Temel Cerrahi Prensipler

$72$ yaşında erkek hasta, rektum kanseri nedeniyle uygulanan anterior rezeksiyonun $4$. gününde ani gelişen nefes darlığı, hipotansiyon ve konfüzyon nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenede kan basıncı $80/50\text{ mmHg}$, nabız $124\text{/dk}$, solunum sayısı $28\text{/dk}$ ve juguler venöz dolgunluk saptanıyor. Akciğer oskültasyonu her iki sahada doğal olarak değerlendiriliyor.

Hastaya uygulanan pulmoner arter kateterizasyonu sonuçları aşağıdadır:

Bu klinik tablo ve hemodinamik veriler ışığında en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

62 yaşında bir hastaya yapılan elektif kolesistektomi operasyonundan 6 ay sonra insizyon hattı değerlendiriliyor. Bu dönemdeki yara iyileşmesi süreci ve doku özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$28$ yaşında kadın hasta, elektif kolesistektomi operasyonu sırasında $1$ ünite eritrosit süspansiyonu transfüzyonu başlandıktan birkaç dakika sonra ani gelişen hipotansiyon, nefes darlığı, stridor ve yaygın ürtiker ile karakterize bir tablo gelişiyor. Hastanın özgeçmişinde çocukluğundan itibaren tekrarlayan sinüzit ve bronşit öyküsü olduğu öğreniliyor.

Bu klinik tabloda en olası patofizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Cerrahi pratikte 'birincil (primer) iyileşme' ile kapatılan bir yaranın, 'ikincil (sekonder) iyileşme'ye bırakılan bir yaradan temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

$68$ yaşında erkek hasta, sigmoid kolon kanseri nedeniyle elektif sol hemikolektomi ve primer uç-uca anastomoz uygulanması sonrası postoperatif $5$. günündedir. O ana kadar takiplerinde herhangi bir sorun saptanmayan hastada, son $4$ saattir gelişen ve başka bir nedene bağlanamayan taşikardi ($122/\text{dk}$) ve hafif huzursuzluk gözleniyor. Vücut ısısı $37.8^\circ\text{C}$, kan basıncı $110/70\text{ mmHg}$ ve solunum sayısı $22/\text{dk}$'dır. Batın muayenesinde hafif distansiyon dışında defans veya rebound saptanmıyor; dreninden $40\text{ cc}$ seröz mayi geliyor. Bu klinik tabloda öncelikle aşağıdakilerin hangisinden şüphelenilmelidir?

$65$ yaşında erkek hastaya, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ve uzun süreli sigara kullanım öyküsü eşliğinde, rektum kanseri nedeniyle abdominoperineal rezeksiyon uygulanmıştır. Postoperatif $4.$ günde hastada aniden gelişen şiddetli nefes darlığı, göğüs ağrısı ve huzursuzluk tablosu ortaya çıkıyor. Fizik muayenede kan basıncı $85/50$ mmHg, nabız $130/dk$, solunum sayısı $32/dk$ ve $SpO_2$ $\%$ $84$ (oda havasında) ölçülüyor. Boyun venlerinde dolgunluk saptanan hastanın akciğer oskültasyonu bilateral doğal olarak değerlendiriliyor. Arteryel kan gazı analizinde $pH$: $7.48$, $PCO_2$: $30$ mmHg ve $PO_2$: $58$ mmHg saptanıyor. Bu hastada gelişen tablonun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$70$ yaşında erkek hasta, rüptüre abdominal aort anevrizması nedeniyle uygulanan acil cerrahi sonrası yoğun bakım ünitesinde $10$ gündür mekanik ventilatör desteğinde izlenmektedir. Postoperatif süreçte total parenteral nütrisyon (TPN) alan hastada yeni gelişen ateş, sağ üst kadran ağrısı ve lökositoz saptanıyor. Fizik muayenede sağ hipokondriyumda hassasiyet ve dolgunluk belirleniyor. Yapılan hepatobiliyer ultrasonografide safra kesesi duvar kalınlığının $6$ mm olduğu ve kese çevresinde mayi bulunduğu rapor edilirken, lümende taş izlenmiyor. Bu klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Romatoid artrit tanısıyla uzun süredir kortikosteroid (prednizolon 10 mg/gün) tedavisi gören 52 yaşındaki kadın hasta, intestinal perforasyon nedeniyle acil operasyona alınıyor. Postoperatif dönemde hipotansiyonu (BP: 80/50 mmHg) gelişen hastaya yeterli sıvı resüsitasyonu yapılıyor ve santral venöz basınç (CVP) 12 mmHg olarak ölçülüyor. Yüksek doz noradrenalin infüzyonuna rağmen arteryel kan basıncı yükselmeyen hastanın laboratuvar tetkiklerinde sodyum 128 mEq/L, potasyum 5.8 mEq/L saptanıyor.

