Gram Negatif Koklar ve Kokobasiller

18 aylık, aşıları eksik olan bir çocuk; yüksek ateş, huzursuzluk ve ense sertliği şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Yapılan lomber ponksiyon sonrası beyin omurilik sıvısının (BOS) Gram boyamasında Gram negatif pleomorfik kokobasiller saptanıyor. BOS örneği kanlı agara ekildiğinde üreme gözlenmezken, aynı besiyerine *Staphylococcus aureus* çizgisi atıldığında bu çizginin hemen çevresinde küçük şeffaf kolonilerin oluştuğu (satellit fenomeni) görülüyor. Bu klinik tabloda etken olan bakterinin üremesi için *S. aureus* tarafından sağlanan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

$3$ yaşında, aşıları eksik olan bir çocuk; yaklaşık iki haftadır devam eden, nöbetler halinde gelen ve "hırıltılı/iç çekmeli" (whooping) karakterde sonlanan öksürük şikayetiyle getirilmiştir. Fizik muayenede konjonktival hemoraji saptanmış, laboratuvar incelemesinde ise belirgin lenfositoz ($35.000/\mu L$) dikkati çekmiştir. Bu klinik tabloya neden olan Gram negatif kokobasilin, solunum epiteli silyalı hücrelerinde DNA sentezini inhibe ederek hücrelerin dökülmesine ve mukosilyer temizliğin bozulmasına yol açan virülans faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Yabani tavşan avcılığı yaptıktan sonra el sırtında ağrılı bir ülser ve koltuk altında belirgin, hassas lenfadenopati gelişen bir hastadan alınan klinik örnekler laboratuvara gönderiliyor. Rutin kanlı ve çikolatamsı agarda üreme saptanmazken, sistein ile zenginleştirilmiş glukoz-sistein-kanlı agarda $3$. günde küçük, gri-beyaz kolonilerin ürediği gözleniyor. Bu enfeksiyona neden olan etken mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$34$ yaşında erkek hasta, $5$ gün önce avladığı bir yaban tavşanını yüzdükten sonra sağ işaret parmağında ağrılı bir ülser ve sağ koltuk altında ağrılı lenfadenopati gelişmesi şikayetiyle başvuruyor. Bu hastada en olası etkene yönelik aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Üniversite yurdunda kalan $20$ yaşında bir erkek öğrenci, ani başlayan yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı ve konfüzyon nedeniyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde ense sertliği ve alt ekstremitelerde basmakla solmayan peteşiyal döküntüler saptanıyor. Lomber ponksiyon örneğinin Gram boyamasında çok sayıda polimorf nüveli lökosit ve hücre içi Gram negatif diplokoklar görülüyor. Bu hastada saptanan peteşiyal döküntülerin ve gelişmesi muhtemel olan yaygın damar içi pıhtılaşmanın (DIC) patogenezinden sorumlu temel virulans faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

$3$ aylık bir bebekte yaklaşık $10$ gündür devam eden burun akıntısı ve hafif ateşi takiben, arka arkaya gelen şiddetli öksürük nöbetleri ve nöbet sonunda derin bir nefes alma (whoop) sesi duyulmaya başlanmıştır. Periferik yaymada belirgin lenfositoz saptanmış; nazofarenks sürüntüsünden Regan-Lowe besiyerinde inci tanesi görünümlü Gram negatif kokobasiller üretilmiştir. Bu bakterinin patogenezinde rol oynayan, kalsiyum-kalmodulin bağımlı olarak çalışan ve konak hücresinde doğrudan ATP'den c-AMP sentezleyerek immün hücre fonksiyonlarını inhibe eden virülans faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Üretral akıntı şikayeti olan bir erkek hastadan alınan klinik örnekten patojen *Neisseria* türlerini izole etmek amacıyla Thayer-Martin besiyeri kullanılmıştır. Bu besiyerinin bileşimine vankomisin, kolistin ve nistatin ($VCN$) gibi antibiyotikler eklenmektedir.

