Question

Difficulty: Hardİki Boyutta Hareket

Hava sürtünmesinin ihmal edildiği ve yer çekimi ivmesinin g=10 m/s2g = 10\text{ m/s}^2 olduğu bir ortamda, yerden 35 m35\text{ m} yükseklikteki bir uçurumun kenarından bir cisim, yatayla 3737^\circ lik açı yapacak şekilde yukarı doğru 30 m/s30\text{ m/s} ilk hızla fırlatılıyor.

Buna göre, cisim fırlatıldığı andan yere çarptığı ana kadar geçen sürede hız vekt��ründeki değişimin büyüklüğü (Δv\lvert\Delta\vec{v}\rvert) kaç m/s\text{m/s}'dir?
(sin(37)=0,6\sin(37^\circ) = 0,6; cos(37)=0,8\cos(37^\circ) = 0,8)

  1. A
    10
  2. B
    14
  3. 50Answer
  4. D
    40
  5. E
    70

Answer

Hız vektöründeki değişimin büyüklüğü 50 m/s'dir.
Cismin hareket süresi 5 saniye olarak bulunur. Sürtünmesiz ortamda yatay hız değişmediği için hız vektöründeki toplam değişim sadece düşey doğrultudaki değişimden ibarettir. Düşey ivme yer çekimi ivmesi (g = 10 m/s^2) olduğundan, hız vektöründeki değişimin büyüklüğü ivme ile sürenin çarpımı olan 50 m/s olur.

Step-by-Step Solution

1
Cismin ilk hız vektörünün yatay ve düşey bileşenlerini bulmak.
v0x=v0cos(37)=30×0,8=24 m/sv_{0x} = v_0 \cos(37^\circ) = 30 \times 0,8 = 24\text{ m/s} ve v0y=v0sin(37)=30×0,6=18 m/sv_{0y} = v_0 \sin(37^\circ) = 30 \times 0,6 = 18\text{ m/s} elde edilir.
Cismin hareketini yatayda sabit hızlı, düşeyde ise yer çekimi ivmesiyle sabit ivmeli hareket olarak iki boyutta incelemek gerekir.
2
Cismin havada kalma süresini hesaplamak.
Düşey doğrultudaki yer değiştirme denklemi Δy=v0yt12gt2\Delta y = v_{0y} t - \frac{1}{2}gt^2 kullanılarak, cisim yere ulaştığında yer değiştirmesi Δy=35 m\Delta y = -35\text{ m} olur. Buradan 35=18t5t2    5t218t35=0-35 = 18t - 5t^2 \implies 5t^2 - 18t - 35 = 0 denklemi çözülerek t=5 st = 5\text{ s} bulunur.
Hız değişimini bulmak için cismin hareket süresini bilmemiz gerekir.
3
Hız vektöründeki değişimin büyüklüğünü hesaplamak.
Δv=gt=105=50 m/s\lvert\Delta\vec{v}\rvert = g \cdot t = 10 \cdot 5 = 50\text{ m/s} bulunur.
Sürtünmesiz ortamda cisme etki eden tek ivme yer çekimi ivmesi olduğundan hız değişimi düşey doğrultuda gerçekleşir ve Δv=gt\Delta \vec{v} = \vec{g} \cdot t ile hesaplanır.

Key Concept

İki boyutta sabit ivmeli harekette hız değişimi, ivme vektörü ile geçen sürenin çarpımına eşittir ve yönü ivme vektörüyle aynıdır.
Rate this question