yaşında bir kadın hasta, son aylarda şiddeti artan baş ağrısı nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Çekilen kontrastlı hipofiz manyetik rezonans (MR) incelemesinde; hipofiz sapına bası yapan, optik kiazmayı yukarı iten çapında bir makroadenom saptanıyor. Hastanın bazal laboratuvar tetkiklerinde; prolaktin düzeyi (N: ) olarak ölçülürken; , serbest , ve düzeyleri normal sınırlarda bulunuyor. Bu hastadaki hafif prolaktin yüksekliğinin en olası mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- Hipotalamik dopaminerjik inhibisyonun ortadan kalkması (Sap basısı etkisi)Answer
- BAdenoma bağlı aşırı prolaktin sentezi ve sekresyonu
- CYüksek prolaktin düzeylerinin laboratuvarda yanlış düşük ölçülmesi (Hook etkisi)
- DPrimer hipotiroidiye sekonder gelişen TRH artışı
- EAntidopaminerjik ilaç kullanımına bağlı iatrojenik hiperprolaktinemi
Answer
En olası mekanizma, hipotalamik dopaminerjik inhibisyonun ortadan kalkmasıdır (Sap basısı/Stalk effect).
Hipotalamustan salınan dopamin, hipofiz sapı yoluyla hipofiz ön lobuna ulaşarak prolaktin salınımını sürekli baskılar (tonik inhibisyon). Hipofiz sapına bası yapan herhangi bir kitle (bu vakada non-fonksiyone makroadenom), dopaminin taşınmasını engelleyerek bu baskıyı ortadan kaldırır ve prolaktin düzeylerinin hafifçe ( ) yükselmesine neden olur. Bu durum 'sap basısı' veya 'stalk effect' olarak adlandırılır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sap Basısı (Stalk Effect) Fenomeni
Practice More
Eğer prolaktin düzeyi olsaydı ve kitle sap basısı yapmasaydı, yaklaşımınız nasıl değişirdi? (Makroprolaktinoma ve dopamin agonisti tedavisi düşünülürdü).
Estimated Time:1m 30s