Besiyeri içeriğinde yer alan vankomisin, aşağıdaki mikroorganizma gruplarından hangisinin üremesini baskılamak amacıyla kullanılmaktadır?

$26$ yaşında erkek hasta, penis şaftında yer alan, dokunmakla oldukça ağrılı, kenarları düzensiz ve tabanı pürülan (kirli) görünümlü bir ülser şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede sol inguinal bölgede ağrılı, fluktuasyon veren lenfadenopati (bubon) saptanıyor. Ülser tabanından alınan sürüntü örneğinin Gram boyamasında Gram-negatif kokobasillerin "balık sürüsü" (school of fish) benzeri dizilim gösterdiği izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan etken ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$26$ yaşında erkek hasta; diz ve el bileğinde gezici karakterde ağrı ve eklemlerde şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede gövdede ve ekstremitelerin distalinde az sayıda, püstüler karakterde hemorajik deri lezyonları saptanıyor. Eklem sıvısı örneğinin Thayer-Martin besiyerindeki kültüründe oksidaz pozitif, Gram negatif diplokoklar izole ediliyor. Mikrobiyolojik incelemede bu suşun penisiline oldukça duyarlı ($MİK$ değeri çok düşük) olduğu, ancak taze insan serumunun kompleman aracılı bakterisidal etkisine karşı ileri derecede dirençli olduğu saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan suşun serum direncinden sorumlu olan temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) tanısı olan $65$ yaşında bir erkek hastada pürülan balgam ve artan nefes darlığı ile seyreden bir akut alevlenme tablosu gelişmiştir. Balgamın Gram yaymasında çok sayıda polimorf nüveli lökosit ve Gram negatif diplokoklar görülmüştür. Kültürde kanlı agarda gri-beyaz renkli, öze ile itildiğinde bütünlüğü bozulmadan besiyeri üzerinde kaydırılabilen ("hokey pulu" belirtisi) koloniler saptanmıştır. Oksidaz ve DNAse testi pozitif bulunan bu etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Doğa yürüyüşü ve avcılık öyküsü olan bir hastada, kene teması sonrası yüksek ateş, bölgesel ağrılı lenfadenopati ve deride iyileşmeyen ülserle seyreden bir klinik tablo gelişmiştir. Etken olan fakültatif intrasellüler Gram negatif kokobasilin; makrofajlar tarafından fagosite edildikten sonra fagozom-lizozom füzyonunu beklemeden, 'Patojenite Adası' ($FPI$) tarafından kodlanan bir mekanizma ile fagozom membranını parçalayarak sitozole geçtiği ve burada replike olduğu saptanmıştır.

Bu mikroorganizmanın fagozomdan kaçışını ve hücre içi sağkalımını sağlayan temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$3$ yaşında bir çocuk; ani başlayan yüksek ateş, boğaz ağrısı, yutma güçlüğü ve stridor şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde ağzından salya akışı izlenen hastanın lateral boyun grafisinde "başparmak belirtisi" (thumb sign) görülüyor. Hastadan alınan klinik örneklerin ekildiği koyun kanlı agarda üreme saptanmazken, *Staphylococcus aureus* ekimi yapılan bölgelerin çevresinde küçük koloniler (satellitizm) gözleniyor.

Bu tablodan sorumlu olan etkenin fagositoza direnç ve sistemik yayılımından sorumlu olan temel virülans faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında bir besici; yaklaşık $3$ haftadır devam eden aralıklı ateş, gece terlemesi ve yaygın eklem ağrısı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde splenomegali saptanıyor. Hastadan alınan kan kültüründe, inkübasyonun $5.$ gününde Gram negatif, küçük kokobasil yapısında, hareketsiz, kapsülsüz, katalaz ve oksidaz pozitif bakteriler üretiliyor. Tanı amacıyla yapılan standart tüp aglütinasyon testinde "prozon fenomeni" görülebileceği bilinen bu etken aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında bir veteriner hekim; son bir aydır devam eden, öğleden sonraları yükselen dalgalı ateş, gece terlemesi, halsizlik ve bel ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede hepatosplenomegali ve sakroileit saptanıyor. Hastadan alınan kan örneklerinde standart Wright tüp aglütinasyon testi negatif sonuçlanıyor. Ancak hastanın klinik tablosu ve mesleki öyküsü nedeniyle bruselloz tanısından kuvvetle şüpheleniliyor.