Bu klinik tabloda hipotansiyonun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

45 yaşında kadın hasta, multinodüler guatr nedeniyle total tiroidektomi yapıldıktan sonra postoperatif $2$. günde ellerinde kasılma ve ağız çevresinde karıncalanma şikayeti ile başvuruyor. Fizik muayene sırasında hastanın fasiyal siniri üzerine (tragusun $2\text{ cm}$ önü) parmakla hafifçe vurulduğunda, aynı taraf üst dudak ve burun kanadında seğirme (kontraksiyon) gözleniyor. Hastanın laboratuvar değerleri; $\text{Na}^+: 139\text{ mEq/L}$, $\text{K}^+: 4.1\text{ mEq/L}$, $\text{Cl}^-: 104\text{ mEq/L}$, $\text{Total Ca}^{2+}: 7.0\text{ mg/dL}$ ve $\text{Albumin}: 4.0\text{ g/dL}$ şeklindedir. Bu hastada saptanan fizik muayene bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, yüksekten düşme sonrası gelişen pelvik fraktür ve karın içi kanama nedeniyle acil operasyona alınıyor. Hastaya masif transfüzyon protokolü uygulanarak $1:1:1$ oranında eritrosit süspansiyonu, taze donmuş plazma ve trombosit süspansiyonu veriliyor. Operasyonun $2$. saatinde, cerrahi olarak kontrol altına alınmış odakların dışında, tüm diseksiyon yüzeylerinden yaygın sızıntı şeklinde mikrovasküler kanama başladığı fark ediliyor. Hastanın o andaki vücut ısısı $33.2^{\circ}C$, arteriyel kan gazında $pH$ değeri $7.18$ ölçülüyor. Laboratuvara $37^{\circ}C$'de çalışılmak üzere gönderilen koagülasyon testlerinde $PT$ ve $aPTT$ değerleri normal sınırın üst limitine yakın bulunuyor.

Bu hastadaki kanama diyatezinin en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Elektif bir cerrahi operasyon sonrası yara iyileşmesinin en erken evrelerinde, fibrin pıhtısı içindeki trombositlerin $\alpha$ granüllerinden salınan ve hem inflamatuar hücreler hem de fibroblastlar için en güçlü kemotaktik uyaran olarak kabul edilen büyüme faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Yara iyileşmesinin proliferatif fazında; fibroblastların proliferasyonu, miyofibroblast diferansiyasyonu ve ekstraselüler matriks sentezinin en güçlü stimülanı Transforming Growth Factor-beta ($TGF-\beta$)'dır. Ancak $TGF-\beta$, sentezlendikten sonra Latency-Associated Peptide ($LAP$) ve Latent $TGF-\beta$ Binding Protein ($LTBP$) ile birleşerek 'Large Latent Complex' ($LLC$) halinde matrikste depolanır. Yara bölgesindeki doku gerilimi ve hücresel aktiviteler sırasında, bu latent kompleksin aktive edilerek $TGF-\beta$'nın reseptörlerine bağlanmasını sağlayan en kritik moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında erkek hasta, sığ bir havuza balıklama atlama sonrası gelişen boyun ağrısı ve ekstremitelerde hareket kaybı şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede $C5$ seviyesinin altında motor ve duyusal fonksiyon kaybı ile birlikte anal sfinkter tonusunda azalma saptanıyor. Kan basıncı $75/45$ $mmHg$, nabız $48/dk$ ve solunum sayısı $20/dk$ olarak ölçülüyor. Hastanın ekstremitelerinin sıcak ve pembe olduğu izleniyor. Yapılan invaziv hemodinamik monitorizasyonda santral venöz basınç ($CVP$) $2$ $mmHg$, pulmoner kapiller uç basıncı ($PCWP$) $4$ $mmHg$, kardiyak indeks ($CI$) $1.9$ $L/dk/m^2$ ve sistemik vasküler direnç ($SVR$) $550$ $dynes\cdot sec/cm^5$ saptanıyor. Bu klinik tablo ve hemodinamik veriler ışığında en olası tanı ve temel patofizyolojik mekanizma eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında erkek hasta, kronik obstrüktif akciğer hastalığı ($KOAH$) nedeniyle uzun süreli sistemik steroid kullanımı öyküsüne sahiptir. Acil laparotomi sonrası postoperatif $2.$ saatte hastada belirgin hipotansiyon ($75/45 mmHg$) ve taşikardi ($115/dak$) gelişiyor. Hastaya uygulanan $3000 ml$ kristaloid ve kolloid sıvı resüsitasyonuna rağmen kan basıncında düzelme saptanmıyor. Yapılan hemodinamik monitörizasyonda aşağıdaki değerler ölçülüyor:

