Romatoloji

46 yaşında kadın hasta; son 4 aydır merdiven çıkarken zorlanma, kollarını yukarı kaldırmada güçlük ve halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde üst göz kapaklarında ödemli morarma (helyotrop döküntü) ve metakarpofalangeal eklemler üzerinde eritematöz, hafif kabarık lezyonlar (Gottron papülleri) izleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kreatin kinaz (CK) düzeyi $4200 U/L$ (N: <170) saptanıyor. Bu hasta ve klinik tablo ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

34 yaşında kadın hasta, son iki yıldır soğuk havalarda ellerinde oluşan renk değişikliği (beyazlaşma ve morarma), parmaklarında şişlik ve yaygın eklem ağrıları şikayetleriyle romatoloji polikliniğine başvuruyor.

Fizik muayenede her iki el parmaklarında sosis benzeri şişlik (puffy fingers), metakarpofalangeal eklemlerde hassasiyet saptanıyor ancak sklerodaktili veya malar döküntü izlenmiyor.

Yapılan laboratuvar tetkiklerinde:

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları eşliğinde, hastada Karma Bağ Dokusu Hastalığı (MCTD) tanısını kesinleştirmek için saptanması gereken en karakteristik otoantikor aşağıdakilerden hangisidir?

Eklemlerinde ağrı ve şişlik şikayetiyle başvuran $50$ yaşındaki kadın hastada Romatoid Artrit ($RA$) düşünülmektedir. Bu hastada $2010$ ACR/EULAR sınıflandırma kriterlerine göre tanısal puanlama yapılırken, 'seroloji' kategorisinde değerlendirmeye alınan laboratuvar testleri aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

28 yaşında kadın hasta, 10 haftadır devam eden halsizlik ve her iki el parmaklarında sabahları 1 saatten uzun süren tutukluk şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede her iki el 2. ve 3. metakarpofalangeal (MKF) ve proksimal interfalangeal (PİF) eklemlerde ağrılı şişlik (sinovit) saptanıyor. Sistemik sorgulamada ağız kuruluğu veya döküntü tariflemiyor. Laboratuvar tetkiklerinde Eritrosit Sedimantasyon Hızı (ESH) 48 mm/saat ve C-reaktif protein (CRP) yüksek bulunurken, Romatoid Faktör (RF) negatif saptanıyor. El radyografisinde eklem aralığında daralma veya erozyon izlenmiyor. Bu hastada tanıyı kesinleştirmek ve radyografik progresyon (erozif hastalık) riskini öngörmek açısından en yararlı laboratuvar parametresi aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında kadın hasta, son $6$ aydır her iki elinde devam eden ağrı, şişlik ve sabahları $1$ saatten uzun süren eklem sertliği şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki el metakarpofalangeal (MKF) ve proksimal interfalangeal (PİF) eklemlerde sinovit bulguları saptanırken, distal interfalangeal (DİF) eklemlerin korunduğu görülüyor. Laboratuvar tetkiklerinde Anti-siklik sitrüllinlenmiş peptid (Anti-CCP) pozitifliği ve yüksek eritrosit sedimantasyon hızı ($45$ mm/saat) saptanıyor. Hastanın çekilen el grafisinde juksta-artiküler osteopeni ve eklem aralıklarında hafif daralma izleniyor.

Bu hastanın hastalığının doğal seyrinde görülmesi beklenen en karakteristik radyolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