Bu hastada, standart Wright testinde blokan (non-aglütinan) antikorlar nedeniyle oluşabilecek yalancı negatifliği önlemek ve tanıyı doğrulamak için yapılması gereken en uygun test aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kreşte yürütülen tarama çalışmasında, $4$ yaşındaki sağlıklı bir çocuğun nazofarenksinden izole edilen ve Gram boyamasında Gram negatif diplokok morfolojisinde görülen bakterinin; Thayer-Martin besiyerinde ürediği, oksidaz ve katalaz pozitif olduğu; glukoz, maltoz ve laktozu fermente ettiği saptanıyor. Bu mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında erkek hasta, genital bölgesinde yaklaşık $1$ haftadır bulunan, oldukça ağrılı, tabanı kirli görünümlü bir ülser ve buna eşlik eden ağrılı inguinal lenfadenopati (bubo) şikayetiyle başvuruyor. Ülser tabanından alınan sürüntü örneğinin Gram boyamasında, lökositler arasında "balık sürüsü" (school of fish) dizilimi gösteren Gram negatif kokobasiller izleniyor. Bu enfeksiyona neden olan etkenin laboratuvar ortamında üretilmesi için besiyerine aşağıdakilerden hangisinin eklenmesi zorunludur?

Ateş, şiddetli baş ağrısı ve ense sertliği şikayetleriyle acil servise getirilen bir hastanın fizik muayenesinde peteşiyal döküntüler saptanmıştır. Yapılan beyin omurilik sıvısı (BOS) incelemesinde polimorf nüveli lökositler içerisinde Gram negatif diplokoklar izlenmiştir. Bu etken ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$38$ yaşında kadın hasta, sağ el bileğinde bir kedi tırmalaması sonrası yaklaşık $8$ saat içinde gelişen yaygın kızarıklık, şiddetli ağrı ve pürülan akıntı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede lenfanjit bulguları saptanıyor. Alınan örneklerin mikrobiyolojik incelemesinde; kanlı agarda mukoid koloniler oluşturan ancak MacConkey agarda üreme göstermeyen, oksidaz ve indol pozitif, Gram negatif kokobasiller saptanıyor. Bu enfeksiyona neden olan etkenle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sağlıklı bir bireyin nazofarenksinden yapılan tarama kültüründe izole edilen; kanlı agar ve çikolatamsı agarda üreyen, Gram boyamasında Gram negatif diplokok şeklinde görülen, oksidaz pozitif bir bakterinin biyokimyasal testlerinde glukoz ve maltozu fermente ettiği, ancak laktozu fermente etmediği saptanmıştır. Bu bakteri aşağıdakilerden hangisidir?

$3$ yaşında bir çocuk hasta, halsizlik ve hafif ateş şikayetleriyle pediatri polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenede mitral kapak odağında yeni bir üfürüm duyuluyor. Alınan kan kültürlerinin $5$. gününde şişelerde üreme sinyali alınıyor. Yapılan pasajlarda koyun kanlı agarda beta-hemoliz yapan ve agarda çöküntü ($pitting$) oluşturan koloniler gözleniyor. İzole edilen mikroorganizma Gram negatif kokobasil diziliminde olup, oksidaz pozitif ve katalaz negatiftir.

Bu klinik tabloya ve laboratuvar bulgularına göre, olası etken aşağıdakilerden hangisidir?