Question

Difficulty: HardKoşullu Olasılık

Bir satranç turnuvasında AA, BB ve CC oyuncuları mücadele etmektedir. Turnuva kuralları şu şekildedir:
- Her turda yalnızca iki oyuncu karşılaşır. Mağlup olan oyuncu elenmez ancak bir sonraki turda dinlenir (yani o tur oynamayan oyuncu ile bir önceki turun galibi karşılaşır).
- Turnuvadaki hiçbir maçta beraberlik yaşanmamaktadır.
- 1. turda AA ile BB karşılaşmıştır.
- Turnuva süresince oyuncuların birbirlerini yenme olasılıkları sabittir. AA'nın BB'yi yenme olasılığı 23\frac{2}{3}, AA'nın CC'yi yenme olasılığı 12\frac{1}{2} ve BB'nin CC'yi yenme olasılığı ise 35\frac{3}{5}'tir.

Buna göre, 3. turdaki maçı AA oyuncusunun kazandığı bilindiğine göre, 2. turdaki maçı BB oyuncusunun kazanmış olma olasılığı kaçtır?

  1. A
    319\frac{3}{19}
  2. B
    215\frac{2}{15}
  3. 619\frac{6}{19}Answer
  4. D
    1019\frac{10}{19}
  5. E
    38\frac{3}{8}

Answer

İstenen koşullu olasılık değeri 619\frac{6}{19}'dur.
3. turdaki maçı A oyuncusunun kazandığı bilindiğine göre örnek uzayımız A'nın 3. turda kazandığı üç farklı durumun olasılıkları toplamı olan 1945\frac{19}{45} değerine indirgenir. Bu durumlardan yalnızca 1. turu B'nin kazanıp, 2. turda B'nin C'yi yenmesi ve ardından 3. turda A'nın B'yi yenmesi durumunda 2. turu B kazanmış olur. Bu özel yolun olasılığı 215\frac{2}{15} olduğuna göre, koşullu olasılık değeri 2/1519/45=619\frac{2/15}{19/45} = \frac{6}{19} olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Turların eşleşmelerini ve olası sonuç dallarını belirleme
1. Tur: A - B maçı yapılır. İki olasılık vardır:
- A kazanır (Olasılık: 23\frac{2}{3}): Bu durumda 2. Tur C - A olur (B dinlenir).
- B kazanır (Olasılık: 13\frac{1}{3}): Bu durumda 2. Tur C - B olur (A dinlenir).
Olay akışını sistematik olarak takip edebilmek için ağaç diyagramı başlangıcı oluşturulur.
2
2. ve 3. tur sonuçlarına göre A'nın 3. turu kazandığı yolları analiz etme
Yol 1: A (1. turu kazanır) -> A (2. turda C'yi yener) -> A (3. turda B'yi yener)
Olasılık: 23×12×23=29\frac{2}{3} \times \frac{1}{2} \times \frac{2}{3} = \frac{2}{9}

Yol 2: B (1. turu kazanır) -> B (2. turda C'yi yener) -> A (3. turda B'yi yener)
Olasılık: 13×35×23=215\frac{1}{3} \times \frac{3}{5} \times \frac{2}{3} = \frac{2}{15}

Yol 3: B (1. turu kazanır) -> C (2. turda B'yi yener) -> A (3. turda C'yi yener)
Olasılık: 13×25×12=115\frac{1}{3} \times \frac{2}{5} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{15}

Not: 1. turu A kazanıp 2. turu C kazansaydı, 3. tur B ile C arasında oynanacaktı ve A'nın 3. turu kazanma olasılığı 0 olacaktı.
Koşullu olasılıkta payda kısmını oluşturan 'A'nın 3. turu kazanması' koşuluna uygun tüm durumları belirlemek gerekir.
3
Koşulun gerçekleşme olasılığını (A'nın 3. turu kazanma olasılığı) hesaplama
P(A3)=29+215+115=29+315=29+15=10+945=1945P(A_3) = \frac{2}{9} + \frac{2}{15} + \frac{1}{15} = \frac{2}{9} + \frac{3}{15} = \frac{2}{9} + \frac{1}{5} = \frac{10 + 9}{45} = \frac{19}{45}
Koşulun toplam olasılığını bularak örnek uzayı bu değere daraltacağız.
4
2. turu B'nin kazandığı ve A'nın 3. turu kazandığı ortak durumu bulup koşullu olasılığı hesaplama
2. turu B'nin kazandığı ve 3. turu A'nın kazandığı tek yol Yol 2'dir. Bu yolun olasılığı 215\frac{2}{15}'tir.
Koşullu Olasılık = P(Yol 2)P(A3)=2151945=215×4519=619\frac{P(\text{Yol 2})}{P(A_3)} = \frac{\frac{2}{15}}{\frac{19}{45}} = \frac{2}{15} \times \frac{45}{19} = \frac{6}{19}
Koşullu olasılık tanımı gereği P(XY)=P(XY)P(Y)P(X \mid Y) = \frac{P(X \cap Y)}{P(Y)} formülü uygulanır.

Key Concept

Koşullu olasılıkta, verilen bir koşulun gerçekleştiği bilindiğinde, ��rnek uzay sadece bu koşulu sağlayan çıktılara daraltılır.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question