Gut Tedavisi

Böbrek fonksiyonlarında hafif azalma (Evre $3$ kronik böbrek hastalığı) bulunan $67$ yaşındaki erkek hasta, tekrarlayan gut ataklarının profilaksisi amacıyla günde tek doz bir ilaç kullanmaktadır. Hastaya alt solunum yolu enfeksiyonu tanısıyla ampirik olarak klaritromisin tedavisi başlanıyor. Antibiyotik tedavisinin $4.$ gününde hasta; şiddetli sulu ishal, yaygın kas zayıflığı ve oligüri şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Laboratuvar incelemelerinde ciddi miyoglobinüri, yüksek kreatin kinaz (CK) seviyeleri ve pansitopeni saptanıyor.

Bu hastada hayatı tehdit eden söz konusu toksisite tablosunun ortaya çıkmasına neden olan gut ilacı ve bu tabloyu tetikleyen asıl farmakokinetik etkileşim mekanizması aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

64 yaşında erkek hasta, kronik gut artriti tedavisi için allopurinol kullanırken vücudunda yaygın makülopapüler döküntüler gelişmesi üzerine polikliniğe başvuruyor. Yapılan değerlendirme sonucu allopurinol tedavisi kesilen bu hastada, ürik asit sentezini azaltmak amacıyla kullanılabilecek, pürin yapısında olmayan selektif ksantin oksidaz inhibitörü aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik gut artriti nedeniyle hiperürisemi tedavisi planlanan $60$ yaşındaki bir erkek hastanın tıbbi öyküsünde, geçirilmiş miyokard enfarktüsü sonrası koruyucu amaçla günde $100$ mg aspirin kullanımı olduğu saptanmıştır. Bu hastada ürikozürik bir ajan olan probenesid tedavisine başlanmasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$62$ yaşında erkek hasta, son bir yıl içinde üç kez sağ ayak başparmağında (podagra) ani başlayan şiddetli ağrı, ısı artışı ve şişlik ile karakterize akut gut atakları geçirmiştir. Hastanın tıbbi öyküsünde tekrarlayan nefrolitiyazis (böbrek taşı) atakları olduğu bilinmektedir. Bu hastada kronik hiperürisemi kontrolü için tercih edilmesi gereken en uygun ilaç ve tedavi başlangıcında gelişebilecek "mobilizasyon atağını" önlemek için eklenmesi gereken ajan aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Renal transplantasyon nedeniyle idame immünsupresif tedavide azatiyoprin kullanan 42 yaşındaki kadın hastada, tekrarlayan podagra atakları ve tofüs gelişimi üzerine antihiperürikemik tedavi planlanıyor. Tedaviye bir ürik asit sentez inhibitörü eklendikten iki hafta sonra hasta ateş, nötropeni ve trombositopeni tablosuyla acil servise başvuruyor.

Bu hastada gelişen kemik iliği toksisitesinin temel nedeni olan enzim inhibisyonu ve hücre içinde birikerek sitotoksik etki gösteren metabolit aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

$48$ yaşında erkek hasta, sağ ayak baş parmağında ani başlayan, gece uykudan uyandıran şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık (podagra) şikayetiyle başvuruyor. Akut gut artriti tanısı konulan hastaya kolşisin tedavisi başlanıyor. Bu hastada, ilacın mikrotübül polimerizasyonunu inhibe etmesine bağlı olarak gelişen, en sık görülen ve genellikle doz kısıtlamasına neden olan yan etki aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik gut tedavisi planlanan bir hastada, böbrek proksimal tübüllerindeki organik anyon taşıyıcılarını (OAT) yarışmalı olarak inhibe eden; bu özelliği sayesinde hem ürik asit atılımını artıran hem de penisilinlerin kan düzeyini yükseltmek amacıyla kullanılabilen ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Şiddetli tofüslü gut tanısı ile takip edilen ve konvansiyonel ksantin oksidaz inhibitörlerine dirençli olduğu belirlenen 55 yaşındaki erkek hastaya, ürik asidi suda daha iyi çözünen bir metabolite dönüştüren rekombinant bir enzim preparatı intravenöz yolla başlanıyor. Tedavinin takibinde hastada halsizlik ve idrar renginde koyulaşma gelişiyor; yapılan tetkiklerde hemoliz ve methemoglobinemi bulgularına rastlanıyor.

Bu klinik tabloya neden olan ilacın etki mekanizması sırasında açığa çıkan ve eritrosit hasarından sorumlu tutulan ara ürün aşağıdakilerden hangisidir?

$60$ yaşında erkek hasta, kronik gut artriti profilaksisi amacıyla bir ilaç kullanmaktadır. Bu hastada eşlik eden romatolojik bir hastalık nedeniyle tedaviye azatioprin eklendiğinde, ciddi kemik iliği toksisitesinden kaçınmak için azatioprin dozunun yaklaşık dörtte bire ($\%25$) düşürülmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu klinik duruma neden olan ilaç etkileşimi, aşağıdaki gut ilaçlarından hangisinin kullanımı ile ilişkilidir?

65 yaşında, evre 4 kronik böbrek yetmezliği ($GFR: 20$ mL/dk) ve anamnezinde peptik ülser perforasyonu öyküsü olan bir erkek hastada; sol diz ekleminde ani başlayan ısı artışı, kızarıklık ve şiddetli ağrı gelişmiştir. Eklem aspirasyonunda monosodyum ürat kristalleri saptanan bu hastada, akut gut atağının baskılanması için aşağıdaki tedavilerden hangisinin kullanılması en uygundur?