64 yaşında erkek hasta, 4 aydır giderek artan, sandalyeden kalkmakta ve saçını taramakta zorlanma şikayetleri ile başvuruyor. Öyküsünde koroner arter hastalığı ve hiperlipidemi nedeniyle 6 yıldır atorvastatin kullandığı, şikayetleri başlayınca aile hekimi tarafından ilacın kesildiği, ancak güçsüzlüğün azalmayıp şiddetlendiği öğreniliyor. Fizik muayenede proksimal kas gücü üst ve alt ekstremitede 3/5, distal kas gücü tam olarak değerlendiriliyor; cilt döküntüsü saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde CK düzeyi 8.500 U/L olarak bulunuyor. Yapılan kas biyopsisinde yaygın kas lifi nekrozu ve rejenerasyonu izlenirken, belirgin bir inflamatuar infiltrasyonun eşlik etmediği (pausi-immün) görülüyor. Bu hastanın tanısında en olası spesifik otoantikor aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $15$ yıldır ankilozan spondilit tanısıyla takip edilmektedir. Son zamanlarda eforla artan nefes darlığı ve çarpıntı şikayetleriyle başvuran hastanın fizik muayenesinde kan basıncı $150/50$ $mmHg$ ölçülüyor. Oskültasyonda aort odağında, sternumun sol kenarı boyunca daha iyi duyulan, erken diyastolik 'decrescendo' karakterde bir üfürüm saptanıyor. Bu hastada saptanan üfürümün en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında erkek hasta, her iki elinde yaklaşık $2$ yıldır devam eden ağrı ve hareket kısıtlılığı şikayetiyle başvuruyor. Ağrının özellikle $2.$ ve $3.$ metakarpofalangeal (MKF) eklemlerde belirgin olduğu, kullanım ile arttığı ve sabahları yaklaşık $10$ dakika süren bir eklem sertliğinin eşlik ettiği öğreniliyor. Fizik muayenede MKF eklemlerde kemiksi genişleme ve hafif hassasiyet saptanırken, aktif sinovit bulgusuna rastlanmıyor. El grafisinde $2.$ ve $3.$ MKF eklem aralıklarında asimetrik daralma, subkondral skleroz ve metakarp başlarının radial yüzünde kanca benzeri (hook-like) osteofitler izleniyor. Laboratuvar incelemesinde açlık kan şekeri $145 mg/dL$, ALT ve AST düzeylerinde hafif yükseklik saptanıyor. Bu hastada kesin tanıya yönelik istenmesi gereken ilk tetkik ve eklem şikayetlerinin yönetimi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

38 yaşında erkek hasta, 12 yıldır Ülseratif Kolit tanısı ile takip edilmektedir. Bir yıl önce medikal tedaviye dirençli aktif hastalık nedeniyle hastaya total proktokolektomi uygulanmıştır. Hasta polikliniğe son 4 aydır giderek artan, sabahları belirginleşen, egzersizle azalan bel ağrısı ve tutukluk şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede lomber hareket açıklığı kısıtlı ve modifiye Schober testi 3 cm olarak ölçülüyor. Bu hastanın mevcut romatolojik tablosu ve seyri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ankilozan spondilit (AS) tanı, klinik özellikler ve tedavi yaklaşımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$48$ yaşında erkek hasta; son $3$ haftadır giderek artan nefes darlığı, kuru öksürük ve parmaklarda ağrılı yaralar nedeniyle başvuruyor. Fizik muayenesinde proksimal kas gücü $5/5$ düzeyinde saptanıyor. Dermatolojik bakısında metakarpofalangeal eklemler üzerinde eritemli Gottron papülleri, avuç içinde ağrılı hiperkeratotik lezyonlar ("ters Gottron") ve parmak uçlarında dijital ülserler dikkati çekiyor. Akciğer grafisinde bilateral bazallerde retiküler gölgelenmeler saptanması üzerine çekilen yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografide (HRCT) hızlı ilerleyen interstisyel akciğer hastalığı (Hİ-İAH) ile uyumlu buzlu cam dansiteleri izleniyor. Bu hastanın klinik tablosu ve radyolojik bulguları dikkate alındığında, aşağıdaki otoantikorlardan hangisinin pozitif saptanması en olasıdır?

$24$ yaşında erkek hasta; yılda en az $3$ kez tekrarlayan ağrılı ağız içi yaraları ve skrotum bölgesinde iyileşirken skar (iz) bırakan ağrılı ülserler şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde bilateral ön üveit ve alt ekstremitede eritema nodosum benzeri lezyonlar saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Sjögren sendromu şüphesi olan bir hastada, ekzokrin bez tutulumuna bağlı olarak gelişen gözyaşı miktarındaki azalmayı (kseroftalmi) objektif olarak değerlendirmek amacıyla klinik pratikte en yaygın kullanılan test aşağıdakilerden hangisidir?

Sistemik lupus eritematozus (SLE) tanılı bir hastada, takip sürecinde yeni ortaya çıkan bacaklarda ödem ve idrarda koyulaşma şikayetleri sonrası yapılan tetkiklerde proteinüri ve mikroskobik hematüri saptanmıştır. Bu hastada lupus nefriti aktivitesini ve alevlenmeyi (flare) göstermede en değerli olan laboratuvar parametresi aşağıdakilerden hangisidir?