Bu klinik tablo ve hemodinamik verilere göre, hastadaki en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında kadın hasta, trafik kazası sonrası gelişen dalak rüptürü nedeniyle acil splenektomi operasyonuna alınıyor. Ameliyat sırasında masif transfüzyon protokolü uygulanan hastada, cerrahi odakların kontrol edilmesine rağmen yaygın mikrovasküler sızıntı şeklinde kanamanın devam ettiği gözleniyor.

Hastanın laboratuvar tetkik sonuçları aşağıdadır:

Bu hastada fibrinojen replasmanı amacıyla kriyopresipitat transfüzyonu yapılması planlandığına göre, aşağıdaki pıhtılaşma faktörlerinden hangisi bu transfüzyon ile anlamlı düzeyde yerine konulamaz?

Ağırlığı $130 \text{ kg}$ (Vücut kitle indeksi: $42 \text{ kg/m}^2$) olan 62 yaşında erkek hastaya, elektif infrarenal abdominal aort anevrizması onarımı ve sentetik greft interpozisyonu operasyonu uygulanmaktadır. Operasyon saat $08:00$'de başlamış, anestezi indüksiyonu sırasında saat $07:45$'te profilaktik olarak $2 \text{ gram}$ sefazolin intravenöz uygulanmıştır. Operasyon süresince toplam $1000 \text{ mL}$ kan kaybı olmuş ve operasyon saat $13: 00$'de tamamlanmıştır.

Bu hastada cerrahi alan enfeksiyonlarının (CAE) önlenmesi ve sınıflandırılması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

42 yaşında bir erkek hasta, geniş bir retroperitoneal tümör rezeksiyonu sırasında gelişen masif kanama nedeniyle $8$ ünite eritrosit süspansiyonu ve $6$ ünite taze donmuş plazma replasmanı almıştır. Operasyonun bitiminden $3$ saat sonra hastada ani başlayan nefes darlığı, taşikardi ve kan basıncında $85/45 \ mmHg$ seviyesine düşüş gözlenmiştir. Fizik muayenede her iki akciğer bazalinde yaygın raller duyulurken, santral venöz basınç ($CVP$) normal ($6 \ mmHg$) saptanmıştır. Akciğer grafisinde bilateral yaygın alveoler infiltrasyonlar izlenen bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Ağırlığı $135 \text{ kg}$ olan ve özgeçmişinde penisilin kullanımı sonrası 'anafilaksi' öyküsü bulunan $58$ yaşındaki erkek hastaya, 'pankreas başı tümörü' nedeniyle elektif 'Pankreatoduodenektomi (Whipple)' operasyonu planlanmaktadır. Bu hastada cerrahi alan enfeksiyonlarının (CAE) önlenmesi ve sınıflandırılması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$70$ yaşında, hipertansiyon ve kronik böbrek yetmezliği öyküsü olan bir hastaya preoperatif hazırlık amacıyla $2$ ünite eritrosit süspansiyonu transfüzyonu planlanmıştır. İkinci ünitenin transfüzyonu sırasında hastada ani gelişen nefes darlığı, öksürük ve ortopne gelişiyor. Fizik muayenede her iki akciğer bazalinde raller, juguler venöz dolgunluk ve $S3$ gallop ritmi saptanıyor. Tansiyonu $170/100 \text{ mmHg}$, nabzı $110/\text{dakika}$, ateşi ise $36.8^\circ \text{C}$ ölçülen bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cerrahi bir operasyon sonrası $3.$ günde olan bir hastada, yara iyileşme sürecinin normal ilerlemesi ve yapısal protein sentezi için doku oksijenasyonu ($PO_2$) kritik önem taşır. Oksijenin kollajen sentezi üzerindeki bu doğrudan etkisi, aşağıdaki süreçlerin hangisinde zorunlu bir kofaktör olarak kullanılmasından kaynaklanır?