$68$ yaşında erkek hasta, kronik gut artriti profilaksisi amacıyla günde bir kez $0.5$ mg kolşisin kullanmaktadır. Hastaya, gelişen solunum yolu enfeksiyonu nedeniyle klaritromisin reçete edilmiştir. Tedavinin dördüncü gününde hastada şiddetli karın ağrısı, sulu diyare, yaygın kas ağrıları ve belirgin halsizlik gelişmiştir. Yapılan laboratuvar incelemesinde pansitopeni ve kreatin kinaz ($CK$) yüksekliği saptanmıştır. Bu hastada gelişen klinik tablonun temel nedeni olan ilaç etkileşimi aşağıdakilerden hangisidir?

$68$ yaşında erkek hasta, kronik gut artriti tedavisi için günde bir kez $80$ mg febuksostat kullanmaktadır. Hastaya yeni tanı konulan otoimmün bir hastalık nedeniyle azatioprin tedavisi eklenmesi planlanmaktadır.

Bu iki ilacın eş zamanlı kullanımı ile ilgili farmakolojik açıdan en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Gut artriti patogenezinde, eklem aralığında biriken monosodyum ürat (MSÜ) kristalleri makrofajlar tarafından fagosite edildikten sonra hücre içi 'NLRP3 inflamozom' kompleksini aktive ederek şiddetli bir inflamatuvar yanıtı tetikler. Akut gut ataklarının standart tedavisinde kullanılan nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar (NSAİİ), kolşisin ve kortikosteroidlere yanıt alınamayan veya eşzamanlı şiddetli böbrek yetmezliği, aktif peptik ülser ve kontrolsüz diyabeti nedeniyle bu ajanların kullanımının kontrendike olduğu hastalarda, bahsi geçen inflamatuvar kaskadı spesifik olarak bloke eden hedefe yönelik biyolojik ajanlar endikedir.

Buna göre, yukarıda tanımlanan klinik senaryoda akut gut atağının tedavisi için tercih edilmesi gereken ajanın etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Son bir yıl içinde üç kez sağ ayak başparmağında ani başlayan, kızarıklık ve şiddetli ağrı (podagra) atağı geçiren $54$ yaşındaki erkek hastada kronik hiperürisemi tedavisine karar verilmiştir. Tedaviye bir ilaç eklendikten iki hafta sonra hastada akut gelişen renal kolik ağrısı ve hematüri saptanmış; yapılan görüntülemede ürik asit taşı izlenmiştir. Bu hastaya başlanan ilacın etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, sağ ayak başparmağında ani başlayan şiddetli ağrı, şişlik, ısı artışı ve hassasiyet (podagra) şikayetiyle acil servise başvuruyor. Akut gut atağı tanısı konulan hastaya bir farmakolojik tedavi başlanıyor. İlacın ikinci dozundan sonra hastada şiddetli karın ağrısı ve günde $10$ kezden fazla sulu diyare gelişiyor. Bu hastada kullanılan ilacın, bağırsaklarda görülen bu yan etkisinden sorumlu olan temel hücresel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında kadın hasta, sistemik lupus eritematozus (SLE) tanısıyla $2$ yıldır azatioprin ($100$ mg/gün) kullanmaktadır. Hastada son bir ayda gelişen podagra atakları nedeniyle ürik asit düzeyini düşürmek amacıyla tedaviye allopürinol ($300$ mg/gün) eklenmiştir. Tedavinin $10$. gününde hastada yaygın mukozal kanamalar, halsizlik ve ateş gelişmiş; laboratuvar incelemesinde derin nötropeni ve trombositopeni (pansitopeni) saptanmıştır. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan temel farmakolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında, hipertansiyon ve kronik gut artriti olan bir erkek hastaya, koroner arter hastalığı profilaksisi amacıyla günde $100$ mg asetilsalisilik asit başlanmıştır. Takipte hastanın serum ürik asit düzeylerinin yükseldiği ve gut ataklarının sıklaştığı gözlenmiştir. Bu hastada gözlenen klinik durumun en olası farmakolojik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Sol dizinde ani başlayan şişlik, kızarıklık ve şiddetli ağrı şikayetiyle başvuran $58$ yaşındaki erkek hastada akut gut artriti atağı saptanmıştır. Bu hastanın akut atağını tedavi etmek amacıyla kullanılan ve nötrofillerin inflamasyon alanına göçünü mikrotübül polimerizasyonunu engelleyerek inhibe eden ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

58 yaşında erkek hasta, son bir yıl içerisinde üç kez geçirdiği akut eklem ağrısı atakları ve fizik muayenesinde saptanan tofüs varlığı nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde renal transplant öyküsü bulunan ve immünsüpresif tedavi olarak azatiyoprin kullanan hastanın serum ürik asit düzeyi $9.4 \, mg/dL$ olarak ölçülüyor. Bu hastada kronik gut yönetimi amacıyla ksantin oksidaz inhibitörü olan allopurinol başlanması planlanıyor.

Allopurinol tedavisi eklendiğinde azatiyoprin kaynaklı kemik iliği toksisitesinden kaçınmak için yapılması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$54$ yaşında, kronik tofüslü gut tanısı olan ve standart ksantin oksidaz inhibitörlerine dirençli seyreden bir erkek hastaya, tedavi amacıyla parenteral yoldan uygulanan bir ajan başlanıyor. Tedavinin ikinci haftasında hastada ani gelişen halsizlik, sarılık ve koyu renkli idrar şikayetleri ortaya çıkıyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin düzeyinde düşüş ve periferik yaymada 'ısırılmış hücreler' (bite cells) saptanıyor.

Bu hastadaki klinik tabloya neden olan ilacın etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?