38 yaşında erkek hasta, son 2 yıldır şiddetlenen ve oral steroid tedavisine ihtiyaç duyan astım atakları nedeniyle takip edilmektedir. Hasta son 10 gündür sağ el bileğinde güçsüzlük, sol ayak tabanında yanıcı ağrı ve uyuşma şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenede her iki alt ekstremitede palpabl purpura ve sağ elde 'düşük el' görünümü saptanıyor. Tam kan sayımında lökosit 13.500/mm³ ve eozinofil oranı %26 olarak bulunuyor. Akciğer grafisinde her iki akciğerde gezici (migratuvar) infiltrasyonlar izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$30$ yaşında erkek hasta, son $1$ yıldır artan bel ağrısı ve sabahları $45$ dakikadan uzun süren bel tutukluğu şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde tekrarlayan ağrılı göz kızarıklığı (üveit) atakları olduğu öğreniliyor. Fizik muayenesinde bilateral sakroiliak eklem hassasiyeti saptanırken, göğüs ekspansiyonu $2$ $cm$ (normal $>5$ $cm$) olarak ölçülüyor. Bu hastanın klinik tablosu ve olası tanı süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$52$ yaşında kadın hasta, $15$ yıldır seropozitif Romatoid Artrit ($RA$) tanısıyla takip edilmektedir. Son dönemde tekrarlayan sinopulmoner enfeksiyonlar nedeniyle başvuran hastanın fizik muayenesinde palpe edilebilen belirgin splenomegali saptanmıştır. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin $10,8$ $g/dL$, beyaz küre $1.850/mm^3$ ve mutlak nötrofil sayısı $750/mm^3$ olarak ölçülmüştür. Bu klinik bulgular ışığında en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında kadın hasta; son $3$ aydır devam eden aralıklı ateş, saç dökülmesi, ağızda tekrarlayan ağrılı yaralar ve nefes darlığı şikayetleriyle romatoloji polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenede plevral efüzyon saptanırken; laboratuvar incelemesinde $24$ saatlik idrarda $0.8\ gram$ proteinüri, $Anti-Sm$ antikor pozitifliği ve $ANA$ titresi $1:640$ (homojen patern) saptanıyor. Bu hastada, $2019\ EULAR/ACR$ Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) sınıflandırma kriterleri uyarınca hesaplanan mevcut puan durumu düşünüldüğünde; aşağıdaki bulgulardan hangisinin eklenmesi toplam skoru değiştirmez?

$55$ yaşında kadın hasta, $8$ yıldır her iki el proksimal interfalangeal ($PİF$) ve metakarpofalangeal ($MKF$) eklemlerinde simetrik şişlik ve sabahları yaklaşık $2$ saat süren tutukluk ile seyreden Romatoid Artrit ($RA$) tanısıyla takip edilmektedir. Metotreksat ($25$ $mg$/hafta) ve sülfasalazin ($2$ $g$/gün) tedavisine rağmen son $6$ aydır eklem ağrılarında artış ve radyografide yeni marjinal erozyonlar saptanmıştır ($DAS28$ skoru: $5,8$). Hastanın özgeçmişinde $2$ yıl önce geçirilmiş miyokard enfarktüsü sonrası gelişen Evre $III$ ($NYHA$) kalp yetersizliği (sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu: $\%30$) öyküsü mevcuttur. Bu hastada tedaviye biyolojik veya hedefe yönelik sentetik bir hastalık modifiye edici ilaç ($DMARD$) eklenmesi planlandığında, aşağıdaki ilaç gruplarından hangisinin kullanımı kontrendikedir?

$29$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $6$ aydır devam eden, istirahatle artan ve hareketle azalan bel ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde $2$ yıl önce üveit atağı geçirdiği öğrenilen hastanın fizik muayenesinde modifiye Schober testi $3$ cm olarak ölçülüyor. Çekilen konvansiyonel sakroiliak eklem grafileri normal (Evre $0$) olarak değerlendiriliyor. Bu hastada tanıyı kesinleştirmek için bir sonraki aşamada yapılması en uygun tetkik aşağıdakilerden hangisidir?