitörü (ipilimumab) öyküsü mevcuttur. Bu ilaç grubunun en önemli endokrin yan etkisi hipofizittir. Klinik olarak baş ağrısı ve panhipopituitarizm (özellikle ACTH ve TSH aksı tutulumu) ile prezente olur. Laboratuvar bulgularında düşük kortizol ile birlikte düşük/normal ACTH olması santral (sekonder) bir patolojiyi işaret eder ve primer adrenal yetmezliği dışlar. MR'da hipofiz bezinin diffüz büyümesi ve sap kalınlaşması hipofizit için tipik radyolojik bulgudur. Apopleksiden kanama olmamasıyla, adenomdan diffüz büyümeyle ayrılır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İmmün kontrol noktası inhibitörleri (özellikle Ipilimumab) kullanan hastalarda gelişen baş ağrısı ve hipofiz yetmezliği tablosunda, ACTH düşüklüğü ile karakterize santral yetmezlik ve MR'da diffüz büyüme görülmesi Hipofizit tanısını koydurur.